Digitaal zoet en zuur in het coalitieakkoord

Posted on

Het coalitieakkoord heeft een boel woorden die raken aan digitalisering, digitale autonomie en cybersecurity.

Veel van de plannen komen niet uit de lucht vallen, en zijn gebaseerd op bijeenkomsten, gesprekken en documenten van de afgelopen jaren. Het is goed te zien dat men gebruik heeft gemaakt van dit eerdere werk (zoals het stuk Wolken aan de horizon, en Ons Digitaal Fundament).

Specifiek moet het initiatief van de digitale club van D66 om samen te werken met de digitale zuster-afdelingen van CDA, GroenLinks-PvdA en VVD genoemd worden, waar een gezamenlijk document met input uit is gekomen. En veel daarvan is ook in het akkoord te vinden. Hulde!

Mocht ik iets verkeerd begrepen hebben, weet me te vinden op bert@hubertnet.nl! Verder, ook Tweakers heeft goede aandacht besteed aan het coalitieakkoord, aanrader.

De samenvatting:

  • Ongekend en ongefundeerd enthousiasme over AI, waar we echt op alle manieren ruimte aan moeten gaan geven en mee aan de slag moeten
    • Pluspunt: AI wordt niet opgevoerd als magisch middel om de problemen in de zorg op te lossen
  • Een revolutie in de ICT in de Rijksoverheid: centrale aansturing, centrale inkoop, verplichte standaarden, geen geld als men zich niet aan die standaarden houdt. Dit vanuit Binnenlandse Zaken, die daar een zware dobber aan gaan krijgen
    • Ook pleit men voor een Nederlandse Digitale Dienst binnen de overheid met “doorzettingsmacht”, met meer waardering voor ICT-talent
    • Er staan verkeerd geïnformeerde dingen in het akkoord over salarissen van ICT-ers binnen de overheid
  • Geen enkele verwijzing naar de eerdere Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS), of het daaruit voortvloeiende beloofde Overheidsbrede Cloudbeleid - opmerkelijk
  • Men wil echt weg uit de Amerikaanse cloud, en digitale autonomie moet het uitgangspunt zijn. Heel pro-Europees verhaal
    • Met “nationale stresstests” om te kijken hoe ver we komen zonder Amerikaanse clouds
    • Er gaat ook geoefend worden samen met bedrijfsleven hoe om te gaan met cyberaanvallen
  • Twee nieuwe mogelijkheden voor ACM om de markt voor Europese clouddiensten wakker te schudden/te beschermen
  • Warme woorden over betere cybersecurity binnen de overheid, met centrale “regie” (maar dat is niet genoeg)
  • Meer cyber- en zedenrechercheurs bij de politie (uitstekend idee)
  • Er komen “actieve cyberverdedigingsmaatregelen” maar ik heb geen idee wat dat zijn
    • En meer uitwisseling van informatie tussen AIVD/MIVD en private partijen
  • Er komt een “digitaal bewindspersoon”, maar onbekend waar en hoe
    • Geen woord over geld, is ook niet opgenomen in de “budgettaire tabel”!
  • Leeftijdsgrens op social media. Goed om te weten dat dit niet alleen kinderen raakt, IEDEREEN moet zijn leeftijd gaan bewijzen dan
  • “Verslavende, polariserende en antidemocratische algoritmes worden verboden”

En hier het hele verhaal:

Wat er niet staat

Komt er een minister voor digitalisering? Of een staatssecretaris? Er staat in het akkoord (bewust) niets over bewindspersonen. Desondanks wordt luid gecommuniceerd dat er wel zo’n bewindspersoon gaat komen voor digitalisering. Dat men het steeds heeft over een bewindspersoon houdt in dat men nog niet zeker weet of het nou een staatssecretaris of een minister gaat worden. Wel is duidelijk dat een boel van het werk bij Binnenlandse Zaken gaat leven, en dan ook nog met doorzettingsmacht (waar ik hier eerder over schreef).

Fascinerend is dat ook de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) geheel niet in het stuk voorkomt. Deze week bleek dat deze NDS een door bigtech gedomineerde lobbyclub had aangesteld om te bepalen wie de overheidsbrede cloud mocht gaan bouwen (archieflink). Misschien is het wel tijd voor een kleine reboot daar? Tevens “missing in action”, richting voor het al lang beloofde overheidsbrede cloudbeleid.

Ook zegt het akkoord niet veel over geld, en voor sommige dingen gaat een boel geld nodig zijn, want anders blijft het bij warme woorden hoe belangrijk we dingen vinden. Er is een budgettaire tabel gepubliceerd maar hier lijkt op het eerste gezicht niets te staan over digitalisering. Wel over BTW op sierteelt.

Bij het akkoord zijn ook formele en informele uitvragen aan allerhande ministeries gepubliceerd. Dit is een enorme berg tekst, maar mogelijk zit er nog duiding tussen.

Het wereldbeeld

Het akkoord is buitengewoon helder over onze (digitale) afhankelijkheden, zonder Amerika of Donald Trump expliciet te noemen. Maar het staat er wel (anderhalve keer):

“De Verenigde Staten zijn de wereldmacht met wie wij de meeste belangen delen. Tegelijkertijd zijn onze toekomst en welvaart onlosmakelijk verbonden met een sterk Europa. Nederland moet de aanjager zijn van een geopolitieke en sterke Europese Unie die daadkrachtig optreedt. Geopolitiek besef moet doorklinken in alle beleidsterreinen.”

En in deze context kunnen we dit stuk ook begrijpen:

“Digitale autonomie moet het uitgangspunt zijn voor de overheid. We kiezen voor een Europese digitale infrastructuur, bouwen strategische afhankelijkheden in cloud, data en cruciale systemen doelgericht af”

Hier staat, we moeten weg van de Amerikaanse cloudproviders voor cruciale systemen. Zoals DigiD bijvoorbeeld.

Een enorm probleem is dat nu, anno 2026, de overheid geen regie heeft over haar eigen ICT. Ieder ministerie, ieder bestuursorgaan, iedere gemeente, ieder agentschap mag zelf kiezen wat er ingekocht wordt. Dit ligt voor ministeries verankerd in artikel 44 van de grondwet. Het ministerie van Binnenlandse Zaken kan zich blauw schrijven met richtlijnen en beleid, de rest van de overheid hoeft zich er niet aan te houden. En dat doen ze dan ook niet. Dit is onvoorstelbaar, maar bezoek die link, het is echt zo (zegt de overheid zelf).

Nou, de bedoeling is dat dit afgelopen is:

“Digitale inkoop en aanbestedingen worden gestandaardiseerd en gecentraliseerd, gestuurd op security-by-design, zero-trust, soevereiniteit, open source en ketenveiligheid. De overheid benut haar marktmacht om veilige standaarden af te dwingen en stelt rijksbrede minimumeisen op voor security. Om voor financiering in aanmerking te komen moeten IT-projecten van de overheid (> €5 mln.) aan centrale IT-standaarden worden getoetst”

Ik wil Jesse Six Dijkstra (voorheen NSC) noemen, die een motie aangenomen wist te krijgen waarin de regering hiertoe al werd opgeroepen. Ministeries claimen nu op basis van artikel 44 van de grondwet dat niemand ze kan vertellen hoe ze computers moeten doen. Maar van artikel 44 kan afgeweken worden, en dat lijken we nu te gaan doen. Uitstekend nieuws!

Verderop onderstreept men dit nog, en krijgt Binnenlandse Zaken het voortouw:

We uniformeren de bedrijfsvoering binnen het Rijk onder leiding van het ministerie van BZK: van ICT en inkoop tot HR, onder andere door verplichte standaarden en gezamenlijke voorzieningen

Duidelijk zat. Deze rol zal voor BZK wel even wennen zijn, dit is geen kleine broek die aangetrokken wordt. Meerdere goed ingevoerde proeflezers van dit stuk meldden spontaan dat dit voor BZK een onvoorstelbaar moeilijke overgang zal worden, en het zeker niet gaat lukken met de huidige bezetting en wereldbeeld.

Aandachtspunt daarbij is ook dat de ICT in de rijksdienst nu werkelijk gemarineerd is in Amerikaanse technologie & dito arbeidsverleden. Ook consultants, big four, integrators en andere partijen waar de overheid op leunt komen uit die wereld. Als we weg willen komen bij “big tech” is het een hele uitdaging om dat te doen vanuit zo’n achtergrond/denkwereld. Ik zeg hier nadrukkelijk niet dat de ambtenaren voor Microsoft werken overigens, noch dat ze corrupt zijn! Desondanks vind ik de monocultuur in achtergrond en adviseurs een probleem. “Microsoft-tenzij” is op veel plekken uitgeschreven en officieel beleid.

De coalitie deelt deze zorg, verderop lezen we goede woorden over een nieuw op te richten Nederlandse Digitale Dienst die juist onafhankelijke en eigen kennis aan moet gaat trekken.

Digitale afhankelijkheden

“We werken aan inzicht in en afbouw van strategische technologieafhankelijkheden, met nationale stresstests op risico’s voor het landsbelang en met een strategie voor ontvlechting, inclusief Europese alternatieven, aanbestedingsrichtlijnen en gedeelde best practices.”

Belangrijke voorzieningen (zoals ziekenhuizen) zijn voorzien van noodstroom, en die wordt ook maandelijks of zelfs wekelijks getest. Anders werkt het niet namelijk blijkt. Ik noem in praatjes vaak het idee van de “Microsoft-out oefening”, eens kijken wat er nog werkt als de Amerikaanse cloudproviders wegvallen. Bijvoorbeeld vanwege sancties, of misschien zomaar.

Interessant genoeg krijg ik twee antwoorden waarom we die test niet doen. 1) We weten al dat er dan niets meer werkt en 2) Die test is niet nodig want het zit vast wel goed. Maar niemand wil deze stresstest daadwerkelijk doen. En juist daarom moeten we hem doen!

Dus blij met de oproep tot “nationale stresstests”. En even ter context, we zijn nu zover dat op veel plekken je badge de deur niet eens meer open krijgt als Microsoft Azure Entra ID down is.

We moeten wel opletten dat dit geen papieren stresstest wordt overigens!

Marktwerking, gebrek aan Europese clouds

“Om een gezonde marktwerking te bevorderen geven we de Autoriteit Consument en Markt als marktmeester twee nieuwe instrumenten: de zogenaamde call-in bevoegdheid en de new competition tool”

Met de new competition tool (NCT), ook omschreven in het beroemde Draghi report (pagina 302), is het mogelijk bedrijven bindende aanwijzingen te geven als er effectief geen concurrentie mogelijk is.

Als voorbeeld, als het praktisch onmogelijk is om te concurreren met Google of Microsoft voor email en agendabeheer kan je hiermee een bindende aanwijzing geven dat deze bedrijven het mogelijk moeten maken om als nieuwe speler mee te doen in hun ecosysteem. Zo’n verplichting is er nu soms ook al, maar alleen onder hele specifieke omstandigheden. Met de NCT kan het ook onder de algemene voorwaarde dat er van een niet-concurrerende markt sprake is.

Dit zou zeker van toepassing kunnen zijn op diverse “big tech” leveranciers.

De “call-in bevoegdheid” komt voort uit een initiatiefwetsvoorstel van GroenLinks-PvdA kamerlid Bushoff. De gedachte daarbij is dat bedrijfsovernames, ook als er nog geen gevaar is voor een echt monopolie, toch ongewenst kunnen zijn. Het voorstel noemt daarbij Co-Med, waar veel huisartsenpraktijken onder gingen vallen, met vervelende gevolgen.

Deze bevoegdheid lijkt ook best gevolgen te kunnen hebben voor overnames van Solvinity-achtige bedrijven met lokaal zeer belangrijke posities.

ICT-kennis binnen de overheid (geld, waardering)

Eerst even over geld, wat dus niet alles is:

“We versterken de technische capaciteit van de overheid door een concurrerend salarispad voor IT-specialisten in te voeren en ambtenaren te scholen in technologie (…)”

“We werken aan de deskundigheid en vakmanschap van de overheid door mensen met specialistische kennis vaker in vaste dienst te nemen in plaats van in te huren en hen dezelfde waardering en loopbaanmogelijkheden te geven als managers”

Het is inderdaad zo dat de salarissen voor experts binnen de overheid niet hoog zijn, en dat kan je met geld oplossen. Deze zinnen stippen heel lichtjes aan dat het ook om waardering draait. Ik heb hier eindeloos over geschreven en ook gepresenteerd. Dit probleem is zo diep dat het vaak niet eens gezien wordt. Die techneuten willen hier vast niet werken omdat we niet genoeg geld bieden! Nee, ze worden gewoon niet gewaardeerd! En dit helpt echt niet:

“Daarvoor houden we de Wet normering topinkomens tegen het licht, geïnspireerd op Singapore. Daarmee kan externe inhuur waar mogelijk worden teruggebracht van de huidige 15,4% van de totale personele uitgaven naar 10% (de ‘Roemernorm’)

De Wet normering topinkomens (WNT) gaat over salarissen van meer dan 262.000 euro per jaar. De allerbestverdienende (actieve) techneut die ik ken binnen de Nederlandse overheid verdient maximaal 130.000 euro per jaar (eind schaal 15). Ik heb geruchten gehoord dat De Nederlandsche Bank wel last zou hebben van de WNT voor ICT-ers, maar ik ken geen toptechneuten die daar werken.

Er zou al ENORM veel bereikt worden als het loongebouw voor techneuten opgeleukt werd binnen de bestaande ruimte.

Dat de coalitie het nu heeft over een probleem rond de 262.000 euro geeft aan dat men het probleem niet begrijpt. Daar zit het niet. Het zit in het gebrek aan waardering en de volharding ervaren ICT-talent aan te willen trekken en behouden op schaal 12 (of lager).

Overigens staan er enorme bezuinigingen op het ambtenarenapparaat in het akkoord, dus het zal allemaal pittig worden. Zeker omdat er ook geen specifiek geld ingeruimd lijkt te zijn voor digitale verbeteringen.

De Nederlandse Digitale Dienst

Nou dit is heel goed nieuws:

“We richten een Nederlandse Digitale Dienst op: compact, deskundig en met doorzettingsmacht. Deze dienst ondersteunt de digitalisering Rijksbreed, stelt kwaliteitsstandaarden op en borgt goede ontwerpkeuzes. We verminderen afhankelijkheid van externe IT-leveranciers door meer IT-talent in dienst van het Rijk te nemen.”

Al heb ik wel gelijk vragen. Doorzettingsmacht moet je zien in relatie tot wat we eerder lazen, de vrijblijvendheid is er vanaf, BZK gaat bepalen wat voor IT spullen je mag kopen. Maar er staat ook dat deze dienst dingen “ondersteunt”.

Overigens komt het idee voor een Digitale Dienst al voor in het document “Ons Digitaal Fundament” uit 2024 van de commissie Digitale Zaken.

Met een beetje een roze bril op kun je in dit plan voor een Nederlandse Digitale Dienst ook iets lezen over waardering. De IT-er komt te werken bij een deskundige club, en krijgt het ook echt voor het zeggen. Er moet naar deze dienst geluisterd worden. Dat is een waardering die meer betekent dan roepen dat er meer salaris komt.

Cybersecurity, nationale veiligheid

Het is oorlog, cybersecurity is ook echt belangrijk, want zo best gaat het niet met de robuustheid van onze vitale spullen.

Het stuk pleit voor een snelle invoering van de Europese NIS2 en onze eigen Cyberbeveiligingswet. Dat is rijkelijk laat, die hadden al lang ingevoerd moeten zijn, Nederland treuzelt hier enorm mee. Men heeft ook enorm terughoudend werk gemaakt van de NIS2 tot nu toe. Liefst zo min mogelijk regels. Maar hopelijk menen ze het nu echt.

“Conform het advies van de Cyber Security Raad zorgen we voor centrale regie op cybersecurity om te voorkomen dat versnippering leidt tot kwetsbaarheid.”

Regie is een moeilijk woord binnen overheden. Het is een veiliger woord dan “controle” of “aansturen”. Want als je regie voert en het gaat toch mis kan je altijd nog zeggen dat je je best hebt gedaan. Maar regie is geen doorzettingsmacht. “We doen ons best!”. Overigens vergeet men ook weleens dat een echte regisseur niet iemand op afstand is, dat is iemand die een voorstelling kan maken of breken en die we daar ook op afrekenen.

Mogelijk zou men de regels over cybersecurity ook bij BZK moeten beleggen, waar men doorzettingsmacht krijgt over de hele ICT. En daar kan de cybersecurity ook best bij dan. Persoonlijk vermoed ik dat we niet op 500 plekken cybersecurity kunnen doen in de overheid. Dat vergt meer dan centrale regie.

Het volgende sluit aan bij de “Microsoft-out” test boven:

“We kiezen voor een actieve voorbereiding op grootschalige digitale aanvallen, door te oefenen met overheid, mkb en vitale sectoren”

Probeer vooral eens wat er nog werkt als het door het Amerikaanse Equinix onderhouden Koppelnet Publieke Sector gehacked is. Of Solvinity!

Deze is ook leuk om te melden:

“[Digitale] toezichthouders krijgen voldoende ruimte om talent aan te trekken en te innoveren, zodat wetgeving ook effectief wordt gehandhaafd.”

Dit soort mensen groeien niet aan bomen, je zult een goed nest voor ze moeten bouwen voor ze komen. Hopelijk is daar voldoende ruimte voor.

“Dat betekent dat we meer wijkagenten, cyber- en zedenrechercheurs opleiden en inzetten op meer politieposten”

Nou hier kan ik heel warm van worden. Eerder was er een EU-plan om heel Europa af te gaan luisteren om meer materiaal van kindermisbruik te vinden, terwijl de zedenrecherche al omkomt in het huidige werk. Dat plan lijkt nu van de baan, maar meer van dit soort recherchecapaciteit is zeer welkom. Ondertussen weet ik ook dat de politie echt TOPlui in dienst heeft voor de grootste cyberzaken, maar op lokaal niveau is er nog veel te doen.

“We breiden de defensieve en offensieve cybercapaciteiten uit tegen dreigingen vanuit het buitenland, onder andere door het ontwikkelen van actieve cyberverdedigingsmaatregelen.”

Ik heb wat moeite met verzinnen wat een actieve cyberverdedigingsmaatregel zou kunnen zijn. Mogelijk is dit een verwijzing naar het curieuze artikel 73 van de AIVD en MIVD.

“We zetten hierbij in op het eerder en beter onderkennen van de cyberdreiging, door middel van een geïntegreerd inlichtingenbeeld op basis van data van diverse (private) organisaties. We versterken de wettelijke grondslag voor het delen van data met private partijen, waarin gewaarborgd wordt dat deze data niet bij vreemde mogendheden terecht komen. Dit vraagt om een gecoördineerde aanpak op monitoring en detectie door samenwerking tussen inlichtingen- en veiligheidsdiensten, NCTV, het Nationaal Cyber Security Centrum, bedrijfsleven en onze Europese partners”

Er staat nu een torenhoge wettelijke muur tussen inlichtingendiensten en private partijen, en niet zonder reden. Tegelijkertijd moeten we wat (de wereld is eng aan het worden), dus ik kan me wel wat voorstellen bij een betere samenwerking, inclusief uitwisseling van data (beide kanten op). Maar zoiets moet wel heel zorgvuldig gebeuren. Vergt het nodige (wets)technisch talent, en ik hoop dat men het gedegen aanpakt.

AI enthousiasme

Het is goed om te weten dat ik niet tegen het idee van AI ben, en ik er ook van overtuigd ben dat het onze wereld totaal gaat veranderen. Of we nou willen of niet. Ik schreef een paar jaar geleden een stuk hierover, en recent nog een. Maar wat we met AI doen maakt wel enorm uit.

AI dringt zich overal vreselijk op, en of je nou wil of niet, het komt in je tekstverwerker (Copilot) of in je zoekresultaten (Google). En ook dit akkoord moest er aan geloven, het staat vol AI!

We bouwen een AI-fabriek, en passen het onderwijs aan zodat iedereen volop de kansen van AI kan benutten:

“We stimuleren de bouw van een AI-fabriek in Noord-Nederland en van Europees- autonome datacentra. We bouwen aan een digitaal weerbare samenleving aan de hand van een ecosysteemaanpak, waarin we samen met het onderwijs, het bedrijfsleven en de overheid een stap vooruit zetten zodat iedereen volop de kansen van kunstmatige intelligentie kan benutten.”

En we moeten niet zo lang nadenken over regels om dit mogelijk te maken, maar gelukkig doen we dit toch veilig en zonder verwaarlozing van de leefomgeving:

“We houden Nederland aantrekkelijk voor innovatieve bedrijven door procedures voor digitale infrastructuur te versnellen, zonder de veiligheid en leefomgeving te verwaarlozen”

En wel verantwoord:

“We maken verantwoorde inzet van data en AI binnen de overheid mogelijk”

Beter eten met AI:

“AI [draagt] bij aan de voedselproductie van de toekomst.”

Nog meer AI-ontwikkelingen graag, want dat is de economie van de toekomst:

“We willen bedrijven ondersteunen in investeringen die passen bij onze economie van de toekomst, door uitbreiding van de WBSO voor ontwikkeling van AI”

Shout out naar het in bigtech-denken gemarineerde AI-Deltaplan, en we gaan ruimte maken, en energie leveren, en vergunningen verstrekken voor AI-infrastructuur:

“Conform het Nationaal AI-Deltaplan, werken we onder andere aan een AI- Rekenkrachtplan, beslechten we structurele barrières in ruimte, energie en vergunningen die aanleg van digitale (AI-)infrastructuur belemmeren en versterken we AI-adoptie en -geletterdheid in Nederland”

AI is essentieel:

“In lijn met de bestaande focus op het industriebeleid, kiezen we voor vier domeinen die essentieel zijn voor onze toekomstige economie en maatschappelijk welzijn: digitalisering en AI, veiligheid en weerbaarheid, energie- en klimaattechnologie en life sciences en biotechnologie. Binnen deze domeinen zetten we gericht in op het opbouwen van technologische nicheposities”

Ambtenaren krijgen een AI-scholing:

“We versterken de technische capaciteit van de overheid door […] ambtenaren te scholen in […] het gebruik van AI”

We moeten opschalen met AI:

“Nederland wordt koploper in digitale innovatie en sleuteltechnologieën. We zijn niet langer alleen een ‘pilotland’ maar worden ook een ‘opschaalland’ als het gaat om de ontwikkeling van sleuteltechnologieën zoals AI.”

En AI gaat ons zelfs helpen met de uitvoerbaarheid van beleid:

“In de tussentijd werken we aan de uitvoerbaarheid, onder andere [door] beter gebruik te maken van kunstmatige intelligentie.”

De verwachtingen zijn duidelijk torenhoog, en we moeten de AI omarmen.

Ook moeten we de schaarse ruimte op het stroomnet gebruiken om een gebouw vol Amerikaanse chips neer te gaan zetten. Die je inmiddels overal voor weinig kunt huren. Nederland is misschien wel de slechtste plek ter wereld om dit soort dingen te doen, zoveel ruimte is er niet, en stroom is hier superduur.

Men verwacht dus een hoop van AI, maar het is onduidelijk waar al dit geloof op gebaseerd is. Je kan iedere euro maar een keer uitgeven, en iedere gram stikstofruimte maar een keer gebruiken. Dit alles gaat dus ten koste van andere dingen. Dus de plannen moeten wel de moeite waard zijn.

Het genoemde AI Deltaplan is overigens geen deltaplan. Het is eigenlijk niet eens een plan. Het is meer een opsomming van wensen van mensen die zouden willen dat Nederland gewoon net zo zou worden als Silicon Valley. “Maar dan wel veilig”, zeggen ze. Ik schreef daar eerder over, als je in Europa wil innoveren moet je dat op een Europese manier doen. En niet kleine stukjes uit Amerika kopiëren en dan hopen dat dat hier gaat werken. Want dat doet het niet.

Hier een lijstje kritiek op het in het akkoord omarmde plan:

Ik hoop heel hard dat men in de coalitie nog eens goed nadenkt. Dat iets modieus is houdt niet in dat we het gewoon maar moeten gaan doen. AI is heel krachtige en uiteindelijk veelbelovende technologie, maar het is ook een soort handgranaat op onze economie, samenleving en klimaat. Dat vergt een betere analyse dan “let’s go!!”.

Ondertussen zijn de wereldwijde investeringen in AI echt krankzinnig, en lukt het partijen voornamelijk nog om in elkaar te investeren, waardoor dezelfde 300 miljard dollar maar rond blijft gaan:


Door Catboy69 - eigen werk, CC0

Het akkoord ademt met al z’n plannen dat we dringend bij moeten dragen aan deze waanzinnige investeringen. Ons miljard kan ook nog op de grote hoop!

Het zou beter zijn om niet nog meer geld in brand te steken om ook maar mee te doen met deze absurde toestanden. In Duitsland heeft men een agentschap voor disruptieve innovatie (SPRIN-D), en in het coalitieakkoord staat dat wij ook een Nationaal Agentschap Disruptieve Innovatie (NADI) gaan bouwen. De Duitse SPRIN-D heeft ook een AI-strategie, en zij hebben besloten om alleen te investeren in afwijkende plannen, “Next Generation AI”. En dat lijkt me een heel stuk zinvoller dan achter OpenAI aanrennen en ook voor een vermogen aan Nvidia-chips te bestellen!

In Europa lukt het ons niet eens meer om email en data in eigen handen te houden. Laten we dat eerst oplossen voordat we zinloze AI-fabrieken gaan bouwen vol nog meer Amerikaanse tech-afhankelijkheden.

Leeftijdsgrens social media, “strafbare content”

“Een handhaafbare Europese minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media met privacyvriendelijke leeftijdsverificatie voor jongeren”

Hier maakt men de klassieke fout. Het is bedoeld om jongeren af te schermen, maar dat houdt in dat IEDEREEN eerst moet bewijzen geen jongere te zijn.

Verder:

“Verslavende, polariserende en antidemocratische algoritmes worden verboden en strafbare content moet binnen een uur na bevel van de toezichthouder worden verwijderd”

Dit is op zich een fijne zin, maar met “strafbare content” kan je nog alle kanten op. Verder is het goed te weten dat veel “strafbare content” staat bij bigtech platformen buiten Europa die niet altijd even best zullen luisteren naar je Europese wensen.

Belangrijke dingen die ik mis

Het is fijn om het over digitale autonomie te hebben, maar dan moet er ook stroom zijn voor meer of grotere overheids datacentra. Op dit moment heeft de ACM besloten dat onze eigen DC’s geen voorrang kunnen krijgen voor stroom. Zo dwingen we iedereen om dan toch maar met big tech in zee te gaan. Want hoe het kan weet ik niet, maar die hebben wel bergen stroom!

Verder, men spreekt kort over desinformatie:

“desinformatie [vormt een] directe bedreigingen voor onze economie, democratie en nationale veiligheid”

Maar de overheid lijkt druk door te gaan haar belangrijke boodschappen te zetten op platformen vol drek, samenzweringstheorieën en desinformatie die direct naast onze persconferenties wordt gepromote. Platforms waar mensen die het niet goed met ons voorhebben met algoritmes bepalen wat onze burgers te zien krijgen.

Het zou geweldig zijn als men afsprak dat men in ieder geval ook op een platform publiceert zonder zulke algoritmes (Mastodon, of een eigen PeerTube server). Ik ben geen open source dromer of drammer, maar hoe we nu publiceren omringd door vijandige propaganda kan toch echt niet de oplossing zijn!

Overige mooie dingen

“Overheidsdiensten worden toegankelijk en begrijpelijk ontworpen voor iedereen, inclusief mensen met een beperking. We zorgen voor voldoende telefonische en fysieke loketten”

Ik wil benadrukken dat dit niet alleen goed nieuws is voor mensen met een beperking. Veel overheidsdiensten zijn nodeloos ingewikkeld en vergen drie logins en sms-codes en bevestigingsemailtjes en dat is voor niemand te doen. Overigens is ook dit voornemen al eens, tegen de zin van de toenmalige regering, aangenomen.