Waarom we nu WEL zuinig moeten doen, en door moeten met groene energie

Het Internationaal Energie Agentschap zegt dat we zuinig aan moeten doen vanwege de oorlogen in het Midden Oosten. Ministers in Den Haag zeggen dat het niet hoeft, want er zijn hier geen tekorten (!). Doet wel erg denken aan ‘COVID blijft in Brabant’. Kennelijk een Nederlandse traditie!

Maar, natuurlijk komen die tekorten ook naar ons toe, de benzine is nu al stervensduur. Maar heeft het zin om nu in de zomer slim met energie te doen?

Hoe werkt energie in Nederland. We gebruiken:

  • Gas, kolen, zon, wind en een beetje kernenergie om er elektriciteit mee te maken.
  • Gas en olie in de industrie
  • Gas om gebouwen mee te verwarmen
  • Benzine, diesel en kerosine voor transport
  • Meer en meer elektriciteit voor transport (EV) en verwarming (warmtepompen)

Ik schreef veel meer hierover in het stuk Waarheen met energie: wat is het plan?

Gas, olie en kolen kunnen we in ENORME hoeveelheden opslaan. In de winter maken we onze warmte en elektriciteit voor een belangrijk deel met gas uit de opslag.

Die gasopslag is zo een enorme batterij. Echt gigantisch. In de winter halen we 40 gigawatt aan vermogen non-stop uit die opslag. Dat is voldoende gas om ruim alle elektriciteit in Nederland mee op te wekken bijvoorbeeld. Dit is zo’n 40% van ons totale gemiddelde verbruik van energie in Nederland.

Aan het einde van de winter is die opslag leeg, en dan wordt hij doorgaans in de lente en zomer weer gevuld en hopelijk zit er dan in september genoeg in dat we geen stress hoeven te hebben.

Gas wat Nederland binnenkomt kan dus twee kanten op: de opslag in, of we gebruiken het gelijk. In de winter maken we het allemaal gelijk op en vanaf april sturen we veel van dat gas (traditioneel) naar de opslag.

Hoe minder gas we direct opstoken, hoe meer er beschikbaar is om op te slaan. Zo laden we de batterij weer op.

Als het september is en de bergingen zijn niet vol (genoeg) dan krijgen we een hele vervelende winter.


Ja ik vind het prachtig die windmolens, maar de meningen zijn verdeeld. Ze zijn zeker mooier dan raffinaderijen!

Wat kunnen we doen

Nederland kan overdag als de zon schijnt zo’n 25 gigawatt aan elektriciteit opwekken met zonlicht. Als je die elektriciteit met gas had willen maken kostte dat zo’n 50 gigawatt aan gas (want elektriciteitscentrales zijn max ~50% efficiënt).

Als het waait wekken we inmiddels ook makkelijk 10 gigawatt aan elektriciteit op. Wat op dat moment dan ook 20 gigawatt aan gas bespaart.

Hoe meer we in de lente, zomer en herfst onze elektriciteit opwekken met zon en wind, hoe meer gas er over is om in de opslag te stoppen voor de winter. Op sommige dagen hebben we nu al echt bijna geen gas nodig voor elektriciteit, en dan kan er dus heel veel de grond in voor in de winter.

Het heeft zin zuinig aan doen met elektriciteit en gas

Het heeft ook zin om nu zuinig aan te doen met elektriciteit en gas. Hoe vaker we weinig gas nodig hebben voor verwarming of om elektriciteit te maken, hoe meer gas er naar de opslag kan in plaats van nu opgestookt te worden.

Efficiënter elektriciteit gebruiken in de zomer

We hebben overdag in de lente/zomer nu vaak midden overdag bergen stroom over. Ruwweg, als je je wasmachine draait terwijl de zon schijnt of het goed waait kost dat vrijwel geen gas. Doe je dat ’s nachts terwijl het niet waait, dan kost het (bergen) aardgas.

In het weekend hebben we al helemaal veel elektriciteit over, want dan werkt de industrie een heel stuk minder. Ik begrijp dat niemand zin heeft om in het weekend te werken, maar het zou wel een hoop gas schelen als we op zaterdag en zondag meer elektriciteit zouden gebruiken in de zomer.

Er is nog een boel meer mogelijk om elektriciteit te gebruiken wanneer er een overschot is, zoals het slim opladen van auto’s.

Nog meer zonnepanelen en wind?

Het heeft zin om nog meer zonnepanelen aan te leggen. En ja, dan hebben we overdag echt te veel elektriciteit, maar de extra panelen zorgen dat we tot steeds dieper in de ochtend en avond grotendeels op zon kunnen draaien. Ook al hebben we overdag dan een overschot. Als je de kans hebt, leg panelen op het westen: die blijven tot later ’s avonds nog stroom leveren, en dan is er geen tekort.

Professionele zonneparken leggen steeds vaker ook eigen batterijen aan zodat ze hun productie uitgesmeerd kunnen leveren, ook als de zon niet meer schijnt.

Extra windmolens hebben ook nog steeds zin, in de winter komen die vreselijk goed van pas ook.


Meer zon levert je een groter gedeelte van de dag 100% op van wat je nodig hebt. Uit mijn eerdere stuk

Elektrische vervoer, elektrische fietsen

Een auto gebruikt normaal benzine of diesel of LPG. Alle drie zijn op dit moment steeds lastiger leverbaar. Een elektrische auto is ontzettend efficiënt. Zelfs als je een EV oplaadt met elektriciteit die puur uit gas opgewekt is bespaar je netto nog energie. Een EV die opgeladen wordt met wind of zon is helemaal prachtig, en gaat zo verstandiger om met de spaarzame fossiele brandstoffen.

Wat HELEMAAL waanzinnig is is de elektrische fiets. Laat niemand je iets anders wijsmaken, een elektrische fiets gebruikt vrijwel geen energie. Alle elektrische fietsen in Nederland samen zouden opgeladen kunnen worden met 1 windmolen op zee. 1.

Je kunt zelfs beargumenteren dat een niet-elektrische fiets leidt tot meer CO₂ uitstoot (omdat een elektromotor veel efficiënter is dan een mens).

De (elektrische) fiets leidt tot waanzinnige besparingen als hij een ritje met de auto vervangt. Een rijdende benzineauto gebruikt tienduizenden W aan energie. Een elektrische fiets 50W.

Warmtepompen

Een warmtepomp kan je ook wel een warmtedief noemen. Hij steelt warmte van buiten en brengt het naar binnen. Een normale CV-ketel doet dit niet, die maakt nieuwe warmte.

Doordat een warmtepomp zo feitelijk warmte “recycled” kan hij tot een factor 4 of zelfs 5 efficiënter zijn. Dat is nogal wat. Ook in de zomer stoken we nog een boel gas op voor warm water (douche).

Een beetje slimme warmtepomp verhit z’n boiler ’s middags als de elektriciteit uit zon komt. En dat bespaart werkelijk fantastische hoeveelheden aardgas.

Isoleren

Dit is ook nog lang niet klaar. Hoewel je in de zomer niet zoveel hebt aan je extra isolatie, bespaart het aankomende winter wel veel energie.

De thuisbatterij

Altijd een moeilijk onderwerp. Is heel erg veel onzin over, en ook oplichters/veel te goede verkopers. Een moeilijke vraag is wanneer je persoonlijk je thuisbatterij terugverdient. Die berekening ziet er ieder jaar beter uit omdat de prijzen enorm dalen. Maar het zag er tot voor kort niet heel veel belovend uit die terugverdientijd.

Maar zoiets verandert als stroom ’s avonds zonder wind een euro per kWh gaat kosten, terwijl je panelen overdag kilowatten zinloos op staan te wekken.

Daarnaast bespaar je daadwerkelijk in Nederland veel gas als je je opgewekte energie in de middag later in het donker weet te gebruiken. Dit is nog een andere vraag dan of je het milieu een plezier aan het doen bent, overigens.

Kolen

We hebben in Nederland een limiet gesteld aan hoeveel kolen er per jaar verstookt mogen worden voor elektriciteit. Dat is op zich goed voor het milieu, al moeten we ons geen illusies maken over hoe schoon Amerikaans LNG is tegen de tijd dat het hier aankomt. Maar, om er in de winter warmer bij te zitten kan het best nodig zijn om nu veel kolen te stoken. Ook zo’n maatregel die men niet nodig vindt.

AI (giga) factories

De coalitie was van plan om “AI (giga) factories” in Nederland aan te jagen. Er is onduidelijk wat dat eigenlijk zijn, maar ze gebruiken vast heel veel stroom. Lijkt me nu een bezopen idee voor Nederland.

Kortom

Er is echt genoeg te doen. En het is onzin hoe men nu in Den Haag doet alsof de energieproblemen van de wereld niet hier naar toe gaan komen. Dat komen ze natuurlijk wel.

Dus hop, door met die zonnepanelen, warmtepompen, windmolens, isolatie, elektrische auto’s en elektrische fietsen (zeker als je dan de niet-elektrische auto vaker laat staan)!

En laten we duimen dat de vreselijke oorlogen ophouden. Want dat de energie hier duur is is vervelend, maar het is nog wat anders dan gebombardeerd worden.

Verder lezen