Hallo allemaal,
Deze vrijdag komt het kabinet met de nieuwe AIVD en MIVD wet. Wat daarin staat weten we niet, maar wel zeker is dat we er heel kritisch naar moeten gaan kijken. De diensten hebben recent de verkeerde mensen laten arresteren en kwamen ook met onjuiste informatie over de inval in Oekraïne. Ook bleek kort geleden dat men slordig om gaat met enorme bakken met data over ons allemaal. Ook het grootschalig afluisterprogramma blijkt nog erg weinig op te leveren, maar wel heel veel mensen af te luisteren, waarbij er ook nog weleens wat dingen gebeuren die mogelijk niet de bedoeling waren.
De diensten wijten problemen met de opbrengst/resultaten doorgaans aan tekortschietende wettelijke bevoegdheden en te veel toezicht. Als dat soepeler ging zou het zeker allemaal veel beter gaan.
En daarom komt er vrijdag ingrijpend aangepaste wetgeving. Als aanloop daar naar toe schets ik in een nieuwe post alvast wat de diensten nu allemaal al mogen onder de huidige wetten, en ook onder welke omstandigheden targets maar ook werkelijk iedereen geraakt kan worden door de bijzondere bevoegdheden.
Want het is belangrijk hier goed over na te denken. Een veilige democratie heeft een bepaalde hoeveelheid geheime dienst nodig. Te weinig en je loopt risico’s dingen te missen. Maar bij teveel datavergaring loopt je (toekomstige) democratie op andere manieren gevaar. En dit blijft zo zelfs als men het beste toezicht belooft.
We willen de beste geheime diensten. En niet alleen de diensten met de ruimste bevoegdheden en het soepelste toezicht, ook al is de wereld eng en bedreigend.
Amerikanen hebben de mooie uitdrukking “a puppy is not just for Christmas”, waarmee men bedoelt dat het hebben van een huisdier een lange termijn verantwoordelijkheid is. Een dienst opbouwen die stampvol zit met informatie over iedereen, en ook ingericht is om mensen intensief te bespioneren, is een geweldig risico als er later anti-democratische krachten aan de macht komen.
Zoiets moet je zien in het licht van een programma als het inmiddels uitgekomen Amerikaanse Project 2025. Ik ben benieuwd wat het Nederlandse Project 2029 ons gaat brengen, bijvoorbeeld. De gelijkenis van de naam zal geen toeval zijn.
Lees verder in de post Nieuwe wet Inlichtingen- en veiligheidsdiensten: wat mogen ze nu al en waar zijn ze voor.
Groeten,
Bert