Preview document (🔗 origineel)

---

Aan de voorzitters van de vaste commissies





	i.a.a. de commissiegriffiers







Plaats en Datum	Den Haag,	  2 juli 2009

Betreft	Voorbereiding behandeling ontwerpbegrotingen 2010 in de
commissies 

Ons kenmerk	09-RU-B-010

Uw kenmerk

	Uw brief van

	In afschrift aan

	Bijlagen

	



	Geachte voorzitters,

Graag doe ik een beroep op u en de leden van de vaste commissies om
begin september 2009 in de commissie besluiten te nemen over een tijdige
en doelmatige voorbereiding van de behandeling van de begrotingen 2010.
Het gaat dan onder meer om een keuze uit de beschikbare instrumenten om
de Rijksbegroting 2010 te behandelen, zoals het voeren van schriftelijk
overleg, het houden van een begrotingsonderzoek en het werken met
rapporteurs. 

Informatie over de verschillende in te zetten instrumenten, als ook een
indicatieve invulling daarvan is opgenomen in paragraaf 2 van de
evaluatie van de behandeling van de ontwerpbegrotingen 2009 (Kamerstuk
31 865, nr. 1). In de bijlage van deze brief treft u dit overzicht
eveneens aan. 

In paragraaf 4 van bovengenoemde evaluatie zijn conclusies geformuleerd
ter verbetering van toekomstige begrotingsbehandelingen. Mede op basis
daarvan doet 

de commissie voor de voorbereiding van de begrotingsbehandeling 2010 de
volgende aanbevelingen.

Begrotingsonderzoeken en rapporteurs

De commissie beveelt aan bij de begrotingsonderzoeken wederom aandacht
te besteden aan de opzet en kwaliteit van de begroting in termen van
adequate doelen, prestatiegegevens, effectindicatoren en kosten, onder
andere door hiervoor zoveel mogelijk te werken met een rapporteur namens
de commissie. Het gebruik maken van een rapporteur blijkt een positief
effect te hebben en tot concrete toezeggingen over het verbeteren van de
begroting te leiden.



Bepalen van onderwerpen voor beleidsdoorlichtingen

De commissie Rijksuitgaven beveelt de vaste commissies aan om bij de
begrotingsbehandeling, mede in het licht van de door de Kamer aangenomen
motie over beleidsdoorlichtingen, in de commissie tot uitspraken te
komen over de geplande beleidsdoorlichtingen, zoals deze in de
ontwerpbegrotingen 2010 worden aangekondigd. De beleidsdoorlichtingen
worden volgens de huidige afspraken met het kabinet in het jaar volgend
op het begrotingsjaar (in 2011) bij de jaarverslagen aan de Kamer
toegezonden. Het kabinet heeft de Kamer nadrukkelijk verzocht zich uit
te spreken over de programmering van de beleidsdoorlichtingen en ook
zelf met voorstellen voor beleidsdoorlichtingen te komen.

Met vriendelijke groet,

Ch.B. Aptroot

Voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven



Bijlage bij brief 09-RU-B-007 

Mogelijkheden voor de begrotingsbehandeling in het algemeen

De Tweede Kamer beschikt over verschillende instrumenten die bij de
begrotingsbehandeling kunnen worden gekozen. In onderstaand overzicht
zijn alle opties die een commissie heeft bij de begrotingsbehandeling
uiteengezet. 

Tabel 1a. Mogelijkheden voor de begrotingsbehandeling

1. schriftelijke vragen

2a. begrotingsonderzoek	2b. begrotingsoverleg

3. wetgevingsoverleg over een onderdeel van de begroting

4. plenaire begrotingsbehandeling

Tabel 1b. Toelichting op de verschillende modaliteiten

Ad 1. schriftelijke vragen

Door vrijwel alle commissies wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheid
om in eerste instantie schriftelijke vragen te stellen aan
bewindspersonen over de ontwerpbegroting. De termijn van beantwoording
wordt bij voorkeur zodanig vastgesteld dat antwoorden beschikbaar zijn
bij een eventueel te houden begrotingsonderzoek of begrotingsoverleg.

Ad 2. Begrotingsonderzoek (optie a) of begrotingsoverleg (optie b)

Optie 2a: Begrotingsonderzoek 

Een begrotingsonderzoek is een wetgevingsoverleg van doorgaans twee uur,
dat veelal de week voorafgaand aan de plenaire begrotingsbehandeling
wordt gehouden. Op de agenda staan door de commissie vooraf
geselecteerde onderwerpen, waaronder soms ook enkele beleidsartikelen
van de begroting. Het systematisch langslopen van de gehele begroting is
gezien de tijdsduur niet mogelijk. Traditioneel heeft het
begrotingsonderzoek vooral een technisch, a-politiek karakter.

Optie 2b: Begrotingsoverleg

Bij deze overlegvorm wordt de begroting eerst systematisch en uitgebreid
- bij voorkeur artikelsgewijs - in commissieverband behandeld, waardoor
de plenaire afronding meer toegespitst kan worden op de politieke
hoofdpunten. Behandeling geschiedt in een uitvoerig wetgevingsoverleg
dat in beginsel een gehele (maan)dag kan beslaan. De commissie kan
vooraf besluiten over de vergadervolgorde, de tijdsindeling, maar vooral
ook hoe daarbij de politieke hoofd- en bijzaken worden verdeeld over het
begrotingsoverleg en de plenaire afronding. Omdat de begroting een
beleidsbegroting is geworden, heeft het begrotingsoverleg per definitie
een zeker politiek karakter. 

Zowel bij een begrotingsonderzoek als een begrotingsoverleg kan in een
eerste gedeelte ook nadrukkelijk aandacht besteed worden aan de
kwaliteit van de begroting, bijvoorbeeld door een rapporteur namens de
commissie. 

Ad 3. wetgevingsoverleg over een onderdeel van de begroting

In sommige gevallen besluit een commissie een bepaald onderdeel van de
begroting in een afzonderlijk wetgevingsoverleg te behandelen. Veelal
zijn dit uitvoerige overleggen op maandag van een aantal uren of een
hele dag. Deze variant werd in het verleden vaak gekozen met het oog op
verdeling van beleidsterreinen tussen bewindslieden, respectievelijk
verdeling van woordvoerderschappen binnen fracties. Bijvoorbeeld over
visserij (onderdeel LNV-begroting), cultuur (onderdeel OCW-begroting),
politie (onderdeel BZK-begroting).

Ad 4. plenaire begrotingsbehandeling

De afronding van iedere begrotingsbehandeling vindt plaats in een
plenair debat. Veelal wordt dit gehouden in twee termijnen en die bewust
over twee vergaderdagen worden gespreid. Voor de totale spreektijd die
de fracties krijgen voor alle plenaire begrotingsbehandelingen wordt
vooraf centraal een verdeelsleutel vastgesteld. De fracties kunnen
vervolgens de hun toebemeten spreektijd naar eigen inzicht verdelen over
de verschillende begrotingsbehandelingen.

Uit tabel 1a. blijkt dat iedere commissie een heel palet aan
mogelijkheden heeft om de wijze van behandeling van de begroting af te
stemmen op de eigen wensen. Voordeel van deze werkwijze is dat maatwerk
geboden wordt. Iedere commissie kan immers zelf kiezen welke
instrumenten zij op welke wijze wenst in te zetten. Nadeel van deze
situatie is dat er weinig uniformiteit is in de begrotingsbehandeling.
Voor Kamer, bewindslieden en burgers is het ieder jaar weer afwachten
hoe een bepaalde begroting precies behandeld zal worden.

De commissie voor de Rijksuitgaven heeft echter - mede naar aanleiding
van de uitkomsten van de evaluatie van het fenomeen
‘begrotingsoverleg’ in 2006 - besloten het zogenaamde
‘cafetaria-model’ te hanteren. Dat wil zeggen, de vaste commissies
bepalen jaarlijks op welke wijze zij de aanstaande ontwerpbegroting
willen behandelen.

Daarbij geeft de commissie voor de Rijksuitgaven de vaste commissies
jaarlijks in overweging om, naar analogie met de jaarverslagen, gebruik
te maken van een rapporteur die specifiek ingaat op de VBTB-kwaliteit
van de begroting.

Zie voor de door de commissies eerder gekozen modaliteiten de brief van
de commissie voor de Rijksuitgaven aan de Kamer over de evaluatie van de
behandeling van de ontwerpbegrotingen 2009 (Kamerstuk 31 865, nr. 1).

 Kamerstuk 31 865, nr. 4

 Zie ook Kamerstuk 31 031, nr. 22, blz. 4

 Zie ook Kamerstuk 31 031, nr. 22, blz. 6

 Kamerstuk 30 534, nr. 1

  



  DocProperty "Dienst"   



Betreft	Voorbereiding behandeling Rijksbegroting 2009 in de commissies

Kenmerk	09-RU-B-010



	Vervolg Brief

	Bladzijde	  PAGE  4