Preview document (🔗 origineel)

---

No.W03.11.0308/II	's-Gravenhage, 15 september 2011

Bij Kabinetsmissive van 2 augustus 2011, no.11.001850, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter
overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet houdende aanpassing
van het Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering in verband met de
wijziging van het recht op inzage, afschrift of uittreksel van
bescheiden, met memorie van toelichting.

Het wetsvoorstel beoogt de waarheidsvinding in burgerlijke zaken te
vergemakkelijken door het recht op inzage, afschrift of uittreksel van
bepaalde bescheiden aangaande een rechtsbetrekking te verruimen.
Voorgesteld wordt dat naast degene die partij is bij een
rechtsbetrekking ook een derde inzage in de verlangde bescheiden dient
te verschaffen. Op het recht op inzage kan zowel binnen als buiten een
geding een beroep worden gedaan. 

De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de strekking
van het wetsvoorstel, maar maakt opmerkingen over het verschoningsrecht
en de "pre-trial discovery". Zij is van oordeel dat in verband daarmee
enige aanpassing van het voorstel wenselijk is.

1.	Verschoningsrecht

a.	Verhouding familiaal verschoningsrecht en recht van echtgenoten 

op informatie 

Het wetsvoorstel houdt in dat het recht op inzage in bescheiden naast
het geldende functionele verschoningsrecht zijn begrenzing vindt in het
familiale verschoningsrecht. Dit laatste leidt ertoe dat degene van wie
afschrift van bescheiden wordt verlangd, zich onder meer kan verschonen
als het de echtgenoot van een partij betreft.

De Afdeling wijst erop dat in de Wet van 18 april 2011 betreffende de
aanpassing van de wettelijke gemeenschap van goederen, een dwingend
wederkerig recht op inlichtingen van echtgenoten over het gevoerde
bestuur en over de stand van ieders vermogen is opgenomen (nieuw artikel
1:83 Burgerlijk Wetboek (BW). 

De toelichting gaat niet in op de verhouding tussen het familiale
verschoningsrecht in dit verband en het in Boek 1 BW neergelegde recht
op inlichtingen van echtgenoten jegens elkaar. 

De Afdeling adviseert dit alsnog te doen en het voorstel zo nodig aan te
passen. 

b.	Het afgeleide verschoningsrecht

Het wetsvoorstel regelt dat degene van wie inzage in bescheiden wordt
verlangd, zich kan verschonen als hij uit hoofde van ambt, beroep of
betrekking tot geheimhouding is verplicht en de bescheiden uit dien
hoofde tot zijn beschikking staan. 

De Afdeling merkt op dat zich in de (rechts)praktijk situaties voordoen
waarin van een persoon, die zich niet op het verschoningsrecht kan
beroepen, inzage wordt verlangd in bescheiden, die tot zijn beschikking
staan, terwijl die bescheiden afkomstig zijn van een
verschoningsgerechtigde (bijvoorbeeld professionele, vertrouwelijke
correspondentie). Aan niet-verschoningsgerechtigden kan in bepaalde
gevallen een afgeleid verschoningsrecht toekomen. 

In de toelichting wordt, onder verwijzing naar twee gerechtelijke
uitspraken, wel ingegaan op het verschoningsrecht, maar niet op het
afgeleide verschoningsrecht. Gelet op de aard van het probleem is dat
naar het oordeel van de Afdeling te summier. Het komt regelmatig voor
dat bescheiden die, zouden zij bij verschoningsgerechtigden berusten,
onder het verschoningsrecht zouden vallen, maar die daaronder niet
vallen, omdat zij tot beschikking staan van
niet-verschoningsgerechtigden. Of laatstgenoemden een beroep kunnen doen
op een afgeleid verschoningsrecht dan wel er anderszins bescherming is
tegen inzage of afschrift van deze stukken, is onduidelijk. In het
bijzonder de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) heeft in haar advies
aandacht voor dit onderwerp gevraagd.  

De Afdeling adviseert in de toelichting op het afgeleide
verschoningsrecht nader in te gaan.

2.	"Pre-trial discovery" 

In het Nederlandse burgerlijk procesrecht wordt sinds jaar en dag de
zogenoemde "pre-trial discovery of documents" (waaronder de "fishing
expeditions"), die in de rechtsstelsels van de common law landen
voorkomt, niet bevorderd. Dit blijkt uit de door Nederland op grond van
artikel 23 van het Haagse Bewijsverdrag afgelegde verklaring. Voorts
wijst de Afdeling op artikel 1, tweede lid, van de EG-bewijsverordening.

De Afdeling gaat ervan uit dat deze praktijk, waarin recht wordt gedaan
aan de noodzaak van voortgaande bescherming in het procesrecht tegen
pre-trial discovery, welke noodzaak door de Afdeling wordt
onderschreven, gecontinueerd wordt. De Afdeling merkt op dat in de
toelichting niet wordt ingegaan op de verhouding van het wetsvoorstel
tot artikel 1, tweede lid, van de EG-bewijsverordening en op de vraag in
hoeverre het wetsvoorstel in overeenstemming is met de ratio van artikel
23 van het Haags Bewijsverdrag en de door Nederland bij dat artikel
afgelegde verklaring.

De Afdeling adviseert dit alsnog te doen.

3.	Voor de redactionele kanttekeningen verwijst de Afdeling naar de bij
het advies behorende bijlage.

De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het
voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.

De vice-president van de Raad van State,

Bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State
betreffende no.W03.11.0308/II met redactionele kanttekeningen die de
Afdeling in overweging geeft.

In artikel I, onderdeel B, in artikel 162a, tweede lid, onder a.
"diegenen" vervangen door: aan hen.

In artikel I, onderdeel B, in artikel 162a, tweede lid, onder b.
"daarvoor gewichtige redenen zijn" vervangen door: gewichtige redenen
zich daartegen verzetten.

In artikel I, onderdeel B, in artikel 162c, eerste lid, "tot en met"
vervangen door: en.

	Stb. 2005, 205, nog niet in werking getreden.

	Artikel 83 luidt als volgt: "Echtgenoten verschaffen elkaar desgevraagd
inlichtingen over het door hen gevoerde bestuur alsmede over de stand
van hun goederen en schulden."

	Voorgestelde artikel 162a, tweede lid, onderdeel a Rv.

	"Pre-trial discovery of documents" betreft het verzamelen van bewijs
door partijen zelf in de preprocessuele fase met als doel zoveel
mogelijk informatie te verkrijgen welke enerzijds kan leiden tot bewijs
dat op de zitting gebruikt kan worden en anderzijds de
schikkingsbereidheid kan bevorderen. 

	Verdrag inzake de verkrijging van bewijs in het buitenland in
burgerlijke en in handelszaken, 's-Gravenhage, 

	18 maart 1970, Trb. 1979, 38.

	"Nederland geeft geen uitvoering aan rogatoire commissies die
betrekking hebben op een procedure welke in de Staten waar de Common Law
geldt bekend is als «pre-trial discovery of documents»." Kamerstukken
II, 1978-1979, 15 660 (R 1123), nrs. 1-4, Bijlagen bij de memorie van
toelichting, p. 22.

	Verordening 1206/2001 van de Raad van de Europese Unie betreffende de
samenwerking tussen de gerechten van de lidstaten op het gebied van
bewijsverkrijging in burgerlijke en handelszaken (Pb EG L174/1). Artikel
1, tweede lid van de verordening luidt als volgt: "Er mag geen verzoek
worden gedaan met het doel partijen in staat te stellen, zich bewijs te
verschaffen dat niet bestemd is voor gebruik in een reeds aanhangige of
in een voorgenomen procedure." 	

 PAGE    

  PAGE  3 

 PAGE   I 

AAN DE KONINGIN

........................................................................
...........