Preview document (🔗 origineel)

---

Betoog		: Aziz Aygur (Beth Aho) 

Datum		: 19 maart 2012

Plaats 	 	:  Tweede Kamer, Den Haag 

Betreft		: Hoorzitting Mensenrechtenbeleid

Organisatie	: vaste commissies voor Buitenlandse Zaken 

Geachte leden van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken, 

De Aramese Beweging voor Mensenrechten (ABM) is een onafhankelijke
mensenrechtenorganisatie die zich geweldloos inzet voor vrede en
rechtvaardigheid. Door middel van een jaarlijkse rapportages, het
beleggen van bijeenkomsten en het onderhouden van contacten daarover met
politici en diverse NGO’s wil ABM  de positie van de Aramese
christenen in het Midden-Oosten onder de aandacht brengen. 

Getalsmatig zijn de Arameeërs in de verschillende landen als Turkije,
Irak en Syrië, te gering om hun rechten zonder hulp van buiten af te
dwingen. Zij moeten kunnen vertrouwen op de verantwoordelijkheid van de
regeringen van deze staten om hun mensenrechten als burgers en als leden
van culturele minderheden te garanderen. 

“De Christenen in het Midden-Oosten worden zo ernstig vervolgd dat hun
aantal sterk terugloopt. De stilte die hierover heerst in Nederland moet
worden doorbroken”, luidt de titel van een opinieartikel van Frits
Bolkestein in de Volkskrant van 4 juni 2011.

ABM is erg verheugd met een recent uitspraak van minister Uri Rosenthal
op zaterdag 10 maart jl. in Kopenhagen, waarin hij de Europese Unie
oproept om meer op te komen voor de bedreigde en onderdrukte religieuze
minderheden elders in de wereld. 

De minister ondersteunde het idee van zijn Oostenrijkse collega Michael
Spindelegger voor een soort systeem van vroegtijdige waarschuwing. Als
gevolg van de Arabische Lente is in sommige landen de invloed van
extremistische moslims toegenomen, waardoor religieuze minderheden acuut
gevaar lopen, aldus Spindelegger.  

In de Mensenrechtenrapportage 2011 wordt opgemerkt, dat de Nederlandse
regering in 2011 meerdere malen ernstige schendingen van mensenrechten
heeft veroordeeld en was vaak de initiatiefnemer van passende actie in
EU- of VN-verband. Daarbij werden ook bevriende staten aangesproken,
bijvoorbeeld door met hen de dialoog aan te gaan over misstanden. 

Tevens wordt opgemerkt, dat vrijheid van godsdienst en levensovertuiging
een van de beleidsprioriteiten in het mensenrechtenbeleid en dat
Nederland zich opnieuw heeft ingespannen om vervolging van christelijke
en andere godsdienstige minderheden tegen te gaan. 

ABM is van mening dat het alleen veroordelen van ernstige schendingen
van mensenrechten niet toereikend is en tot heden niet tot zichtbare
verbetering heeft geleid. Integendeel, de Arabische lente is een barre
winder geworden voor vele christenen wat tot Exodus uit de bakermat van
de christenen heeft geleid.

Mensenrechten van Aramese Christenen in Turkije

Westerse landen weten weinig van de christenen in het Midden-Oosten. Hun
christelijke bestaan gaat terug tot de tijd van kort na Christus; echter
hun etnische bestaan gaat vier millennia terug in het gebied dat bekend
staat als Mesopotamië (Aram Nahrin). Aramese christenen met alle
Syrische confessies gebruiken in hun liturgie Aramees, ook wel te taal
van Jezus Christus genoemd en zijn de rechtstreekse afstammelingen van
de allereerste kerken, die door de apostelen zijn gesticht. 

Het Aramees christendom, met als zijn verschillende kerken, heeft tot
heden een moeilijk bestaan moeten leiden. Na de islamitische
veroveringen in de 7de eeuw werden niet-moslims voor twee mogelijkheden
gesteld: Jizya (overlevingsbelasting) afdragen of zich bekeren tot de
Islam. Rond 1500, toen het Turkse rijk grote delen van het Midden-Oosten
bezette, kregen christenen de officiële status van dhimmis
(tweederangsburgers). Vandaag de dag worden de christenen in het
Midden-Oosten feitelijk weer of nog steeds als dhimmis behandeld.

De Aramese Christenen zijn gedurende de geschiedenis zwaar onderdrukt en
vervolgt. Het was vroeger een volk die tot de meerderheid in het
Midden-Oosten werd gerekend, maar sinds de komst van de Islam heeft het
veel leed moeten incasseren. Vrijwel altijd werden christenen gezien als
handlangers van de westerse kruisvaarders en werd hun loyaliteit in
twijfel getrokken, wat aanleiding gaf voor de Turkse overheersers om in
1915 genocide te plegen tegen de christelijke minderheden (Arameeërs,
Armeniërs en Ponto Grieken). Ook de Aramese christenen in Irak werden
na de invasie van 2003 als handlanger van de Amerikanen gezien en hebben
het land inmiddels massaal verlaten. 

Na de eerste wereldoorlog, werd de Turkse staat de facto gesticht in het
verdrag van Lausanne in 1923. In het verdrag staat dat minderheden
rechten krijgen. Echter, de Turkse staat erkent die rechten alleen voor
Joden, Armeniërs en Grieks-Orthodoxen. Zij erkent de Arameeërs
expliciet niet. 

En bescherming van rechtswege genieten zij ook niet en daardoor zijn ze
als religieuze minderheid volkomen vogelvrij. Het is triest heden ten
dage te moeten vaststellen dat het de Arameeërs nog steeds niet is
toegestaan hun millennia oude taal, het Aramees in Turkije te doceren. 

ABM ontvangt regelmatig ernstige berichten uit Tur Abdin, de bakermat
van de Aramese christenen in huidige Zuidoost Turkije. Grondgebied van
Arameeërs wordt zonder reden onteigend en pas tegen hoge betalingen kan
men aanspraak doen op de eigen landerijen en bezittingen. Kloosters
worden onteigend; priesters worden met de dood bedreigd en kerken met
eeuwenoude geschriften worden grofweg geplunderd. Heel recent, in de
nacht van zaterdag op zondag 3 maart 2012 is een Aramese kerk in Mardin
overvallen en van haar 1700 jaar oud Aramese Bijbel beroofd. 

Arameeërs die, na decennia in de diaspora te hebben geleefd, een bezoek
willen brengen aan hun geboorteplaats worden bij aankomst mishandeld en
of zelfs vermoord. Daarnaast worden er bomaanslagen gepleegd om de
terugkerende Arameeërs een duidelijk signaal te geven en om de nog
overgebleven Aramese christenen angst in te boezemen. Turkije is er in
slaagt om haar te ontdoen van de inheemse Aramese bevolkingsgroep. Het
is daarom van groot belang, dat de Nederlandse regering conform haar
beleid betreffende de mensenrechten haar aandacht daarop richt en haar
verantwoording neemt,  om de schendingen van de universele rechten van
dit Aramese volk in het Midden-Oosten, voornamelijk in Turkije, Irak en
Syrië niet te tolereren. 

ABM is blij dat uw commissie besloten heeft een nota overleg te houden
over de initiatiefnota van CDA Kamerlid Pieter Omtzigt over de
onteigening van het Aramese klooster Mor Gabriel.

Irak

De slechte mensenrechtensituatie van de Aramese christenen in Turkije
heeft parallellen met de huidige situatie van de christenen in Irak. In
Irak vormen niet alleen de christenen het doelwit van aanslagen,
ontvoeringen en moorden; ook hun religieuze en culturele gebouwen liggen
met regelmaat onder vuur. Bijna wekelijks lezen we van de bomaanslagen
en de zelfmoordacties in Irak. 

Maar wat nauwelijks in het nieuws komt is het lot van de etnische en
religieuze minderheden die hun toevlucht hebben gezocht in Noord-Irak
(Koerdisch autonoom gebied) en de omliggende landen. Van de 1,4 miljoen
christenen ten tijde van Saddam Hussein zijn er nog maar 400.000 over in
Irak. 

De situatie van de Arameeërs in Irak is het meest schrijnend van alle
volkeren in Irak. De situatie is voor de Arameeërs met name nijpend
omdat zij, buiten de malaise van de oorlog die alle Irakezen treft,
slachtoffers worden van discriminatie en geweld vanwege hun christelijke
geloof. 

Wegens het feit dat deze minderheid christelijk is, wordt het als
verraad gezien in de ogen van de overheersende Islamitische
fundamentalisme. Dat christenen in Irak met geweld vervolgd worden,
blijkt uit de aanslag op een Aramese kerk in Bagdad in oktober 2010,
waarbij 58 doden vielen en 70 gewonden.

Syrië

Voor de christelijke minderheden was de situatie in Syrië, in
vergelijking tot de meeste andere landen in het Midden-Oosten, redelijk
goed te noemen. Voor hen bestaat godsdienstvrijheid en de belangrijkste
christelijke feestdagen worden in Syrië als nationale feestdag erkend.
Syrië is op dit moment nog de enige seculiere staat in de Arabische
wereld. Natuurlijk sluiten wij onze ogen niet voor de erbarmelijke
mensenrechtensituatie in Syrië en zeker niet voor het extreme geweld
dat het land thans treft. Wij deelden aanvankelijk de hoop van veel
Syriërs op een geleidelijke verbetering van de mensenrechtensituatie in
het land, maar door grote halsstarrigheid van het regime en de
militarisering van het verzet blijft van dit optimisme weinig over.

Het verzet in Syrië wordt al enige tijd niet meer aangevoerd door
democratische seculiere krachten, maar is in handen gekomen van
extremistische groeperingen die de stichting van een islamitische staat
in Syrië voorstaan waarin geen ruimte meer is voor christenen,
alevieten en andere religieuze minderheden. Velen binnen en buiten
Syrië vrezen de herhaling van het sektarisch geweld in Irak en Egypte. 

In het streven naar vrijheid, democratie en mensenrechten in landen als
Syrië kan eenvoudigweg niet voorbij gegaan worden aan de grote
culturele, etnische en religieuze diversiteit die in deze landen
bestaat. Een autoritair bestuur is geen oplossing als het gaat om de
mensenrechten, maar democratie waarbij de meerderheid haar wil oplegt
aan de minderheden doet ook inbreuk op de universele rechten van de mens
zoals wij die nastreven.

ABM maakt zich terecht zorgen over het lot van christelijke en andere
minderheden in een Syrië waar de huidige extremistische opstandelingen
het voor het zeggen zouden hebben. Het is goed om de situatie in Syrië
vanuit het perspectief van de Syriërs te bekijken en niet uitsluitend
met een westerse bril.

Aan het begin van de 21e eeuw lijken we een herhaling mee te maken van
de situatie in de eerste decennia van de 20e eeuw, die de ineenstorting
van het Osmaanse Rijk lieten zien. Er ontstond een nieuwe politieke orde
in het Midden-Oosten, waarbij het vraagstuk naar de plaats en de
toekomst van de oude christelijke kerken in deze regio een prominente
rol speelde. Anno 2012 vragen wij ons af óf er nog een plaats en een
toekomst is voor de christenen in het Midden-Oosten. 

Appèl aan de Nederlandse regering 

Zoals gezegd juicht ABM bijzonder toe dat de Nederlandse regering zich
in de verschillende Europese samenwerkingsverbanden wil inzetten voor
een prioriteit “vrijheid van godsdienst en levensbeschouwing”. Wel
wil ze benadrukken dat, zoals de Raad van Kerken dat ook heeft gedaan
middels een vorige week verzonden brief over de situatie in de Arabische
regio, dat de vrijheid van godsdienst en levensbeschouwing niet
losgemaakt kan worden van de overige mensenrechten. 

Ook in onze mensenrechtenrapportages benadrukt ABM ook de andere rechten
die Aramese christenen en anderen gewoon als burger zouden moeten
genieten. Het afzonderlijk of in het bijzonder opkomen voor christelijke
minderheden in het Midden-Oosten kan er juist ook weer toe leiden dat
deze christelijke minderheden een doelwit worden voor bepaalde groepen
die nog bepaalde rekeningen met het Westen willen vereffenen.

Tijdens de bijeenkomst van de Europese kerken over mensenrechten,
afgelopen najaar in Straatsburg waar de eerdergenoemde brief van de Raad
van Kerken naar verwijst, namen de kerken zich ook voor om het gesprek
over mensenrechten, de vrijheid van godsdienst en de relatie tot
religieuze waarden aan te gaan met vertegenwoordigers van andere
religies. 

Dit initiatief, om de universele rechten van de mens te verbinden met
bijvoorbeeld de islamitische traditie, lijkt ons geheel in lijn met de
zgn. receptorbenadering die vandaag ook ter tafel ligt. Naast een op
China gerichte pilot (die in onze visie vooral een economische reden
heeft) zouden we de regering dringend willen adviseren om ook een op de
islamitische wereld gerichte pilot op te starten. 

We weten dat de christelijke kerken in Irak al veel op dit terrein doen
in hun gesprekken met soennitische en sjiitische leiders, onder andere
via de Open Universiteit van de Dominicanen in Bagdad, en projecten als
deze zouden misschien door de Nederlandse regering ondersteund en
verbreed kunnen worden. 

Dit pleidooi doen we ook omdat het geweld jegens christenen in Irak niet
van de zijde van de regering komt (door haar zelfs wordt veroordeeld)
maar vanuit bepaalde extremistische groeperingen. Afgelopen
woensdagavond konden we nog bij Nieuwsuur zien hoe kerken in Irak zich
via de dialoog met moslims tegen dit geweld proberen te verweren.

Dat laat natuurlijk onverlet dat de regeringen in het Midden-Oosten, en
wij noemen met name die van Irak, Syrië en Turkije, bij voortduring op
de naleving van de mensenrechten en de behandeling van religieuze
minderheden aangesproken moeten blijven worden. Het belang van een
authentiek voortbestaan van deze tradities (we noemen ook de Mandeeërs
en Jezidi) is niet alleen van levensbelang voor deze gemeenschappen
zelf, maar heeft ook een grote betekenis voor het christendom en de
religieuze diversiteit als geheel. 

Aziz Aygur (Beth Aho)  – voorzitter Aramese Beweging voor
Mensenrechten 

¹ Met Aramese christenen wordt bedoeld: alle Syrische confessies:
Syrisch Orthodoxe, Syrisch Katholiek-, Syrisch Melkietisch -, Syrisch
Maronitisch-, Syrisch Nestoriaans-, Syrisch Protestants- en Syrisch
Chaldeeuwse kerk

Aramese Beweging voor Mensenrechten (ABM)

Vlierstraat 93, 7544 GG Enschede – NL. E-mail: info@aramesebeweging.nl

www.aramesebeweging.nl

 PAGE