Inbreng verslag schriftelijk overleg over het voornemen tot oprichting van een holding naar aanleiding van fusie Nederlandse Staatsloterij en De Lotto
Oprichting Nederlandse Loterij B.V.
Inbreng verslag schriftelijk overleg
Nummer: 2015D44799, datum: 2015-11-19, bijgewerkt: 2024-02-19 10:56, versie: 1
Directe link naar document (.doc), link naar pagina op de Tweede Kamer site.
Gerelateerde personen:- Eerste ondertekenaar: P.J. Duisenberg, voorzitter van de vaste commissie voor Financiën (Ooit VVD kamerlid)
- Mede ondertekenaar: V. van den Eeden, adjunct-griffier
Onderdeel van zaak 2015Z18792:
- Indiener: E.D. Wiebes, staatssecretaris van Financiën
- Volgcommissie: vaste commissie voor Veiligheid en Justitie (2010-2017)
- Voortouwcommissie: vaste commissie voor Financiën
- 2015-10-14 14:45: Aanvang middagvergadering: Regeling van werkzaamheden (Regeling van werkzaamheden), TK
- 2015-10-28 15:30: Procedurevergadering Financiën (Procedurevergadering), vaste commissie voor Financiën
- 2015-11-18 18:00: Besloten overleg over het voornemen tot oprichting van een holding naar aanleiding van fusie Nederlandse Staatsloterij en De Lotto (Algemeen overleg), vaste commissie voor Financiën
- 2015-11-19 14:00: Voornemen tot oprichting van een holding naar aanleiding van fusie Nederlandse Staatsloterij en De Lotto (Inbreng schriftelijk overleg), vaste commissie voor Financiën
- 2015-12-02 14:10: Aanvang middagvergadering: Regeling van werkzaamheden (Regeling van werkzaamheden), TK
- 2016-01-14 10:00: Procedurevergadering Financiën (Procedurevergadering), vaste commissie voor Financiën
- 2016-02-03 14:00: Staatsdeelnemingen (Algemeen overleg), vaste commissie voor Financiën
Preview document (🔗 origineel)
Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015-2016 34 315 Oprichting Nederlandse Loterij B.V. Nr. VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld … november 2015 De vaste commissie voor Financiën heeft op 19 november 2015 een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de staatssecretaris van Financiën over zijn brief van 9 oktober 2015 over zijn voornemen tot oprichting van een holding naar aanleiding van fusie Nederlandse Staatsloterij en De Lotto (Kamerstuk 34 315, nr. 1) De staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van …... Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt. De voorzitter van de commissie, Duisenberg De adjunct-griffier van de commissie, Van den Eeden I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het voornemen tot oprichting van een holding naar aanleiding van de fusie Nederlandse Staatsloterij en De Lotto. Gokspelen is geen kerntaak van de overheid volgens de leden van de VVD-fractie. Deze leden zijn blij dat de visie van het kabinet ook nog steeds is dat het aanbieden van gokspellen niet langer als taak van de overheid wordt gezien, en dat dus de Staatsloterij niet permanent in staatshanden hoeft te blijven. Voorwaardelijk bij dit voornemen voor fusie is natuurlijk dat de Autoriteit Consument en Markt (ACM) goedkeuring verleent aan de fusie. Wanneer wordt hierover een besluit van de ACM verwacht? Hoe wordt de Tweede Kamer daarover geïnformeerd? Wat gebeurt er als het besluit van de ACM niet een simpel ja of nee is, maar er bijvoorbeeld voorwaarden worden gesteld aan de goedkeuring en hoe wordt de Tweede Kamer daarbij betrokken? En indien het besluit van de ACM er vóór het verschijnen van het verslag van dit schriftelijk overleg is; wat is de uitkomst? Hoe lang na het ACM-besluit is dit “definitief” ofwel hoe lang is de bezwaarfase daarna eventueel nog van andere partijen? Heeft dit een opschortende werking voor de fusie? Zo nee, waarom niet? Waarom moet de fusie per se per 1 januari 2016 worden geëffectueerd en kan er dus niet worden gewacht op het ACM-besluit? Waar kijkt de ACM naar, naar de situatie op dit moment of naar de situatie na 1 januari 2017 wanneer de loterijmarkt “open” gaat? Wat zijn de gevolgen als de fusie niet doorgaat? De voorkeur van de leden van de VVD-fractie bij een eventuele fusie zou eerder uitgaan naar een publiek-privaat fusiebedrijf dan wel verkoop aan de private partij. Dat is niet het geval met ruim 99% van de aandelen in handen van de staat. Waarom is niet voor deze andere scenario’s gekozen? Bijvoorbeeld voor een fusiebedrijf, waarbij de aandelen zijn verdeeld conform de afgesproken verdeling van de afdrachten (aan de staat, aan NOC*NSF (sport) en ALN (Aanwending Loterijgelden Nederland)? Is er niet eerder sprake van een overname dan van een fusie, aangezien het startkapitaal van de holding in feite alleen afkomstig is van de Staatsloterij? In hoeverre heeft het kabinet andere scenario’s onderzocht, bijvoorbeeld eerst privatisering van de Staatsloterij en daarna fusie? Zo ja, welke scenario’s zijn er onderzocht en waarom zijn deze afgewezen? Zo nee, waarom niet? Gokken is geen kerntaak van de overheid, daar zijn de leden van de VVD-fractie en het kabinet het over eens. Deze leden lezen dat de staatssecretaris op basis van de beoordeling van de business case heeft geconcludeerd dat een fusie een eventuele toekomstige privatisering van de Staatsloterij niet in de weg staat en zelfs de financiële aantrekkelijkheid kan vergroten. Waarom concludeert de staatssecretaris dat? Op welke gegevens baseert de staatsecretaris dit? Hoe moet dit gezien worden in relatie tot het feit dat NOC*NSF/ALN wel bijzondere goedkeuringsrechten heeft, met name als het gaat om het vervreemden/ontbinden van (delen) van de fusieorganisatie? Betekent dit niet dat deze partijen altijd kunnen voorkomen dat het bedrijf wordt verkocht c.q. geprivatiseerd? Zijn de redenen (indien afbreuk wordt gedaan aan de rechten van NOC*NSF/ALN, de afgesproken winstrechten of de reputatie, identiteit of betrouwbaarheid) om goedkeuring te onthouden niet zo ruim geformuleerd dat hier vrijwel altijd wel een beroep op gedaan kan worden? Bent u bereid om het punt van vervreemden/ontbinden van de fusieorganisatie niet afhankelijk te stellen van goedkeuring van de andere aandeelhouder, aangezien dit een belemmering kan zijn voor de verkoop en de Tweede Kamer met die punten ook altijd rekening zal houden? Zo nee, waarom niet? De leden van de VVD-fractie lezen dat voor een voornemen tot verkoop er eerst een loterijvisie moet zijn (de marktordening moet duidelijk zijn). Wanneer kan het kabinet op zijn vroegst een voornemen voor eventuele verkoop doen? Waarvan is dit afhankelijk? Deze leden lezen dat de visie op de toekomst van de loterijmarkt door het ministerie van Veiligheid en Justitie thans is voorzien in 2017. Omdat er met deze fusie nog maar twee grote spelers zouden zijn in de loterijmarkt, is voor de leden van de VVD-fractie een voorwaarde voor een eventuele fusie dat de loterijmarkt ook daadwerkelijk open wordt gesteld per 1 januari 2017, zoals ook al is afgesproken. In hoeverre is dit nog steeds het doel en haalbaar? Het afronden van de visie op de toekomst van de loterijmarkt in Nederland in 2017 is dan echter veel te laat. Kan het kabinet toezeggen dat de visie op de toekomst van de loterijmarkt in Nederland uiterlijk medio 2016 gereed is? Waarom moet de fusie per se per 1 januari 2016 worden geëffectueerd en kan er dus niet gewacht worden op de loterijvisie van het kabinet? De leden van de VVD-fractie maken zich zorgen over de afdrachten aan de sport vanuit de loterij(en). Zonder voldoende afdrachten heeft de sport een groot probleem. De afdrachten aan de sport staan onder druk. Hoe is de afdracht aan de sport geborgd? Hoe neemt het kabinet dit aspect mee in de loterijvisie? Hoe zou de bijdrage aan de sport minder afhankelijk kunnen worden gemaakt van de populariteit of aantrekkelijkheid van één toevallige loterij? Waarom is er niet gekozen voor een hoger percentage afdracht aan de sport? Van de bijdragen gaat 37% nu naar NOC*NSF en ALN (waarvan 72,46% bestemd voor NOC*NSF en 27,54% voor ALN). Deze leden zouden liever zien dat het percentage voor de sport hoger zou zijn. Over welk bedrag per jaar hebben we het als het gaat om de geraamde afdracht aan de sport? In hoeverre zijn de mogelijkheden om binnen de holding te schuiven met afdrachten en winsten tussen de verschillende bestemmingen? De verwachting van de Staatsloterij en SNS (Stichting Nationale Sporttotalisator, ofwel De Lotto) is dat de fusie ertoe leidt dat er een extra resultaat van circa 30 miljoen euro zal zijn door omzetgerelateerde synergie. Wat wordt hier precies bedoeld met “resultaat”? In hoeverre wil dit zeggen dat de afdrachten met circa 30 miljoen euro toenemen? Waarom is dit bedrag van circa 30 miljoen euro gebaseerd c.q. waar wordt de “winst” behaald? Hoe moet dit bedrag van circa 30 miljoen euro gezien worden tot de 40 miljoen euro aan verwachte extra afdrachten aan de staat (bestaande uit 20 miljoen uit synergie-effecten en het gezamenlijk met SNS betreden van de online markt en de 20 miljoen euro als gevolg van de vaststelling van de winst voor de vennootschapsbelasting)? Waarom wordt er enerzijds gesproken van 20 miljoen en anderzijds van 30 miljoen als het gaat om synergie-effecten? De leden van de VVD-fractie lezen dat de afdrachten van de Staatsloterij aan de staat in de afgelopen twee jaar 80 miljoen euro was. Is dit per jaar? Wat wordt bedoeld met jaarlijkse afdrachten aan de staat, is dat exclusief belasting? De jaarlijkse afdracht aan NOC*NSF en ALN bedraagt circa 60 miljoen euro volgens de staatssecretaris. Wat wordt de jaarlijkse afdracht aan NOC*NSF en ALN in de toekomst (na een eventuele fusie)? En waar is dit van afhankelijk? Om hoeveel gaat het specifiek voor NOC*NSF? In de brief wordt ook aandacht besteed aan de gevolgen voor de begroting. Dit is echter ook in relatie tot andere cijfers in de brief niet echt overzichtelijk. Het lijkt erop dat inkomsten vanuit afdrachten (in de vorm van een soort dividend) en inkomsten als gevolg van belastingen door elkaar heen lopen. Kan er een helder totaaloverzicht van de financiën worden gegeven in de situatie voor en na de fusie, zodat de financiële gevolgen voor de verschillende onderdelen helder worden, te weten: de afdrachten aan de sport en andere goede doelen, de afdrachten aan de staat (exclusief belasting), de belastingen, etc.? En dan ook de gevolgen voor de rijksbegroting (uitgesplitst in afdrachten/winst en afdrachten/belastingen)? De afdrachten van de Staatsloterij aan de staat nu 80 miljoen bedragen en die aan NOC*NSF/ALN nu circa 60 miljoen euro. Is de afdracht van de Staatsloterij inclusief, of exclusief belasting? Wat zijn dan de afdrachten (exclusief belasting) na de fusie (uitgesplitst voor NOC*NSF/ALN)? De afdrachten aan de staat zullen naar verwachting oplopen tot 120 miljoen vanaf 2018, in 2015 waren de geraamde afdrachten nog 80 miljoen euro. Dat is een stijging van zo’n 40 miljoen euro. De synergie-effecten worden geraamd om 30 miljoen euro extra. Wat is daar de verklaring voor? De afdrachten aan NOC*NSF en ALN zullen naar verwachting met meer dan 17 miljoen euro toenemen tot ruim 71 miljoen euro in 2018. De jaarlijkse afdracht aan NOC*NSF en ALN bedraagt echter nu circa 60 miljoen euro. Dat is geen verschil van 17 miljoen euro, maar 11 miljoen euro. Wat is hiervoor de verklaring? Als de staat 40 miljoen euro meer krijgt, en NOC*NSF/ALN 17 miljoen euro meer, is dat totaal 47 miljoen. Hoe moet dit gezien worden tot de geraamde 30 miljoen euro synergie-effecten en ook de opmerking dat de wijziging in de Vpb-plicht niet leidt tot een financieel voordeel ten opzichte van de huidige situatie? Waar bestaat de toename in de afdrachten uit voor de staat en voor NOC*NSF/ALN? Er komt naar verwachting 20 miljoen euro extra aan Vpb binnen, dat kan de fusie-organisatie dus minder afdragen. De synergie-effecten zijn 30 miljoen euro. Hoe moet dit in relatie tot elkaar en tot de stijging in de afdrachten gezien worden? De Staatsloterij is nu wel Vpb-plichtig,maar mogen de afdrachten van de Staatsloterij niet afgetrokken worden van de winst, SNS is niet Vpb-plichtig en kan de afdrachten dus ook niet aftrekken. Voor beide zijn de afdrachten dus nu niet aftrekbaar, na de fusie zijn de afdrachten van de Staatsloterij en SNS aftrekbaar voor de Vpb. Kan hier nog meer uitleg over de nieuwe situatie worden gegeven, waarom het verschil met de oude situatie is, wat de vergelijkbaarheid is met andere loterijen? Dit heeft een extra inkomst van de Vpb-belasting tot gevolg van 20 miljoen euro. Welke gevolgen heeft dit op de afdrachten (buiten de belasting)? Hoe kan het zo zijn dat dit niet leidt tot een financieel voordeel ten opzichte van de huidige situatie? En hoe is dit verwerkt in de “gevolgen voor de begroting” en de “afdrachten”die daarin zijn opgenomen? Kan hier een helder financieel overzicht van worden gegeven? Er worden allemaal financiële afdrachten geraamd, zowel aan de staat (buiten de belasting om) als aan de goede doelen, waaronder sport. In hoeverre is er een afhankelijkheid van de geraamde financiële afdrachten aan de staat (buiten de belasting) en aan de sport in relatie tot de kansspelbelasting? Wat gebeurt er met de geraamde financiële afdrachten als de kansspelbelasting omhoog dan wel omlaag gaat? In hoeverre en hoe is rekening gehouden met de gepresenteerde voorstellen voor kansspelbelasting? Welke incidentele kosten (zullen er) worden gemaakt voor de fusie? Welke gegevens liggen ten grondslag aan de verdeling van de procenten als het gaat om de afdrachten? Tot slot, als het gaat om gokken, staat in het Regeerakkoord dat Holland Casino onder voorwaarden wordt verkocht, omdat gokken geen kerntaak van de overheid is. Wat is de stand van zaken met betrekking tot de verkoop van Holland Casino? Wat is het tijdpad? Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de brief van de staatssecretaris. Deze leden hebben hierover nog enkele vragen en opmerkingen. Wat zijn de risico’s van deze fusie? Kan de staatssecretaris hier een nadere toelichting op geven? Wat voor gevolgen heeft deze constructie voor de afdrachten aan de staat? Worden de afdrachten verhoogd of verlaagd? Wat zijn de gevolgen van de fusie voor de financiële overdracht aan maatschappelijke doelen en sportverenigingen? Gaat de financiële overdracht omhoog of omlaag? Wat zijn de gevolgen voor de concurrentie en marktstructuur op de loterijmarkt? Is het slecht voor de consument, doordat er door de fusie er twee grote loterijaanbieders overblijven? Zullen er door deze fusie banen en functies verdwijnen? Indien zo, is het streven van de organisaties om de reorganisatie zonder gedwongen ontslagen vorm te geven? Hoe zal na de fusie de governancestructuur bij het fusiebedrijf eruit zien?Zal door deze fusie de invloed van de overheid veranderen? Zo ja, hoe? Zal het fusiebedrijf zich ook richten op de online kansspelmarkt? Is de staatssecretaris het met de leden van de fractie van de PvdA eens dat de Algemene Rekenkamer bevoegd moet zijn om naar alle dochtermaatschappijen onderzoek te doen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe wordt die bevoegdheid geregeld? Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP De leden van de SP-fractie hebben met gemengde gevoelens kennisgenomen van het voornemen tot oprichting van een holding naar aanleiding van fusie Nederlandse Staatsloterij en De Lotto. Is het voornemen niet voorbarig omdat de ACM nog onderzoek doet in het kader van verlening van een vergunning? Waarom wordt er niet op de ACM gewacht? Wat geeft de staatssecretaris reden om te denken dat de ACM tot een ander oordeel komt dan de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) in 1999 kwam bij het toenmalige fusieplan van de Staatsloterij, De Lotto en de Bankgiroloterij, namelijk afwijzing van de vergunningaanvraag? In hoeverre vindt de staatssecretaris een duopolie op de markt voor loterijspelen gewenst? Wanneer wordt de vergunningverlening verwacht en kan de staatssecretaris de Kamer op de hoogte houden van het proces van vergunningverlening? Wordt de holding niet een te grote speler op de kansspelenmarkt? Hoe staat dit respectievelijk tegenover de GDL, Holland Casino en andere online gokaanbieders? Wat zijn naast een extra omzet en kostenbesparingen voor de holding nog voordelen? Kunt u alle mogelijke risico’s, zowel financiële, juridische en gokgerelateerde op een rij zetten? Hoe denkt de staatssecretaris dat een fusie zich verhoudt tot verschillende Europese regels omtrent mededinging? Hoe verhoudt het voornemen zich tot het verbod op fusies die tot een machtspositie leiden uit artikel 2 van de EG-concentratieverordening? En hoe verhoudt het voornemen zich tot het verbod op overheidssteun die de mededinging vervalst uit artikel 107 EU-Werkingsverdrag? Kan daarbij de vergelijking worden gemaakt met België, Frankrijk en Denemarken? Wat zijn naast de extra opbrengsten aan afdracht voordelen voor de staat? Wordt deze extra opbrengst niet tenietgedaan door de aftrekbaarheid van de vennootschapsbelasting? Wat betaalt de Staatsloterij voor en na de fusie effectief aan vennootschapsbelasting? Hoe zit dat met De Lotto? Hoe staat het met de feitelijke fiscale druk op zowel de vennootschapsbelasting als de kansspelenbelasting voor de Nederlandse Staatsloterij en De Lotto? Betalen zij 29% effectief aan kansspelbelasting? Zo nee, wat dan wel en waarom betalen zij geen 29%? Heeft de fusie gevolgen voor de begroting van VWS vanwege de uitgaven aan NOC*NSF? Hoe groot zijn deze uitgaven voor en na de fusie? Is de fusie niet een voorbode voor het naar de markt brengen van de holding waardoor de afdrachten aan de staat maar tijdelijk zijn? Is de fusie niet een voorbode voor het vergroten van de onlinemarkt voor gokken? Hoe kijkt de staatssecretaris naar deze punten? Waarom wordt het voornemen nu al aan de beide Kamers kenbaar gemaakt ondanks dat de kabinetsvisie op de Nederlandse kansspelmarkt er nog niet is? Waarom wordt dit niet betrokken bij de wetsbehandeling Kansspelen op Afstand (Wijziging van de Wet op de kansspelen, de Wet op de kansspelbelasting en enkele andere wetten in verband met het organiseren van kansspelen op afstand) bij Veiligheid en Justitie? Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het voornemen tot fusie van de Staatsloterij en de Lotto. Zij maken van deze gelegenheid graag gebruik voor het stellen van nog enkele vragen. De leden van de CDA-fractie onderschrijven de redenen die er ten grondslag liggen aan de fusie. Deze leden vragen daarbij wel naar het onderzoek van KPMG. Kan de staatssecretaris aangeven welke aanpassingen er aan de businesscase zijn gedaan naar aanleiding van het genoemde onderzoek? Voorts vragen deze leden in hoeverre met toekomstige wetgeving, waarbij het online gokken zal worden vrijgeven, rekening is gehouden. In dit licht vragen zij hoe het kan dat naast efficiencywinst, ook een stijging van het ‘gokresultaat’ is voorzien, terwijl het aannemelijk lijkt dat meer aanbieders juist voor een verwatering van het aanbod zal zorgen. De reeds ingezette omzetdaling van bestaande loterijen zou dan versterkt worden. Deelt de staatssecretaris dit met deze leden? De leden van de CDA-fractie vragen naar de rechtszaak rond Stichting Loterijverlies. Hoe zijn eventuele toekomstige schadevergoedingen geborgd in een nieuw holding? Hoe wordt voorkomen dat schadevergoedingen die feitelijk gelinkt zijn aan de Staatsloterij, straks uit de ‘grote pot’ worden betaald waardoor ook SNS hier een bijdrage aan moet leveren, met alle negatieve gevolgen voor de uitkeringen aan goede doelen en de sport tot gevolg? Deze leden vragen de staatssecretaris te garanderen dat welke ontwikkeling dan ook (rond Stichting Loterijverlies) geen invloed zal hebben op de uitkeringen aan goede doelen en de sport. De leden van CDA-fractie vragen of de nieuwe rechtsvorm ook gevolgen heeft voor de beloning van bestuurders, met name of zij nog steeds (of nog niet steeds niet) onder de WNT vallen. Deze leden vragen naar de 20 miljoen euro die aan synergiewinsten wordt verwacht. De leden van de CDA-fractie vragen naar een nadere onderbouwing van dit bedrag, bijvoorbeeld een uitsplitsing van hoe dit bedrag gaat worden bereikt door fte-reductie, verminderde huisvestingskosten en/of andere besparingen. Deze leden vragen ook naar wanneer de synergievoordelen volledig zullen zijn bereikt, en welke gevolgen dit voor de afdrachten aan de staat en goede doelen/sport heeft de komende jaren. De leden van de CDA-fractie vragen naar de datum -bij benadering- waarop de uitkomsten van de ACM-beoordeling wordt verwacht. Tenslotte vragen deze leden naar de reden dat de staatssecretaris van Financiën verantwoordelijk is voor dit dossier, en niet de minister van Financiën zoals te doen gebruikelijk bij -vormen van- staatsdeelnemingen. Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PVV De leden van de fractie van de Partij Voor de Vrijheid (PVV) hebben kennisgenomen van de brief. De leden van de fractie van de PVV heeft de volgende vragen, aan- en/of opmerkingen. Inleiding Wanneer lopen de vergunningen van Staatsloterij en Lotto af? Voor hoeveel jaren worden deze afgegeven en op basis van welke criteria kunnen deze worden verlengd? Is er een kans dat de vergunning niet wordt verlengd met het oog op de liberalisatie van de kansspelenmarkt? 1: Redenen voor de fusie Kunt in het licht van het bovenstaande uiteenzetten welke redenen er voor de staat als ‘eigenaar’ van de Staatsloterij zijn om voor deze fusie te zijn? Kunt u eens uiteenzetten op welke wijze deze fusie past binnen het vigerende staatsdeelnemingenbeleid? Kunt u daarbij aandacht schenken aan het uitgangspunt dat het aandeelhouderschap slechts een aanvullend instrument is? Is deze fusie niet te kenmerken als een defensieve strategie van twee bedrijven die marktaandeel verliezen van een concurrent die innovatiever is en als reactie op productinnovaties in de markt die vanuit het buitenland zullen komen? Is daar een taak voor de overheid weggelegd om die innovatie tegen te gaan? Nu er zoveel veranderingen in de markt van kansspelen gaan plaatsvinden is het dan niet meer gepast om een pas op de plaats te maken en die ontwikkelingen af te wachten dan een staatsdeelneming te creëren die een substantieel deel van de markt gaat beheersen. Zijn de synergetische effecten ook niet via contractuele afspraken te verwezenlijken, moet daar per se een fusie-organisatie voor worden opgetuigd? Wat bedoelt men hier met een extra resultaat van 30 miljoen euro? Is dat omzet of opbrengst? Klopt het dat het totaal aan synergetische effecten 50 miljoen euro bedraagt? Kunt u aangeven welk publiek belang gemoeid is met het tegengaan van neergaande omzetten en teruglopende afdrachten? Is een doel van het staatsdeelnemingenbeleid er voor te zorgen dat de staatsdeelneming financieel aantrekkelijk is? Kunt u die verwachting, dat een fusie juist bijdraagt aan de financiële aantrekkelijkheid van de staatsdeelneming, eens nader onderbouwen? Fusie staat een toekomstige privatisering niet in de weg: niet waar! NOC*NSF en ALN vormen een blokkerende minderheid! Eerst fuseren, daarna ontvlechten wordt een probleem; dat zie je aankomen. Waarom wordt er nu, op een moment dat de nadere visie op de toekomst van de loterijmarkt nog niet is geformuleerd, al een dergelijk gewichtig fusiebesluit genomen? Als de Staatsloterij, conform de Nota Deelnemingenbeleid rijksoverheid een deelneming is die niet permanent in staatshanden hoeft te blijven, waarom deze dan eerst substantieel uitbreiden? Waarom is niet getoetst of deze uitbreiding past in het beleid van het aangaan van staatsdeelnemingen? Staat als aandeelhouder heeft geen toegevoegde waarde! Waarom dan dit aandeelhouderschap uitbreiden i.p.v. afbouwen? 2 Publieke belang Waarom is er eerst gekeken naar de business case en daarna past getoetst aan het publiek belang? Kunt u eens uiteen zetten welke toegevoegde waarde die fusie heeft voor de realisatie van het kansspelbeleid? Is het niet zo dat beide organisaties reeds onderworpen zijn aan het kansspelbeleid? Wordt het publieke belang voldoende geborgd door Wet op de kansspelen? Voor de online gokspelen is een nieuwe wet in de maakt de wet Koa (wet Kansspelen op afstand.) Hoe staat het daarmee? Heeft de Staatsloterij zonder deze fusie in de toekomst geen stabiele financiële positie”? Is het de taak van een staatsdeelneming om ervoor te zorgen dat deze een financiële bijdrage aan diverse maatschappelijke doelen in de vorm van afdrachten kan leveren? Is zonder die fusie die bijdrage van de loterijen aan de maatschappij in de toekomst niet gewaarborgd? Is het leveren van een verhoogde financiële bijdrage niet slechts een neveneffect maar eigenlijk het hoofddoel van de fusie? Kunt eens uiteenzetten wat het verschil is tussen de doelstellingen van het kansspelbeleid en dat het publieke belang? 3 Technische uitwerking van de fusie Kunt u aangeven waarom er gekozen wordt voor de rechtsvorm van de BV, zowel voor de Holding als voor huidige stichtingen die worden omgezet in dochters? Zou het in het licht van de verschillen die er tussen de Staatsloterij als prijzenloterij en de SNS als goededoelen-loterij niet beter zijn om voor een overkoepelende stichting als Holding als holding te kiezen? Zou deze keuze niet beter zijn voor het behoud van de identiteit van de beide loterijen? Zou in die stichting Holding-structuur de synergetische effecten niet even goed te realiseren zijn? Zonder die gekunsteldheid van de winstverdeling die nu in de statuten te vinden is? Is er nu geen sprake van een substantiële uitbreiding van een staatsdeelneming door deze fusie? Hinderen de bijzondere goedkeuringsrechten die verbonden zijn aan de aandelen die het STAK voor NOC*NSF en ALN beheert niet een toekomstige privatisering? Waarom dient het resultaat van de Holding op deze wijze te worden verdeeld? Kan die verdeling niet beter plaats vinden via de dochters? Zou dit niet beter gewaarborgd zijn in een Stichting-Structuur met Holding? Waarom dan Lotto inlijven als staatsdeelneming terwijl onduidelijk is hoeveel opbrengst van de Holding naar NOC*NSF en ALN vloeit, doordat zijn 37% van de opbrengst van de Staatsloterij krijgen toebedeeld, zonder 1 cent te investeren. Feitelijk is het geen fusie maar een overname van Lotto door de Staatsloterij, om de toekomstige inkomsten (uit online) veilig te stellen. Een geprivatiseerde loterijmarkt is niet gebaat met een grote speler die 52% van de markt in handen heeft en in handen van de staat is. Maar eerder gebaat bij meerdere kleine spelers (vgl bankenlandschap); waarom de economische machtspositie vergroten? Wil de staatssecretaris met dit machtsblok soms nieuwe toetreders frustreren op de loterijmarkt. Dit druist in tegen de doelstelling om de markt te privatiseren. 4 Gevolgen voor de begroting Aan het begin van de brief is gesteld dat SNS jaarlijks 60 miljoen euro. afdraagt, met een stijging van 17 miljoen euro komt Bartjens dan op 77 miljoen euro. Kunt u dit verklaren? Kunt u het verschil in de Vpb-plicht met betrekking tot. de Staatsloterij en SNS eens duiden? Kunt u eens aangeven waarom de afdrachten bij de Staatsloterij niet aftrekbaar zijn van de Vpb? Kunt u verduidelijken hoe de vennootschapsbelastingplicht van het fusiebedrijf is vastgesteld en is en hoe ten aanzien van de afdrachten uit hoofde van de vergunningen de voor de vennootschapsbelasting (Vpb) relevante winst moet worden vastgesteld? Kunt u deze problematiek eens cijfermatig onderbouwen? Waarom dan Lotto inlijven als staatsdeelneming terwijl het kabinet voornemens is de Staatloterij te verkopen, waarom dan eerst fuseren? De richting is afstoten en met de fusie wordt dit doel eerder belemmerd; de verkoop van lotto of staatsloterij kan worden geblokkeerd door de 1% aandeelhouder: NOC*NSF. Naast financiële synergievoordelen, is de fusie bedoeld om de marktpositie te versterken op de loterijmarkt en straks op de onlinemarkt om zo de concurrentie aan te kunnen gaan met niet-traditionele aanbieders. Is dat de bedoeling om de inkomsten voor de staat en de Sport veilig te stellen? (conclusie KPMG); Zeg dat dan? U wilt de kasspelmarkt helemaal niet liberaliseren? Waarom zijn na de fusie de afdrachten aan Staat en SNS wel aftrekbaar van de Vpb en voor de fusie niet (staatssteun?) Er is geschreven over de synergie-effecten deze blijken in de eerste jaren slechts in beperkte mate te materialiseren. Nieuw zijn de integratiekosten, daar is nog niet eerder over gesproken en ook is er geen indicatie gegeven van de hoogte van die kosten. Kunt u ons een beeld geven van de integratiekosten? 5 Mededinging rechtelijke beoordeling Is de feitelijke doelstelling van de fusie van de Staatsloterij met SNS dat dat dit leidt tot een toekomstbestendige onderneming die is in staat een financiële bijdrage aan maatschappelijke doelen te generen? Kunt u eens onderbouwen waar de synergie zit voor het publieke belang vastgelegd in het kansspelbeleid? “De verwachting is dat na de fusie beter kan worden ingespeeld op het nieuwe kansspelbeleid”, dat nog onbekend is!!! Waar is deze verwachting op gebaseerd? Ik lees: Fusie leidt tot een toekomstbestendige onderneming, maar tegen die tijd is de Staatsloterij al lang verkocht? Kan de staatssecretaris eens duiden waarom er zulke haast is met de afhandeling van dit fusieverzoek, dat moet uit monden in de oprichting van een BV, terwijl een essentiële wet, en een besluit van de toezichthouder en het kansspelbeleid binnen afzienbare termijn tot stand zal komen? Waarom dan Lotto inlijven als staatsdeelneming terwijl ACM zich nog niet heeft uitgesproken ? Waarom dan Lotto inlijven als staatsdeelneming terwijl voor deze fusie een ACM vergunning vereist is. Waarom dan Lotto inlijven als staatsdeelneming terwijl NMA heeft eerder in 1999 de fusie tussen Staatsloterij, Lotto en bankgiro loterij afgeschoten; Waarom? En Waarom zou dat nu anders zijn? Slotsom Is de crux van de fusie nu gelegen in het feit dat het fusiebedrijf tegemoet komt aan de verwachtingen met betrekking tot afdrachten aan de staat nu en in de toekomst en genereert bovendien meer inkomsten voor maatschappelijke doelen en de sport? Waar zit het publieke belang? Bijlage 1: Technische uitwerking van de fusie Lopen de afdrachtsverplichtingen nu via de Holding of via de dochters? Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de D66 De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van het voornemen tot de fusie van de Nederlandse Staatsloterij en De Lotto. Het is duidelijk dat de staatssecretaris dit voorstel doet vanuit financiële en strategische motieven. Deze leden hebben over het voorstel enkele vragen. Allereerst vragen de leden van de D66-fractie wat de verhouding is van de voorgenomen fusie tot de herziening van de Kansspelwet. Waarom maakt de staatssecretaris haast met deze fusie, terwijl er nog geen duidelijkheid is over het kansspelbeleid, over de verzelfstandiging van SENS en over eventuele vergunningen voor nieuwe toetreders? De leden van de D66-fractie lezen dat de ACM een mededingingstoets uitvoert op de fusie. Zij zijn benieuwd naar de uitkomst van deze toets, maar merken op dat ook indien de ACM de fusie toestaat, er met de fusie van de Staatsloterij en de Lotto een sterke marktspeler wordt gecreëerd. Zij vragen of dit niet een risico van ‘dubbele petten’ met zich meebrengt, waarbij de overheid enerzijds aandeelhouder is van een sterk staatsbedrijf en anderzijds vergunningverlener voor de vergunningen van nieuwe partijen. Hoe is het kabinet voornemens dit risico op ‘dubbele petten’ te beperken? Tot slot vragen de leden van de D66-fractie naar de financiële gevolgen. Zij constateren dat met de fusie wordt beoogd om 40 miljoen euro te besparen: 20 miljoen door synergievoordelen en 20 miljoen door fiscale voordelen. Deze leden merken op dat een belastingvoordeel voor de nieuwe holding, een belastingnadeel voor de fiscus is. Kan de staatssecretaris uiteenzetten wat de netto financiële gevolgen zijn van de voorgenomen fusie voor de staat en de gesteunde goede doelen? II Reactie van de staatssecretaris PAGE PAGE 13