[overzicht] [activiteiten] [ongeplande activiteiten] [besluiten] [commissies] [geschenken] [kamerleden] [kamerstukdossiers] [🧑mijn] [open vragen]
[toezeggingen] [stemmingen] [verslagen] [🔍 uitgebreid zoeken] [wat is dit?]

Memorie van toelichting

Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (XIII) voor het jaar 2020 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)

Memorie van toelichting

Nummer: 2020D48174, datum: 2020-11-30, bijgewerkt: 2024-02-19 10:56, versie: 3

Directe link naar document (.pdf), link naar pagina op de Tweede Kamer site, officiële HTML versie (kst-35650-XIII-2).

Gerelateerde personen:

Onderdeel van kamerstukdossier 35650 XIII-2 Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (XIII) voor het jaar 2020 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota).

Onderdeel van zaak 2020Z22734:

Onderdeel van activiteiten:

Preview document (🔗 origineel)


Tweede Kamer der Staten-Generaal 2
Vergaderjaar 2019‒2020
35 650XIII Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (XIII) voor het jaar 2020 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)
Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING

Ontvangen 30 november 2020

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikel 1

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2020 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).

De Minister van Economische Zaken en Klimaat,

E. D. Wiebes

B. BEGROTINGSTOELICHTING

1 Leeswijzer

Opbouw tweede suppletoire begroting 2020

Deze tweede suppletoire begroting geeft een geactualiseerd beeld van de begrotingsuitvoering 2020. Onderdeel B, de begrotingstoelichting, is als volgt opgebouwd:

  1. Leeswijzer.
  2. Overzicht belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties. De belangrijkste verplichtingenmutaties zijn toegelicht in de artikelen.
  3. De beleidsartikelen. Voor ieder beleidsartikel is de tabel “Budgettaire gevolgen van beleid” opgenomen. Hierin zijn de begrotingsmutaties voor de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten weergegeven.
  4. De niet-beleidsartikelen. In de budgettaire tabellen zijn de begrotingsmutaties voor de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten opgenomen.
  5. In deze tweede suppletoire begroting is er geen sprake van aanpassingen in de agentschapsparagrafen.

Ondergrenzen toelichtingen

Voor het toelichten van de begrotingsmutaties zijn in deze tweede suppletoire begroting de ondergrenzen gehanteerd zoals opgenomen in de onderstaande tabel.

< 50 1 2
=> 50 en < 200 2 4
=> 200 < 1000 5 10
=> 1000 10 20

In sommige gevallen, waar politiek relevant, worden ook posten toegelicht beneden deze ondergrenzen.

Overzicht coronamaatregelen

Een groot deel van het jaar 2020 wordt in hoge mate getekend door de coronacrisis. Het kabinet heeft diverse (nood)maatregelen genomen om de crisis het hoofd te bieden. Deze paragraaf geeft een overzicht van de maatregelen die op de begroting van het Ministerie van EZK zijn genomen. Een uitgebreid overzicht is te vinden op https://www.rijksfinancien.nl/corona-visual.

Noodloket (TOGS) 869 Kamerstuk 35 420, nr. 2 en Kamerstuk 35 420, nr. 16
Tegemoetkoming vaste lasten (TVL) 1.227 1.363 Kamerstuk 35 420, nr. 38, Kamerstuk 35 420, nr. 42, Kamerstuk 35 420, nr. 81 en Kamerstuk 35 420, nr. 105
BMKB 203 Kamerstuk 35 420, nr. 1 en Kamerstuk 35 420, nr. 16
Garantie ondernemingsfinanciering (GO) 175 250 200 200 100 100 Kamerstuk 35 420, nr. 2 en Kamerstuk 35 420, nr. 16
Corona Overbruggingslening (COL) 300 Kamerstuk 35 420, nr. 16, Kamerstuk 35 420, nr. 38 en Kamerstuk 35 420, nr. 42
Garantieregeling Klein Krediet Corona (KKC) 164 Kamerstuk 35 420, nr. 31
Qredits 31 Kamerstuk 35 420, nr. 2, Kamerstuk 35 420, nr. 16 en Kamerstuk 35 420, nr. 105
Bedrijfssteun 0 160 Kamerstuk 35 420, nr. 72 en Kamerstuk 35 420, nr. 105
Verlaging netbeheertarief Caribisch Nederland 5 8 Kamerstuk 35 420, nr. 25 en Kamerstuk 35 420, nr. 105
Telecom Caribisch Nederland 2 3 Kamerstuk 35 420, nr. 25 en Kamerstuk 35 420, nr. 105
Versterken fondsvermogen Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen 75 75 Kamerstuk 35 420, nr. 105
Omscholing naar tekortsectoren 38 Kamerstuk 35 420, nr. 105
Bijdrage RVO.nl 26 24 Kamerstuk 35 420, nr. 2, Kamerstuk 35 420, nr. 38 en Kamerstuk 35 420, nr. 105
Totaal uitgaven 3.076 1.921 200 200 100 100
Ontvangsten Noodloket (TOGS) 2
Totaal ontvangsten 2 0 0 0 0 0 Kamerstuk 35 420, nr. 2 en Kamerstuk 35 420, nr. 16
  1. De aanvullende middelen voor EU-cofinanciering zijn niet in deze tabel opgenomen want deze zijn maar ten dele corona-gerelateerd. Zij bewerkstelligen een economische impuls die bovendien -door de aanspraak op Europese middelen hierdoor- een grote hefboomwerking kennen.

2 Het beleid

2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties

Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2020

Vastgestelde begroting 2020 (incl. ISB, NvW en amendementen) 8.778.923
Stand 1e suppletoire begroting 2020 (incl. ISB, NvW en amendementen) 10.243.479
Belangrijkste suppletoire mutaties
Verduurzaming industrie 2 ‒ 42.787
Noodloket TOGS 2 ‒ 775.000
Tegemoetkoming vaste lasten 2 ‒ 120.000
Bedrijfssteun 2 ‒ 100.000
Co-investment venture capital instrument / EIF 3 ‒ 32.462
Thematische Technology Transfer 3 ‒ 27.548
Innovatieregelingen artikel 4 4 ‒ 38.498
Maatregelen voor CO2-reductie 4 ‒ 11.597
COVA-heffing 4 ‒ 14.000
Uitkoopregeling 4 ‒ 11.765
Schadevergoedingen 5 160.000
Waardedaling en immateriële schade Groningen 5 303.000
Overige mutaties ‒ 63.432
Stand 2e suppletoire begroting 2020 9.469.390

Toelichting

Verduurzaming industrie

De uitfinanciering van de aangegane verplichtingen voor de DEI+ en TSE valt lager valt uit dan eerder is geraamd. Daarnaast is er bij twee specifieke projecten vertraging ontstaan door o.a. een Europese staatssteuntoets.

Noodloket TOGS

Het budget wordt verlaagd. Deze verlaging vloeit terug naar het generale beeld. Na de laatste uitbetalingen wordt de eindbalans opgemaakt, waarna een tekort generaal wordt aangevuld en een overschot terugvloeit naar het generale beeld.

Tegemoetkoming vaste lasten

Het budget voor de TVL wordt met € 300 mln verlaagd omdat naar verwachting een lager beroep op de TVL 1.0 wordt gedaan dan het aanvankelijk geraamde budget. Daarnaast wordt het budget voor de TVL 2.0 met € 180 mln verhoogd, waarvan € 140 mln voor verbreding van de TVL en met € 40 mln voor een eenmalige opslag voor ondernemingen met een eet- of drinkgelegenheid. De Kamer is hierover op 27 oktober 2020 geïnformeerd met de brief over de economische impact van het coronavirus en contactbeperkende maatregelen.

Bedrijfssteun

Ten behoeve van de lening aan Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR)is € 100 mln verschoven naar 2021 omdat de verwachting is dat SGR pas in 2021 aanspraak zal maken op de lening.

Co-investment venture capital instrument/EIF

Deze mutatie betreft de verdeling van de middelen van het Co-investment venture capital instrument / EIF ten behoeve van de Seed Capital regeling, de regeling Vroegefasefinanciering en een investering ten behoeve van het fotonica ecosysteem. Het Co-investment venture capital instrument is conform de machtigingswet Invest-NL overgedragen aan Invest-NL.

Thematische Technology Transfer

Omdat de uitgaven voor zowel het subsidie als het leningen gedeelte van deze regeling plaatsvinden op basis van de liquiditeitsbehoefte, is de raming van de middelen aangepast naar het jaar waarin ze nodig zijn. Het budget dat aanvankelijk in 2020 was geraamd is daardoor verschoven naar latere jaren.

Innovatieregelingen artikel 4

Een deel van de voor de DEI+ en de MOOI beschikbare middelen zal niet worden benut. De niet-bestede middelen bij de DEI+ (€ 30,4 mln) zijn voor een groot deel overgeheveld naar artikel 2 van de EZK-begroting en daar ingezet om de laboratoriuminfrastructuur van TNO te verbeteren en om twee onderzoeksvoorstellen van NWO te financieren. De onderuitputting bij de MOOI (€ 8,1 mln) wordt voornamelijk veroorzaakt doordat alle betalingen die in 2020 op de openstelling 2020 werden verwacht doorschuiven naar 2021.

Maatregelen voor CO2-reductie

Op het budget dat gereserveerd was voor de nadeelcompensatie voor de sluiting van de Hemweg-centrale is sprake van een meevaller, omdat deze nadeelcompensatie lager is uitgevallen dan eerder ingeschat. Deze meevaller (€ 11,6 mln) vloeit terug naar de algemene middelen.

COVA-heffing

De COVA-heffing is een opslag die wordt geheven op aardolieproducten in Nederland en is bedoeld voor het financieren van het aanhouden van strategische olievoorraden door de Stichting Centraal Orgaan Voorraadvorming Aardolieproducten (COVA). Als gevolg van de coronacrisis is er minder getankt. Hierdoor is er minder voorraadheffing opgehaald en wordt er ook minder uitgekeerd aan COVA.

Uitkoopregeling

Voor de uitkoop van huiseigenaren die loodrecht onder hoogspanningslijnen wonen is in 2020 € 23,6 mln beschikbaar. Op dit budget wordt een onderuitputting verwacht van € 11,8 mln vanwege een beperkt beroep op de regeling.

Schadevergoedingen

Naar aanleiding van nieuwe ramingen van het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) worden de uitgaven voor de schade verhoogd met € 160 mln. Deze kosten worden conform gebruikelijke systematiek aan de NAM gefactureerd.

Waardedaling en immateriële schade Groningen

Dit betreft een bijstelling van de raming voor verwachte uitgaven door het IMG voor de vergoeding van de waardedaling van woningen in Groningen en de vergoeding van immateriële schade in Groningen. Deze kosten worden via een heffing bij de NAM in rekening gebracht en worden in 2021 op de EZK-begroting terug ontvangen.

Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2020

Vastgestelde begroting 2020 (incl. ISB, NvW en amendementen) 4.903.988
Stand 1e suppletoire begroting 2020 (incl. ISB, NvW en amendementen) 4.923.144
Belangrijkste suppletoire mutaties
Veiling 5G-frequenties 1 822.586
High Trust 1 75.316
COVA-heffing 4 ‒ 14.000
Bijstelling ETS-raming 4 ‒ 10.000
Ontvangsten NAM 5 148.300
Aardgasbaten 5 ‒ 411.000
Verlaging raming inkomsten mijnbouwwet 5 ‒ 130.000
Overige mutaties 1.190
Stand 2e suppletoire begroting 2020 5.405.536

Toelichting

Veiling 5G-frequenties

De veilingen van de zogenoemde frequentiebanden voor 700, 1400 en 2100 Megahertz zijn in juli 2020 afgerond. De opbrengst van deze veiling bedraagt € 1,23 mld, waarvan een eerste termijn van € 0,822 mld in 2020 is ontvangen. De opbrengst van de veiling wordt overeenkomstig de afspraken in 2020 en 2021 betaald.

High Trust

Op basis van de huidige realisatie wordt de raming van de boeteontvangsten met € 75,3 mln verhoogd. Dit vanwege de ontvangst van boetes die de Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft opgelegd aan vier grote sigarettenfabrikanten. De ACM is onafhankelijk in de keuze al dan niet een boete op te leggen. Het bedrag aan boetes dat feitelijk wordt ontvangen, kan daarom fors fluctueren en is moeilijk te ramen.

COVA-heffing

Zie toelichting COVA-heffing bij de uitgaven.

Bijstelling ETS-raming

Jaarlijks wordt op basis van een prijsverwachting en te veilen ETS-rechten een raming gemaakt van de ETS-ontvangsten. Het aantal te veilen rechten hangt af van hoeveel rechten er terecht komen in de Marktstabiliteitsreserve (MSR), en die om die reden niet worden geveild. Voor 2020 wordt verwacht dat er € 10 mln aan ETS-ontvangsten minder wordt gerealiseerd dan oorspronkelijk begroot.

Ontvangsten NAM

NAM vergoedt de uitgaven aan schadevergoedingen, waardedalingen en immateriële schade in Groningen. Ook de hierbij behorende uitvoeringskosten van RVO.nl worden door NAM vergoed.

Aardgasbaten

De raming van de aardgasbaten wordt naar beneden bijgesteld als gevolg van de ontwikkeling van de gasprijs. De lage gasprijs werkt door op de dividendinkomsten uit EBN en de inkomsten uit de mijnbouwwet. In de raming voor de dividendontvangsten van EBN zijn naast de prijs ook de operationele kosten en eventuele bijstortingen betrokken.

Verlaging raming inkomsten mijnbouwwet

De ontvangstenraming in het kader van de Mijnbouwwet voor 2020 wordt met een bedrag van € 130 mln naar beneden bijgesteld. Deze bijstelling hangt samen met de aanpassing van de Mijnbouwwet. Sinds 2018 valt het Groningenresultaat van NAM ook onder de Mijnbouwwet en worden de inkomsten geconsolideerd met de resultaten uit de kleine velden. Het resultaat van NAM valt daardoor lager uit en dat heeft geleid tot een teruggave van de Belastingdienst.

3 De beleidsartikelen

3.1 Beleidsartikel 1 Goed functionerende economie en markten

Budgettaire gevolgen van beleid

Verplichtingen 214.305 221.839 6.436 2.644 230.919
Waarvan garantieverplichtingen 0 0 0 0 0
Waarvan overige verplichtingen 214.305 221.839 6.436 2.644 230.919
Uitgaven 215.326 224.356 7.184 3.023 234.563
Waarvan juridisch verplicht 96% 97% 98%
Subsidies 203 2.579 3 206 2.788
Cyber security 203 775 3 167 945
Subsidiemaatregel telecom Caribisch Nederland (Corona) 0 1.804 39 1.843
Opdrachten 22.152 21.588 1.034 634 23.256
Onderzoek en Opdrachten 1.678 2.414 86 108 2.608
Beleidsvoorbereiding en evaluaties Frequenties en Veiligheid 5.844 5.480 ‒ 50 4.075 9.505
Digital Trust Center 1.322 599 ‒ 408 191
Cyber Security 6.515 6.515 127 ‒ 2.225 4.417
ICT beleid 6.793 6.580 ‒ 129 ‒ 303 6.148
CSIRT-DSP 0 0 1.000 ‒ 988 12
Opdrachten Nationaal Groeifonds 0 0 375 375
Bijdrage aan agentschappen 30.218 37.436 1.266 802 39.504
Agentschap Telecom 21.488 26.838 1.002 859 28.699
Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland 8.730 10.598 264 ‒ 57 10.805
Bijdrage aan zbo/rwt's 158.870 158.870 4.783 1.381 165.034
Metrologie 9.483 9.483 258 979 10.720
Raad voor Accreditatie 265 265 6 271
ACM 736 736 25 761
CBS 148.386 148.386 4.494 402 153.282
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties 3.883 3.883 98 0 3.981
Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) 1.156 1.156 30 1.186
Internationale organisaties 2.727 2.727 68 2.795
Ontvangsten 31.934 31.954 822.586 75.316 929.856
Ontvangsten ACM 162 162 162
High Trust 30.200 30.200 75.316 105.516
Diverse ontvangsten 1.572 1.592 822.586 824.178

Toelichting

Verplichtingen

De hogere verplichtingen zijn onder andere te verklaren door de budgettaire ophoging van het frequentie budget vanuit budgetten buiten artikel 1.

Uitgaven

Opdrachten

Beleidsvoorbereiding en evaluaties Frequenties en Veiligheid

Dit betreft een aantal bijboekingen omdat de verwachting is dat het huidige budget onvoldoende is om het aantal verplichtingen dat dit jaar tot betaling komt te kunnen dekken.

Cyber Security

Het betreft hier onder andere een aantal overboekingen naar onder andere het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en TNO.

Ontvangsten

Ontvangsten High Trust

De High Trust-ontvangsten bestaan voornamelijk uit door de ACM ontvangen boetes. Die fluctueren door de jaren heen. Dit komt onder andere door het aantal en de hoogte van door de ACM opgelegde boetes. De ACM is hierin volledig onafhankelijk. Op basis van de huidige realisatie is de raming van de boete ontvangsten met € 75,3 mln verhoogd.

3.2 Beleidsartikel 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en ondernemerschap voor duurzame welvaartsgroei

Budgettaire gevolgen van beleid

VERPLICHTINGEN 14.232.632 16.677.661 ‒ 702.934 372.441 16.347.168
Waarvan garantieverplichtingen 11.585.000 12.303.000 0 0 12.303.000
Waarvan overige verplichtingen 2.647.632 4.374.661 ‒ 702.934 372.441 4.044.168
UITGAVEN 4.059.493 4.836.544 ‒ 845.169 ‒ 236.672 3.754.703
Waarvan juridisch verplicht 87% 53% 86%
Subsidies 1.881.011 3.283.401 ‒ 806.200 ‒ 236.437 2.240.764
MKB-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT) 39.131 39.581 2.080 ‒ 25.213 16.448
Eurostars 18.132 18.132 ‒ 757 17.375
Bevorderen Ondernemerschap 21.390 59.776 ‒ 39.038 ‒ 1.910 18.828
Cofinanciering EFRO, inclusief INTERREG 22.361 15.025 ‒ 200 ‒ 1.322 13.503
Bijdrage aan ROM's 6.161 7.661 184 ‒ 782 7.063
Verduurzaming industrie 61.400 48.000 ‒ 42.787 5.213
Startup-beleid 14.400 13.155 463 ‒ 4.495 9.123
Urgendamaatregelen industrie 21.000 48.264 5.500 ‒ 35.000 18.764
Invest-NL 0 10.271 311 ‒ 2.582 8.000
Noodloket (TOGS) 1.645.000 1.636.000 ‒ 775.000 4.200 865.200
Noodloket (TOGS) Caribisch Nederland 0 9.000 ‒ 5.700 3.300
Qredits 31.000 31.000 31.000
Tegemoetkoming vaste lasten 0 1.329.500 ‒ 120.000 1.209.500
Tegemoetkoming vaste lasten Caribisch Nederland 0 17.000 17.000
Overige subsidies 1.036 1.036 ‒ 500 ‒ 89 447
Leningen 0 100.000 ‒ 60.000 0 40.000
Bedrijfssteun 0 100.000 ‒ 60.000 40.000
Garanties 1.335.211 599.211 153 0 599.364
BMKB 239.744 239.744 153 239.897
Klein Krediet Corona garantieregeling 0 164.000 164.000
Groeifaciliteit 8.722 8.722 8.722
Garantie Ondernemingsfinanciering (GO) 86.745 86.745 86.745
Garantie Ondernemingsfinanciering (Corona) 1.000.000 100.000 100.000
Opdrachten 10.561 9.933 116 ‒ 51 9.998
Onderzoek en opdrachten 4.134 3.843 ‒ 7 ‒ 25 3.811
Caribisch Nederland 1.056 1.121 40 ‒ 11 1.150
ICT beleid 0 0 244 244
Regeldruk 2.206 2.206 ‒ 736 1.470
Regiekosten regionale functie 665 665 ‒ 116 7 556
Invest-NL 0 0 88 88
Small Business Innovation Research 2.500 2.098 ‒ 45 626 2.679
Bijdrage aan agentschappen 123.235 141.937 4.986 ‒ 18.111 128.812
Bijdrage RVO.nl 112.448 141.421 3.619 ‒ 18.102 126.938
Bijdrage Agentschap Telecom 516 516 153 ‒ 9 660
Invest-NL 10.271 0 1.214 1.214
Bijdrage aan ZBO's/RWT’s 316.624 318.966 34.236 3.769 356.971
Bijdrage aan TNO 170.860 172.662 30.292 3.769 206.723
Kamer van Koophandel 121.757 122.320 3.231 125.551
Bijdrage aan NWO-TTW 24.007 23.984 713 24.697
Bijdrage aan medeoverheden 6.800 8.400 ‒ 1.600 18.813 25.613
Sterke Regio's en Nota Ruimte 6.800 8.400 ‒ 1.600 ‒ 6.800 0
MKB-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT) 0 0 25.613 25.613
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties 386.051 363.696 ‒ 17.960 ‒ 4.655 341.081
Internationaal Innoveren 40.851 41.027 ‒ 659 ‒ 518 39.850
PPS-toeslag (voorheen TKI-toeslag) 165.059 137.481 ‒ 21.625 409 116.265
TO2 (Deltares, MARIN en NLR) 50.121 53.871 2.811 5.683 62.365
Topsectoren overig 10.834 12.900 ‒ 605 ‒ 5.093 7.202
Ruimtevaart (ESA) 96.430 96.615 2.541 9 99.165
Bijdrage NBTC 9.536 9.036 214 9.250
Bijdragen organisaties 5.720 5.266 ‒ 637 ‒ 395 4.234
Economische ontwikkeling en technologie 7.500 7.500 ‒ 4.750 2.750
Storting begrotingsreserve 0 11.000 1.100 0 12.100
Storting reserve BMKB 0 1.000 1.100 2.100
Storting reserve Garanties MKB Financiering 0 10.000 10.000
ONTVANGSTEN 129.867 152.467 266 ‒ 15.856 136.877
BMKB 33.000 33.000 33.000
Groeifaciliteit 8.000 8.000 8.000
Onttrekking reserve Groeifaciliteit 0 10.000 10.000
Garantie Ondernemings-financiering (GO) 13.000 13.000 13.000
Onttrekking reserve GO 0 324 324
Luchtvaartkrediet-regeling 6.116 6.116 ‒ 4.075 2.041
Rijksoctrooiwet 36.012 37.723 8.277 46.000
Eurostars 5.094 5.094 ‒ 3.952 1.142
F-35 7.000 7.000 ‒ 3.719 3.281
Noodloket (TOGS) 0 0 1.700 1.700
Diverse ontvangsten 21.645 32.210 266 ‒ 14.087 18.389

Toelichting

Verplichtingen

Ten opzicht van de stand in de Miljoenennota worden het verplichtingenbudget met € 372 mln verhoogd. Dit heeft in het bijzonder de volgende oorzaken:

  1. Een verhoging van het verplichtingenbudget voor de voorgenomen stortingen van de kasbuffers in de begrotingsreserves voor de BMKB-C (€ 203 mln), de Garantie Ondernemingsfinanciering inclusief de Coronamodule (€ 175 mln) en de regeling Klein Krediet Corona (€ 164 mln).
  1. Een neerwaarste bijstelling van het budget voor de TVL van per saldo € 120 mln. Het budget voor de TVL wordt met € 300 mln verlaagd omdat naar verwachting een lager beroep op de TVL 1.0 wordt gedaan dan het aanvankelijk geraamde budget. Daarnaast wordt het budget voor de TVL 2.0 met € 180 mln verhoogd, waarvan € 140 mln voor verbreding van de TVL en met € 40 mln voor een eenmalige opslag voor ondernemingen met een eet- of drinkgelegenheid.
  2. Een neerwaartse bijstelling van het verplichtingenbudget voor Urgenda van € 35 mln betreft onderuitputting op de middelen voor het eerste en tweede maatregelenpakket Urgenda voor de Industrie. Projecten stimulering energiebesparing warmtenetten en stimulering specifieke maatregelen Industrie (samen - € 8 mln) worden niet meer in 2020 gerealiseerd. Verder betreft het hier de verwachtte onderuitputting op de door RVO uitgevoerde VEKI-regeling (- € 10 mln). Mede als gevolg van de Coronaproblematiek valt het beroep op de regeling voor versnelde investeringen tegen. Daarnaast wordt onderuitputting voor twee specifieke maatregelen doorgeschoven voor realisatie in 2021. Het betreft hier stimulering warmteprojecten en CO2 afvang Industrie en levering glastuinbouw (samen - € 17 mln).
  1. Een neerwaartse bijstelling van het verplichtingenbudget voor Verduurzaming Industrie met € 16,4 mln. Dit betreft voornamelijk onderuitputting als gevolg van vertraging in de uitvoering van twee specifieke verduurzamingsprojecten in de Industrie waarvoor een maatwerksubsidie was voorzien in 2020 (- € 14 mln), mede als gevolg van de doorlooptijd van de Europese staatssteuntoets. Daarnaast wordt het verschil verklaard uit een overboeking naar OCW voor verbreding van de Gochem-regeling (- € 2 mln) via NWO/SIA.
  1. Een verlaging van de bijdrage RVO.nl met € 18,1 mln waarvan de belangrijkste oorzaak is dat de uitvoeringskosten voor de Coronamaatregelen zoals TOGS, TVL, BMKB-C, GO-C en KKC lager uitvallen dan aanvankelijk geraamd (- € 15 mln). Daarnaast vindt een budgetoverheveling plaats van € 2,7 mln naar het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor de lokale kosten van het Inovatie Attaché Netwerk.
  1. Een verhoging van het verplichtingenbudget van de TO2 instellingen, NWO-TTW en de KvK met in totaal € 8,8 mln samenhangend met de in 2021 ontvangen loon- en prijsbijstelling zodat de commitering voor deze instellingen kan worden aangegaan.
  1. Een verhoging van het budget voor de regeling MKB innovatiestimulering Regio en Topsectoren (MIT) voor het verstrekken van specifieke uitkeringen aan de provincies voor de decentrale uitvoering van de regeling.
  1. Een verlaging van het budget voor Sterke Regio's doordat de geraamde bijdrage aan de provincie Limburg van € 6,8 mln voor regionale economische structuurversterking niet in 2021 zal plaatsvinden. Na afwikkeling van de verstrekte lening voor industriepark Swentibold (naar verwachting in 2021, zie ook de toelichting op de ontvangsten) zal een bijdrage aan de provincie ter beschikking worden gesteld.

Uitgaven

Subsidies

MKB innovatiestimulering Regio en Topsectoren

Voor de decentrale uitvoering van de regeling MKB innovatiestimulering Regio en Topsectoren is € 25,6 mln overgeheveld naar de categorie bijdrage aan medeoverheden (zie toelichting bij de categorie bijdrage medeoverheden).

Verduurzaming industrie

Het verschil in kas van ‒ € 42,8 mln betreft voor het grootste deel onderuitputting op de middelen bestemd voor pilots en demo’s en haalbaarheidsstudies (ca. ‒ € 27 mln) vanwege een achterblijvend meerjarig kasritme van uitfinanciering van de DEI+ en TSE-regeling. Daarnaast ontstaat onderuitputting door vertraging in de uitvoering van twee specifieke projecten waarvoor een maatwerksubsidie was voorzien in 2020 (- € 11 mln), mede als gevolg van de doorlooptijd van de Europese staatssteuntoets. Daarnaast wordt het verschil verklaard uit een overboeking naar OCW voor verbreding van de Gochem-regeling (- € 2 mln) via NWO/SIA.

Urgenda

Het verschil in kas van ‒ € 35 mln betreft onderuitputting op de middelen voor het eerste en tweede maatregelenpakket Urgenda voor de Industrie. Projecten stimulering energiebesparing warmtenetten en stimulering specifieke maatregelen Industrie (samen ‒ € 8 mln) worden niet meer in 2020 gerealiseerd. Verder betreft het hier de verwachtte onderuitputting op de door RVO uitgevoerde VEKI-regeling (- € 10 mln). Mede als gevolg van de Coronaproblematiek valt het beroep op de regeling voor versnelde investeringen tegen. Daarnaast wordt onderuitputting voor twee specifieke maatregelen doorgeschoven voor realisatie in 2021. Het betreft hier stimulering warmteprojecten en CO2 afvang Industrie en levering glastuinbouw (samen ‒ € 17 mln).

Tegemoetkoming Vaste Lasten

Het budget voor de TVL wordt met € 300 mln verlaagd omdat naar verwachting een lager beroep op de TVL 1.0 wordt gedaan dan het aanvankelijk geraamde budget. Daarnaast wordt het budget voor de TVL 2.0 met € 180 mln verhoogd, waarvan € 140 mln voor verbreding van de TVL en met € 40 mln voor een eenmalige opslag voor ondernemingen met een eet- of drinkgelegenheid.

TOGS Caribisch Nederland

Het budget van de TOGS voor Caribisch Nederland wordt met € 5,7 mln verlaagd omdat naar verwachting een lager beroep op de regeling wordt gedaan dan de aanvankelijke raming.

Bijdrage aan agentschappen

RVO.nl

De bijdrage aan RVO.nl is met € 18,1 mln verlaagd. Dit is in het bijzonder een gevolg van lager dan geraamde uitvoeringskosten voor de verschillende Coronaregelingen zoals de TOGS, TVL, de KKC, de BMKB-C en de GO-C (- € 15 mln). Daarnaast is € 2,7 mln overgeheveld naar het Ministerie van Buitenlandse Zaken ten behoeve van het lokale personeel van het Innovatie Attaché Netwerk.

Bijdrage aan medeoverheden

Sterke Regio's

De geraamde bijdrage aan de provincie Limburg van € 6,8 mln voor regionale economische structuurversterking zal niet in 2021 plaatsvinden. Na afwikkeling van de verstrekte lening voor industriepark Swentibold (naar verwachting in 2021, zie ook de toelichting op de ontvangsten) zal een bijdrage aan de provincie ter beschikking worden gesteld.

MKB Innovatiestimulering Regio en Topectoren

Voor de decentrale uitvoering van de regeling MKB innovatiestimulering Regio en Topsectoren (MIT) wordt in 2020 € 25,6 mln via een specifieke uitkering aan de provincies ter beschikking gesteld.

Ontvangsten

Luchtvaartkrediet regeling

Als gevolg van het niet succesvol afronden van een aantal projecten in de voorgaande jaren zullen de ontvangsten voor de luchtvaartkredieten in 2020 naar verwachting € 4,1 mln lager liggen dan de raming.

Rijksoctrooiwet

De octrooi-ontvangsten komen naar verwachting € 8,3 mln hoger uit dan de raming. De octrooiontvangsten in Nederland berusten voor het overgrote deel op de in Nederland gevalideerde Europese octrooien die zijn verleend door het Europees Octrooibureau (EOB). Deze octrooiontvangsten op basis van Europees verleende octrooien bestaan voor 90-95% uit de jaarlijks te betalen (per jaar oplopende) instandhoudingstaksen. Het EOB heeft zijn octrooiverleningsprocessen efficiënter gemaakt en heeft de afgelopen jaren aanzienlijk méér octrooien verleend, met als gevolg ook méér Europese octrooien die hier gevalideerd zijn en in stand worden gehouden (met meer ontvangsten). Sinds 2013 is een trend waarneembaar dat octrooien via betaling van (jaarlijks hogere) instandhoudingstaksen bovendien langer (ook tussen het 15e en 20e levensjaar) in stand worden gehouden, met als gevolg méér en hogere ontvangsten (voortvloeiend uit zowel gevalideerde Europese octrooien alsook Nederlandse Rijksoctrooien).

Eurostars

De EU-ontvangsten voor Eurostars vallen naar verwachting € 3,9 mln lager uit dan de raming. De EU-ontvangsten worden gerealiseerd op basis van daadwerkelijk uitgaven aan deelnemende partijen. Deze kunnen jaarlijks fluctueren.

F-35

De ontvangsten F-35 vallen € 3,7 mln lager uit dan de raming. Vanwege een lager dan geraamde omzet van de industrie ligt ook de afdracht door de industrie op een lager niveau dan de raming.

Diverse ontvangsten

De overige ontvangsten vallen € 14,1 mln lager uit. De geraamde aflossing van een lening door de provincie Limburg in het kader van industrieparkt Swentibold kan namelijk niet in 2020 worden gerealiseerd. Het afwikkelen van de grondexploitatie vraagt namelijk meer tijd. Naar verwachting vindt de afwikkeling van de lening plaats in 2021. Daarnaast is een ontvangst gerealiseerd van RVO doordat de opdracht voor de uitvoering in 2019 op een lager niveau is vastgesteld dan het oorspronkelijk aan RVO ter beschikking gestelde budget.

Toelichting op de begrotingsreserves

Er zijn begrotingsreserves voor de BMKB (inclusief het Coronaluik), de regeling Garantie Ondernemingsfinanciering (GO) inclusief de Coronamodule van de GO, de Groeifaciliteit (GF) en de garanties voor nieuwe aanbieders van MKB-financiering. Voor de regeling Klein Krediet Corona wordt een nieuwe begrotingsreserve ingesteld. De reguliere GO, GF en de garanties voor alternatieve aanbieders van MKB-financiering betreffen kostendekkende garanties, waarvan de te realiseren premieontvangsten naar verwachting toereikend zijn voor het afdekken van eventuele verliesdeclaraties. Er worden ultimo 2020 stortingen voorgenomen voor de kasbuffers voor de volgende garantieregelingen: de BMKB-C (€ 203 mln), de GO inclusief de GO-C (€ 175 mln) en de regelng KKC (€ 164 mln). Dit betreft de kasbuffers die dit jaar aan de EZK-begroting zijn toegevoegd in het kader van de Coronamaatregelen. Ultimo begrotingsjaar wordt mede op basis van het gebruik van deze faciliteit en de daarbij behorende gerealiseerde ontvangsten en uitgaven voor deze regeling definitief vastgesteld of er een aanvullende onttrekking of storting dient plaats te vinden.

Stand 1/1/2020 108.333
+ Geraamde storting 2.100
– Geraamde onttrekking
Stand (raming) per 31/12/2020 110.433
Stand 1/1/2020 71.210
+ Geraamde storting
– Geraamde onttrekking ‒ 324
Stand (raming) per 31/12/2020 70.886
Stand 1/1/2020 24.546
+ Geraamde storting
– Geraamde onttrekking ‒ 10.000
Stand (raming) per 31/12/2020 14.546
Stand 1/1/2020 9.696
+ Geraamde storting 10.000
– Geraamde onttrekking
Stand (raming) per 31/12/2020 19.696

3.3 Beleidsartikel 3 Toekomstfonds

Budgettaire gevolgen van beleid

Verplichtingen 242.952 647.756 ‒ 22.606 8.350 633.500
Waarvan garantieverplichtingen 0 0 0 0 0
Waarvan overige verplichtingen 242.952 647.756 ‒ 22.606 8.350 633.500
Uitgaven 284.452 711.730 ‒ 72.343 8.350 647.737
Waarvan juridisch verplicht 76% 75% 75%
Subsidies 999 18.180 ‒ 14.827 0 3.353
Smart Industry 199 1.168 ‒ 450 718
Haalbaarheidsstudies NWO-TTW 800 812 812
Thematische Technology Transfer 0 16.200 ‒ 14.377 1.823
Leningen 275.147 679.412 ‒ 52.464 8.350 635.298
Startups / MKB financiering
Volledig revolverend
Fund to Fund 35.733 33.876 3.800 37.676
ROM's 100.000 403.000 2.905 11.700 417.605
Co-investment venture capital instrument / EIF 10.154 32.462 ‒ 32.462 0
Deels revolverend 0 0 0
Innovatiekrediet 55.205 55.465 55.465
Risicokapitaal Seed Capital 46.823 61.630 15.000 ‒ 3.350 73.280
Vroegefasefinanciering / informal investors 13.702 19.163 ‒ 5.038 14.125
Startups / MKB 5.186 12.872 12.872
Investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek
Met vermogensbehoud
Fundamenteel en toegepast onderzoek 5.500 11.944 ‒ 6.499 5.445
Onco research 2.500 6.818 ‒ 2.622 4.196
Smart Industry 344 382 382
Thematische Technology Transfer 0 31.800 ‒ 27.548 4.252
Regmed 0 10.000 10.000
Bijdrage aan agentschappen 8.306 14.138 ‒ 5.052 0 9.086
Bijdrage RVO.nl 8.306 14.138 ‒ 5.052 9.086
Ontvangsten 34.600 49.600 12.705 0 62.305
ROM's 0 0 8.905 8.905
Fund to Fund 8.050 8.050 3.800 11.850
DVI II 150 150 150
Investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek 0 0 0
Co-investment venture capital instrument / EIF 0 15.000 15.000
Innovatiekrediet 17.000 17.000 17.000
Seed Capital 9.400 9.400 9.400
Vroegefasefinanciering / informal investors 0 0 0

Toelichting

Verplichtingen

Het verplichtingenbudget is ten opzichte van de mutaties in de Miljoenennota met € 8,35 mln verhoogd. Dit heeft betrekking op een overheveling van € 3,35 mln van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ten behoeve van de lening die via Innovation Quarter wordt verstrekt aan Innogenerics B.V., een Nederlands initiatief om de geneesmiddelenfabrikant Apotex van het Indiase moederbedrijf Aurobindo over te nemen (Kamerstuk 29 477, nr. 661). Daarnaast is € 5 mln generaal ter beschikking gesteld ten behoeve van een kapitaalstorting in het Innovatiefonds Zeeland voor het aantrekken van kennisintensieve bedrijven en het investeren in startups, scale-ups en groeiende ondernemingen, als onderdeel van het compensatiepakket Zeeland, waarover u met de brief van 26 juni jl. (Kamerstuk 33 358, nr. 28 ) bent geïnformeerd.

Uitgaven

Leningen

ROM's

De verhoging van het budget met € 11,7 mln heeft betrekking op het verstrekken van een lening van € 6,7 mln via Innovation Quarter aan Innogenerics B.V. waaraan VWS en EZK beiden € 3,35 mln bijdragen. Daarnaast is € 5 mln generaal ter beschikking gesteld ten behoeve van een kapitaalstorting in het Innovatiefonds Zeeland. Zie ook de toelichting bij de verplichtingen.

Risicokapitaal Seed Capital

Voor het EZK-aandeel in de lening ten behoeve van Innogenerics B.V. is het budget van de Seed Capital regeling met € 3,35 mln verlaagd.

3.4 Beleidsartikel 4 Een doelmatige energievoorziening en beperking van de klimaatverandering

Budgettaire gevolgen van beleid

Verplichtingen 10.797.624 10.856.861 ‒ 93.435 245.031 11.007.857
Waarvan garantieverplichtingen 66.600 71.100 0 0 71.100
Waarvan overige verplichtingen 10.731.024 10.785.761 ‒ 94.035 245.031 10.936.757
Uitgaven 3.771.790 3.760.130 ‒ 20.635 ‒ 51.413 3.688.082
Waarvan juridisch verplicht 78% 80% 99%
Subsidies 3.510.444 3.476.656 ‒ 1.184.750 ‒ 99.843 2.192.063
Missiegedraven Onderzoek Ontwikkeling en Innovatie (MOOI) 35.244 47.504 ‒ 1.800 ‒ 6.272 39.432
Hernieuwbare Energietransitie (HER+) 48.040 48.040 ‒ 8.617 ‒ 1.683 37.740
Energie-efficiency 2.368 3.049 34 277 3.360
Green Deals 500 500 ‒ 310 190
Demonstratieregeling Klimaat- en Energie-innovatie (DEI+) 66.806 64.206 ‒ 19.516 ‒ 10.910 33.780
Subsidieregeling Duurzame Scheepsbouw (SDS) 4.900 4.500 ‒ 2.000 ‒ 684 1.816
Projecten Klimaat en Energieakkoord 0 1.402 ‒ 780 1.026 1.648
MEP 0 293 298 591
SDE 699.167 694.867 694.867
SDE+ 2.322.649 2.297.917 ‒ 1.124.698 ‒ 74.334 1.098.885
Aardwarmte 0 15.000 15.000
ISDE-regeling 200.000 140.000 ‒ 36.000 16.000 120.000
Compensatie Energie-intensieve bedrijven (ETS) 105.595 110.625 110.625
Carbon Capture and Storage (CCS) 4.080 7.980 ‒ 92 ‒ 806 7.082
Subidieregeling Energiebesparing en duurzame energie sportaccommodaties (EDS) 0 65 65
Hoge Flux Reactor 7.651 7.651 ‒ 400 200 7.451
Elektrisch rijden 0 0 0
Caribisch Nederland 4.944 15.284 9.500 ‒ 9.277 15.507
Overige subsidies 6.000 5.873 ‒ 679 ‒ 1.473 3.721
Maatregelen voor CO2-reductie 2.500 11.900 ‒ 11.597 303
Leningen 4.000 4.000 0 0 4.000
Lening EBN 4.000 4.000 4.000
Garanties 0 4.500 0 0 4.500
Verliesdeclaratie aardwarmte 0 4.500 4.500
Opdrachten 11.499 11.603 ‒ 884 15.984 26.703
Onderzoek mijnbouwbodembeweging 1.916 2.891 ‒ 425 ‒ 817 1.649
SodM onderzoek 1.925 1.925 ‒ 725 1.200
Joint Implementation 0 0 0
Uitvoeringsagenda Klimaat 823 577 ‒ 107 470
Klimaat mondiaal 369 369 108 477
Onderzoek en opdrachten 6.466 5.841 ‒ 567 17.633 22.907
Bijdrage aan agentschappen 62.421 82.004 6.032 ‒ 5.148 82.888
Bijdrage aan RVO.nl 50.498 69.949 2.024 ‒ 715 71.258
Bijdrage aan Agentschap Telecom 0 400 61 ‒ 84 377
Bijdrage aan NEa 7.194 7.669 1.193 ‒ 1.721 7.141
Bijdrage aan KNMI 1.143 1.786 ‒ 87 1.699
Bijdrage aan NVWA 841 788 26 ‒ 111 703
Bijdrage aan RIVM 1.513 0 52 ‒ 52 0
Bijdrage aan RWS 1.232 1.412 2.763 ‒ 2.465 1.710
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s 141.955 143.308 ‒ 9.298 ‒ 3.593 130.417
Doorsluis COVA-heffing 111.000 111.000 ‒ 10.550 ‒ 3.450 97.000
TNO kerndepartement 29.166 31.019 1.199 264 32.482
TNO-SodM 1.789 1.289 53 ‒ 407 935
Bijdrage aan medeoverheden 23.602 23.602 163 ‒ 11.765 12.000
Uitkoopregeling 23.602 23.602 163 ‒ 11.765 12.000
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties 13.169 13.757 445 ‒ 1.305 12.897
Nuclear Research Group (NRG) 11.675 12.021 408 ‒ 1.154 11.275
Internationale contributies 1.494 1.736 37 ‒ 151 1.622
Stortingen begrotingsreserve 4.700 700 1.167.657 54.257 1.222.614
Storting in begrotingsreserve duurzame energie 0 0 1.167.657 54.257 1.221.914
Storting in begrotingsreserve aardwarmte 4.700 700 700
Ontvangsten 3.487.161 3.626.536 ‒ 69.533 50.153 3.607.156
Ontvangsten COVA 111.000 111.000 ‒ 14.000 97.000
Opbrengst heffing ODE (SDE+) 2.411.000 2.411.000 2.411.000
Ontvangsten zoutwinning 2.511 2.511 2.511
Onttrekking reserve Duurzame Energie 173.000 236.020 236.020
ETS-ontvangsten 450.000 450.000 ‒ 70.000 60.000 440.000
Onttrekking begrotingsreserve maatregelen voor CO2-reductie 324.450 390.610 390.610
Diverse ontvangsten 15.200 25.395 467 4.153 30.015

Toelichting

Verplichtingen

De ophoging van het verplichtingenbudget heeft voornamelijk betrekking op de reservering van verplichtingenruimte (€ 238,8 mln) voor de toekenning van een subsidie voor vrijwillige sluiting van kolencentrales. Deze subsidie wordt toegekend als aan de eisen die in de call for proposals zijn gesteld is voldaan (Kamerstuk 32 813, nr. 568). De bijbehorende kasuitgave zal naar verwachting in 2021 volgen en is daarom niet meegenomen als mutatie op de begroting 2020. De kasuitgave zal in 2021 uit de begrotingsreserve duurzame energie gedekt worden (Kamerstuk 32 813, nr. 496).

Uitgaven

Subsidies

Missiegedraven Onderzoek Ontwikkeling en Innovatie (MOOI)

Op de middelen die bestemd zijn voor de regeling MOOI is er sprake van een onderuitputting van € 6,3 mln, omdat alle betalingen die in 2020 op de openstelling 2020 werden verwacht doorschuiven naar 2021.

Demonstratieregeling Klimaat- en Energie-innovatie (DEI+)

EZK hevelt vanuit het DEI+-budget in totaal € 7,75 mln naar artikel 2 van de EZK-begroting voor twee voorstellen die door NWO worden uitgevoerd. Het eerste voorstel betreft twee onderzoeksprogramma's van de Integrale Kennis en Innovatie Agenda (IKIA). Het tweede voorstel betreft een fonds voor samenwerking met Duitsland op het gebied van Elektrochemische Conversie en Materialen (ECCM). Daarnaast hevelt EZK € 0,5 mln over naar de begroting van IenW voor het Rijkswaterstaat-project Getij Grevelingen in de Brouwersdam. Verder is er sprake van een onderuitputting op de reguliere DEI+ van € 2,7 mln.

SDE+

Voor de uitgaven van Rijkswaterstaat voor activiteiten op het gebied van Wind op Zee wordt € 2,2 mln overgeheveld naar de begroting van het Ministerie van IenW. Voor het project «zonnepanelen op daken van defensiegebouwen» wordt € 3,6 mln overgeheveld naar de begroting van het Ministerie van Defensie.

Het tekort op de ISDE (€ 16 mln) wordt uit het SDE+-budget gedekt. Het restant van de onderuitputting wordt in de begrotingsreserve duurzame energie gestort (€ 52,6 mln).

ISDE-regeling

Het tekort van € 16 mln op de ISDE-regeling wordt uit het SDE+ budget gedekt. Het tekort is vooral ontstaan doordat op de subsidiebeschikkingen die vóór 2020 zijn afgegeven meer betalingen zijn verricht dan eerder was ingeschat.

Caribisch Nederland

EZK was voornemens om in 2020 een financiële bijdrage te leveren aan de nieuwe deelneming in de brandstofopslag Bonaire. Door vertraging in de oprichting van deze deelneming is het niet mogelijk om in 2020 de middelen te storten en is besloten om de storting van het eigen vermogen pas in 2021 te doen.

Maatregelen voor CO2-reductie

Op het budget dat gereserveerd was voor de nadeelcompensatie voor de sluiting van de Hemweg-centrale is sprake van een meevaller, omdat deze nadeelcompensatie lager is uitgevallen dan eerder ingeschat. Deze meevaller (€ 11,6 mln) vloeit terug naar de algemene middelen.

Opdrachten

Onderzoek en opdrachten

Het benodigde budget is hoger dan eerder werd voorzien. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de afwikkeling van enkele juridische procedures.

Bijdrage aan medeoverheden

Uitkoopregeling

Voor de uitkoop van huiseigenaren die loodrecht onder hoogspanningslijnen wonen is in 2020 € 23,6 mln beschikbaar. Op dit budget wordt een onderuitputting verwacht van € 11,8 mln vanwege een beperkt beroep op de regeling.

Storting begrotingsreserve

Storting in begrotingsreserve duurzame energie

De niet benutte middelen voor de SDE+ (€ 52,6 mln) en de HER+ (€ 1,7 mln) worden in de begrotingsreserve duurzame energie gestort.

Ontvangsten

Ontvangsten COVA

De COVA-heffing is een opslag die wordt geheven op aardolieproducten in Nederland en is bedoeld voor het financieren van het aanhouden van strategische olievoorraden door de Stichting Centraal Orgaan Voorraadvorming Aardolieproducten (COVA). Als gevolg van de coronacrisis is er minder getankt. Hierdoor is er minder voorraadheffing opgehaald en wordt er ook minder uitgekeerd aan COVA.

ETS-ontvangsten

Op basis van bijgestelde ramingen van de ETS-ontvangsten worden de inkomsten met € 60 mln naar boven bijgesteld. Deze opwaartse bijstelling is met name het gevolg van een sneller en sterker herstel van de ETS-prijs dan verwacht bij de vorige ramingen, nadat de ETS-prijs in maart een sterke daling kende.

Toelichting op de begrotingsreserves

Stand 1/1/2020 3.155.088
+ Geraamde storting 1.221.914
– Geraamde onttrekking ‒ 236.020
Stand (raming) per 31/12/2020 4.140.982

De begrotingsreserve voor duurzame energie is bestemd voor onbesteed gebleven middelen als gevolg van vertraging bij of het niet doorgaan van projecten waaraan subsidie is toegekend op basis van de MEP, de SDE, de SDE+, de HER of de ISDE. Via de reserve blijven deze middelen ook in de toekomst beschikbaar voor het stimuleren van hernieuwbare energieproductie of CO2-reductie. In 2020 zal naar verwachting zo’n € 1.222 mln onbenutte (kas)middelen in de begrotingsreserve gestort worden. De verwachte onttrekking van in totaal € 236 mln betreft:

  1. de tranche 2020 (€ 73 mln) van de tijdelijke onttrekking aan de begrotingsreserve die bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2015 aan de orde is geweest (zie hiervoor onder meer het antwoord op vraag 5 en 6 in Kamerstuk 34 210 XIII, nr. 4 , blz. 5 - 7)
  2. de onttrekking van € 100 mln ter financiering van het amendement Mulder c.s. (extra openstelling ISDE voor het MKB)
  3. de onttrekking van € 63 mln als bijdrage aan de financiering van het aanvullende pakket aan CO2-reducrende maatregelen (Urgenda 2.0).
Stand 1/1/2020 21.974
+ Geraamde storting 700
– Geraamde onttrekking ‒ 4.580
Stand (raming) per 31/12/2020 18.094

De begrotingsreserve voor de garantieregeling Aardwarmte is bedoeld om het budget voor het mogelijk uitbetalen van verliesdeclaraties meerjarig in te kunnen zetten en een eventuele mismatch in de tijd tussen inkomsten (premies) en uitgaven (verliesdeclaraties) op te vangen. Om gebruik te kunnen maken van de garantieregeling Aardwarmte betalen marktpartijen een kostendekkende premie aan de uitvoerder van de regeling (RVO.nl) die wordt gestort in de begrotingsreserve. Voor 2020 gaat het om een bedrag van € 0,7 mln. De naar verwachting uit te betalen verliesdeclaraties (€ 4,6 mln) worden onttrokken aan de reserve.

Stand 1/1/2020 6.600
+ Geraamde storting 0
– Geraamde onttrekking 0
Stand (raming) per 31/12/2020 6.600

De middelen in de begrotingsreserve risicopremie NRG zullen worden aangesproken als de Nuclear Reseach Group (NRG) – al dan niet tijdelijk of gedeeltelijk – niet kan voldoen aan de terugbetalingsverplichtingen volgens de afgesloten leningsovereenkomst.

Stand 1/1/2020 395.210
+ Geraamde storting 0
– Geraamde onttrekking BZK ‒ 175.560
– Geraamde onttrekking EZK ‒ 49.600
– Geraamde onttrekking LNV ‒ 87.000
– Geraamde onttrekking IenW ‒ 63.750
– Geraamde onttrekking Financiën ‒ 14.700
Stand (raming) per 31/12/2020 4.600

Het kabinet heeft additionele maatregelen genomen om aanvullende CO2-reductie te realiseren. Omdat de aard en timing van de eventuele aanvullende maatregelen in het najaar van 2018 nog onzeker waren, heeft het kabinet destijds besloten deze eventuele maatregelen via een tijdelijke begrotingsreserve mogelijk te maken. De reserve loopt tot en met 2020 en komt daarna te vervallen. De reserve is bij Najaarsnota 2018 eenmalig gevuld met € 500 mln. Het Ministerie van EZK coördineert de set aan maatregelen om CO2 te reduceren. De uitvoering van de maatregelen voor CO2-reductie vindt deels plaats door LNV, IenW en BZK. De in de bovenstaande tabel opgenomen bedragen zijn aan de reserve onttrokken en via Incidentele Suppletoire Begrotingen (ISB’s) zijn de door deze departementen te besteden middelen beschikbaar gesteld.

3.5 Beleidsartikel 5 Een veilig Groningen met perspectief

Budgettaire gevolgen van beleid

Verplichtingen 166.077 362.255 398.193 77.348 837.796
Waarvan garantieverplichtingen 0 0 0 0 0
Waarvan overige verplichtingen 166.077 362.255 398.193 77.348 837.796
Uitgaven 166.077 362.255 398.193 77.348 837.796
Waarvan juridisch verplicht 87% 89% 100%
Subsidies 21.077 44.145 ‒ 8.054 0 36.091
Verduurzamingsopgave uit aardgasbaten 20.976 35.310 678 35.988
Geestelijke bijstand/overige 101 101 2 103
Instrumentarium Woningmarkt 0 8.734 ‒ 8.734 0
Inkomensoverdrachten 50.000 160.000 393.000 70.000 623.000
Schadevergoedingen 50.000 160.000 90.000 70.000 320.000
Vergoeding waardedaling Groningen 0 0 298.000 298.000
Vergoeding immateriële schade Groningen 0 0 5.000 5.000
Opdrachten 0 12.810 ‒ 1.630 3.482 14.662
Onderzoek en compensatie gemeenten en provincie 0 1.440 ‒ 1.440 0
Werkbudget 0 3.370 ‒ 190 ‒ 331 2.849
BTW-compensatie NAM 0 8.000 3.813 11.813
Bijdrage aan agentschappen 95.000 142.000 14.877 3.866 160.743
Bijdrage aan RVO.nl 95.000 140.000 14.877 3.866 158.743
Instituut Mijnbouwschade Groningen 0 2.000 2.000
Bijdrage aan (internationale) organisaties 0 3.300 0 0 3.300
Organisatie- en programmabudget ACVG 0 3.300 3.300
Ontvangsten 1.195.000 1.037.061 ‒ 6.000 ‒ 386.700 644.361
Schadevergoedingen 50.000 287.061 90.000 ‒ 50.000 327.061
Uitvoeringskosten Schade 95.000 140.000 12.000 ‒ 6.700 145.300
Aardgasbaten 1.050.000 610.000 ‒ 610.000 0
Dividenduitkering EBN 0 0 35.000 35.000
Dividenduitkering GasTerra 4.000 4.000
Mijnbouwwet 0 0 160.000 ‒ 130.000 30.000
Vergoeding waardedaling Groningen 0 0 298.000 ‒ 200.000 98.000
Vergoeding immateriële schade Groningen 0 0 5.000 5.000

Toelichting

Verplichtingen en uitgaven

Inkomensoverdrachten

Schadevergoedingen

De raming van de schadebetalingen voor Groningen wordt bij Najaarsnota met € 70 mln verhoogd. De verwachte stijging van de uitgaven komt voornamelijk doordat het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) meer schademeldingen heeft afgehandeld met een hogere waarde.

Opdrachten

BTW-compensatie NAM

De BTW-compensatie aan de NAM over 2019 is hoger uitgevallen omdat er meer BTW-plichtige uitgaven zijn gedaan die samenhangen met de schadeafhandeling. De extra BTW-compensatie is gedekt door een overheveling uit de risicoreservering Groningen op de Aanvullende Post.

Bijdrage aan agentschappen

Bijdrage aan RVO.nl

De uitvoeringskosten van IMG/RVO voor de schadeafhandeling worden bijgesteld, mede wanwege het uitvoeren van de regelingen voor waardedaling en immateriële schade. Deze kosten worden via een heffing bij de NAM in rekening gebracht en worden in 2021 op de EZK-begroting terug ontvangen.

Ontvangsten

Schadevergoedingen

Dit betreft een bijstelling van de ontvangsten van de NAM, die samenhangen met de uitgaven voor de schadeafhandeling. Deze kosten worden via een heffing bij de NAM in rekening gebracht en worden in 2021 op de EZK-begroting terug ontvangen.

Uitvoeringskosten schade

Dit betreft een bijstelling van de ontvangsten van de NAM, die samenhangen met de uitgaven voor de uitvoeringskosten. Daarnaast vallen de uitvoeringskosten € 3,3 mln hoger uit dan eerder geraamd. Deze kosten worden via een heffing bij de NAM in rekening gebracht en worden in 2021 op de EZK-begroting terug ontvangen.

Mijnbouwwet

Vanwege een terugbetaling door de Belastingdienst aan NAM voor te veel betaald winstaandeel in 2018, wordt de ontvangstenraming in het kader van de mijnbouwwet voor 2020 met een bedrag van € 130 mln naar beneden bijgesteld.

Vergoeding waardedaling Groningen

Dit betreft een bijstelling van de ontvangsten van NAM die samenhangen met de uitgaven voor vergoedingen van waardedalingen. Deze kosten worden via een heffing bij de NAM in rekening gebracht en worden in 2021 op de EZK-begroting terug ontvangen.

Meerjarige overzichtstabel Groningen

Aansluitend een meerjarige overzichtstabel met alle middelen van het Rijk bestemd voor Groningen, verdeeld over de begroting van de departementen en het decentrale budget. Ramingen voor schade, versterken en uitvoeringskosten zijn niet opgenomen in dit overzicht. Deze uitgaven worden vergoed door de NAM.

2020 2021 2022 2023 2024 2025 Totaal
Begroting departementen
Begroting EZK 56.053 24.136 16.572 2 2 2 96.767
Begroting OCW 4.500 4.500 9.000
Begroting BZK 260.298 107.963 47.315 35.714 31.680 25.280 508.250
Aanvullende post Rijksbegroting
Gasfonds Groningen (RA-envelop voor NPG) 55.600 50.000 50.000 10.000 9.000 3.300 177.900
Rijksbijdrage aan NPG 30.000 40.000 39.000 38.000 147.000
Totaal 376.451 186.599 143.887 85.716 79.682 66.582 938.917

4 De niet-beleidsartikelen

4.1 Artikel 40 Apparaat Kerndepartement

Verplichtingen 281.785 294.838 11.899 ‒ 228 306.509
Uitgaven 281.785 294.838 11.899 ‒ 228 306.509
Personele uitgaven 192.079 201.192 12.234 2.186 215.612
waarvan eigen personeel 151.944 171.503 11.415 1.205 184.123
waarvan inhuur externen 13.330 13.330 ‒ 393 3.052 15.989
waarvan overige personele uitgaven 26.805 16.359 1.212 ‒ 2.071 15.500
Materiële uitgaven 89.706 93.646 ‒ 335 ‒ 2.414 90.897
waarvan ICT 20.208 20.208 22 ‒ 6.418 13.812
waarvan bijdrage aan SSO's 13.810 13.810 ‒ 68 13.742
waarvan DICTU 25.671 26.937 ‒ 3.190 1.780 25.527
waarvan overige materiële uitgaven 30.017 32.691 2.901 2.224 37.816
Ontvangsten 25.426 25.526 ‒ 545 0 24.981
waarvan ACM 18.134 18.134 ‒ 545 17.589
waarvan SoDM 3.150 3.150 3.150
waarvan CPB 1.643 1.643 1.643
waarvan kerndepartement 2.499 2.599 2.599

Toelichting

Verplichtingen en uitgaven

Personele uitgaven

De raming van de personele uitgaven wordt verhoogd met € 2,2 mln onder andere op grond van:

  1. Extra personeelsuitgaven die gedekt worden door het Ministerie van IenW voor de kosten van het toezicht dat de ACM uitoefent op de vervoerssectoren spoor, loodsen, luchtvaart en personen (€ 1 mln).
  2. Voor de totale personele uitgaven wordt er vanuit de beleidsdirecties budget (€ 1 mln) overgeheveld ter compensatie van externe inhuur bij directies Bureau Managementondersteuning (BMO) en Informatievoorziening, Facilitair en Huisvesting (IFH).

Materiële uitgaven

De raming voor de materiële uitgaven wordt verlaagd met € 2,4 mln op grond van:

  1. Centrale bekostiging voor FMHaaglanden aan het Ministerie van Binnenlandse Zaken (€ 0,9 mln).
  2. Technische correctie op gedeelde onderdelen voor de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) aan het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (€ 1,5 mln).

Ontvangsten

Er hebben geen overige noemenswaardige mutaties plaatsgevonden op de ontvangsten bij de 2e suppletoire begroting.

4.2 Artikel 41 Nog onverdeeld

Verplichtingen 0 53.626 ‒ 53.626 0 0
Uitgaven 0 53.626 ‒ 53.626 0 0
Prijsbijstelling 0 21.955 ‒ 21.955 0
Loonbijstelling 0 31.671 ‒ 31.671 0
Ontvangsten 0 0 0 0 0

Toelichting op de verplichtingen en uitgaven

Er zijn geen mutaties bij het artikel «Nog onverdeeld».