Preview document (🔗 origineel)

---

Gespreksnotitie voor 22 januari 2026

Rondetafelgesprek ‘Het belang van het kind bij huiselijk geweld en femicide’

Rik van Schaik

Vanuit mijn werk (ruim 17 jaar gezinsvoogd bij een landelijke GI en medewerker crisisdienst Veilig Thuis Midden-Nederland buiten kantoortijden) neem ik zitting in de werkgroep ‘Huiselijk geweld’, welke wordt georganiseerd en voorgezeten door Nine Kooiman van de Nederlandse Politiebond.

Vanuit mijn werk heb ik de afgelopen jaren het geweld tegen voornamelijk vrouwen en kinderen enorm zien toenemen. Meestal draai ik zo’n 6 a 10 crisisdiensten aaneengesloten en turf ik, los van dossiervastlegging, alle varianten van geweld tegen vrouwen (en dus ook tegen haar kinderen) en kinderen. Verspreid over zo’n 5/6 avonden kom ik dan op ruim 15 gevallen (variërend van levensbedreigingen tot slaan met stofzuigerslangen e.d.) binnen één provincie. Gezien het feit dat de opvang in Utrecht al een half jaar zo goed als ‘vol’ zit, er dus weinig veilige plekken voorhanden zijn, moeten we vaak stoeien met ‘houtje-touwtje-maatregelen’ (tijdelijk naar netwerk, welk adres ook vaak bekend is bij agressor, extra alertheid op bellen van 112, deuren afsluiten – als dit wettelijk mag en kan, want agressor heeft recht op zijn huis).

Eer dat slachtoffers eindelijk durven te bellen voor hulp, is er al veel tijd (en geweld) verstreken (soms jaren). Je wordt soms fluisterend gebeld, de beller verschuilt zich in een zolderkast, wil geen naam geven. Uitermate voorzichtig en omzichtig probeer je telefonisch een sfeer van vertrouwen en veiligheid te bieden waarin je met een slachtoffer afspraken kunt maken. Wanneer je dan nauwelijks middelen hebt, kun je slachtoffers dusdanig teleurstellen dat ze een volgende keer bellen laten zitten. Dit is funest voor hun veiligheid, eigenwaarde etc. Maar vooral ook voor hun mogelijke kinderen.

Er bestaan enorm veel rapporten over de impact van huiselijk geweld en femicide op kinderen. Wat ik merk is dat het ‘onbeschermd zijn’ van kinderen, hun gevoel van onveiligheid en getuige zijn van geweld tegen hun moeder, het kind lossnijdt van hun ontwikkelingstaken (waar ze recht op, en noodzaak toe hebben). Niet zelden richt onrust/agressie/verdriet van het kind zich in een later stadium alsnog tot het slachtoffer (de vrouw) omdat de pleger er simpelweg niet is, en/of omdat het patroon van zorg en veiligheid vanuit het kind van de moeder verwacht wordt.

Een sneller juridisch mogen ingrijpen (huisverbod, sloten vervangen, etc.) moet ook naar de pleger mogelijk zijn in de zin van beschikbare hulp. Dit heeft vooral enige vruchtbaarheid wanneer hulp (veilige plekken, ambulante ondersteuning in trauma-verwerking, troost en herbouwen aan veiligheid) direct voorhanden is zonder wachttijd.

Nachten heb ik soms wakker gelegen wanneer vrouwen fluisterend de verbinding weer verbraken omdat je geen 100% garanties kon geven op een direct stappenplan i.h.k.v. veiligheid. Als ik er wakker van lig, dragen de vrouwen, de moeders en de kinderen nog veel meer angsten. Angsten die hun karakter schaden, hun blik op wereld ernstig vernauwen, hun vertrouwen in de maatschappij vernielen. Door er niet meteen te kunnen zijn, normaliseren we deze problematiek.

Wetende dat gemeenten en organisaties zelf ook niets liever willen (en hard werken) dan de veiligheid vergroten, is het soms verbazingwekkend dat deze onveiligheid zo groot blijft.

Noodkreten en rampen: meer dan genoeg (teveel). Het is hoog tijd voor concrete wegen naar veiligheid.

Rik van Schaik