Preview document (🔗 origineel)

---

36 843 Wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet in verband met een nieuwe vergunningplicht bij bepaalde asbestwerkzaamheden ten behoeve van de implementatie van Richtlijn (EU) 2023/2668

Nr. 6 VERSLAG

Vastgesteld 14 januari 2026

De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, belast met het voorbereidend onderzoek van voorliggend wetsvoorstel, heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.

Onder het voorbehoud dat de in het verslag opgenomen vragen en opmerkingen afdoende door de regering worden beantwoord acht de commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.

Inhoudsopgave

I. Algemeen

1. Inleiding

2. Implementatiewetgeving

3. Hoofdlijnen van het voorstel

4. Nadere uitwerking vergunningsplicht in het Arbeidsomstandighedenbesluit

5. Verhouding tot hoger recht

6. Verhouding tot nationale regelgeving

7. Gevolgen (m.u.v. financiële gevolgen)

8. Uitvoering

9. Toezicht en handhaving

10. Financiële gevolgen

11. Evaluatie

12. Advies en consultatie

13. Inwerkingtreding en overgangsbepalingen

1. Algemeen

De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel en hebben een aantal vragen.

De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel en hebben nog een aantal vragen.

De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel tot wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet in verband met de invoering van een vergunningplicht voor bepaalde asbestwerkzaamheden. Deze leden onderschrijven het belang van een hoog beschermingsniveau voor werknemers die met asbest werken en erkennen de noodzaak om Richtlijn (EU) 2023/2668 zorgvuldig te implementeren.

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel.

De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel en hebben nog enkele vragen.

De leden van de JA21-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel tot wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet, waarin een nieuwe vergunningplicht voor bepaalde asbestwerkzaamheden wordt geïntroduceerd ter implementatie van Richtlijn (EU) 2023/2668 en treden daaromtrent nog in het ongewis over enkele zaken, daaruit voortvloeiend hebben zij de volgende vragen.

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel. Deze leden hebben naar aanleiding van dit wetsvoorstel nog enkele vragen.

1. Inleiding

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie lezen dat in de nieuwe situatie wordt beoogd “een aanzienlijke verbetering in het naleefgedrag te bewerkstelligen: geen slecht presterende bedrijven meer die herhaaldelijk zware overtredingen begaan en het minimaliseren van het aantal matig presterende bedrijven”. Deze leden vragen de regering hoe deze doelstelling wordt geoperationaliseerd en op welke wijze het naleefgedrag wordt gemonitord. Deze leden vragen tevens of extra stappen worden overwogen als de doelstellingen niet worden gehaald.

De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van de overweging geen nadere kwantificering te geven van de doelstelling om het aantal matig presterende bedrijven te minimaliseren. Deze leden begrijpen dat het lastig is een doelstelling te formuleren, aangezien de genoemde naleefcijfers betrekking hebben op de bedrijven die momenteel gecertificeerd zijn en dus niet op de bedrijven die ook onder de doelgroep gaan vallen vanwege de vergunningplicht. Deze leden zijn wel van mening dat het goed is een doelstelling te formuleren, zodat in de toekomst beter geëvalueerd kan worden over de mate waarin bedrijven goed presteren en vragen de regering of zij een streefcijfer kan formuleren wat betreft het percentage goed, matig en slecht presterende bedrijven.

Daarnaast constateren de leden van de ChristenUnie-fractie dat dit wetsvoorstel voorziet in een grondslag om in de toekomst voor het bewerken van asbest een vergunning te kunnen verplichten. Deze leden vragen waarom de regering er niet voor kiest nu al een vergunningplicht in te voeren voor het bewerken van asbest, aangezien het bewerken van asbest ten minste net zo gevaarlijk is voor de gezondheid als het verwijderen van asbest. Bovendien is het bevorderen van de gezondheid en veiligheid van medewerkers een belangrijk doel van dit wetsvoorstel. Deze leden vragen de regering graag een toelichting op dit punt en of de regering dit punt zou willen heroverwegen.

2. Implementatiewetgeving

In de memorie van toelichting lezen de leden van de JA21-fractie dat sprake is van een rechtstreekse implementatie van de richtlijn, met enkele nationale aanvullingen zoals de Bibob-grondslag en een toekomstige vergunningplicht voor bewerken van asbest. Kan de regering beknopt of schemagewijs aangeven welke elementen rechtstreeks en verplicht uit de richtlijn voortvloeien, en welke elementen uit nationale beleidsruimte komen (waaronder Bibob, VOG-plicht en mogelijke vergunningplicht voor bewerken)?

3. Hoofdlijnen van het voorstel

De leden van de D66- fractie merken op dat het verbeteren van het zicht op de markt van asbestverwijdering wenselijk is gegeven de prestaties naar aanleiding van het certificeringsstelsel. Daarbij hebben deze leden een aantal vragen naar aanleiding van dit rapport. Op de eerste plek ten aanzien van deze markt. Wat zijn de inschattingen van het effect van deze wijzigingen ten aanzien van de sector? Wordt er verwacht dat er eenzelfde aantal bedrijven actief zal blijven of dat het vergunningstelsel drempelverhogend zal werken met een krimpend aanbod tot gevolg? Of vormt het vergunningsstelsel een juist veel lagere drempel waardoor meer concurrentie zal ontstaan? Hoe staat dit in verhouding tot de te verwachtte vraag van asbestverwijdering, -advies en andere gerelateerde zaken?

De leden van de VVD-fractie nemen kennis van het voornemen van de regering om het bewijs van naleving in belangrijke mate vorm te geven via certificering, mogelijk met verschillende niveaus afhankelijk van het risico van de werkzaamheden. Deze leden verzoeken de regering toe te lichten op welke wijze bij de nadere uitwerking wordt geborgd dat deze differentiatie voor bedrijven, toezichthouders en opdrachtgevers helder en eenduidig is. Hoe wordt voorkomen dat discussie ontstaat over de vraag welk niveau van bewijs van naleving in een concreet geval volstaat, en welke rol speelt de vergunningverlener daarbij?

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie merken op dat het hoofddoel van het wetsvoorstel lijkt te zijn gericht op het beperken van administratieve lasten. Deze leden lezen dat hier in de inleiding van het wetsvoorstel veel aandacht aan wordt besteed, evenals bij verschillende onderdelen, zoals de varianten van certificering. Deze leden vragen de regering of zij deelt dat wetgeving altijd een afweging vergt tussen doelbereik en administratieve lasten en hoe het doelbereik in dit wetsvoorstel concreet is meegewogen.

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie vragen de regering hoe blijkt dat het doelbereik expliciet is afgewogen ten opzichte van het beperken van administratieve lasten. Deze leden vragen om een onderbouwing.

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie vragen de regering hoe zij in dit kader de optie beoordeelt om vergunningen voor bepaalde tijd af te geven, mede indachtig hetgeen uit de internetconsultatie is gebleken.

De leden van GroenLinks-PvdA-fractie vragen de regering of de kans niet groter wordt dat er na vergunningverlening door de bedrijven passiever omgegaan zal worden met de wet.

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie of artikel 6 van de asbestrichtlijn wel voldoende doorgevoerd is omdat er geen manier gevonden lijkt te zijn om voor bewijs van naleving te zorgen. Deze leden vragen hoe een betere invulling gegeven kan worden aan artikel 6 van de richtlijn.

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie vragen de regering hoe de verschillende varianten van certificering zijn beoordeeld en op basis van welke criteria een keuze is gemaakt.

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie vragen of is overwogen om vergunningen te weigeren indien blijkt dat bedrijven slecht omgaan met personeel of structureel op een onveilige wijze werken.

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie vragen hoe wordt omgegaan met bedrijven die werken met zelfstandigen zonder personeel, al dan niet via onder aanneming, of met zzp’ers zelf. Deze leden vragen of deze bedrijven onder de reikwijdte van de wet vallen, wat de richtlijn hierover bepaalt en welk beleid er op dit punt is en hoe de mensen dus optimaal beschermd worden.

Tevens vragen de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie of de regering vertrouwen heeft in de juiste bescherming en opleiding van mensen, met name arbeidsmigranten die via uitzendbureaus ingehuurd worden. Ook vragen deze leden of een taalprobleem in algemene zin een probleem kan worden bij de naleving van het besluit.

Daarnaast hebben de leden van de GroenLinks-PvdA-fractie enkele vragen over de reikwijdte van de wet. Zo vragen deze leden of uit de richtlijn niet voortvloeit dat bewerken van asbest onder de definitie van slopen en verwijderen valt. Asbest kan ook niet bewerkt worden zonder sloop- of verwijderwerkzaamheden. Deze leden vragen hierop een reflectie. Deze leden vragen of het bewerken van asbest ook niet in de wet opgenomen moet worden.

De leden van de CDA-fractie vragen of uiteengezet kan worden welke regelgeving op dit moment geldt voor bedrijven die certificering van asbestsaneringsbedrijven uitvoeren. Deze leden vragen of hierbij ook ingegaan kan worden op de voorwaarden waaraan deze bedrijven moeten voldoen en wie daar toezicht op houdt. 

De leden van de JA21-fractie vragen of de regering concreet uiteen kan zetten welke typen bedrijven (aantallen, sectoren en omvang) onder de nieuwe vergunningplicht zullen vallen, met bijzondere aandacht voor onderhouds- en installatiebedrijven die slechts incidenteel met asbest in aanraking komen.

De leden van de JA21-fractie vragen of de regering het risico reëel acht dat kleinere MKB-ondernemingen dergelijke werkzaamheden geheel zullen staken wegens de zwaarte van de vergunning en certificeringsvereisten (opleiding, bewijs van naleving, VOG, aanvraagproces), en zo nee, waarop is dat oordeel gebaseerd.

De leden van de JA21-fractie vragen hoe de gekozen systematiek zich verhoudt tot het uitgangspunt dat bij nieuwe regelgeving de minst belastende, doelmatige variant wordt gekozen. Is een volwaardige nul variant of lichter alternatief (bijvoorbeeld een meldplicht of beperkte certificering voor lage risicowerkzaamheden) vergeleken, en kan de regering die vergelijking met de Kamer delen?

De leden van de ChristenUnie-fractie vragen waarom de regering ervoor kiest geen leges te heffen. In de memorie van toelichting noemt de regering dat op grond van het rapport ‘Maat houden’ in beginsel kosten moeten worden doorberekend voor vergunningen omdat bedrijven profijt hebben van de vergunningen, maar dat zij hier in dit geval niet voor kiest, aangezien op deze manier de lastendruk verlicht wordt en de verschillen in profijt tussen bedrijven groot zouden zijn. Deze leden vragen hoe dit past in vergelijking met andere vergunningstelsels. Geldt het argument van lastendruk daar niet, en bestaan daar geen verschillen in profijt tussen bedrijven?

4. Nadere uitwerking vergunningsplicht in het Arbeidsomstandighedenbesluit

De leden van de PVV-fractie wijzen erop dat uit cijfers van de Nederlandse Arbeidsinspectie blijkt dat slechts 19% van de gecertificeerde asbestbedrijven goed presteert, terwijl 63% matig en 18% slecht presteert. Deze cijfers maken duidelijk dat het huidige certificeringsstelsel geen betrouwbare garantie biedt voor veilig en zorgvuldig werken met asbest. Tegen deze achtergrond vragen deze leden waarom de regering voornemens is juist ditzelfde certificeringsstelsel opnieuw een centrale rol te geven als bewijs van naleving en op welke wijze wordt voorkomen dat hierdoor een situatie van schijnveiligheid ontstaat.

De leden van de PVV-fractie achten een werkelijk risicogerichte aanpak noodzakelijk. Werkzaamheden waarbij aantoonbaar onder de geldende grenswaarden wordt gewerkt, zouden volgens hen moeten kunnen worden uitgevoerd op basis van gevalideerde werkmethoden die zijn goedgekeurd door de Arbeidsinspectie, zonder dat een verplichte certificering vereist is. Deze leden vragen de regering waarom deze mogelijkheid niet expliciet als volwaardig alternatief in de regelgeving wordt vastgelegd.

Daarnaast vragen de leden van de PVV-fractie aandacht voor de mogelijke disproportionele gevolgen van een te rigide uitwerking van de vergunningplicht. Deze leden wijzen daarbij op het risico van onnodige saneringen, hogere maatschappelijke kosten en het belemmeren van innovatie. Deze lasten komen uiteindelijk terecht bij huurders en belastingbetalers, hetgeen deze leden onwenselijk achten.

Tot slot benadrukken de leden van de PVV-fractie dat het bieden van ruimte voor gevalideerde werkmethoden nooit mag leiden tot verslapping van toezicht en handhaving. Tegen structureel overtredende en malafide bedrijven moet hard en effectief worden opgetreden, zodat veiligheid daadwerkelijk wordt gewaarborgd en goedwillende partijen niet worden benadeeld.

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie merken op dat het wetsvoorstel op verschillende punten nog nader moet worden uitgewerkt in lagere regelgeving. Deze leden vragen de regering om een overzicht te geven van de onderdelen nog worden uitgewerkt, inclusief het tijdpad waarbinnen elk onderdeel wordt afgerond. Deze leden vragen tevens waarom niet is gekozen om meer onderdelen reeds inhoudelijk uit te werken en mee te nemen in het wetsvoorstel.

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie merken op dat pas op een later moment wordt ingevuld hoe bedrijven uit andere lidstaten aan de vergunningsplicht moeten voldoen. Deze leden vragen of de regering erkent dat dit kan leiden tot ontduiking en ontwijking. Deze leden vragen waarom dit aspect niet nu al is uitgewerkt, welke routes de regering voornemens is te bewandelen om dit te regelen en wanneer de Kamer hierover geïnformeerd kan worden.

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie merken op dat ook de regels over het weigeren, schorsen en intrekken van vergunningen van groot belang zijn voor de effectiviteit van de wet. Deze leden vragen waarom hierover nog geen keuzes zijn gemaakt en waarom deze informatie niet direct met het wetsvoorstel is meegestuurd. Ook vragen deze leden of bij de verdere uitwerking nadrukkelijk gekeken wordt of de handhaving van bedrijven buiten Nederland mogelijk is en hoe die vormgegeven kan worden.

De leden van de CDA-fractie lezen dat een relatief hoog percentage van 18% van de gecertificeerde asbestverwijderingsbedrijven herhaaldelijk overtredingen begaat en dat dit betrokken zal worden bij de vergunningverlening. Ook lezen deze leden dat hiernaast 63% van de gecertificeerde bedrijven de bestaande voorschriften matig naleeft. Gezien het voornemen dat vergunningen voor onbepaalde tijd geldig zullen zijn, vragen deze leden hoe er na het verlenen van een vergunning op toegezien wordt dat bedrijven zich daadwerkelijk aan de regels houden. Ook vragen deze leden om in te gaan op de suggestie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) – gezien het huidige naleefgedrag op de markt – de geldigheidsduur van onbepaalde tijd - te heroverwegen. Voorts vragen deze leden om een nadere toelichting hoe certificering als bewijs van naleving in de praktijk zal functioneren en of een bedrijf werkzaamheden kan blijven uitvoeren als zij, nadat zij reeds een vergunning gekregen hebben, hun certificering verliezen. Tot slot vragen deze leden of en hoe de regering verwacht dat dit wetsvoorstel ervoor zal zorgen dat de percentages van resp. 63% matige en 18% slechte naleving van de bestaande voorschriften zal verbeteren. 

De leden van de CDA-fractie lezen dat een VOG voor rechtspersonen (VOG rp) een voorwaarde zal worden voor het verkrijgen en behouden van een vergunning. Deze leden vragen om een nadere toelichting hoe dit een rol zal spelen in het behoud van een vergunning.  

De leden van de CDA-fractie menen dat de regering niet een grondslag voor een vergunningsverplichting voor bewerken van asbest op zou nemen in het wetsvoorstel als zij niet van plan was om ook een dergelijke verplichting in te voeren. Toch schrijft de regering steeds in het wetsvoorstel dat het nog maar de vraag is of er daadwerkelijk een dergelijke vergunningsplicht komt. Deze leden vragen om een toelichting van de regering waarom deze bepaling in het wetsvoorstel is opgenomen en om een toelichting welke overwegingen de regering maakt ten aanzien van het al dan niet invoeren van een dergelijke verplichting. Voorts vragen deze leden om een reflectie van de regering hoe het al dan niet invoeren van een vergunningsplicht voor het bewerken van asbest zich verhoudt tot het gelijke speelveld in Europa. 

De leden van de JA21-fractie vragen of de regering bereid is de Kamer vóór de plenaire behandeling een nadere uitwerking of concept van de relevante wijziging van het Arbeidsomstandighedenbesluit en de belangrijkste onderliggende keuzes (opleidingseisen, bewijs van naleving, risicodifferentiatie in certificering) toe te sturen, zodat de Kamer de feitelijke impact van dit wetsvoorstel kan beoordelen.

5. Verhouding tot hoger recht

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie merken op dat de wet uiterlijk op 21 december 2025 geïmplementeerd had moeten zijn en dat deze termijn niet wordt gehaald. Deze leden vragen de regering wat de gevolgen hiervan zijn en hoe kan worden voorkomen dat implementatietermijnen in de toekomst opnieuw worden overschreden.

6. Verhouding tot nationale regelgeving

7. Gevolgen (m.u.v. financiële gevolgen)

8. Uitvoering

De leden van de D66-fractie zouden graag toelichting krijgen over de beoogde manier van persoonscertificering. Aangezien nog onduidelijk is of en hoe dit vormgegeven gaat worden is de vraag of de aanlooptijd naar de inwerkingtredingdatum niet te kort is. Omdat het belangrijk is dat kwaliteit en deskundigheid gewaarborgd worden en mensen tijd krijgen zich te certificeren, misschien bij te scholen en voor te bereiden is de vraag hoe dit vormgegeven wordt belangrijk. Wordt er rekening gehouden met deze transitie voor het bedrijfsleven? Op welke manier? Wanneer kan hier duidelijkheid over verwacht worden? En wat zijn potentieel de lasten waar het bedrijfsleven mee te maken krijgt om deze transitie te organiseren?

De leden van de D66- fractie hebben kennisgenomen van de opmerkingen van de VNG en stellen daarom de vraag hoe de regering de geldigheidsduur van de vergunning van plan is vorm te geven. Daarnaast is het wenselijk dat gemeenten tijdig inzicht krijgen in de taken, verantwoordelijkheden en mogelijkheden die hen ten deel vallen in dit aankomende vergunningstelstel. Op welke manier worden procedures die in de omgevingswet voor gemeenten samenkomen bij het vergunningstelsel voor asbestverwijdering georganiseerd? Krijgen gemeenten inzicht in vergunningstrajecten van asbestverwijderingsbedrijven die wellicht ook in andere TVH-trajecten zitten bij de gemeente? Welke rol krijgen Omgevingsdiensten in het vergunningstraject? Wordt gemeenten hetzelfde inzicht geboden inzake vergunninghouders en -trajecten als het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM)?

De leden van de VVD-fractie constateren dat de uitvoering van de vergunningverlening zal worden belegd bij een nog aan te wijzen ambtelijke dienst of agentschap onder verantwoordelijkheid van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Deze leden verzoeken de regering nader toe te lichten op welke wijze zij waarborgt dat de vergunningverlenende organisatie bij inwerkingtreding beschikt over voldoende expertise, capaciteit en duidelijke werkprocessen om tijdig en consistent besluiten te nemen. Kan de regering aangeven hoe zij voorkomt dat in de opstartfase verschillen ontstaan in interpretatie of toepassing van de vergunningscriteria, en hoe zij zorgt voor een voorspelbare uitvoeringspraktijk voor bedrijven?

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie merken op dat nog onduidelijk is welke instantie verantwoordelijk wordt voor de uitvoering van de wet. Deze leden vragen hoe dit besluitvormingsproces wordt ingericht, hoe de Kamer hierover wordt geïnformeerd en welke stappen worden gezet indien uitvoering door de beoogde uitvoerder niet haalbaar blijkt.

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie merken op dat in de toelichting wordt beschreven hoe relevante partners worden betrokken bij de uitwerking en uitvoering van de wet, maar dat werknemers daarin niet expliciet worden genoemd. Deze leden vragen of de regering bereid is toe te zeggen dat werknemers en hun vertegenwoordigers alsnog worden betrokken.

De leden van de JA21-fractie lezen dat de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft geconcludeerd dat het wetsvoorstel “niet handhaafbaar, niet uitvoerbaar en niet fraudebestendig” is. Acht de regering deze kwalificatie onjuist, en zo ja, op grond van welke concrete aanpassingen, afspraken of nadere uitwerkingen acht de regering het stelsel inmiddels wél uitvoerbaar, handhaafbaar en fraudebestendig? Heeft de regering naar aanleiding van de HUF-toets nadere gesprekken gevoerd met ILT en andere betrokken toezichthouders, en kan zij aangeven: welke afspraken of wijzigingen hieruit zijn voortgekomen, en in hoeverre de eerder door ILT gesignaleerde risico’s volgens de regering daadwerkelijk zijn weggenomen?

De leden van de JA21-fractie vragen of de regering in één overzicht uiteen kan zetten welke toezichthoudende instantie primair verantwoordelijk wordt voor:

• toezicht op de vergunningplicht,

• inhoudelijke arbo handhaving op de werkplek, en

• toezicht op milieu en objectaspecten,

• en hoe onderlinge afstemming tussen de Nederlandse Arbeidsinspectie, omgevingsdiensten, ILT, SodM en de vergunningverlener wordt geborgd om toezicht-gerelateerde lacunes of doublures te voorkomen?

De leden van de JA21-fractie lezen dat de vergunning voor onbepaalde tijd wordt verleend om administratieve lasten te beperken, terwijl onder meer de VNG heeft gewezen op het huidige naleefgedrag en het belang van periodieke actualisatie van opleidingseisen. Wat zijn de overwegingen van de regering om de vergunning voor onbepaalde tijd uit te geven in plaats van een vaste looptijd of periodiek herbeoordelingsmoment van vergunningen?

9. Toezicht en handhaving

De leden van de VVD-fractie constateren dat met de vergunningplicht een zwaarder instrument beschikbaar komt om structureel slecht nalevende bedrijven van de markt te weren. Deze leden verzoeken de regering nader toe te lichten hoe in de praktijk wordt bepaald wanneer toezichtsinformatie zodanig ernstig of structureel is dat weigering, schorsing of intrekking van een vergunning gerechtvaardigd is. Is de regering voornemens hiervoor beleidsregels of beoordelingskaders vast te stellen, en zo ja, hoe wordt geborgd dat deze voldoende ruimte laten voor maatwerk zonder afbreuk te doen aan rechtszekerheid?

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie vragen of het mogelijk wordt gemaakt dat vakbonden signalen kunnen doorgeven aan certificerende instellingen en of dergelijke signalen aanleiding kunnen zijn voor aanvullend toezicht of extra onderzoek.

In beantwoording van recente Kamervragen lezen de leden van de CDA-fractie dat een voorgenomen wijziging van de asbestregelgeving naar aanleiding van het Panteia-rapport is stopgezet vanwege tussenkomst van dit implementatiewetsvoorstel.¹ Deze leden vragen of de voorgenomen wijzigingen in dit wetstraject zijn opgenomen en, indien ja, welke wijzigingen dat zijn. Indien nee, vragen deze leden welke wijzigingen door tussenkomst van dit wetsvoorstel niet doorgezet zijn. Hiernaast constateren deze leden dat dit wetsvoorstel geen oplossing biedt voor de in de beantwoording van de Kamervragen gestelde problematiek rondom eindbeoordelingen van asbestsaneringswerkzaamheden, klopt deze constatering? Deze leden vragen hierbij ook of aangegeven kan worden welke oplossing op dit moment doorgevoerd wordt voor de misstanden rondom de eindbeoordelingen van asbestsaneringswerkzaamheden. 

10. Financiële gevolgen

De leden van de D66-fractie hebben vragen over de leges van de vergunningen. Het voorstel is dat aanvragers vrijgesteld worden van deze leges. Waarom is ervoor gekozen leges niet in rekening te brengen in relatie tot de certificeringen die wel voor rekening kwamen van de aanvragers? Daarnaast zouden deze leden graag weten wie de beoogd vergunningverlener wordt, wanneer dit bekend wordt en of de inwerkingtredingdatum van 1 januari 2027 haalbaar is.

De leden van de JA21-fractie lezen dat in de toelichting een jaarlijkse bandbreedte van € 1,7 tot € 4,1 miljoen aan certificeringskosten voor het bedrijfsleven wordt genoemd, afhankelijk van de gekozen variant. Kan de regering voor de definitieve uitwerking aangeven welke variant nu voorligt, en wat dit concreet betekent aan gemiddelde kosten per bedrijfscategorie (intensieve asbestsaneerders versus bedrijven voor wie asbest een nevenactiviteit is)?

11. Evaluatie

De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat het onderhavige wetsvoorstel tot doel heeft werknemers beter te beschermen tegen blootstelling aan asbest bij het verrichten van arbeid en vragen de regering hoe zij wil evalueren of dit doel behaald is, zeker gezien het feit dat er geen streefcijfers zijn opgenomen in het wetsvoorstel.

12. Advies en consultatie

De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de diverse kanttekeningen van de ILT en vragen zich daarom af of naar aanleiding van de memorie van toelichting de ILT tot een ander advies komt. Kan de regering toelichten waarom een last onder bestuursdwang of dwangsom niet noodzakelijk wordt geacht? Deze leden houden daarbij de ontevredenheid in gedachte aangaande het huidige certificeringsstelsel en de eigen wens meer grip te krijgen. Welke regime heeft de regering voorbereid in relatie tot handhaving? Is het de bedoeling dat bedrijven een transitieperiode gegund wordt om te voldoen aan nieuwe regelgeving waarbij minimaal tot niet gehandhaafd wordt? Is er voorzien dat er een periode van gerichte inspectie en handhaving komt om de sector als geheel te sturen te voldoen aan nieuwe wetgeving? De handhavingscapaciteit is in algemene zin niet toereikend, hoe heeft de regering voorzien in handhaving en door welke partijen?

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie merken op dat de Nederlandse Arbeidsinspectie heeft aangegeven dat het eisen van een waarborgsom bij de vergunningsaanvraag nuttig kan zijn. Deze leden merken op dat de regering deze optie niet eens heeft onderzocht, omdat deze gepaard gaat met regeldruk. Deze leden vragen waarom er überhaupt geen afweging lijkt te zijn gemaakt waarbij wordt beoordeeld of dit voorstel proportioneel is. Deze leden vragen om te kwantificeren hoe het voorstel bijdraagt aan doelbereik en effectiviteit.

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie merken op dat de ILT adviseert om vaker dan eenmalig bij de start van bedrijfsactiviteiten te toetsen aan de Wet Bibob. Deze leden vragen waarom dit advies niet is overgenomen en of dit niet wijst op het belang van een vergunning voor bepaalde tijd.

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie lezen dat toezichtsinformatie wordt gebruikt om ongewenste doorstarts van bedrijven te voorkomen, onder meer via Bibob-onderzoeken. Deze leden vragen hoe deze informatie in de praktijk aan het licht komt, wie deze informatie aanlevert en welke vervolgstappen vervolgens worden gezet. Ook vragen deze leden of de regering kan uitleggen waarom niet de hele vergunning openbaar gemaakt kan worden, zoals de ILT aangeeft en hoe de regering de bezwaren van de ILT weg kan nemen over de handhaafbaarheid.

De leden van de GroenLinks-PvdA-fractie lezen dat het ontvangen van relevante toezichtsinformatie door de vergunningverlener niet is voorbehouden aan het moment dat een vergunning wordt aangevraagd. Deze leden vragen hoe dit proces er in de praktijk uitziet, via welke kanalen nieuwe informatie wordt ontvangen en hoe frequent dit gebeurt. Deze leden vragen of de regering kan toelichten of deze werkwijze voldoende waarborgen biedt om tijdig in te grijpen.

De leden van de CDA-fractie lezen dat de punten uit de zeer kritische uitvoeringstoets van de ILT weerlegd worden in de memorie van toelichting. Deze leden vragen of hiermee, ook wat de ILT betreft, deze bezwaren van de ILT nu opgelost zijn.

13. Inwerkingtreding en overgangsbepalingen

De leden van de CDA-fractie lezen dat de implementatiedeadline van de Wijzigingsrichtlijn 21 december 2025 is en dat de voorziene inwerkingtredingsdatum uiterlijk 1 januari 2027 is. Deze leden vragen wat de gevolgen zijn van het niet voldoen aan de implementatiedeadline. 

De fungerend voorzitter van de commissie,

Van der Burg

Adjunct-griffier van de commissie,

Van den Broek

---

1. Tweede Kamer der Staten-Generaal, Vergaderjaar 2025-2026, Aanhangsel van de Handelingen nr. 631.↩︎