Preview document (🔗 origineel)

---

No. W11.25.00325/IV

's-Gravenhage, 17 december 2025

Bij Kabinetsmissive van 6 november 2025, no.2025002521, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt de voorstel van wet tot wijziging van de Plantgezondheidswet in verband met het opnemen van regels over een spoedige bekendmaking en inwerkingtreding van beschermende maatregelen tegen plaagorganismen bij planten, met memorie van toelichting.

Op grond van de Plantgezondheidswet kunnen bij ministeriële regeling maatregelen worden genomen om plaagorganismen bij planten te bestrijden en verdere verspreiding van deze organismen te voorkomen. Het wetsvoorstel beoogt in de Plantgezondheidswet te regelen dat kan worden afgeweken van de reguliere wijze van bekendmaking van een dergelijke ministeriële regeling. Voorgesteld wordt dat de regeling op een andere wijze kan worden bekend gemaakt dan zoals voorzien in de Bekendmakingswet en dat de regeling direct na deze bekendmaking in werking treedt.¹ Uit de toelichting blijkt dat de regeling op de website van de Rijksoverheid zal worden gepubliceerd en dat er daarnaast een persbericht zal worden uitgebracht om aan de regeling algemene bekendheid te geven.²

Van de wijze van bekendmaking zoals vastgelegd in de Bekendmakingswet kan alleen worden afgeweken als de noodzaak daarvoor is aangetoond. De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert om de noodzaak van deze afwijking in de toelichting nader te motiveren. In verband daarmee is aanpassing van de toelichting wenselijk.

1. Uniforme wijze van bekendmaking

De Grondwet schrijft voor dat regelgeving niet in werking treedt voordat deze is bekendgemaakt.³ De Bekendmakingswet regelt dat wetten en algemene maatregelen van bestuur worden bekendgemaakt door middel van plaatsing in het Staatsblad. Ministeriële regelingen worden bekendgemaakt door plaatsing in de Staatscourant.⁴ In de regel duurt het enkele dagen voordat een aangeboden regeling wordt gepubliceerd.

Deze uniforme wijze van bekendmaking geeft iedereen de kans om op een vaste plaats kennis te nemen van een regeling voordat deze in werking treedt. Dit bevordert de kenbaarheid voor burgers van de geldende wet- en regelgeving en komt de rechtszekerheid ten goede.

Het is mogelijk om af te wijken van de reguliere wijze van bekendmaking zoals beschreven in de Bekendmakingswet.⁵ Gelet op het belang van een uniforme wijze van bekendmaking van regelgeving is het wenselijk dat dit slechts bij uitzondering gebeurt.⁶ Afwijkingen van de Bekendmakingswet moeten bovendien terdege worden gemotiveerd aan de hand van relevante criteria.

2. Beoordeling van het voorstel

De Afdeling begrijpt dat het noodzakelijk kan zijn om met spoed maatregelen te nemen als plaagorganismen in Nederland worden aangetroffen waarvan de vestiging en verdere verspreiding moet worden voorkomen. In een dergelijke situatie kan het noodzakelijk zijn om af te wijken van de reguliere bekendmakingswijze zodat de inwerkingtreding van regelgeving geen vertraging oploopt.

In de toelichting wordt de noodzaak van afwijking van de Bekendmakingswet echter beperkt gemotiveerd. Er kan meer inzicht worden geboden in de omstandigheden die de voorgestelde afwijking rechtvaardigen en welke tijdswinst wordt geboekt bij de voorgestelde wijze van bekendmaking. Deze tijdswinst moet opwegen tegen de mogelijke nadelige gevolgen als de reguliere wijze van bekendmaking wordt gevolgd.

De Afdeling adviseert de toelichting op voorgaande punten aan te vullen om de afwijking van de reguliere procedure omtrent bekendmaking en inwerkingtreding van ministeriële regelingen ter bestrijding van plaagorganismen beter te motiveren.

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een opmerking bij het voorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat het voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend.


De vice-president van de Raad van State,

---

1. Zie voorgesteld artikel 9a van de Plantgezondheidswet.↩︎

2. Zie artikelsgewijze toelichting.↩︎

3. Artikel 88 en 89 van de Grondwet. Zie ook artikel 8 van de Bekendmakingswet.↩︎

4. Artikel 4 resp. 5 van de Bekendmakingswet.↩︎

5. Zie aanwijzing 5.75 van de Aanwijzingen voor de regelgeving en nr. 215 van de Draaiboek voor de Regelgeving. Een regeling die op een andere wijze is bekendgemaakt dient zo spoedig mogelijk na inwerkingtreding alsnog op de reguliere wijze te worden gepubliceerd.↩︎

6. Voorbeelden waar dit het geval is zijn artikel 5.2 van de Wet dieren en artikel 20, zesde lid, van de Wet publieke gezondheid.↩︎