Preview document (🔗 origineel)

---

GEANNOTEERDE AGENDA INFORMELE RAAD ALGEMENE ZAKEN VAN 2 EN 3 MAART 2026

Op 2 en 3 maart 2026 vindt de informele Raad Algemene Zaken (RAZ) plaats in Nicosia, Cyprus. Op de agenda staan het Meerjarig Financieel Kader (MFK), een werklunch met het VK over Foreign Information Manipulation and Interference (FIMI), een sessie over EU-uitbreiding en geleidelijke integratie met kandidaat-lidstaten, en gesprekken met Oekraïne en Moldavië. Nederland wordt vertegenwoordigd door de minister van Buitenlandse Zaken.

MFK

Tijdens een werkontbijt met de voorzitter van het budgetcomité en de MFK-co-rapporteurs van het Europees Parlement zal de Raad van gedachten wisselen over het volgend Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2028-2034. Vervolgens zal de Raad met lidstaten onderling verder spreken.

Tijdens de Raad zal worden ingegaan op de governance onder het nieuwe MFK, waaronder het zogenaamde sturingsmechanisme. De Commissie heeft voor het volgend MFK een sturingsmechanisme voorgesteld voor het opstellen van de EU-jaarbegrotingen. Via dit mechanisme kunnen de Raad en het Europees Parlement de belangrijkste prioriteiten identificeren voorafgaand aan het jaarlijkse voorstel van de Commissie voor de jaarbegroting. Een triloog zal plaatsvinden om tot overeenstemming te komen over de belangrijkste prioriteiten voor de jaarbegroting. De Commissie dient vervolgens in het voorstel voor de ontwerpbegroting uit te leggen hoe de geïdentificeerde prioriteiten zijn meegenomen.

Het kabinet is voorstander van een grotere rol voor de Raad en de lidstaten in het volgend MFK ten opzichte van het Commissievoorstel. Tegelijkertijd moeten administratieve processen niet onnodig zwaar worden. Naast het zogenaamde sturingsmechanisme, zet het kabinet in op een rol van de lidstaten door middel van comitologie in onder andere de vaststelling van werkprogramma’s binnen de verschillende fondsen en bij de inzet van flexibele middelen. Ook de andere EU-lidstaten zijn voorstander van een stevigere rol van de Raad en de lidstaten onder het volgend MFK.

Werklunch met het VK

Tijdens een werklunch met de Britse minister voor de Grondwet en Relaties met de Europese Unie, Nick Thomas-Symonds, zal nader worden ingegaan op foreign information manipulation and interference (FIMI). Deze lunch vindt plaats in de context van democratische weerbaarheid en de Commissiemededeling European Democracy Shield (EDS)¹. Het kabinet verwelkomt de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan de informele werklunch als belangrijke partner op het gebied van FIMI.

Het kabinet ziet het beschermen van de democratische rechtsstaat tegen externe en interne dreigingen als een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het kabinet ziet hierbij een belangrijke rol voor de EU in het beantwoorden van informatiedreigingen van buiten de EU en het faciliteren van de samenwerking tussen lidstaten, bijvoorbeeld via het nog op te richten European Centre for Democratic Resilience².

Verschillende initiatieven uit het EDS richten zich ook op (potentiële) kandidaat-lidstaten. Op deze manier beoogt de Commissie gerichte capaciteitsopbouw te ondersteunen om ook kandidaat-lidstaten weerbaarder te maken tegen FIMI en hybride dreigingen, de democratische rechtsstaat te bestendigen en onder andere onafhankelijke media en mediavrijheid te versterken.

EU-uitbreiding: uitwisseling met (potentiële) kandidaat-lidstaten

Na de werklunch zal de Raad met (potentiële) kandidaat-lidstaten van gedachten wisselen over de geopolitieke dimensie van het EU-uitbreidingsbeleid en het op merites gebaseerde toetredingsproces, waarbij voldoen aan de eisen voor EU-lidmaatschap centraal staat. Het kabinet onderkent de geopolitieke dimensie van uitbreiding, zonder echter afbreuk te doen aan de vereisten die aan EU-toetreding worden gesteld. Een benadering die merites en rechtsstaathervormingen centraal stelt, staat niet op gespannen voet met de wens de positie van de EU op het wereldtoneel te versterken. Integendeel, de vereiste dat kandidaat-lidstaten voor volledig lidmaatschap de waarden van de Unie respecteren en uitdragen, en aan de toetredingseisen voldoen, is essentieel voor het behoud van een sterke Unie.

EU-uitbreiding: informele bijeenkomsten met Oekraïne en Moldavië

Hierop volgend worden twee informele bijeenkomsten met Oekraïne en Moldavië gehouden om de voortgang van hun individuele toetredingstrajecten te bespreken. Op 10 en 11 december jl. vond een soortgelijke informele bijeenkomst voor ministers van Europese Zaken plaats in Lviv, Oekraïne. De voortgang van het EU-toetredingsproces van Oekraïne stond daar centraal. Tevens presenteerden de Europese Commissie en Oekraïne een 10-puntenplan om anti-corruptiehervormingen te bespoedigen.

Zoals in de kabinetsappreciatie van het EU-uitbreidingspakket van 2025 is opgenomen, volgt het kabinet het oordeel van de Commissie dat Cluster 1 met zowel Oekraïne als Moldavië geopend kan worden.³ Het kabinet is dan ook voornemens in te stemmen met het openen van dit cluster wanneer dit besluit voorligt en door de Raad kan worden geconcludeerd dat aan de opening benchmarks is voldaan. Nadat Cluster 1 geopend is, is het kabinet eveneens voornemens in te stemmen met het openen van Cluster 2 (Interne Markt) en Cluster 6 (Externe betrekkingen). In de kabinetsappreciatie werd reeds aangegeven dat de Commissie verwachtte dat Oekraïne en Moldavië voor eind 2025 ook zouden voldoen aan de vereisten voor het openen van de overige drie clusters (Cluster 3, Cluster 4 en Cluster 5). De voorbereidingen voor het openen van deze clusters zijn inmiddels inderdaad vergevorderd. Uw Kamer zal te zijner tijd geïnformeerd worden over de kabinetspositie ten aanzien van het openen van genoemde drie clusters.

Het kabinet betreurt dat er op dit moment nog altijd geen formele besluitvorming kan plaatsvinden, doordat het openen van clusters met Oekraïne door één EU lidstaat wordt geblokkeerd. Doel van de bijeenkomsten bij de informele RAZ is om desondanks stil te staan bij de voortgang van het Oekraïense en het Moldavische EU-toetredingsproces. De Nederlandse inzet bij deze bijeenkomsten zal erop gericht zijn het EU-perspectief van zowel Oekraïne als Moldavië te onderstrepen, aan te geven dat de oneigenlijke blokkade op de toetredingsprocessen dient te worden opgeheven, en tegelijkertijd aandacht te vragen voor het feit dat concrete resultaten van onder andere rechtsstaathervormingen en anti-corruptiemaatregelen essentieel zijn voor voortgang op het EU-pad.

---

1. Zie Kamerstuk 22 112 nr. 4247, n.b. het BNC-fiche van 30 januari jl.↩︎

2. Zie Kamerstuk 21 501-02 nr. 3315, voor het European Centre for Democratic Resilience de Geannoteerde Agenda van de Raad Algemene Zaken dd. 26 januari 2026.↩︎

3. Zie Kamerstuk 23987, nr. 398↩︎