Verslag Eurogroep en Ecofinraad 16 en 17 februari
Bijlage
Nummer: 2026D09639, datum: 2026-03-03, bijgewerkt: 2026-03-03 18:42, versie: 1
Directe link naar document (.docx), link naar pagina op de Tweede Kamer site.
Bijlage bij: Verslag Eurogroep en Ecofinraad 16 en 17 februari 2026 (2026D09638)
Preview document (🔗 origineel)
Verslag Eurogroep en Ecofinraad 16 en 17 februari 2026
Eurogroep in regulier format
Eurozoneaanbevelingen
De Eurogroep wisselde van gedachten over de ontwerpaanbeveling van de
Raad over het economisch beleid van het eurogebied voor 2026. Dit was
met het oog op goedkeuring in de Ecofinraad van 17 februari.
Internationale rol van de euro
De ministers wisselden van gedachten over de stand van zaken en
mogelijke maatregelen om de internationale rol van de euro te versterken
met het oog op het bevorderen van de Europese monetaire soevereiniteit
en strategische autonomie. De Commissie schetste drie pijlers voor
versterking: sterke instituties en markten (waaronder versterken van
financiële markten, verdieping van de interne markt; de Spaar- en
Investeringsunie), het inzetten op innovatie en strategische technologie
(ontwikkeling van de digitale euro, modernisering van de
betaalinfrastructuur) en het versterken van buitenlandse directe
investeringen in het eurogebied. Ministers hadden in hun interventies
aandacht voor het versterken van de gemeenschappelijke markt, het
realiseren van de digitale euro en het differentiëren en verdiepen van
handelsrelaties. Nederland, met steun van meerdere lidstaten, wees erop
dat de EU zelf veel kan doen om de eigen fundamenten te versterken,
zoals het wegnemen van barrières in de interne markt, het toewerken naar
een kapitaalmarktunie, het verdiepen van handelsrelaties en het
waarborgen van publieke schuldhoudbaarheid. Enkele ministers betoogden
dat de rol van de internationale euro kan worden versterkt door uitgifte
van gemeenschappelijke schuld.
Diversen
De Eurogroep in regulier format stemde in met de herbenoeming van Tuomas
Saarenheimo tot voorzitter van de Eurogroepwerkgroep, de voorbereidende
werkgroep voor de Eurogroep, voor een ambtstermijn van twee jaar, die
ingaat op 1 april 2026.
Eurogroep in inclusief format
Mondiale onevenwichtigheden
De Eurogroep had een gedachtewisseling over mondiale onevenwichtigheden
tegen de achtergrond van de huidige geo-economische risico’s.
François-Philippe Champagne, de Canadese minister van Financiën, nam
deel aan de discussie. Daarnaast leidde professor Hélène Rey, voorzitter
van de onafhankelijke academische expertgroep van de G7 over mondiale
onevenwichtigheden, het onderwerp in. Mw. Rey schetste een beeld van
hardnekkige wereldwijde onevenwichtigheden (waaronder het grote
overschot op de lopende rekening in China). Ze schetste dat dit risico’s
met zich meebrengt voor de financiële stabiliteit, kan zorgen voor
externe financieringsproblemen, handelsspanningen en toenemend
protectionisme, met negatieve doorwerking op de economische groei. In
hun interventies riepen lidstaten op tot het verhogen van (publieke)
investeringen in de EU en versterking van de kapitaalmarktunie. Ook
pleitten ministers voor een gecoördineerde boodschap vanuit de EU
richting de VS, waaronder binnen het IMF, de G20 en de G7.
Diversen
Duitsland informeerde de Eurogroep over een nieuw initiatief
voor samenwerking tussen zes EU-lidstaten (zie ook overig).
Ecofinraad
Bespreking pensioenpakket
De Ecofinraad had een eerste gedachtewisseling over het pensioenpakket
(Supplementary Pensions Package, SPP), dat onderdeel is van de
voorstellen van de Commissie voor de Spaar- en Investeringsunie en is
gepubliceerd op 20 november 2025. Vrijwel alle lidstaten, waaronder
Nederland, onderstreepten het belang van voldoende kapitaalgedekte
pensioenopbouw. Als argumenten hiervoor werden houdbare
overheidsfinanciën, de ontwikkeling van Europese kapitaalmarkten en een
voldoende pensioenvoorziening voor gepensioneerden genoemd. De
aanbevelingen van de Commissie en herzieningen van de 2de
pijler (de IORP II-richtlijn) en 3de pijler (het Pan-Europees
Pensioenproduct, PEPP) pensioenwetgeving werden in dat kader verwelkomd.
Daarbij onderstreepte Nederland met steun van enkele andere lidstaten
dat wijzigingen uiteraard niet ten koste mogen gaan van reeds goed
functionerende pensioenstelsels zoals het Nederlandse. Meerdere
lidstaten uitten kritiek op een bepaling in PEPP die stelt dat lidstaten
de fiscale behandeling van PEPP-producten gelijk moeten trekken met
vergelijkbare nationale pensioenproducten.
Stand van zaken financiële diensten
De Commissie onderstreepte het potentieel van het Financial Data
Access (FIDA)-voorstel voor het delen van financiële gegevens van
klanten tussen dienstverleners, en benadrukte dat veel is gedaan om
administratieve lasten te verminderen. De Commissie schetste het belang
van een aantal lopende onderhandelingen (waaronder het Marktintegratie-
en Toezichtspakket, MISP, en het pensioenpakket). Verder vroeg de
Commissie aan lidstaten om spoedige reacties op de fundamental
review of the trading book (FRTB) en riep lidstaten op om het
zogenoemde stop-de-klok voorstel (in het kader van Omnibus I) te
implementeren. In hun interventies riepen lidstaten op tot het geven van
prioriteit aan de MISP-onderhandelingen en bespreking van dit onderwerp
op de Ecofinraden. Ook werd het belang genoemd van transitiemaatregelen
voor e-money tokens (EMTs) dienstverleners in de uitwerking van
het politieke akkoord op PSD/PSR.
Europees Semester 2026
De Ecofinraad stemde in met de aanbevelingen voor het Eurogebied voor
2026. De werkgelegenheids- en sociale aspecten van de aanbevelingen
zullen in de Raad voor Werkgelegenheid en Sociaal Beleid van 9 maart
a.s. worden besproken en naar verwachting worden goedgekeurd. De
Europese Raad zal de aanbevelingen op 19 maart a.s. naar verwachting
bekrachtigen, waarna de Ecofinraad de aanbevelingen in april formeel zal
kunnen aannemen.
Decharge EU begroting
In de Ecofinraad lag de Raadsaanbeveling aan het Europees Parlement
voor, voor het verlenen van decharge aan de Europese Commissie over de
uitvoering van de Europese begroting 2024. Nederland heeft – net als in
voorgaande jaren en samen met een aantal gelijkgezinde lidstaten – tegen
het positieve dechargeadvies gestemd vanwege het te hoge
foutenpercentage en daarbij een gezamenlijke verklaring afgegeven. In de
interventie benadrukte Nederland dat het hoge foutenpercentage
zorgwekkend is en een negatieve invloed kan hebben op het vertrouwen in
de EU-instellingen. Daarnaast riep Nederland op tot het vergroten van
transparantie en het vereenvoudigen van regels en voorschriften om in de
toekomst een lager foutenpercentage te realiseren.
Ondanks de tegenstem van Nederland en een aantal gelijkgezinde lidstaten is de Raadsaanbeveling met gekwalificeerde meerderheid van stemmen aangenomen.
Raadsconclusies begrotingsrichtlijnen EU 2027
De Raad stemde in met de richtlijnen voor de Europese begroting
voor 2027. Er waren geen interventies van lidstaten. De Commissie neemt
de begrotingsrichtlijnen mee in het voorstel voor de begroting van 2027,
dat naar verwachting in juni 2026 verschijnt.
Herstel- en Veerkrachtfaciliteit
De Ecofinraad stond stil bij de stand van zaken van de Herstel-
en Veerkrachtfaciliteit (HVF). Daarnaast stemde de Raad in met het
voorstel tot aanpassing van het uitvoeringsbesluit van de Raad voor de
wijziging van het Herstel- en Veerkrachtplan van Litouwen.
Economische en financiële impact van de Russische agressie
tegen Oekraïne
De Commissie gaf een toelichting op de voortgang van de
Steunlening voor Oekraïne met een omvang van 90 miljard euro, waarmee
twee derde van de financieringsnoden van Oekraïne in 2026 en 2027 worden
gedekt. Het wetgevingsproces voor dit pakket wordt momenteel
afgerond.
Ondertussen vindt afstemming plaats met Oekraïne over de financieringsbehoeften. Vervolgens zal worden besloten hoe de middelen verdeeld worden over de verschillende onderdelen: militair en niet-militair. Ten aanzien van de niet-militaire steun zal op een later moment besloten worden welk deel via de Oekraïne-faciliteit zal worden verstrekt en welk deel via Macro-Financiële Bijstand (MFA). Naar verwachting zal er een Memorandum of Understanding (MoU) met Oekraïne worden ondertekend ten behoeve van de MFA en de leenovereenkomst. Deze zal door de lidstaten moeten worden goedgekeurd. De MFA zal worden ondersteund door stevige voorwaarden en hervormingen, die erop gericht zijn het EU-toetredingsproces van Oekraïne te ondersteunen. De Commissie wil de eerste betalingen in het tweede kwartaal van 2026 kunnen doen. Voor het dekken van het overige van de financieringsbehoefte van Oekraïne in 2026/2027 blijven bilaterale bijdragen van internationale partners noodzakelijk. In het eerste kwartaal wordt er onder de ERA-leningen zes miljard euro uitgekeerd door andere internationale partners. In totaal hebben de G7-landen 38 miljard euro aan ERA toegezegd en wordt een aanvullende uitbetaling van 3,2 miljard euro in het eerste kwartaal verwacht van de Verenigde Staten en Japan. Uit de Oekraïne-faciliteit zal daarnaast nog eens zeven miljard euro worden betaald.
Voorwaarde voor een nieuw IMF-programma is dat gedurende de eerste twaalf maanden van dat programma de financieringsnoden van Oekraïne zijn gedekt. Met het politieke akkoord dat bereikt is tijdens de ER afgelopen december, wordt volgens het IMF aan deze voorwaarde voldaan. Op 26 februari presenteerde het IMF dit programma aan de Board. Het IMF-programma kent strikte voorwaarden, met focus op anti-corruptie en begrotingshervormingen.
De Commissie gaf verder een korte toelichting op het 20ste sanctiepakket, dat onlangs door de Commissie is voorgesteld. De Commissie roept lidstaten op het pakket snel goed te keuren. Economisch gezien ontstaat er steeds meer druk op Rusland: de inflatie en rentelasten nemen toe en de economische groei is volgens schattingen afgenomen van 4% in 2024 naar 1% in 2025. Sinds 2023 is de rente fors verhoogd om de inflatie van inmiddels 6% te beteugelen.
In de interventieronde wees Nederland (daarin gesteund door meerdere lidstaten) op het belang van het kunnen toepassen van flexibiliteit voor de aankoop van militair materieel uit derde landen om Oekraïne snel te kunnen helpen. Ook vroeg Nederland aandacht voor burden sharing ten aanzien van bilaterale steun door lidstaten en gepaste conditionaliteiten in de uitbetaling van financiële steun. Verder zei Nederland het 20ste sanctiepakket te verwelkomen. Ook andere landen riepen op snelle implementatie van het pakket en uitbetaling van de steun aan Oekraïne.
Implementatie van het Europees begrotingsraamwerk:
defensiefinanciering
De Raad stemde in met aanbeveling voor activatie van de
nationale ontsnappingsclausule voor defensie voor Oostenrijk. Dit brengt
het aantal lidstaten op 17 waarvoor de Raad de activatie van de
nationale ontsnappingsclausule heeft aanbevolen.
Herziening van de EU fiscale lijst van non-coöperatieve
jurisdicties en coöperatieve jurisdicties
De Raad nam de herziening van de EU fiscale lijst van
non-coöperatieve jurisdicties en coöperatieve jurisdicties als hamerpunt
aan1. Deze herziening is opgesteld door
de Gedragscodegroep die beoordeelt of landen buiten de EU voldoen aan de
Europese minimum fiscale standaard. Landen die daar niet aan voldoen
komen te staan op de Europese lijst van non-coöperatieve jurisdicties
(EU fiscaal zwarte lijst). Daarnaast is er ook een grijze lijst van
landen die niet voldoen aan de standaard maar die op hoog politiek
niveau hebben toegezegd om binnen een bepaalde periode alsnog aan de
standaard te voldoen. De lijst wordt periodiek herzien, doorgaans
tijdens de Ecofinraad-vergaderingen van februari en oktober.
De EU fiscaal zwarte lijst is ongewijzigd gebleven en bestaat uit de volgende 10 jurisdicties: de Amerikaanse Maagdeneilanden, Amerikaans Samoa, Anguilla, Guam, Palau, Panama, Russische Federatie, Turks- & Caicoseilanden, Vanuatu en Vietnam
De landen op de EU fiscale grijze lijst hebben toegezegd om binnen een overzichtelijke termijn alsnog te voldoen aan de fiscale standaard. Als dat niet lukt, dan worden de landen op de EU fiscaal zwarte lijst gezet. De volgende 9 jurisdicties staan op de grijze lijst: Belize, Britse Maagdeneilanden, Brunei Darussalam, Eswatini, Groenland, Jordanië, Marokko, Montenegro en Turkije. Meer informatie over de EU fiscale lijst is te vinden op de website van de Raad van de Europese Unie2.
Overig
Appreciatie motie 36 800-V nr. 62 van de leden Stoffer en
Hoogeveen
Bij het debat over de vaststelling van de begroting van het ministerie
van Buitenlandse Zaken voor het jaar 2026 van 28 januari jl. dienden de
leden Stoffer en Hoogeveen een motie3 in die de regering
verzoekt zich actief te verzetten tegen iedere stap richting structurele
gezamenlijke EU-schulduitgifte. De motie werd ontraden, maar is door de
Kamer aangenomen. Zoals aangegeven in het coalitieakkoord zijn lidstaten
primair zelf verantwoordelijk voor hun begroting. Nederland staat daarom
niet garant voor de nationale schulden van andere landen, waarvan sprake
zou zijn bij Eurobonds.4 Nederland is daarnaast tegen het
structureel financieren van beleidsuitgaven binnen de EU-begroting door
middel van leningen. Dit is ook niet in lijn met het verdrag betreffende
de werking van de Europese Unie. Nederland heeft eerder wel ingestemd
met – door gemeenschappelijke schulduitgifte gefinancierde –
instrumenten die bedoeld waren voor uitzonderlijke en onvoorziene
situaties en werden gegarandeerd uit de headroom. Het ging
daarbij in alle gevallen om leningen, met uitzondering van het
subsidiedeel van het herstelinstrument NGEU. Recente voorbeelden zijn
SAFE en leningen aan Oekraïne. In het coalitieakkoord is opgenomen dat
Nederland onder voorwaarde constructief staat tegenover het gebruik van
reeds bestaande instrumenten voor gemeenschappelijke investeringen,
zoals dat plaatsvindt via de Europese Investeringsbank (EIB), Macro
Financiële Bijstand (MFA) en de Oekraïne faciliteit waarbij landen
alleen garant staan voor hun eigen kapitaalaandeel (BNI-sleutel).
Voortgang pakket voor de gemeenschappelijke munt
Conform de wens van uw Kamer inzake de digitale euro en de toezegging
ten aanzien van de verordening inzake contant geld (LTCR)5,
wordt de Kamer maandelijks geïnformeerd over de laatste ontwikkelingen
op deze onderwerpen. Beide onderwerpen vormen samen het pakket voor de
gemeenschappelijke munt.
In december 2025 heeft de Raad een akkoord bereikt over het pakket voor
de gemeenschappelijke munt. Het is nu aan het Europees Parlement om
hierover een positie in te nemen. Het is nog onduidelijk wanneer het
Europees Parlement tot een gedeelde positie komt, maar de rapporteur
heeft de ambitie uitgesproken om het onderhandeltraject voor het pakket
voor de gemeenschappelijke munt in mei af te ronden. Zodra het Europees
Parlement een positie heeft bepaald, zullen de triloogonderhandelingen
van start gaan. De Kamer zal via het verslag van de Eurogroep en
Ecofinraad worden geïnformeerd zodra deze fase van start gaat.
Initiatief voor samenkomst van zes lidstaten
De ministers van Financiën van Duitsland en Frankrijk hebben het
initiatief genomen om in een verband van zes lidstaten, bestaande uit de
ministers van Financiën van Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje,
Nederland en Polen, samen te komen om te bespreken hoe voortgang gemaakt
kan worden met belangrijke en urgente EU-dossiers, mede in het licht van
de huidige geopolitieke ontwikkelingen. De thema’s die worden besproken
zijn de spaar- en investeringsunie, de weerbaarheid van
toeleveringsketens van kritieke grondstoffen, investeringen in defensie
en de internationale rol van de euro.
En marge van de Eurogroep op 16 februari jl. vond een bijeenkomst plaats van de ministers van Financiën van deze landen, waarbij werd gesproken op de eerste twee van de genoemde thema’s. De ministers bespraken om de komende periode toe te werken naar concrete acties die genomen kunnen worden om te bevorderen dat de EU sneller stappen vooruit kan te zetten op de spaar- en investeringsunie. Ook spraken de ministers de ambitie uit om over dit onderwerp input te leveren aan de Europese Raad van 19 maart, waar dit onderwerp besproken zal worden als onderdeel van de discussie over het Europese concurrentievermogen.
Persmededeling Brussel 17 februari 2026, link: Belastingen: Raad updatet EU-lijst van niet-coöperatieve jurisdicties - Consilium↩︎
EU list of non-cooperative jurisdictions for tax purposes - Consilium↩︎
Motie 36 800-V nr. 62↩︎
Het kabinet hanteert als definitie voor eurobonds het op structurele basis samen uitgeven van schuld door eurolanden ter financiering van nationale schulden.↩︎
Kamerstukken II, 2025-2026, 21501-07 nr. 2158↩︎