[overzicht] [activiteiten] [ongeplande activiteiten] [besluiten] [commissies] [geschenken] [kamerleden] [kamerstukdossiers] [🧑mijn] [open vragen]
[toezeggingen] [stemmingen] [verslagen] [🔍 uitgebreid zoeken] [wat is dit?]

Memorie van toelichting

Wijziging van de begrotingsstaat van het Mobiliteitsfonds voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)

Memorie van toelichting

Nummer: 2026D10478, datum: 2026-04-02, bijgewerkt: 2026-04-02 12:40, versie: 1

Directe link naar document (.DOCX), link naar pagina op de Tweede Kamer site.

Gerelateerde personen:

Onderdeel van kamerstukdossier 36915 A-2 Wijziging van de begrotingsstaat van het Mobiliteitsfonds voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota).

Onderdeel van zaak 2026Z04491:

Onderdeel van activiteiten:

Preview document (🔗 origineel)


Tweede Kamer der Staten-Generaal 2
Vergaderjaar 2025‒2026
36 915A Wijziging van de begrotingsstaat van het Mobiliteitsfonds (A) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikelen 1 tot en met 3

De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen aan te brengen in:

de begrotingsstaat voor het Mobiliteitsfonds.

De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat

V.P.G. Karremans

B. BEGROTINGSTOELICHTING

1 Leeswijzer

De opzet en structuur van de onderliggende eerste suppletoire begroting voor het Mobiliteitsfonds zijn gebaseerd op de rijksbegrotingsvoorschriften van het Ministerie van Financiën. Naar aanleiding van de motie van de leden Van Helvert en Van Veldhoven (Kamerstukken II 2015–2016, 34 475 XII, nr. 12) worden bij alle begrotingsartikelen op het Mobiliteitsfonds en Deltafonds groter dan € 1 miljard de begrotingsmutaties boven de € 5 miljoen toegelicht. Dit heeft als praktische uitwerking dat bij de artikelen tussen de € 200 miljoen en € 1 miljard de ondergrens voor technische mutaties ook neerwaarts is bijgesteld. Voor beleidsmatige mutaties was er bij de artikelen van deze omvang reeds sprake van een ondergrens van € 5 miljoen.

Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
Omvang begrotingsartikel (stand ontwerp-begroting) in € miljoen Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
< 50 1 2
=> 50 en < 200 2 4
=> 200 < 1000 5 5
=> 1000 5 5

Mede naar aanleiding van overleg met uw Kamer zijn in aanvulling op deze regelgeving voor dit fonds de onderstaande punten verwerkt voor de eerste suppletoire begroting:

  • Het opnemen van gedetailleerde projectinformatie in de suppletoire begrotingen conform begroting en jaarverslag (brief van 4 november 2009 naar aanleiding van toezegging verbetering informatievoorziening bij WGO van 24 juni 2009, Kamerstukken II 2009–2010, 32 123 A, nr. 8);

  • Het inzicht in de budgetten van de verkenningen en planuitwerkingprogramma’s wordt vergroot door begrotingsmutaties expliciet in de MIRT-tabellen zichtbaar te maken op projectniveau (toezegging WGO van 22 juni 2011);

Opbouw

Dit wetsvoorstel kent een opbouw waarbij afhankelijk van de informatievrag en -behoefte verder kan worden ingezoomd. Deze verdiepingsslag is als volgt opgebouwd.

  • Allereerst is de begrotings(wet)staat voor het Mobiliteitsfonds voor het jaar 2026 opgenomen. Deze dient ter autorisatie van de mutaties die op artikelniveau in de verplichtingen-, uitgaven- en ontvangstenramingen worden voorgesteld;

  • Daarna is eerst op hoofdlijnen (paragraaf 2.1) inzicht verstrekt in de belangrijkste budgettaire voorstellen die leiden tot wijziging van de begroting. Hiermee is in één oogopslag de inhoud van dit wetsvoorstel helder.

  • Via de artikelsgewijze toelichting (paragraaf 3) worden alle beleidsmatig relevante meerjarige mutaties op het niveau van het artikelonderdeel zichtbaar gemaakt, en waar zinvol en relevant, ook toegelicht. Dit rekening houdend met de norm zoals hierboven is aangegeven in tabel 1.

  • De toelichting over de verdiepingsbijlage (paragraaf 4.1) is onder het kopje ‘verdiepingsbijlage’ nader uiteengezet. De mutaties op de kasbudgetten worden in de verdiepingsbijlage op het artikelniveau voor de volledige looptijd van het fonds, tot en met 2039, inzichtelijk gemaakt.

  • Ten slotte zijn bij de projectoverzichten (paragraaf 4.2) van dit wetsvoorstel, de MIRT-projecttabellen met de realisatieprojecten en de verkenningen en planuitwerkingprogramma’s opgenomen waarin de begrotingsmutaties op projectniveau zichtbaar zijn gemaakt. Deze (meerjarige) MIRT-tabellen zijn in ieder geval voorzien van toelichtingen indien sprake is van een wijziging (anders dan door de verwerking van prijsbijstelling) in het taakstellend projectbudget groter dan 10% of meer dan € 10 miljoen, of van een wijziging groter dan één jaar in de oplevering van het project.

Verdiepingsbijlage

In de Ontwerpbegroting 2026 is aangegeven dat op het Mobiliteitsfonds de verdiepingsbijlage voor het laatst werd gepresenteerd (conform de Rijksbegrotingsvoorschriften). Tijdens het Wetgevingsoverleg Begrotingsonderzoek (WGO) over de IenW begrotingen 2026 heeft de vorige minister toegezegd om dit voorjaar 2026 met de minister van Financiën in overleg te treden over de terugkeer van de verdiepingsbijlage. Conform de Toezegging bij Begrotingsonderzoek Infrastructuur en Waterstaat | Tweede Kamer der Staten-Generaal is met het ministerie van Financiën afgesproken om de verdiepingsbijlage op artikelniveau te presenteren voor de fondsen. Als onderdeel van de artikelsgewijze toelichting is in de verdiepingsbijlage (paragraaf 4.1) door middel van een meerjarige mutatietabel op artikelniveau de aansluiting gemaakt tussen de vorige stand van de begroting en de nu voorgestelde stand. Dit geldt voor de volledige looptijd van het fonds.

Budgetflex

Gezien het specifieke karakter en samenhang van de begrote uitgaven op het Mobiliteitsfonds wordt de budgetflexibiliteit op de volgende manier berekend. Als juridisch verplichte uitgaven worden beschouwd: realisatieprojecten en programma’s, DBFM-contracten, apparaatsuitgaven en Exploitatie, Onderhoud en Vernieuwing (Instandhouding). De projecten en programma’s die in de planuitwerkings- en verkenningsfase zitten, worden gezien als bestuurlijk gebonden. (Risico)reserveringen zijn beleidsmatig gereserveerd. De generieke investeringsruimte wordt aangemerkt als vrij te besteden/niet juridisch verplicht.

Realistisch ramen en overprogrammering Mobiliteitsfonds

Bij de Voorjaarsnota 2025 is, in het kader van een pilot, de overprogrammering verhoogd om te bezien of dit leidt tot betere uitputtingscijfers en daarmee tot een realistischer begroting. Bij deze pilot is geen sprake geweest van het remmen in productie, oftewel verschuiven van programmering.

In 2025 was sprake van een nadelig saldo op het Mobiliteitsfonds (MF), doordat de realisatie hoger was dan het beschikbare kasbudget. Uw Kamer is hierover onder meer bij de 2e suppletoire begroting 2025 geïnformeerd. Conform de Comptabiliteitswet wordt een tekort in jaar t ten laste gebracht van het kasbudget in jaar t+1, waardoor kasbudget uit 2026 (jaar t+1) nodig is om de overschrijding in 2025 (jaar t) te dekken. Door het inhouden van de prijsbijstelling, eerdere kasschuiven naar latere jaren (o.a. bij de Ontwerpbegroting 2025 en de Voorjaarsnota 2025), tegenvallers in de uitvoering en door het nadelige saldo (overschrijding) over 2025, stonden de kasbudgetten niet meer in de juiste verhouding tot de programmering.

Om nieuwe overuitputting te voorkomen en de begroting in een stabieler ritme te plaatsen wordt daarom kasbudget van circa € 300 miljoen naar 2026 en circa € 250 miljoen naar 2027 geschoven. Daarnaast schuift het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een deel van de programmering uit beide jaren door naar latere jaren. Hiermee sluiten budget en programmering beter op elkaar aan wordt de overprogrammering stapsgewijs weer afgebouwd tot een beheersbaar niveau. De benodigde kasbudgetten voor 2026 en 2027 worden gedekt door middelen uit 2028 en 2029. Er wordt niet geschoven uit de periode 2032 en verder, zodat het kaskader langjarig stabiel blijft. Dit is in lijn met het coalitieakkoord en biedt langjarige stabiliteit voor de uitvoeringsorganisaties op het Mobiliteitsfonds: Rijkswaterstaat en ProRail.

Bij Ontwerpbegroting 2027 en Voorjaarsnota 2027 worden de beschikbare budgetten voor 2028 en verder in de juiste verhouding tot de programmering gezet op basis van onder andere de laatste informatie van de uitvoeringsorganisaties.

Coalitieakkoord Jetten-I

Op 30 januari 2026 is het coalitieakkoord Jetten I gepresenteerd. In deze voorliggende suppletoire begroting zijn de budgettaire gevolgen van dit akkoord verwerkt. In paragraaf is een nadere toelichting hierover opgenomen. Dit betreft met name de verwerking van de taakstellingen uit het coalitieakkoord. Het volledige budgettaire beeld voor het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor wat betreft de verwerking van de taakstellingen is een overzicht opgenomen op de beleidsbegroting HXII.

2 Producten

2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties

Tabel 2 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2026 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Kaderrelevante mutaties Mobiliteitsfonds Artikelnummer Uitgaven 2026 Uitgaven 2027 Uitgaven 2028 Uitgaven 2029 Uitgaven 2030 Uitgaven 2031 Uitgaven 2032-2039
Vastgestelde begroting 2026 10.466.456 10.861.189 10.691.293 10.882.072 10.883.270 9.796.784 75.709.475
Mutaties coalitieakkoord
1 Efficiency taakstelling 12 en 15 ‒ 6.110 ‒ 12.242 ‒ 18.141 ‒ 23.901 ‒ 23.901 ‒ 191.208
2 Taakstelling Vernieuwing Rijksdienst/Slagvaardige overheid 12 en 15 ‒ 21.571 ‒ 53.931 ‒ 53.931 ‒ 431.448
Belangrijkste suppletoire mutaties
3. Bijdragen Derden divers ‒ 59.968 471 1.910 ‒ 11.500 1.956 ‒ 2.079
4. Overboekingen Beleidsbegroting HXII divers ‒ 76.534 119.422 86.991 ‒ 37.622 ‒ 29.851 ‒ 32.540 ‒ 69.866
a. Brede Doeluitkering (BDU) divers ‒ 63.603
b. Minregel Vrachtwagenheffing 11 31.695 138.784 116.521
c. Overige overboekingen HXII divers ‒ 44.626 ‒ 19.362 ‒ 29.530 ‒ 37.622 ‒ 29.851 ‒ 32.540 ‒ 69.866
5. DBFM-conversie 12 ‒ 17.577 ‒ 718.122 ‒ 321.262 4.774 16.049 17.976 628.042
6. Overboeking naar andere ministeries divers ‒ 55.893 ‒ 6.973 ‒ 10.008 ‒ 10.193 ‒ 7.083 ‒ 6.358 ‒ 12.090
a. Defensie: ERTV's Zuid en Midden 15 ‒ 12.455 0
b. PF: Maaslijn 12 ‒ 34.300
c. Overige overboekingen naar andere ministeries divers ‒ 9.138 ‒ 6.973 ‒ 10.008 ‒ 10.193 ‒ 7.083 ‒ 6.358
7. Actualisering Ontvangsten divers 3.174 8.206 ‒ 7.043 ‒ 181 592 ‒ 4.139 ‒ 609
8. Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming 2026 divers 300.000 250.000 ‒ 275.000 ‒ 275.000
9. Saldo 2026 uitgaven divers 36.327
10. Loon-en Prijsbijstelling 2026 divers 274.505 285.539 207.370 209.254 208.739 177.076 1.113.502
a. Loonbijstelling 2026 31.282 30.906 29.887 29.925 28.916 28.504 194.109
b. Prijsbijstelling 2026 243.223 254.633 177.483 179.329 179.823 148.572 919.393
Stand 1e suppletoire begroting 2026 10.870.490 10.793.622 10.362.009 10.721.892 10.995.840 9.870.967 75.630.217
Tabel 3 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2026 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Kaderrelevante mutaties Mobiliteitsfonds Artikelnummer Ontvangsten 2026 Ontvangsten 2027 Ontvangsten 2028 Ontvangsten 2029 Ontvangsten 2030 Ontvangsten 2031 Ontvangsten 2032-2039
Vastgestelde begroting 2026 482.208 307.339 332.234 307.254 317.107 356.721 2.634.030
Belangrijkste suppletoire mutaties 0
1. Bijdragen Derden divers ‒ 59.968 471 1.910 ‒ 11.500 1.956 0 ‒ 2.079
2. Actualisering Ontvangsten divers 3.174 8.206 ‒ 7.043 ‒ 181 592 ‒ 4.139 ‒ 609
3. Saldo 2025 divers 36.327
a. Saldo Ontvangsten divers 200.239
b. Nadelig Saldo 2025 18 ‒ 163.912
Stand 1e suppletoire begroting 2026 461.741 316.016 327.101 295.573 319.655 352.582 2.631.342

Toelichting

De toelichtingen bij de uitgavenmutaties gelden ook voor de ontvangstenmutaties.

  1. Efficiency Taakstelling: Dit betreft de inpassing van het aandeel van het MF voor de Efficiencytaakstelling, zoals opgenomen in het regeerakkoord van Jetten-I. De taakstelling is - € 6,1 miljoen in 2027 en loopt op tot een structurele bedrag van - € 23,9 miljoen vanaf 2030. Voor nadere informatie over deze taakstelling wordt verwezen naar de eerste suppletoire beleidsbegroting HXII, paragraaf 2.3. Hier staat een overzicht van alle ingeboekte taakstellingen van het Kabinet Jetten-I.

  2. Taakstelling Vernieuwing Rijksdiensten: Dit betreft de inpassing van het aandeel van Hoofdstuk XII voor de aanvullende taakstelling in het kader van de vernieuwing van de rijksdienst en een slagvaardige overheid, zoals opgenomen in het regeerakkoord van Jetten-I. De taakstelling is - € 21,6 miljoen in 2029 en loopt op tot een structurele bedrag van - € 53,9 miljoen vanaf 2030. Voor nadere informatie over deze taakstelling wordt verwezen naar de eerste suppletoire beleidsbegroting HXII, paragraaf 2.3. Hier staat een overzicht van alle ingeboekte taakstellingen van het Kabinet Jetten-I.

  3. Bijdragen Derden: Dit betreft de wijziging van diverse bijdragen van derden aan het Mobiliteitsfonds voor het Hoofdwegennet, Spoorwegennet en het Hoofdvaarwegennet. In de artikelsgewijze toelichting en verdiepingsbijlage worden deze bijdragen nader toegelicht en getoond;

  4. Overboekingen beleidsbegroting HXII: Voor de uitvoering van verschillende programma's is in 2026, is € 76,5 miljoen overgeboekt naar Hoofdstuk XII van de Rijksbegroting, de beleidsbegroting van IenW. In de artikelsgewijze toelichting en verdiepingsbijlage worden de specifieke overboekingen naar de beleidsbegroting HXII nader toegelicht. Hieronder wordt stilgestaan bij de grootste overboekingen na 2026 vanuit het Mobiliteitsfonds naar de beleidsbegroting HXII:

  • Brede Doeluitkering (BDU): Dit betreffen de overboekingen vanuit het Mobiliteitsfonds naar Hoofdstuk XII ten behoeve van de Brede Doeluitkering. Gaat in totaal om € 63,6 miljoen in 2026.Minregel Vrachtwagenheffing: Dit betreft een groot deel van de terugbetaalde kosten tot en met 2025 voor de vrachtwagenheffing van in totaal € 287 miljoen. Er resteert hiermee nog € 113 miljoen om de minregel volledig op te heffen. Intentie is om dit bij de Ontwerpbegroting 2027 te doen, want vanaf medio 2026 start de vrachtwagenheffing en lopen de kosten via daadwerkelijk via artikel 15 van de beleidsbegroting HXII.

  • Overige overboekingen HXII: Dit betreffen de overige overboekingen vanuit het Mobiliteitsfonds naar HXII, waaronder de € 77,7 miljoen voor de dekking van structurele problematiek op Hoofdstuk XII rondom mobiliteit en luchtvaart.

  1. DBFM-conversie: In juli 2025 is het DBFM-contract voor het project ViA15 (A12/A15 Ressen-Oudbroeken) getekend. Als gevolg hiervan wordt bij deze 1e suppletoire begroting de omzetting naar een geïntegreerd budget verwerkt volgens de staande DBFM werkwijze. Hiertoe worden de aanleg, tol en exploitatie- en onderhoudsbudgetten ingeleverd bij het ministerie van Financiën en ontvangt IenW een meerjarig beschikbaarheidsvergoeding terug.

  2. Overboekingen naar andere ministeries: Dit betreffen de overboekingen van en naar andere begrotingshoofdstukken voor de periode 2026 tot en met 2039. In totaal gaat het om circa € 108,6 miljoen. Hieronder worden de grootste overboekingen benoemd:

  • Defensie ERTV's: Met ingang van 2021 is de noodsleephulp op de Noordzee door de Kustwacht Nederland uitgebreid om de veiligheid ten behoeve van Windenergie op Zee te waarborgen. De betreffende schepen (ERTV Zuid en ERTV Midden) huurt de Kustwacht bij de Rijksrederij voor 2026. Dit betreffen de kosten van € 12,5 miljoen die worden overgeboekt.

  • Provinciefonds Maaslijn: Dit betreft de overboeking van € 34,3 naar het Provinciefonds voor de DU ten behoeve voor het project Maaslijn.

  1. Actualisering ontvangsten: bij de eerste suppletoire begroting 2026 zijn de programmaramingen aan zowel de uitgaven- als de ontvangstenkant geactualiseerd op het MF. Bij de artikelsgewijze toelichting zijn de actualisaties van de programmering op zowel de uitgaven als ontvangsten uitgebreid toegelicht.

  2. Kaderaanpassing MF Voorjaarsbesluitvorming 2026: Na verwerking van het nadelig saldo, de geactualiseerde programmering van de diensten en inpassen van de tegenvallers ontstond er een onevenwichtige meerjarige programmering, waarbij te veel programma stond tegenover te weinig budget per jaar: de overprogrammering werd hierdoor te hoog. Om dit te beheersen zijn afspraken gemaakt met het ministerie van Financiën, waarbij bij de Voorjaarsnota 2026 de nadruk ligt op de eerste twee uitvoeringsjaren. Er wordt generaal circa € 300 miljoen naar 2026 en circa € 250 miljoen naar 2027 geschoven. Daarnaast schuift het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een deel van de programmering uit beide jaren door naar latere jaren. Hiermee sluiten budget en programmering beter op elkaar aan en wordt de overprogrammering afgebouwd.

  3. Saldo 2026: De begroting van het Mobiliteitsfonds vertoont over het jaar 2026 een nadelig saldo van € 163,9 miljoen. Dit saldo wordt gevormd door de saldering van de in dat jaar gerealiseerde uitgaven en ontvangsten. Het nadelig saldo wordt in 2026 als verlaging van de ontvangsten geboekt op het artikelonderdeel 18.10 Saldo van de afgesloten rekeningen. In dit wetsvoorstel is naast deze ontvangstenverlaging ook het volledig nadelig saldo op de juiste uitgaven- en ontvangstenartikelen (producten) begrotingstechnisch verwerkt. Op de uitgaven is € 36,3 miljoen in 2025 niet tot realisatie gekomen en via het saldo doorgeschoven naar 2026. De ontvangsten worden verhoogd in 2026 met € 200,2 miljoen in verband met niet-ontvangen middelen in 2025. Dit leidt tot een nadelig saldo van € 163,9 miljoen.

  4. Loon- en Prijsbijstelling 2026: Dit betreft de toevoeging van de toegekende loon- en prijsbijstelling tranche 2026. In de MJN26 is besloten dat een deel van de prijsbijstelling tranche 2026 vanaf 2028 wordt ingehouden ter dekking van Rijksbrede problematiek. De middelen worden bij de eerste suppletoire begroting 2026 op artikel 11.04 geparkeerd. Bij de Ontwerpbegroting 2027 worden deze gelden verdeeld over de budgetten van de projecten en programma’s welke geïndexeerd moeten worden. Voor de loonbijstelling geldt dat het voormalig Kabinet Schoof-I heeft besloten om een nullijn vanaf 2026 in te voeren. Het huidige kabinet Jetten-I heeft deze nullijn niet teruggedraaid. De te ontvangen loonbijstelling voor sector Rijk en externe inhuur is daarom niet uitgekeerd

Tabel 4 Belangrijke mutaties onder het kader MF (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Mutaties onder kader Mobiliteitsfonds Artikel(onderdeel) Uitgaven 2026 Uitgaven 2027 Uitgaven 2028 Uitgaven 2029 Uitgaven 2030 Uitgaven 2031 Uitgaven 2032-2039
1. Dekkingsopgave Mobiliteitsfonds
Totale opgave 572.505 480.314 488.388 278.928 100.654 53.987 479.133
12 419.573 284.540 15.150 15.150 20.150 15.000 232.369
13 47.584 69.895 459.921 257.200 66.100 23.900 134.600
15 86.814 115.589 9.795 1.700 9.800 9.800 71.618
17 7.802 5.173
HXII 10.732 5.117 3.522 4.878 4.604 5.287 40.546
Totale dekking ‒ 32.326 ‒ 8.460 ‒ 6.198 ‒ 6.262 ‒ 163.982 ‒ 80.000 ‒ 2.156.681
Reservering Instandhouding 11.03 ‒ 223.832
Generieke investeringsruimte 11.04 ‒ 32.326 ‒ 8.460 ‒ 6.198 ‒ 6.262 ‒ 163.982 ‒ 80.000 ‒ 1.932.849

Toelichting

Op het Mobiliteitsfonds zijn er diverse tegenvallers in de uitvoering gemeld en verwerkt in de eerste suppletoire begroting 2026. De totale dekkingsopgave op het Mobiliteitsfonds is € 2.454 miljoen. Deze zijn visueel uitgewerkt in bovenstaande tabel en kort beschreven in de tekst hieronder. Voor een uitgebreidere toelichting wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting.

  1. Dekking Mobiliteitsfonds: de dekking voor de opgave binnen het Mobiliteitsfonds komt uit de Generieke investeringsruimte (€ 2.230 miljoen), inclusief de Risicoreservering Prijsstijgingen en de Reservering Instandhouding (€ 224 miljoen).

  2. Dekkingsopgave Mobiliteitsfonds: De totaalopgave betreft € 2.454 miljoen. De volgende bedragen worden per modaliteit overgeboekt naar de uitvoeringsartikelen:

  • Hoofdwegennet: de totale opgave op het Hoofdwegennet is € 1.002 miljoen

  • Spoorwegen: de totale opgave voor Spoorwegen is € 1.059 miljoen.

  • Hoofdvaarwegennet: de totale opgave voor het Hoofdvaarwegennet is € 305 miljoen.

  • Megaprojecten Verkeer en Vervoer: de totale opgave voor Megaprojecten Verkeer en Vervoer is € 13 miljoen.

  • Beleidsbegroting HXII: de opgave voor de problematiek op HXII is in totaal € 75 miljoen. Het gaat bijvoorbeeld over het dekken van de programma EUMETSAT van het KNMI (€ 16,7 miljoen) en de wettelijke verordeningen Digitale Transport Strategie (€ 34,4 miljoen).

3 Productartikelen

3.1 Artikel 11 Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte

Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 5 Budgettaire gevolgen van uitvoering artikel 11 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
11 Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte Ontwerp-begroting 2026 (1) Mutaties via NvW en amendementen (2) Vastgestelde begroting 2026 (3)=(1+2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3+4) Mutaties 2027 Mutaties 2028 Mutaties 2029 Mutaties 2030 Mutaties 2031
Verplichtingen 515.463 -4.000 511.463 -149.698 361.765 -1.546.459 885.415 615.028 191.741 -621.479
Uitgaven 287.151 -4.000 283.151 55.018 338.169 -268.771 -7.201 -312.862 -513.521 90.672
waarvan juridisch verplicht
11.01 53.320 0 53.320 -46.322 6.998 -235.078 -13.100 -21.897 -26.372 359.311 359.311
11.02
11.03 168.435 -4.000 164.435 -109.580 54.855 -180.886 -225.163 -428.357 -483.106 -465.715 ‒ 465.715
11.03.01 3 0 3 1 4 -1.934 0 0 0 0 0
11.03.02 48.071 -4.000 44.071 -35.285 8.786 -50.206 -26.602 -67.175 -38.878 72.138 72.138
11.03.03 120.361 0 120.361 -74.296 46.065 -128.746 -198.561 -361.182 -444.228 -537.853 ‒ 537.853
11.04 65.396 0 65.396 210.920 276.316 147.193 231.062 137.392 -4.043 197.076 20.000
Ontvangsten
11.09 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Toelichting

Verplichtingen

De verplichtingen nemen bij de eerste suppletoire begroting in 2026 af met € 149,7 miljoen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de hieronder benoemde uitgavenmutaties. De uitzonderingen hierop zijn:

  • Op 11.01 verkenningen wordt er voor de Oude Lijn additioneel € 138,0 miljoen verplichtingen weggeschoven uit 2026 , omdat de verplichtingen in een ander ritme nodig zijn de kasuitgaven. Deze verplichtingen zijn terechtgekomen in de jaren 2028 tot en met 2030.

  • Op 11.01 verkenningen wordt € 55,2 miljoen overgeboekt van Knooppunt OV Nijmegen naar Station Nijmegen Fietsenstalling toeschuift. De overboeking op verplichtingen vindt volledig plaats in 2026, waardoor € 53,4 miljoen meer aan verplichtingen wordt verschoven in 2026 ten opzichte van de kas.

  • Het overige deel bestaat uit diverse kleinere verplichtingenafwijkingen (€ - 11,5 miljoen).

Uitgaven

Realistisch Ramen artikel 11 Mobiliteitsfonds

Bij de eerste suppletoire begroting 2026 is er net zoals de vorige begrotingsstukken kritisch gekeken naar de uitgavenramingen op alle artikelen, zo ook op artikel 11. Hierdoor is de programmering bij de verschillende artikelonderdelen op artikel 11 geactualiseerd. Dit wordt toegelicht onder de kopjes 'actualisering programmering'.

11.01 Verkenningen

In 2026 is dit artikelonderdeel met circa € 46,3 miljoen verlaagd. Dit komt met name door de actualisering van de programmering (- € 44,5 miljoen) en overboekingen naar de uitvoeringsartikelen op het MF (- € 1,7 miljoen)

Actualisering van de programmering

De programmering op de verkenningsprojecten is geactualiseerd. Voor artikelonderdeel 11.01 gaat om de volgende programmeringsschuiven:

  • Station Groningen: er wordt geen besluitvorming verwacht voor het einde van 2027, waardoor de programmering uit 2026 en 2027 wordt verschoven naar 2028 en 2029. Het gaat om € 36,9 miljoen uit 2026 en € 56,7 miljoen uit 2027.

  • HOV Leiden Zoetermeer: de programmering uit 2026 en 2027 wordt verschoven naar 2028 en 2029. Het gaat om € 10 miljoen uit 2026 en € 5,9 miljoen uit 2027.

Overboekingen naar de uitvoeringsartikelen op het MF

Dit betreft voornamelijk de overboeking naar artikel 13 voor Station Nijmegen Fietsenstalling van € 55,2 miljoen, waarvan € 1,8 miljoen in 2026.

11.03 Reserveringen

Dit artikelonderdeel is verlaagd met € 109,5 miljoen in 2026. Dit komt door de actualisering van de programmering (€ 22,6 miljoen), overboekingen binnen artikel 11 (- € 11,3 miljoen), overboekingen naar de uitvoeringsartikelen op het MF (- € 114,1 miljoen), overboekingen naar de beleidsbegroting XII (- € 2,5 miljoen) en de technische verwerking van het saldo 2025 (- € 4,3 miljoen).

Actualisering van de programmering

  • Multimodaal Metropool Eindhoven: er schuift € 54,6 miljoen van 2028 t/m 2032 naar 2026 (€ 44,5 miljoen) en 2027 (€ 10,0 miljoen) vanwege de overboeking van € 76,1 miljoen naar artikel 12 Hoofdwegennet, omdat een groot deel van het budget via de SPUK regeling Slim, veilig, doelmatig en duurzaam gebruik van mobiliteitsinfrastructuur 2023–2027 in 2026 wordt overgeboekt naar de regio. Dit betreft een BO MIRT afspraak (januari 2026).

  • Ontsluiting Woningbouw: er schuift na actualisatie van de programmering € 15,0 miljoen vanuit 2026 naar de periode 2027 t/m 2030.

  • Lelylijn: om de overprogrammering te drukken is er kritisch naar de planningen gekeken. Op de reservering Lelylijn schuift er naar aanleiding daarvan nog € 3,6 miljoen. door uit 2026 naar 2028 t/m 2030.

Overboekingen binnen artikel 11

  • Voor een faseovergang van op het project Nedersaksenlijn Reserveringen wordt € 1.999,6 miljoen overgeboekt naar 11.01 Verkenningen, waarvan € 6,0 miljoen in 2026.

  • Het restant wordt verklaard door diverse kleinere mutaties (€ 5,3 miljoen)

Overboekingen naar de uitvoeringsartikelen op het MF

  • De hierboven benoemde overboeking van € 76,1 miljoen naar artikel 12 Hoofdwegennet, voor Multimodaal Metropool Eindhoven

  • Klimaatneutrale en Circulaire Infrastructuur: er wordt € 44,7 miljoen overgeboekt naar artikel 12 Hoofdwegennet, voor het opschalen van duurzame technieken voor asfalt, waarvan € 15,7 miljoen in 2026

  • WoMo II AP middelen: er wordt € 1,5 miljard overgeboekt naar artikel 14 Regionale infrastructuur en bereikbaarheidsprogramma's, bestemd voor Grootschalige Woningbouwgebieden en Woningbouw op Korte Termijn (WoKT). In 2026 betreft dit € 19,0 miljoen.

  • HOV4: Vanuit het programma WoMo wordt medio 2026 een nieuwe regeling genaamd 'Tijdelijke regeling specifieke uitkering woningbouw en mobiliteit' gepubliceerd, waarvoor in totaal € 146,5 miljoen. In 2026 betreft dit € 35,6 miljoen.

Overboekingen beleidsbegroting XII

  • Overboekingen Caribisch Nederland: Voor Caribisch Nederland wordt in 2026 een bijzondere uitkering verleend. Het betreft het Meerjarenplan Saba. Bij de budgetreserveringen voor Caribisch Nederland wordt de reservering voor de jaren 2027–2030 naar voren gehaald en via HXII als bijzondere uitkering in 2026 aan Saba overgemaakt, zodat het wegenprogramma kan worden gecontinueerd. In totaal zal € 4,6 miljoen worden overgeboekt inclusief indexatie.

  • Het restant wordt verklaard door diverse kleinere mutaties (€ 2,1 miljoen)

Saldo 2025

  • Voor uitgaven op het asfaltdossier die waren voorgefinancierd door RWS, is € 4,3 miljoen uit 2026 overgeboekt naar 2025.

11.04 Generieke Investeringsruimte

Dit artikelonderdeel is verhoogd met € 210,9 miljoen in 2026. Dit komt door de actualisering van de programmering (€ 651,9 miljoen), bijdragen derden (- € 152,2 miljoen), overboekingen binnen het artikel (€ 5,3 miljoen), overboekingen naar de uitvoeringsartikelen op het MF (- € 571,1 miljoen), overboekingen van de beleidsbegroting XII (€ 16,1 miljoen), overboekingen naar andere departementen (- € 34,3 miljoen) de technische verwerking van het saldo 2025 (€ 21,5 miljoen), overboekingen naar het Deltafonds (- € 0,8 miljoen) en de Loon-en Prijsbijstelling 2026 (€ 274,5 miljoen).

Actualisering van de programmering

  • In de begroting op Hoofdlijnen is de interne dekkingsopgave 2026 op het Mobiliteitsfonds uiteengezet. € 2.454 miljoen van deze opgave wordt gedekt uit de generieke investeringsruimte. De dekking stond in een ander ritme dan nodig was voor de opgave. Hierdoor is een programmeringsschuif doorgevoerd, met als resultaat dat € 533,6 miljoen van de dekking uit de generieke investeringsruimte naar 2026 is geschoven.

  • Daarnaast wordt € 144,2 miljoen verschoven uit 2039 naar 2026, ter dekking van de lagere ontvangsten op de HSL-heffing.

  • Daarnaast wordt er € 34,3 miljoen verschoven uit 2037 naar 2026, in verband met een overboeking naar het Provinciefonds

  • Verder zijn de risicoreserveringen geactualiseerd, waardoor er uit 2026 € 60,2 miljoen naar latere jaren toe is geschoven om het ritme van de risicoreserveringen aan te sluiten bij de budgetbehoeftes. Deze risicoreserveringen zijn niet meer in 2026 nodig.

Bijdragen derden

De HSL-ontvangsten komen niet meer binnen in 2026. Hierdoor worden de ontvangsten negatief bijgesteld. Voor de HSL-heffing gaat het om € 144,2 miljoen in 2026. Hiervoor schuift budget uit 2039 naar 2026. Daarnaast vind er nog een bijdrage van € 8,5 miljoen plaats voor de HRN-concessie.

Overboekingen naar de uitvoeringsartikelen op het MF

Overboekingen voor de dekkingsopgave MF (€ - 571,1 miljoen): deze overboekingen zijn gedaan in het kader van de dekkingsopgave MF. Het gaat om bijvoorbeeld tegenvallers op de excessieve prijsstijgingen (€ 261,8 miljoen), gemiste prijsbijstelling tranche 2025 (€ 169,7 miljoen), compensatie voor het deels terugdraaien van besparingen die in het Basis Kwaliteitsniveau (€ 68,0 miljoen) en PHS Amsterdam (€ 31,2 miljoen).

Overboekingen van de beleidsbegroting XII

  • Terugbetaling Vrachtwagenheffing: er gaat in totaal € 287 miljoen terug naar de vrije investeringsruimte van het MF, waarvan € 31,7 miljoen in 2026. De minregel op de Vrachtwagenheffing was bij de Ontwerpbegroting 2026 € 400 miljoen. Dit budget wordt ingezet om de realisatiekosten voor het project te dekken voorafgaand aan de start van de heffing in juli 2026. Tot 2026 is er € 287 miljoen uitgegeven voor de realisatie van het project. Gezien er voor Vrachtwagenheffing per 2026 ontvangsten binnenkomen op de beleidsbegroting HXII wordt dit deel van de minregel al opgeheven. De definitieve uitgaven van het budget kunnen pas vastgesteld worden als de realisatiefase in juli 2026 afgerond is. Het streven is om het laatste deel van deze minregel met de Ontwerpbegroting 2027 definitief op te heffen op het Mobiliteitsfonds.

  • Voor de dekkingsopgave wordt € 9,3 miljoen overgeboekt naar HXII. Het gaat om € 5,8 miljoen voor de kosten van de aanpak voor de zonnepanelen-problematiek rondom Schiphol en € 3,5 miljoen overgeboekt voor de Digitale Transport Strategie, vanwege twee Europese verordeningen waaraan voldaan moet worden.

  • Het restant wordt verklaard door diverse kleinere overboekingen (- € 6,3 miljoen).

Overboekingen naar andere departementen

Dit betreft een overboeking naar het Provinciefonds voor het project Maaslijn. Het Rijk staat garant voor 50% van de meerkosten voor Arriva, die een gevolg zijn van vertraagde elektrificatie. Vooruitlopend op definitieve vaststelling van de meerkosten wordt € 34,3 miljoen beschikbaar gesteld aan de provincie Limburg.

Saldo 2025

Op de generieke investeringsruimte zijn diverse budgetten in 2025 niet tot besteding gekomen. De totaalsom van deze middelen is € 21,5 miljoen. Het gaat voornamelijk om een meevaller bij de TVOV (€ 6,0 miljoen) die was teruggeboekt bij de NJN 2025 en niet is uitgegeven in 2025 en het doorschuiven van € 8,5 miljoen voor de HRN-concessie. Daarnaast gaat het om een aantal risicoreserveringen (€ 7,0 miljoen), die niet meer nodig waren in 2025. De middelen zijn in 2026 toegevoegd aan artikelonderdeel 11.04 Generieke investeringsruimte om de meerjarige omvang van de budgetten in stand te houden.

Loon- en Prijsbijstelling 2026

Dit betreft de toevoeging van de toegekende loon- en prijsbijstelling tranche 2026, waarvan € 274,5 miljoen in 2026. In de MJN26 is besloten dat een deel van de prijsbijstelling tranche 2026 vanaf 2028 wordt ingehouden ter dekking van Rijksbrede problematiek. De middelen worden bij de eerste suppletoire begroting 2026 op artikel 11.04 geparkeerd. Bij de Ontwerpbegroting 2027 worden deze gelden verdeeld over de budgetten van de projecten en programma’s welke geïndexeerd moeten worden. Voor de loonbijstelling geldt dat het voormalig Kabinet Schoof-I heeft besloten om een nullijn vanaf 2026 in te voeren. Het huidige kabinet Jetten-I heeft deze nullijn niet teruggedraaid. De te ontvangen loonbijstelling voor sector Rijk en externe inhuur is daarom niet uitgekeerd.

Geschatte budgetflexibiliteit

In onderstaande tabel is van het totaal van de geraamde programma uitgaven inzicht gegeven in het geschatte aandeel juridisch verplicht, bestuurlijk gebonden, beleidsmatig gereserveerd en nog niet ingevuld/vrij te besteden. In lijn met de Regeling rijksbegrotingsvoorschriften is voor de juridisch verplichte uitgaven op het niveau van een Financieel Instrument als geheel van het totale artikel een kwalitatieve toelichting opgenomen.

Tabel 6 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 11
2026
juridisch verplicht
bestuurlijk gebonden 2%
beleidsmatig gereserveerd 98%
nog niet ingevuld/vrij te besteden

3.2 Artikel 12 Hoofdwegennet

Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 7 Budgettaire gevolgen van uitvoering artikel 12 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
12 Hoofdwegennet Ontwerp-begroting 2026 (1) Mutaties via NvW en amendementen (2) Vastgestelde begroting 2026 (3)=(1+2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3+4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031
Verplichtingen 5.746.624 1.900 5.748.524 1.001.459 6.749.983 -57.610 30.415 956.958 -282.466 -14.553
Uitgaven 4.439.364 1.900 4.441.264 302.435 4.743.699 -213.592 -559.304 -142.226 101.357 -246.185
waarvan juridisch verplicht
12.01 Exploitatie 12.750 0 12.750 18.436 31.186 7.497 7.644 4.132 0 0
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 12.750 0 12.750 18.436 31.186 7.497 7.644 4.132 0 0
12.02 Onderhoud en vernieuwing 1.583.103 0 1.583.103 298.674 1.881.777 87.788 -10.292 21.803 28.824 -3.062
12.02.01 Onderhoud 1.156.035 0 1.156.035 312.013 1.468.048 51.685 26.902 30.603 28.824 -3.062
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 1.156.035 0 1.156.035 312.013 1.468.048 51.685 26.902 30.603 28.824 -3.062
12.02.04 Vernieuwing 427.068 0 427.068 -13.339 413.729 36.103 -37.194 -8.800 0 0
12.03 Ontwikkeling 1.073.314 1.900 1.075.214 -8.045 1.067.169 -308.528 -642.835 -285.590 3.939 -227.496
12.03.01 Aanleg 673.632 0 673.632 -219.277 454.355 -355.996 -665.838 -228.433 -75.216 -125.435
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 3.800 0 3.800 0 3.800 0 0 0 0 0
12.03.02 Planning en studies 79.016 1.900 80.916 106.601 187.517 46.765 -68.128 -27.262 131.745 -102.061
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 8.515 0 8.515 ‒ 8.515 0 ‒ 3.485 0 0 0 ‒ 1.000
12.03.03 Optimalisering gebruik 320.666 0 320.666 104.631 425.297 703 91.131 ‒ 29.895 ‒ 52.590 0
12.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS 1.013.544 0 1.013.544 -42.413 971.131 -18.620 86.592 139.098 115.530 35.871
12.06 Netwerkgebonden kosten HWN 756.653 0 756.653 35.783 792.436 18.271 -413 -21.669 -46.936 -51.498
12.06.01 Apparaatskosten RWS 697.899 0 697.899 21.744 719.643 4.915 -6.413 -23.669 -48.936 -51.498
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 697.899 0 697.899 21.744 719.643 4.915 -6.413 -23.669 -48.936 -51.498
12.06.02 Overige netwerkgebonden kosten 58.754 0 58.754 14.039 72.793 13.356 6.000 2.000 2.000 0
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 58.754 0 58.754 14.039 72.793 13.356 6.000 2.000 2.000 0
Ontvangsten 93.024 0 93.024 82.586 175.610 ‒ 34 2.068 ‒ 11.187 0 0
12.09 Ontvangsten 93.024 0 93.024 82.586 175.610 ‒ 34 2.068 ‒ 11.187 0 0
12.09.01 Ontvangsten 5.910 0 5.910 32.868 38.778 ‒ 34 2.068 ‒ 11.187 0 0
12.09.02 Tolopgave 87.114 0 87.114 49.718 136.832 0 0 0 0 0

Toelichting

Verplichtingen

De verplichtingenophoging van € 1.001,5 miljoen in 2026 wordt voornamelijk veroorzaakt door:

  • A12/A15 Ressen-Oudbroeken (ViA15) (€ 1.017,9 miljoen): In juli 2025 is het DBFM-contract voor het project ViA15 (A12/A15 Ressen-Oudbroeken) getekend. Als gevolg hiervan wordt de omzetting naar een geïntegreerd budget volgens de staande DBFM werkwijze verwerkt. Hiertoe wordt er budget ingeleverd bij het Ministerie van Financiën (€1.606,0 miljoen op 12.03 Aanleg en €231,4 miljoen op 12.02 Exploitatie en Onderhoud) en komt er budget terug vanuit het Ministerie van Financiën (€ 2.536,0 miljoen). Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar onderaan artikel 12 Hoofdwegennet.

  • Excessieve prijsstijgingen Exploitatie en Onderhoud (€ 616,1 miljoen). In de afgelopen jaren is de prijsbijstelling (IBOI) achterop geraakt bij de GWW-index. Het gevolg van het ontstane verschil tussen GWW en IBOI is dat de realisatiekosten hoger uitvallen dan de beschikbaar gestelde budgetten die op de prijsbijstelling (IBOI) zijn gebaseerd. Hierbij wordt een correctie uitgevoerd.

  • Een verplichtingenschuif van per saldo op Onderhoud en Vernieuwing en Ontwikkeling (€ 1.460,2 miljoen). Dit wordt veroorzaakt door o.a. lagere verplichtingen in 2025 op tunnelcontracten Zuid Holland (€ 49,0 miljoen), doorschuiven overige kleine posten (€ 45,1 miljoen) en lagere verplichtingen op Intelligente Wegkantsystemen (€ 30,6 miljoen) waarvan (€ 15,3 miljoen) programmaruimte bij Intelligente Wegkantsystemen (€ 7,0 miljoen). Verder zijn er hogere verplichtingen in de 2026 bij de Van Brienenoordbrug en tunnels Zuid-Holland (€ 727,3 miljoen).

  • Daarnaast zijn diverse verplichtingenschuiven doorgevoerd waarbij verplichtingen op de planning- en studiebudgetten, geïntegreerde contractvormen en netwerkgebonden kosten voor het hoofdwegennet. In 2026 wordt het verplichtingenkader met € 111,8 miljoen verlaagd als gevolg van verplichtingenschuiven. De aard van de verplichtingenschuiven hangen vaak samen met de actualisatie van de planning van de programma's. Deze zijn nader toegelicht onder de uitgaven.

Uitgaven

Realistisch Ramen artikel 12 Mobiliteitsfonds

Bij de eerste suppletoire begroting 2026 is er net zoals de vorige begrotingsstukken kritisch gekeken naar de uitgavenramingen op alle artikelen, zo ook op artikel 12. Hierdoor is de programmering bij de verschillende artikelonderdelen op artikel 12 geactualiseerd. Dit wordt toegelicht onder de kopjes 'actualisering programmering'. Vervolgens is op het artikelonderdeel «ontwikkeling» een kaderaanpassing doorgevoerd om de uitgavenkaders aan te sluiten op de geactualiseerde programmering.

12.01 Exploitatie

Het budget op dit artikelonderdeel is in 2026 per saldo met € 18,4 miljoen verhoogd. Dit komt voornamelijk door het project Draaiend Houden Ringen waarbij het budget is opgehoogd met (€ 18,2 miljoen) zodat de opdracht voor fase 2 kan worden uitgevoerd door RWS.

12.02 Onderhoud en vernieuwing

Het budget op dit artikelonderdeel is in 2026 met € 298,7 miljoen verhoogd. Onderstaand wordt de opbouw van deze mutatie toegelicht.

Saldo 2025

In 2026 is het saldo uit 2025 (€ 3,2 miljoen) technisch verwerkt. Dit betekent dat in 2025 € 3,2 miljoen minder is uitgegeven dan oorspronkelijk begroot. Het saldo wordt in 2026 bij dit artikelonderdeel toegevoegd, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.

Overboekingen van en naar dit artikelonderdeel

In totaal is in 2026 per saldo € 318,2 miljoen toegevoegd aan artikel 12.02. Dat komt voornamelijk door de toevoeging van € 292,1 miljoen op Exploitatie en Onderhoud en € 20,5 miljoen voor het opvangen van een exogene tegenvaller bij Schaderijden. Bij Exploitatie en Onderhoud wordt de verhoging voornamelijk veroorzaakt door aanvullingen op de prijsbijstelling 2026. In de afgelopen jaren is de prijsbijstelling via de IBOI achterop geraakt bij de GWW-index. Het gevolg van het ontstane verschil tussen GWW en IBOI is dat de realisatiekosten hoger uitvallen dan de beschikbaar gestelde budgetten die op IBOI zijn gebaseerd. Met het verhogen van het kasbudget (€ 34,2 miljoen) wordt de prijsbijstelling van RWS op de programmamiddelen voor Exploitatie en Onderhoud voor 2026 en 2027 toegekend. Verder wordt er nog € 5,0 miljoen overgeboekt naar dit artikelonderdeel vanuit andere artikelonderdelen.

Actualisering van de programmering

Binnen het onderhoud en vernieuwing programma (12.02) zijn diverse programma-actualisaties doorgevoerd (- € 34,8 miljoen in 2026 en in totaal € 22,4 miljoen voor 2027 t/m 2031) doorgevoerd met een direct budgettair effect van - € 12,3 miljoen. Dit heeft geen effect op het totale onderhoud- en vernieuwingsbudget in de budgettaire tabel omdat het wordt tegengeboekt op de overprogrammering. Hierdoor neemt de overprogrammering toe met € 17,4 miljoen in 2026 en in totaal met € 22,4 miljoen af in de jaren 2027 t/m 2031. Het gaat hierbij voornamelijk om schuiven op de volgende programma's:

  • Intelligente Wegkantsystemen (- € 33,3 miljoen): door beperkte beschikbaarheid van capaciteit schuift er budget van 2026.

  • Brandwerendheid Tunnels (- € 17,6 miljoen): De uitvoering van het herstel van de brandwerendheid 2e Coentunnel wordt in 2025 nagenoeg afgerond, de resterende middelen (€ 17,6 mln.) worden doorgeschoven naar 2029 in afwachting van de resultaten van het onderzoek naar de noodzaak van maatregelen bij overige landtunnels.

  • Kasschuif Vernieuwing (- € 12,8 miljoen): de planning van diverse projecten n.a.v. de voortgang rondom gunningen van de projecten in uitvoering is geactualiseerd. Dit betreft o.a. de renovatie van de tunnels in Zuid-Holland, renovatie Papendrechtsebrug en kunstwerken A44.

  • Kleinere mutaties bij diverse projecten (€ 4,7 miljoen).

12.03 Ontwikkeling

Het budget op dit artikelonderdeel is in 2026 met € 8,0 miljoen verlaagd. Dit wordt met name veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo over 2025 (€ 58,1 miljoen) en de actualisering van de programmering (- € 492,1 miljoen). Daarnaast hebben er overboekingen plaatsgevonden van en naar dit artikelonderdeel (per saldo € 32,6 miljoen), waaronder overboekingen vanuit artikel 11 (per saldo - € 28,9 miljoen), overboekingen naar HXII (per saldo - € 34,7 miljoen), overboekingen naar andere ministeries (per saldo - € 1,3 miljoen) en overboekingen vanuit artikel 12 naar andere artikelen (per saldo € 97,5 miljoen). Bovenop de verhoging van € 16,5 miljoen is er een kaderruil (- € 170,0 miljoen) en een kaderaanpassing (€ 55,0 miljoen). De budgetwijzigingen worden onderstaand per artikelonderdeel en soort wijziging nader toegelicht.

Saldo 2025

In 2026 is het saldo uit 2025 (€ 58,1 miljoen) technisch verwerkt. Dit betekent dat in 2025 € 58,1 miljoen minder is uitgegeven dan oorspronkelijk begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat bij projecten in de planning en studiefase minder is uitgegeven. Het saldo wordt in 2026 bij dit artikelonderdeel toegevoegd, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.

Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming

Dit betreft een kaderaanpassing om de kasbudgetten op het MF in de juiste verhouding te zetten tot de programmering en de begroting in een stabieler ritme te plaatsen. Voor dit artikelonderdeel gaat het om een kaderaanpassing van € 55 miljoen in 2026 en € 40 miljoen in 2027. Er gaat vanuit de jaren 2028 en 2029, € 95 miljoen naar de jaren 2026 en 2027 toe. Hiermee is deze kaderaanpassing meerjarig budgettair neutraal.

Kaderruil

Op dit artikel zijn kaderruilen (- € 170,0 miljoen in 2026) doorgevoerd om de overprogrammering per modaliteit in een beheersbaar ritme te krijgen en om de ontstane negatieve kaderstanden op de artikelonderdelen op te lossen. Over alle jaren is dit per saldo budgettair neutraal voor de modaliteiten.

Actualisering van de programmering

De actualisatie van het ontwikkelingsprogramma zorgt voor een verlaging van het kasbudget in 2026 met € 491,9 miljoen. Dit wordt mede veroorzaakt door budgetneutrale schuiven op diverse onderdelen met als tegenboeking de overprogrammering op de artikelonderdelen Aanleg (12.03.01), Planning en Studies (12.03.02) en Optimalisering Gebruik (12.03.03). Het gaat hierbij om de volgende programma-schuiven die inhoudelijk worden toegelicht bij het desbetreffende artikelonderdeel:

  • Meerdere kasschuiven op artikel 11.03 Reserveringen (€ 25,7 miljoen in 2026).

  • Een kasschuif op artikel 11.04 Generieke investeringsruimte (€ 652,9 miljoen in 2026) ten behoeve van de dekkingsopgave Mobiliteitsfonds.

  • Een kasschuif op artikel 12.02 Onderhoud en vernieuwing (- € 17,3 miljoen in 2026).

  • Een kasschuif op artikel 12.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS (- € 161,2 miljoen in 2026).

  • Een kasschuif op artikel 17.08 Zuidasdok (€ 19,0 miljoen in 2026).

  • Een kasschuif op artikel 17.09 Ontvangsten op de tolontvangsten (€ 6,3 miljoen in 2026).

Aanlegprogramma (12.03.01)

Binnen de het aanlegprogramma (12.03.01) zijn diverse actualisaties doorgevoerd (- € 406,2 miljoen in 2026 en in totaal € 384,7 miljoen voor 2027 t/m 2031) met een direct budgettair effect van - € 21,5 miljoen. Dit heeft geen effect op het totale aanlegbudget in de budgettaire tabel omdat het wordt tegengeboekt op de overprogrammering. Hierdoor neemt de overprogrammering toe met € 244,1 miljoen in 2026 en in totaal met € 681,9 miljoen af voor 2027 t/m 2031. Het gaat hierbij voornamelijk om de volgende projecten:

  • A12/A15 Ressen-Oudbroeken (ViA15): dit betreft een actualisatie van het ritme van het project voorafgaand aan de overheveling naar het Ministerie van Financiën. Daartoe wordt er € 375,0 miljoen van 2026 naar 2027 geschoven. Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar onderaan artikel 12 Hoofdwegennet.

  • A9 Schiphol-Amsterdam-Almere: Bij de A9 is voor de risicoreservering een kasschuif benodigd uit 2027-2028 naar 2026 van € 42,9 miljoen als gevolg van afwikkeling van de package deal (pakket wijzigingen) met de aannemer vanwege o.a. aangepaste regelgeving brandwerendheid, Schipholbrug en (excessieve) prijsstijgingen. Deze package deal betreft een bundeling van de hiervoor genoemde werkzaamheden in één pakket, aangezien het ging om een groot aantal wijzigingen. Daarnaast zijn er meer uitbestedingen door meer inzet (ingenieursbureaus) met betrekking tot aannemerskosten.

  • Geluidsaneringprogramma – weg: Door gebrek aan capaciteit en netwerkbeschikbaarheid is er vertraging opgelopen bij de uitvoering van de saneringsplannen en de realisatie van de MJPG-schermen. Er is € 36,8 miljoen verschoven van 2026 naar latere jaren.

  • Risicoreservering prijsstijging Hoofdwegennet: Er wordt € 32,2 verschoven van 12.03.01 op de risicoreservering prijsstijgingen HWN.

  • Diverse actualisaties bij overige projecten (- € 0,1 miljoen).

Planning en Studies (12.03.02)

Binnen Planning en Studies (12.03.02) zijn diverse actualisaties doorgevoerd (- € 123,7 miljoen in 2026 en in totaal ‒ € 313,3 miljoen voor 2027 t/m 2031) met een direct budgettair effect van ‒ € 431,0 miljoen. Dit heeft geen effect op het totale ontwikkelingsbudget in de budgettaire tabel omdat het wordt tegengeboekt op de overprogrammering. Hierdoor neemt de overprogrammering toe met € 119,1 miljoen in 2026 en in totaal met € 385,8 miljoen toe voor de jaren 2027 t/m 2031. Het gaat hierbij voornamelijk om de volgende projecten:

  • N65 Vught-Haaren (- € 82,6 miljoen): Het Rijk en de regio hebben afgesproken kortetermijnmaatregelen te realiseren op en rondom de N65. Dit om de bestaande opgaven op en rondom de N65 te verlichten, zolang de reconstructie niet plaats kan vinden. Rijk en regio werken nog aan definitieve afspraken over het geadviseerde kortetermijnmaatregelenpakket. Hierdoor schuift € 82,6 miljoen uit de jaren 2026 naar de jaren 2028 en 2029.

  • Vrachtwagenheffing (€ 44,3 miljoen): dit betreft een actualisatie van de programmering van het projectbudget. Door de versnelling is € 44,3 miljoen uit de jaren 2030 naar 2026 geschoven.

  • N35 Knooppunt Raalte (- € 26,2 miljoen): De rijksbijdrage wordt op een later moment overgeboekt naar de regio. Om die reden schuift € 26,2 miljoen van 2026 naar 2027.

  • InnovA58 Eindhoven-Tilburg (- € 13,6 miljoen): vanwege de beperkte stikstof- en maakcapaciteit en de benodigde doorlooptijd voor de voorbereiding van de toekomstige projectbesluiten.

  • Diverse actualisaties bij overige projecten (- € 45,6 miljoen).

Daarnaast zijn diverse actualisaties doorgevoerd zonder direct budgettair effect in 2026, maar 2027 en verder. In totaal wordt € 320,8 miljoen van 2027-2030 naar 2031-2032 geschoven. Het gaat hierbij voornamelijk om de volgende projecten, waarbij de budgetten doorschuiven vanwege stikstofproblematiek en schaarse personele capaciteit:

  • A20 Nieuwerkerk a/d IJssel-Gouwe: Cumulatief € 133,3 miljoen van 2029 en 2030 naar 2032-2034.

  • InnovA58 Eindhoven-Tilburg: € 121,0 miljoen van 2029 en 2030 naar 2032.

  • A12/A27 Ring Utrecht: Cumulatief € 102,6 miljoen van 2027-2028 naar 2035 en 2036.

  • Diverse actualisaties bij overige projecten (€ 36,1 miljoen).

Optimalisering gebruik (12.03.03)

Binnen de projecten optimalisering gebruik (12.03.03) zijn in 2026 diverse actualisaties doorgevoerd met een direct budgettair effect van € 38,0 miljoen. Het gaat hierbij voornamelijk om de volgende regelingen:

  • Maatregelenpakket Amersfoort (€ 25,0 miljoen): Conform afspraak in het Bestuurlijk Overleg MIRT wordt er € 25,0 miljoen verschoven van 2027 naar 2026.

  • Maatregelenpakket A58 Breda-Tilburg (€ 23,0 miljoen): Conform afspraak in het Bestuurlijk Overleg MIRT wordt er € 23,0 miljoen verschoven van 2027 naar 2026.

  • Maatregelenpakket A67 Leenderheide-Geldrop (€ 20,7 miljoen): Er is budget toegekend voor dit project vanuit artikel 11 en het wordt naar 2026 geschoven zodat het in het juiste jaar staat.

  • A4 Knooppunt Harnaschpolder (- € 17,5 miljoen): De schuif naar achteren wordt veroorzaakt doordat het budget nog niet in 2026 overgeboekt is naar de regio.

  • Quick Wins A2 Deil-Vught (€ 13,4 miljoen): Er schuift € 13,4 miljoen naar volgend jaar aangezien de eindrekening in 2027 plaatsvindt.

  • VDL Nedcar (- € 5,0 miljoen): Vanwege afspraken in het BO MIRT van januari 2026 schuift het budget van € 5 miljoen van 2026 naar 2027.

  • Kleinere mutaties bij diverse projecten (- € 21,6 miljoen).

Overboekingen artikel 12

Er zijn budgetten overgeboekt van en naar andere artikelonderdelen binnen artikel 12 (per saldo € 32,7 miljoen). Dit betreft de overboekingen vanuit artikel 11 (per saldo - € 28,9 miljoen), overboekingen naar HXII (per saldo € 34,7 miljoen), overboekingen naar andere ministeries (per saldo - € 1,3 miljoen) en overboekingen van en naar andere artikelonderdelen (per saldo € 97,5 miljoen). Meerjarig is er juist in de periode 2027-2033 € 275,0 miljoen overgemaakt naar andere artikelonderdelen.

Overboeking vanuit artikel 11

Er zijn ‒ € 28,9 miljoen aan overboekingen overgemaakt vanuit artikel 11. Dit betreft de volgende mutaties:

  • Draaiend Houden Ringen (- € 21,3 miljoen): Voor verschillende werksporen binnen het programma wordt budget ingezet voor fase 2.

  • Kleinere diverse mutaties (- € 7,6 miljoen).

Overboekingen naar HXII

Dit betreft de overboekingen vanuit artikel 12 naar HXII voor hoofdzakelijk de volgende programma's (- € 34,7 miljoen):

  • Subsidieregeling Schoon Emissieloos Bouwmaterieel (SSEB) (- € 17,0 miljoen): De subsidies Bronmaatregelen Stikstof bestaan uit de SSEB en de Tijdelijke subsidieregeling Topsector Logistiek (TSL). In eerdere jaren was er nog geen budgettaire dekking voor de TSL beschikbaar. De dekking hiervoor is toen voorgeschoten vanuit de stikstofmiddelen. Om dit voorschot weer te repareren wordt er budget overgeboekt uit het MF. Daarnaast wordt nog budget overgeboekt vanuit het Kennis-, Opschaling- en Praktijkervaringsprogramma op het MF naar de SSEB.

  • Regeling Slim Veilig Mobiliteit (- € 9,4 miljoen): Dit betreft een dekking aan de Brede Doeluitkering (verkeer en vervoer) 2026 waarbij de bijdrage betrekking heeft op het programma Zuid-Holland Bereikbaar via Spits Spreiden en Mijden.

  • Kleinere diverse mutaties (- € 8,3 miljoen).

Overboeking naar andere ministeries

Dit betreft voornamelijk de overboeking vanuit artikelonderdeel Planning en Studies (12.03.02) naar ZonMw t.b.v. het programma Fietsveiligheid Voorop. In totaal wordt € 41 miljoen overgeboekt over een looptijd van 2026 tot en met 2033. In 2026 betreft het een overboeking van € 1,2 miljoen aan ZonMw waarbij in totaal op artikelonderdeel € 1,3 miljoen wordt overgeboekt aan andere ministeries. I&W is de opdrachtgever van dit programma en de uitbetaling aan ZonMw loopt via VWS als eigenaar.

Overboekingen van en naar andere artikelonderdelen

Dit betreft de overboekingen van en naar andere artikelonderdelen binnen artikel 12 voor hoofdzakelijk de volgende projecten (€ 97,5 miljoen):

  • Korte Termijn Maatregelpakket 2 Eindhoven (€ 44,5 miljoen): Dit betreft een overboeking vanuit de reservering Multimodaal MRE naar KTM2 conform Bestuurlijk Overleg MIRT afspraak (januari 2026), omdat een groot deel van het budget in 2026 wordt overgeboekt naar de regio.

  • Risicoreservering Prijsstijging HWN (€ 41,6 miljoen): Dit betreft een toevoeging aan het budget om het project op prijspeil 2025 te zetten. Dekking komt uit de generieke investeringsruimte.

  • A12/A14 Ressen-Oudbroeken (ViA15) (€ 13,0 miljoen): Dit betreft een toevoeging aan het budget om het project op prijspeil 2025 te zetten.

  • A4 Vlietland (€ 7,7 miljoen): Het project nadert het einde en heeft extra budget nodig voor de eindafrekening in 2026.

  • Overige kleine overboekingen (- € 22,3 miljoen).

12.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS

De verlaging van dit artikelonderdeel in 2026 met per saldo € 42,4 miljoen wordt veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo over 2025 (€ 51,3 miljoen), overboekingen binnen artikel 12 (€ 4,9 miljoen), overboekingen van en naar andere artikelonderdelen (€ 45,1 miljoen), de actualisering van de programmering (- € 135,9 miljoen in 2026) en de DBFM-conversie ViA15 (- € 8,1 miljoen). Onderstaand worden deze wijzigingen nader toegelicht.

Saldo 2025

In 2026 is het saldo uit 2025 (€ 42,5 miljoen) technisch verwerkt. Dit betekent dat in 2025 € 42,5 miljoen minder is uitgegeven dan oorspronkelijk begroot. Het gaat hierbij voornamelijk om de volgende projecten:

  • A27 Houten-Hooipolder (- € 65,8 miljoen): Er zijn een aantal vooropdrachten voorzien vooruitlopend op de start van fase 2 (realisatie). Dit betreft ''no regret'' maatregelen en maatregelen op basis van een kosten-baten afweging. De middelen hiervoor zijn vanuit latere uitvoeringsjaren verschoven naar 2025. Deze werkzaamheden waren contractueel later voorzien (na volledige afronding ontwerp).Tevens zijn er een aantal contractwijzigingen voorzien onder meer naar aanleiding van de transitie van het areaal. De middelen hiervoor komen uit het onvoorzien welke middelen vooralsnog voor het grootste deel in 2035 zijn geparkeerd (voorzichtigheidsprincipe kasprognose).

  • A15 Maasvlakte-Vaanplein (€ 50,8 miljoen): Er zijn onvoldoende slots beschikbaar voor de werkzaamheden in 2025, waardoor werkzaamheden moeten worden doorgeschoven naar 2026 en 2027. Verder hebben onderhandelingen met de aannemer langer geduurd dan verwacht.

  • A24 Blankenburgverbinding (€ 39,1 miljoen): Het project is aan het afronden. De uitgaven in 2025 bestaat uit aannemerskosten en een bestuursovereenkomst met de gemeente Vlaardingen. Het overig budget schuift door naar 2026.

  • A12/A15 Ressen-Oudbroeken (€ 23,1 miljoen): Er waren hogere uitgaven bij het project doordat het rentepercentage en inpassingspercentage nog niet bekend waren en de bestellingen nog niet op prijspeil 2025 waren gezet. Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar onderaan artikel 12 Hoofdwegennet.

  • A12 Lunetten-Veenendaal (- € 13,1 miljoen): Diverse opdrachten vanuit de risicovoorziening voor het groot onderhoud 2025 en 2026 moeten nog worden aangegaan waardoor het bugdet naar voren is geschoven.

  • Aflossing Tunnels (€ 11,1 miljoen): Dit budget wordt doorgeschoven naar 2026. Bij oplevering van het project worden hierover nadere afspraken gemaakt.

  • A9 Badhoevedorp-Holendrecht (SAA) (€ 9,8 miljoen): Vertraging in de uitvoering van het project heeft ervoor gezorgd dat de termijn deeloplevering West (Schipholbrug) wordt doorgeschoven naar 2026.

  • A16 Rotterdam (€ 5,2 miljoen): Bij het project waren er lagere uitgaven dan voorzien in 2025 door o.a. inhuur, uitbesteding en wijzigingen waardoor het restbudget doorschuift naar 2026.

  • Kleinere mutaties bij diverse projecten (€ 34,0 miljoen).

Overboekingen binnen artikel 12

In totaal is in 2026 € 4,7 miljoen overgeboekt vanuit artikelonderdeel 12.03 en 11.04 naar dit artikelonderdeel. Deze overboeking wordt voornamelijk veroorzaakt door de overboeking van € 4,7 miljoen vanuit het programmabudget Schiphol-Amsterdam-Almere aan het project A9 Badhoevedorp-Holendrecht.

Overboekingen van en naar andere artikelonderdelen

In de afgelopen jaren is de prijsbijstelling via de IBOI achterop geraakt bij de GWW-index. Het gevolg van het ontstane verschil tussen GWW en IBOI is dat de realisatiekosten hoger uitvallen dan de beschikbaar gestelde budgetten die op IBOI zijn gebaseerd. Met het verhogen van het kasbudget (€ 35,1 miljoen in 2026) wordt de prijsbijstelling 2025 op de apparaatskosten van RWS en de programmamiddelen voor Geïntegreerde contractvormen/PPS voor 2026 en 2027 toegekend. Verder wordt er nog € 20,0 miljoen overgeboekt naar dit artikelonderdeel vanuit andere artikelonderdelen, waarvan € 10,0 miljoen in 2026.

Actualisering programmering

De actualisatie van het aanlegprogramma zorgt voor een verlaging van het kasbudget met € 135,9 miljoen in 2026 en met € 78,4 miljoen in 2027. Dit bedrag (€ 214,3 miljoen) wordt naar latere jaren geschoven. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de volgende projecten:

  • A24 Blankenburgverbinding (- € 91,7 miljoen): Deze kasschuif betreft met name het doorschuiven van de najaarsnota 2025 en bestaat uit de risicoreservering en een zachte meevaller.

  • Aflossing Tunnels (- € 28,8 miljoen): Dit budget wordt doorgeschoven naar 2026. Bij oplevering van het project worden hierover nadere afspraken gemaakt.

  • A9 Badhoevedorp-Holendrecht (- € 26,6 miljoen): Dit betreft een kasschuif van de risicoreservering 2027 naar voren. De aanleiding hiervoor is de afwikkeling van de package deal (een pakket wijzingen) met aannemer.

  • A12/A15 Ressen-Oudbroeken (ViA15) (€- 25,4 miljoen): Om het niet-DBFM deel van het programma in het juiste ritme te zetten en zodoende aan te sluiten met de uitvoeringsplanning is het budget meerjarig geschoven. Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar onderaan artikel 12 Hoofdwegennet.

  • A15 Maasvlakte-Vaanplein (- € 22,7 miljoen): Er zijn onvoldoende slots beschikbaar voor de werkzaamheden in 2025, waardoor werkzaamheden moeten worden doorgeschoven naar 2026 en 2027. Verder hebben onderhandelingen met de aannemer langer geduurd dan verwacht.

  • A12 Lunetten-Veenendaal (- € 9,0 miljoen): In 2026 wordt de schuif vanuit 2025 verder doorgeschoven, op dit moment zijn de opdrachten voor de onderhoudswerkzaamheden nog niet volledig vastgelegd.

  • A16 Rotterdam (- € 5,3 miljoen): Naar verwachting wordt er minder verplicht als gevolg van issues die geen kosten hebben, wijzigingen die lager uitvallen dan eerst verwacht (inhuur, uitbesteding en wijzigingen). Ook verschuift budget onvoorzien verder in de tijd.

  • Kleinere mutaties bij diverse projecten (€ 73,7 miljoen in 2026).

12.06 Netwerkgebonden kosten HWN

Het budget op dit artikelonderdeel is in 2026 per saldo met € 35,8 miljoen verhoogd. Dit komt voornamelijk door overboekingen over artikelen (€ 32,4 miljoen), overboekingen binnen dit artikel (€ 6,7 miljoen), en overboekingen aan begrotingshoofdstuk XII (- € 3,8 miljoen). De grootste overboekingen zijn als volgt:

  • Klimaatakkoord verduurzaming Asfalt (€ 14,1 miljoen): De middelen worden ingezet voor de opdracht aan Rijkswaterstaat voor de verduurzaming van asfalt.

  • Verruiming IKB-verlof (€ 11,0 miljoen): Sinds de verruiming van het aantal IKB-uren in de CAO Rijk 2022-2024 is een aanzienlijke stijging zichtbaar van het totaal aantal verlofuren ultimo het jaar en de hiermee samenhangende kortlopende schuld op de balans van de agentschappen van IenW.

  • Kleinere mutaties bij diverse projecten (€ 9,0 miljoen).

Taakstelling Jetten-I

Het budget op onderhoud is voor 2027 t/m 2031 in totaal met € 134,5 miljoen verlaagd door de efficiency taakstelling en de taakstelling slagvaardige over-heid.

A12/A15 Ressen-Oudbroeken (ViA15)

De volgende mutaties hangen samen met omzetting van het budget naar een DBFM-reeks.

  • Aanleg: Het aanlegbudget wordt verlaagd met € 4,7 miljoen in 2026 en met cumulatief € 1.004,0 miljoen in de periode van 2027 t/m 2029, omdat dit budget ten behoeve van de DBFM-conversie overgeheveld wordt naar het Ministerie van Financiën. Ook het verplichtingenbudget wordt met dit bedrag verlaagd. Daarnaast wordt er in 2026 € 0,1 miljoen en cumulatief in 2028 t/m 2030 € 128,5 miljoen overgeheveld artikelonderdeel van 12.03 Aanleg naar artikelonderdeel 12.04 Geïntegreerde contractvormen voor de niet-DBFM kosten die voor het project gemaakt worden. De middelen worden voorafgaand aan de overhevelingen in het juiste ritme geplaatst, hiertoe wordt er budget van 2026 (€ 374,9 miljoen) en latere jaren naar 2027 geschoven (€ 394,7 miljoen).

  • Beheer en Onderhoud: Het budget wordt verlaagd met € 4,8 miljoen in 2026 en € 34,5 miljoen in 2027 t/m 2031 (in totaal betreft dit € 231,4 miljoen t/m 2050). Dit budget wordt ten behoeve van de DBFM-conversie overgeheveld wordt naar het Ministerie van Financiën. Ook het verplichtingenbudget wordt met dit bedrag verlaagd.

  • Tol: Het budget wordt verlaagd met € 25,4 miljoen in 2026 en € 53,5 miljoen in 2027 t/m 2031 (in totaal betreft dit € 579,4 miljoen t/m 2050). Dit budget wordt ten behoeve van de DBFM-conversie overgeheveld naar het Ministerie van Financiën. Daarnaast wordt er € 25,4 miljoen naar 2026 en in de periode van 2027 t/m 2031 cumulatief € 18,6 miljoen naar voren gehaald om het budget vóór overheveling in het juiste ritme te zetten. Daarnaast wordt er in totaal € 20,0 miljoen overgeboekt naar artikelonderdeel 12.04 Geïntegreerde contractvormen voor de niet-DBFM kosten die voor het project gemaakt worden.

  • Geïntegreerde contractvormen: Het budget wordt verhoogd met € 17,3 miljoen in 2026 en € 109,2 miljoen in 2027 t/m 2031 (in totaal betreft dit € 2.518,2 miljoen t/m 2050). Dit is het budget wat ten behoeve van de DBFM-conversie overgeheveld vanuit het Ministerie van Financiën. Daarnaast wordt er van 12.03 Aanleg en Tol in 2026 € 25,4 miljoen en in 2027 t/m 2031 cumulatief € 53,5 miljoen overgeheveld naar het Ministerie van Financiën ten behoeve van de kosten die buiten het contract voor het project. Daarnaast wordt er in 2026 € 220,0 miljoen naar latere jaren geschoven, voor 2027 t/m 2031 cumulatief €200,0 miljoen. De middelen worden voorafgaand aan de overhevelingen in het juiste ritme geplaatst, hiertoe wordt er € 64,1 miljoen van 2030 naar 2028 en 2029 geschoven.

12.09 Ontvangsten

De hogere ontvangst van € 82,6 miljoen wordt voornamelijk veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo over 2025 (€ 82,4 miljoen). Dit betekent dat in 2025 € 82,4 miljoen minder is ontvangen dan oorspronkelijk begroot. Dit komt voornamelijk door de volgende projecten:

  • Ontvangsten uit de geheven tol A24 Blankenburgverbinding (€ 49,7 miljoen).

  • A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere (€ 28,1 miljoen).

  • Diverse projecten (€ 4,6 miljoen).

Geschatte budgetflexibiliteit

Met uitzondering van planning en studies, zijn de budgetten in 2026 juridisch verplicht op de peildatum 1 januari 2026. De budgetten voor planning en studies zijn bestuurlijk gebonden.

Tabel 8 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 12
2026
juridisch verplicht 87%
bestuurlijk gebonden 13%
beleidsmatig gereserveerd
nog niet ingevuld/vrij te besteden

3.3 Artikel 13 Spoorwegen

Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 9 Budgettaire gevolgen van uitvoering artikel 13 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
13 Spoorwegen Ontwerp-begroting 2026 (1) Mutaties via NvW en amendementen (2) Vastgestelde begroting 2026 (3)=(1+2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3+4) Mutaties 2027 Mutaties 2028 Mutaties 2029 Mutaties 2030 Mutaties 2031
Verplichtingen 2.902.113 0 2.902.113 748.491 3.650.604 385.489 759.088 306.612 ‒ 75.319 ‒ 30.699
Uitgaven 3.175.694 0 3.175.694 ‒ 20.156 3.155.538 433.704 248.837 164.029 ‒ 22.377 ‒ 136.514
waarvan juridisch verplicht
13.02 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing 2.513.149 0 2.513.149 104.456 2.617.605 432.379 392.994 249.200 66.130 ‒ 12.467
13.03 Ontwikkeling 442.368 0 442.368 ‒ 144.692 297.676 ‒ 33.675 ‒ 179.157 ‒ 85.171 ‒ 81.143 ‒ 124.047
13.03.01 Aanleg personenvervoer 347.464 0 347.464 ‒ 148.087 199.377 ‒ 16.788 ‒ 141.491 ‒ 72.578 ‒ 38.637 ‒ 76.923
13.03.02 Aanleg goederenvervoer 50.542 0 50.542 ‒ 24.399 26.143 ‒ 8.388 17.634 15.088 ‒ 1.420 7.446
13.03.03 Optimalisering gebruik 2.208 0 2.208 13 2.221 0 0 0 0 0
13.03.04 Planning en studies personenvervoer 25.670 0 25.670 26.078 51.748 15.889 ‒ 18.534 ‒ 14.798 ‒ 63.204 ‒ 125.010
13.03.05 Planning en studies goederenvervoer 16.484 0 16.484 1.703 18.187 ‒ 24.388 ‒ 36.766 ‒ 12.883 22.118 70.440
13.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS 220.177 0 220.177 20.080 240.257 35.000 35.000 0 ‒ 7.364 0
13.07 Rente en aflossing 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Ontvangsten 300.998 0 300.998 23.956 324.954 0 0 0 0 0
13.09 Ontvangsten 300.998 0 300.998 23.956 324.954 0 0 0 0 0

Toelichting

Verplichtingen

De verplichtingenophoging van € 748,5 miljoen in 2026 wordt voornamelijk veroorzaakt door:

  • De technische verwerking van het saldo over 2025 (€ 686,7 miljoen). Dit betekent dat per saldo verplichtingenbudget van 2025 naar 2026 is geschoven. De saldomutaties zijn nader toegelicht onder de uitgaven.

  • Diverse afrekeningen die nader worden toegelicht onder de uitgaven (€ 63,1 miljoen).

  • Diverse verplichtingenschuiven die zijn doorgevoerd waardoor in 2026 het verplichtingenkader per saldo wordt verlaagd (- € 88,7 miljoen). De aard van de verplichtingenschuiven hangt vaak samen met de actualisatie van de programma's. Deze zijn nader toegelicht onder de uitgaven.

  • Vanuit andere artikelen zijn er verplichtingen naar artikel 13 MF overgeboekt (€ 83,6 miljoen). Het betreft hier voornamelijk overboekingen naar artikelonderdeel 13.03 Ontwikkeling. Deze overboekingen zijn nader toegelicht onder de uitgaven.

  • De overige verplichtingenophoging wordt verklaard door verschillende kleinere mutaties (€ 3,8 miljoen).

Uitgaven

Realistisch Ramen artikel 13 Mobiliteitsfonds

Bij de eerste suppletoire begroting 2026 is er net zoals de vorige begrotingsstukken kritisch gekeken naar de uitgavenramingen op alle artikelen, zo ook op artikel 13. Hierdoor is de programmering bij de verschillende artikelonderdelen op artikel 13 geactualiseerd. Dit wordt toegelicht onder de kopjes 'actualisering programmering'. Vervolgens is op het artikelonderdeel «ontwikkeling» een kaderaanpassing doorgevoerd om de uitgavenkaders aan te sluiten op de geactualiseerde programmering.

13.02 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing

Het budget op dit artikelonderdeel is in 2026 met € 104,5 miljoen verhoogd. Dit wordt met name veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo over 2025 (€ 153,5 miljoen), overboekingen vanuit andere artikelen (€ 10 miljoen), overboekingen vanuit andere artikelonderdelen (€ 17,4 miljoen) en de actualisering van de programmering (- € 76,5 miljoen).

Saldo 2025

In 2026 is het voordelig saldo uit 2025 (€ 153,5 miljoen) technisch verwerkt. Dit betekent dat er in 2025 € 153,5 miljoen minder is uitgegeven dan oorspronkelijk begroot. Dit is voornamelijk veroorzaakt door diverse instandhoudingsactiviteiten die naar latere jaren zijn verschoven zoals onderhoud en vervanging van GSMR installaties (€ 157,8 miljoen). Daarnaast hebben zich verschillende kleinere mutaties voorgedaan (- € 4,3 miljoen). Het saldo wordt in 2026 aan dit artikelonderdeel toegevoegd, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.

Overboekingen vanuit andere artikelen

Dit betreffen overboekingen naar dit artikelonderdeel vanuit andere artikelen (€ 10 miljoen). De verhoging wordt veroorzaakt door de overboeking vanuit MF artikel 11 voor de vervanging van ERTMS op de HSL-Zuid. Op de HSL-Zuid ligt een versie van ERTMS die verouderd is en niet meer te koppelen is aan de versie die nu uitgerold wordt, waardoor vervanging van ERTMS op de HSL nodig is.

Overboekingen vanuit andere artikelonderdelen

Dit betreffen overboekingen naar dit artikelonderdeel vanuit andere artikelonderdelen (€ 17,4 miljoen). De verhoging wordt veroorzaakt door de overboeking vanuit MF artikelonderdeel 13.03 Ontwikkeling. De middelen worden overgeboekt van Ontwikkeling naar Exploitatie, onderhoud en vernieuwing, omdat diverse aanlegprojecten zijn afgerond en de bijbehorende EOV kosten worden conform begrotingssystematiek na afronding van een project onder EOV verantwoord.

Actualisering van de programmering

De actualisering van de programmering op artikelonderdeel 13.02 leidt tot een afname van € 76,5 miljoen in 2026. Dit wordt veroorzaakt door budgetneutrale schuiven op dit artikelonderdeel. Het betreft hier de geactualiseerde financiële meerjarenplanning van ProRail waardoor er vanuit 2026 € 76,5 miljoen en vanuit 2031 tot en met 2038 € 323,5 miljoen naar 2027 schuift. Per saldo schuift er dus vanuit verschillende jaren € 400 miljoen aan middelen vanuit verschillende jaren naar 2027.

13.03 Ontwikkeling

De verlaging van dit artikelonderdeel in 2026 met € 144,7 miljoen wordt voornamelijk veroorzaakt door de technische verwerking van het nadelig saldo over 2025 (- € 140,2 miljoen), actualisatie programmering ontwikkeling (- € 249,4 miljoen), kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming (€ 90 miljoen), kaderruilen (€ 105 miljoen), overboekingen vanuit andere artikelen (€ 14,9 miljoen), overboekingen naar andere artikelonderdelen (- € 17,4 miljoen), overboekingen vanuit HXII (€ 4,4 miljoen) en diverse afrekeningen (€ 47 miljoen).

Saldo 2025

In 2026 is het nadelig saldo uit 2025 (- € 140,2 miljoen) technisch verwerkt. De grootste saldomutaties van 2026 naar 2025 hebben plaatsgevonden bij de projecten in de realisatiefase:

  • Opheffen overprogrammering (- € 262 miljoen);

  • Studie en innovatie (€ 13,7 miljoen);

  • Kleine projecten personenvervoer (€ 10,8 miljoen);

  • Spoorcapaciteit 2030 (€ 10,8 miljoen).

Het saldo wordt in 2026 aan dit artikel onttrokken, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.

Actualisering programmering

In het kader van realistisch ramen zijn alle uitgavenramingen van de programmering geactualiseerd. Dat wordt toegelicht bij dit onderdeel.

De actualisatie van de programmering op artikel 13 leidt tot een afname van € 249,4 miljoen in 2026 en van in totaal € 498,7 miljoen voor 2027 t/m 2031 op ontwikkeling. Dit wordt veroorzaakt door budgetneutrale schuiven op diverse onderdelen binnen artikel 13 en andere artikelen met als tegenboeking de overprogrammering op artikelonderdeel 13.03. Hierbij gaat het om de volgende schuiven:

  • De schuiven doorgevoerd op exploitatie, onderhoud en vernieuwing vanuit de jaren 2026 (- € 76,5 miljoen) en 2031 t/m 2038 (- € 323,5 miljoen) naar het jaar 2027 (in totaal € 400 miljoen).

  • De schuiven doorgevoerd op geïntegreerde contractvormen (- € 7,4 miljoen) vanuit het jaar 2030 naar het jaar 2026.

  • De schuiven op artikel 11 voor OV en Spoor van € 126,2 miljoen in 2026 en in totaal - € 147,4 miljoen voor 2027 t/m 2031.

Aanlegprogramma personenvervoer (13.03.01)

Binnen het aanlegprogramma personenvervoer (13.03.01) zijn diverse actualisaties doorgevoerd (- € 143,7 miljoen in 2026 en in totaal - € 91,5 miljoen voor 2027 t/m 2031) met een direct budgettair effect van ‒ € 71,5 miljoen. Dit heeft een effect van ‒ € 256,2 miljoen op het totale aanlegbudget in de budgettaire tabel omdat het wordt tegengeboekt op de overprogrammering. Hierdoor neemt de overprogrammering toe met € 72,1 miljoen in 2026 en in totaal met € 328,4 miljoen af voor 2027 t/m 2031. Het gaat hierbij voornamelijk om de volgende projecten:

  • Geluidsanering Spoor (- € 31,8 miljoen);

  • Spoorcapaciteit 2030 (- € 30,6 miljoen);

  • Maaslijn (- € 22,6 miljoen);

  • Schoon en emissieloos bouwen (- € 13,3 miljoen);

  • Niet Actief Beveiligde Overwegen (- € 10,4 miljoen).

Aanlegprogramma goederenvervoer (13.03.02)

Binnen het aanlegprogramma goederenvervoer (13.03.02) zijn in 2026 diverse actualisaties doorgevoerd met een direct budgettair effect van ‒ € 19,7 miljoen. De actualisaties hebben voornamelijk plaatsgevonden op Kleine Projecten Goederenvervoer (- € 11,4 miljoen). Daarnaast hebben zich diverse mutaties voorgedaan die kleiner zijn dan de gehanteerde norm (- 8,3 miljoen).

Planning en studies personenvervoer (13.03.04)

Binnen planning en studies personenvervoer (13.03.04) zijn diverse actualisaties doorgevoerd (- € 63 miljoen in 2026 en in totaal ‒ € 114,2 miljoen voor 2027 t/m 2031) met een direct budgettair effect van - € 40,6 miljoen. Dit heeft een effect van - € 108,2 miljoen op het totale aanlegbudget in de budgettaire tabel omdat het wordt tegengeboekt op de overprogrammering. Hierdoor neemt de overprogrammering toe met € 22,3 miljoen in 2026 en in totaal met - € 130,5 miljoen voor 2027 t/m 2031. Het gaat hierbij voornamelijk om de volgende projecten:

  • Grensoverschrijdend spoorvervoer (- € 13,7 miljoen);

  • Landelijk Verbeterprogramma Overwegen (- € 13,6 miljoen);

  • Studie en innovatie (- € 10 miljoen).

Planning en studies goederenvervoer (13.03.05)

Binnen planning en studies goederenvervoer (13.03.05) zijn in 2026 diverse actualisaties doorgevoerd met een direct budgettair effect van ‒ € 12,6 miljoen. De mutaties binnen planning en studies goederenvervoer zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht (zie leeswijzer).

Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming

Dit betreft een kaderaanpassing om de uitgavenkaders op het gehele MF in een beheersbaar ritme te zetten. Voor dit artikelonderdeel gaat het om een kaderophoging van € 90 miljoen in 2026 en € 70 miljoen in 2027. Dit is met name het gevolg van de actualisering van de project- en programmaramingen. Er gaat vanuit de jaren 2028 en 2029, 160 miljoen naar de jaren 2026 en 2027 toe. Daarmee is deze kaderaanpassing meerjarig budgettair neutraal.

Kaderruil

Er zijn kaderruilen (€ 105 miljoen in 2026) doorgevoerd om de overprogrammering in een beheersbaar ritme te krijgen en om de programmering en budgetten te verdelen tussen de modaliteiten om ontstane negatieve kaderstanden op artikelonderdelen op te lossen. Over alle jaren is dit per saldo budgettair neutraal voor de modaliteiten.

Overboekingen over artikelen, artikelonderdelen en naar HXII

Vanwege diverse overboekingen vanuit andere artikelen (€ 14,9 miljoen), naar andere artikelonderdelen (- € 17,4 miljoen) en naar HXII (€ 4,4 miljoen) neemt het budget in 2026 met € 1,8 miljoen toe. Het gaat hierbij voornamelijk om een overboeking naar MF artikelonderdeel 13.02 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing voor Kleine Projecten Goederenvervoer (- € 17 miljoen). De EOV-middelen ten behoeve van Kijfhoek worden overgeboekt naar MF artikelonderdeel 13.02. Zie MF artikelonderdeel 13.02 (EOV) voor een nadere toelichting. Daarnaast vinden er diverse kleinere overboekingen plaats die lager zijn dan de gehanteerde norm (€ 18,8 miljoen).

Afrekeningen

Er hebben zich verschillende afrekeningen voorgedaan, waardoor het budget in 2026 met € 47 miljoen toeneemt. Het betreft voornamelijk de terugbetaling van de bevoorschotting aan ProRail met betrekking tot het tweede halfjaar van 2025 (€ 32,3 miljoen). Daarnaast vinden er diverse kleinere afrekeningen plaats die lager zijn dan de gehanteerde norm (€ 14,7 miljoen).

13.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS

Het budget op dit artikelonderdeel is in 2026 met € 20,1 miljoen verhoogd. Dit wordt met name veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo over 2025 (- € 1,8 miljoen), de actualisering van de programmering (€ 7,4 miljoen) en diverse afrekeningen (€ 14,5 miljoen).

Saldo 2025

In 2026 is het nadelig saldo uit 2025 (- € 1,8 miljoen) technisch verwerkt. Dit betekent dat er in 2025 € 1,8 miljoen meer is uitgegeven dan oorspronkelijk begroot. De saldomutaties op dit artikelonderdeel zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht (zie leeswijzer). Het saldo wordt in 2026 aan dit artikelonderdeel onttrokken, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.

Actualisering van de programmering

De actualisering van de programmering op artikelonderdeel 13.04 leidt tot een toename van € 7,4 miljoen in 2026. Dit wordt veroorzaakt door een budgetneutrale schuif vanuit het jaar 2030 op dit artikelonderdeel. De kasschuif op dit artikelonderdeel is kleiner dan de gehanteerde norm en wordt daarom niet verder toegelicht (zie leeswijzer).

Afrekeningen

Er hebben zich verschillende afrekeningen voorgedaan, waardoor het budget in 2026 met € 14,5 miljoen toeneemt. Het betreft de afrekening over 2024 van Infraspeed. Bij de budgetaanvraag is vooral gekeken naar het jaar van opdrachtverstrekking, terwijl de betaling vaak pas later in de tijd ligt (en daarmee in een opvolgend jaar of opvolgende volgende jaren). Daarnaast heeft een aantal projecten vertraging opgelopen en schuiven werkzaamheden door naar het volgende jaar. Daarmee is de contractering en betaling ook verschoven naar het volgende jaar.

13.09 Ontvangsten

De hogere ontvangsten van € 24 miljoen worden voornamelijk veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo over 2025 (€ 113 miljoen), afrekeningen over de tweede helft van 2025 (€ 41,5 miljoen), een verlaging van de HSL-ontvangsten (- € 138,2 miljoen) en diverse kleinere mutaties (€ 7,7 miljoen).

Het voordeling saldo uit 2025 van € 113 miljoen betekent dat er minder is ontvangen dan oorspronkelijk begroot. De ontvangsten schuiven daarom door naar 2026. Dit komt voornamelijk door een schuif op de ontvangsten van de HSL-heffing van 2025 naar 2026 (€ 116,7 miljoen). In 2025 en eerdere jaren stonden te hoge ontvangsten voor de HSL-heffing geraamd. Het niet-gerealiseerde bedrag uit 2025 en eerdere jaren schuift daarom door naar 2026. IenW is voornemens in 2026 een nieuw Besluit HSL-heffing in te stellen, dat effect zal hebben op de meerjarige raming. Mogelijke bijstellingen in de meerjarige raming worden bezien na instelling van het nieuwe HSL-besluit.

Verder heeft er terugbetaling plaatsgevonden vanuit ProRail over het tweede halfjaar van 2025 (€ 40,3 miljoen). Het betreft een terugbetaling van het voorschot dat hoger is gebleken dan benodigd.

Ten slotte zijn de HSL-ontvangsten per saldo met € 138,2 miljoen verlaagd. Dit komt met name door een afboeking op de geraamde ontvangsten (- € 152,7 miljoen). Enerzijds omdat er in het verleden per abuis ontvangsten dubbel zijn geraamd, anderzijds omdat er een afrekening over de jaren 2015-2024 heeft plaatsgevonden. Daarnaast vindt er in verband met de afrekening 2024 van Infraspeed een terugbetaling aan IenW plaats (€ 14,5 miljard). De nadere toelichting op deze terugbetaling is te vinden onder de uitgaven van artikel 13.04.

De overige ontvangstenmutaties worden verklaard door verschillende mutaties kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht (zie leeswijzer).

Geschatte budgetflexibiliteit

In onderstaande tabel is van het totaal van de geraamde programma uitgaven inzicht gegeven in het geschatte aandeel juridisch verplicht, bestuurlijk gebonden, beleidsmatig gereserveerd en nog niet ingevuld/vrij te besteden. In lijn met de Regeling rijksbegrotingsvoorschriften is voor de juridisch verplichte uitgaven op het niveau van een Financieel Instrument als geheel van het totale artikel een kwalitatieve toelichting opgenomen.

Tabel 10 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 13
2026
juridisch verplicht 98%
bestuurlijk gebonden 2%
beleidsmatig gereserveerd
nog niet ingevuld/vrij te besteden

3.4 Artikel 14 Regionale infrastructuur en bereikbaarheidsprogramma's

Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 11 Budgettaire gevolgen van uitvoering art. 14 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
14 Regionale infrastructuur en bereikbaarheidsprogramma's Ontwerp-begroting 2025 (1) Mutaties via NvW en amendementen (2) Vastgestelde begroting 2026 (3)=(1+2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3+4) Mutaties 2027 Mutaties 2028 Mutaties 2029 Mutaties 2030 Mutaties 2031
Verplichtingen 187.511 0 187.511 1.588.278 1.775.789 50.188 75.966 39.389 6.983 ‒ 2.528
Uitgaven 426.854 0 426.854 13.908 440.762 128.004 234.698 311.524 405.151 426.728
waarvan juridisch verplicht
14.01 Regionale infrastructuur 92.877 0 92.877 ‒ 61.911 30.966 9.322 12.122 18.556 33.174 ‒ 121
14.01.02 Planning en studies prg reg/lok 53.629 0 53.629 ‒ 46.626 7.003 37.087 17.660 6.083 ‒ 789 ‒ 2.528
14.01.03 Aanleg reg/lok 39.248 0 39.248 ‒ 15.285 23.963 ‒ 27.765 ‒ 5.538 12.473 33.963 2.407
14.03 Bereikbaarheidsprogramma's 333.977 0 333.977 75.819 409.796 118.682 222.576 292.968 371.977 426.849
14.03.01 Concrete bereikbaarheidsprojecten 0 0 0 5 5 0 0 0 0 0
14.03.02 Regionaal Mobiliteitsprojecten 0 0 0 1 1 0 0 0 0 0
14.03.03 Ruimtelijke economisch programma 0 0 0 1 1 0 0 0 0 0
14.03.04 Woningbouw op korte termijn 144.978 0 144.978 67.430 212.408 113.925 165.657 252.375 303.294 346.353
14.03.05 Mobiliteitspakketten 188.999 0 188.999 8.382 197.381 4.757 56.919 40.593 68.683 80.496
Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
14.09 Ontvangsten

Toelichting

Verplichtingen:

De verplichtingenophoging van € 1.588,3 miljoen in 2026 wordt voornamelijk veroorzaakt door:

  • De technische verwerking van het saldo over 2025 (- € 12,3 miljoen). Dit betekent dat per saldo verplichtingenbudget van 2026 naar 2025 is geschoven. Dit komt door verplichtingenverlagingen in 2025 op artikelonderdeel 14.01 Regionale Infrastructuur en op artikelonderdeel 14.03 Bereikbaarheidsprogramma's. De saldomutaties zijn nader toegelicht onder de uitgaven.

  • Verder zijn diverse verplichtingenschuiven doorgevoerd waardoor in 2026 het verplichtingenkader per saldo wordt verhoogd (€ 1.602 miljoen). De aard van de verplichtingenschuiven hangen vaak samen met de actualisatie van de programma's. Deze zijn nader toegelicht onder de uitgaven.

  • Er hebben overboekingen naar HXII plaatsgevonden (- € 51,5 miljoen). De aard van de verplichtingenschuiven hangen vaak samen met de actualisatie van de programma's. Deze zijn nader toegelicht onder de uitgaven.

  • Door diverse overboekingen van en naar artikel 14.03 neemt het verplichtingen budget met € 50,1 miljoen toe. Deze worden toegelicht bij de uitgavenmutaties.

Uitgaven:

14.01 regionale infrastructuur

Het budget op dit artikelonderdeel is in 2026 met € 61,9 miljoen verlaagd. Dit wordt met name veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo over 2025 (€ 1 miljoen), de overboekingen naar HXII (- € 51,5 miljoen) en de actualisering van de programmering (- € 11,4 miljoen).

Saldo 2025

De mutaties zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht (zie leeswijzer).

Overboekingen naar HXII

Er hebben overboekingen naar HXII plaatsgevonden (- € 51,5 miljoen). Het gaat om overboekingen ten behoeve van de Brede Doeluitkering en met name vanuit de volgende projecten:

  • Stedelijk OV Den Haag/Rotterdam (- € 26,2 miljoen);

  • OV Amsterdam-Haarlemmermeer (- € 14,3 miljoen);

  • Randstadrail/Metronet Rotterdam (- € 10 miljoen).

Actualisering van de programmering

De actualisering van de programmering op artikelonderdeel 14.01 leidt tot een afname van € 11,4 miljoen in 2026. Dit wordt veroorzaakt door budgetneutrale schuiven op dit artikelonderdeel. Hierbij gaat het met name om de volgende schuiven naar aanleiding van de geactualiseerde financiële meerjarenplanning van ProRail ten behoeve van de Ontwerpbegroting 2027:

  • Stedelijk OV Den Haag/Rotterdam (€ 16,2 miljoen);

  • OV Amsterdam-Haarlemmermeer (- € 6,6 miljoen);

  • HOV netwerk Zuid-Holland-Noord (- € 15,5 miljoen).

14.03 bereikbaarheidsprogramma's

Het budget op dit artikelonderdeel is in 2026 met € 75,8 miljoen verhoogd en in 2027 t/m 2031 € 1.433,1 miljoen verhoogd. Dit wordt met name veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo over 2025 (€ 7,2 miljoen) de actualisering van de programmering (€ 18,5 miljoen in 2026 en € 22,5 miljoen in de jaren 2027 t/m 2031) en de overboekingen van en naar dit artikelonderdeel (€ 50,1 miljoen in 2026 en € 1.410,1 miljoen in 2027 t/m 2031). Het restant wordt verklaard door diverse kleine mutaties

Saldo 2025

In 2026 is het voordelig saldo uit 2025 (€ 7,2 miljoen) technisch verwerkt. Dit betekent dat er in 2025 € 7,2 miljoen minder is uitgegeven dan oorspronkelijk begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door vertragingen op de mobiliteitspakketten voor woningbouw in 2025 (€ 6,3 miljoen). Het saldo wordt in 2026 aan dit artikelonderdeel toegevoegd, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.

Actualisering van de programmering

De actualisering van de programmering op artikelonderdeel 14.03 leidt tot een toename van € 18,5 miljoen in 2026 en € 22,5 miljoen in de jaren 2027 t/m 2031. Dit wordt veroorzaakt door:

  • Mobiliteitspakketten: er schuift € 22,5 miljoen uit 2026 en € 11,4 miljoen uit 2027 naar 2028 om de beschikbare budgetten te laten aansluiten op de actuele bevoorschottingschema's.

  • Woningbouw korte termijn: er schuift € 41,0 miljoen uit 2035 naar 2026 om de beschikbare budgetten te laten aansluiten op de actuele bevoorschottingschema's.

Overboekingen artikel 14.03

Door diverse overboekingen neemt het budget in 2026 met € 50,1 miljoen toe en in 2027 t/m 2031 € 1.410,1 miljoen. Dit wordt met name veroorzaakt door:

  • WoMo II middelen: In het kader van Woningbouw en Mobiliteit is door het Kabinet Schoof nog eens € 2,5 miljard euro extra beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn met OB26 van de aanvullende post bij Financiën overgekomen naar artikel 11 van het mobiliteitsfonds. Dit budget wordt nu onderverdeeld over de verschillende artikelen. Er wordt in totaal € 1,2 miljard ingezet voor Woningbouw op Korte Termijn (WoKT) op artikel 14. en € 1,3 miljard is gereserveerd voor de grootschalige woningbouwgebieden. Wat betreft de € 1,3 miljard grootschalige woningbouwgebieden vloeit € 1,0 miljard naar OV en spoor gerelateerde projecten en € 283 miljoen naar artikel 14 grootschalige woningbouwgebieden. Dit betekent dat er € 19,0 miljoen in 2026 en € 1.214,0 miljoen in de jaren 2027 t/m 2031 extra beschikbaar komt voor de WoKT en grootschalige woningbouw.

  • HOV4: vanuit de reservering HOV4 op artikel 11 wordt conform bestuursovereenkomst in 2026 € 35,5 miljoen overgeboekt naar artikel 14 en € 111,0 miljoen in de jaren 2027 t/m 2029.

  • Westflank Groningen: vanuit de reservering Westflank Groningen wordt conform bestuursovereenkomst € 5,6 miljoen in 2026 en € 85,5 miljoen in de jaren 2027 t/m 2030 overgeboekt naar artikel 14.

  • Herschikking WOKT (- € 10,0 miljoen): de laatste middelen van de oude WOKT regeling zullen in 2026 worden beschikt. In totaal wordt het budget met € 31,0 miljoen verlaagd, hiervan vloeit € 21,0 miljoen naar de mobiliteitspakketten en wordt € 10,0 miljoen overgeboekt naar de reservering ontsluiting woningbouw.

14.09 Ontvangsten

Er hebben zich op de ontvangsten geen mutaties voorgedaan bij Voorjaarsnota 2026.

Geschatte budgetflexibiliteit

In onderstaande tabel is van het totaal van de geraamde programma uitgaven inzicht gegeven in het geschatte aandeel juridisch verplicht, bestuurlijk gebonden, beleidsmatig gereserveerd en nog niet ingevuld/vrij te besteden. In lijn met de Regeling rijksbegrotingsvoorschriften is voor de juridisch verplichte uitgaven op het niveau van een Financieel Instrument als geheel van het totale artikel een kwalitatieve toelichting opgenomen.

Tabel 12 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 14
2026
juridisch verplicht 98%
bestuurlijk gebonden 2%
beleidsmatig gereserveerd
nog niet ingevuld/vrij te besteden

3.5 Artikel 15 Hoofdvaarwegennet

Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 13 Budgettaire gevolgen van uitvoering art. 15 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
15 Hoofdvaarwegennet Ontwerp-begroting 2026 (1) Mutaties via NvW en amendementen (2) Vastgestelde begroting 2026 (3)=(1+2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3+4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031
Verplichtingen 2.902.904 0 2.902.904 ‒ 1.058.957 1.843.947 49.638 1.320.357 ‒ 91.722 4.510 35.807
Uitgaven 1.547.487 0 1.547.487 57.233 1.604.720 85.287 ‒ 149.595 26.761 68.615 ‒ 70.888
waarvan juridisch verplicht
15.01 Exploitatie 25.673 0 25.673 511 26.184 416 0 0 0 0
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 25.673 0 25.673 511 26.184 416 0 0 0 0
15.02 Onderhoud en vernieuwing 905.031 0 905.031 62.027 967.058 42.446 ‒ 20 0 533 50
15.02.01 Onderhoud 628.260 0 628.260 68.507 696.767 6.529 ‒ 20 0 533 50
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 627.736 0 627.736 68.542 696.278 6.537 0 0 535 0
15.02.04 Vernieuwing 276.771 0 276.771 ‒ 6.480 270.291 35.917 0 0 0 0
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
15.03 Ontwikkeling 140.903 0 140.903 ‒ 14.289 126.614 39.638 ‒ 147.473 41.038 87.148 ‒ 51.073
15.03.01 Aanleg 94.040 0 94.040 ‒ 2.062 91.978 ‒ 24.794 ‒ 132.608 ‒ 64.496 ‒ 3.390 ‒ 14.050
15.03.02 Planning en studies 40.617 0 40.617 ‒ 13.144 27.473 66.167 ‒ 15.761 104.862 90.051 ‒ 37.023
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 1.839 0 1.839 0 1.839 0 0 0 0 0
15.03.03 Optimalisering gebruik 6.246 0 6.246 917 7.163 ‒ 1.735 896 672 487 0
15.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS 59.100 0 59.100 4.090 63.190 515 1.952 ‒ 9 1.680 881
15.06 Netwerkgebonden kosten HVWN 416.780 0 416.780 4.894 421.674 2.272 ‒ 4.054 ‒ 14.268 ‒ 20.746 ‒ 20.746
15.06.01 Apparaatskosten RWS 400.060 0 400.060 5.623 405.683 2.022 ‒ 4.054 ‒ 14.268 ‒ 20.746 ‒ 20.746
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 400.060 0 400.060 5.623 405.683 2.022 ‒ 4.054 ‒ 14.268 ‒ 20.746 ‒ 20.746
15.06.02 Overige netwerkgebonden kosten 16.720 0 16.720 ‒ 729 15.991 250 0 0 0 0
- Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 16.720 0 16.720 ‒ 729 15.991 250 0 0 0 0
Ontvangsten
15.09 Ontvangsten 3.752 0 3.752 13.805 17.557 8.846 ‒ 7.028 675 667 ‒ 394

Toelichting

Verplichtingen

De verplichtingenverlaging van € 1.059,0 miljoen in 2026 wordt voornamelijk veroorzaakt door onderstaand toegelicht uitgaven mutaties en:

  • De technische verwerking van het saldo over 2024 (€ 221,3 miljoen).

  • Actualisering van de programmering van de verplichtingen (-€ 1.355,1 miljoen): met name door schuiven op vernieuwing (€ 7,2 miljoen), aanleg (- € 1.340,9 miljoen) en planning en studies (- € 25,7 miljoen).

Uitgaven

Realistisch Ramen artikel 15 Mobiliteitsfonds

Bij de eerste suppletoire begroting 2026 is er net zoals de vorige begrotingsstukken kritisch gekeken naar de uitgavenramingen op alle artikelen, zo ook op artikel 15. Hierdoor is de programmering bij de verschillende artikelonderdelen op artikel 15 geactualiseerd. Dit wordt toegelicht onder de kopjes 'actualisering programmering'. Vervolgens is op het artikelonderdeel «ontwikkeling» een kaderaanpassing doorgevoerd om de uitgavenkaders aan te sluiten op de geactualiseerde programmering.

15.01 Exploitatie

De uitgavenmutaties in de 1e suppletoire begroting 2026 zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht (zie leeswijzer).

15.02 Onderhoud en Vernieuwing

Het budget op dit artikelonderdeel is in 2026 met € 62,0 miljoen verhoogd en in totaal voor 2027 t/m 2031 met € 43,0 miljoen verhoogd.

15.02.01 Onderhoud

Het budget op onderhoud is in 2026 met € 68,5 miljoen verhoogd en in totaal voor 2027 t/m 2031 met € 7,1 miljoen verhoogd. Dit komt met name door de volgende mutaties:

Excessieve prijsstijgingen

Het budget is in 2026 met € 56,0 miljoen verhoogd ter dekking van de excessieve prijsstijgingen. In de afgelopen jaren is de prijsbijstelling via de IBOI achterop geraakt bij de GWW-index. Het gevolg van het ontstane verschil tussen GWW en IBOI is dat de realisatiekosten hoger uitvallen dan de beschikbaar gestelde budgetten die op IBOI zijn gebaseerd. Normaliter middelen de verschillen zich op de langere termijn weer uit. Maar de uitschieter in 2022 is een dissonant in de prijsbijstellingssystematiek die waarschijnlijk niet meer uitmiddeld.

Aanvulling prijsbijstelling 2025

Het budget wordt in 2026 met € 17,1 miljoen verhoogd en in 2027 met € 7,5 miljoen verhoogd ter compensatie van de niet volledig uitgekeerde IBOI prijsbijstelling 2025 met OB26. Met deze mutatie wordt de prijsbijstelling 2025 voor Exploitatie En Onderhoud voor 2026 en 2027 toegekend. waarbij op E&O ook met terugwerkende kracht de niet ontvangen IBOI in 2025 wordt gecompenseerd.

Overig Overboekingen

  • Een overboeking van ‒ € 4,1 miljoen in 2026 naar het ministerie van Defensie voor noodsleephulp en betonning op de Noordzee.

Het verschil wordt verklaard door diverse kleine mutaties.

15.02.04 Vernieuwing

Het budget op Vernieuwing is in 2026 met € 6,5 miljoen verlaagd en in totaal voor 2027 t/m 2031 met € 36,0 miljoen verhoogd. Dit komt met name door het saldo 2025 (- € 10,7 miljoen in 2026), de actualisering van het programma (- € 0,0 miljoen in 2026 en ‒ € 50,0 miljoen in 2027 t/m 2031) en de dekkingsopgave MF (€ 0,7 miljoen in 2026 en € 85,9 miljoen in 2027)

Saldo 2025

Dit artikelonderdeel wordt in 2026 met € 10,7 miljoen verlaagd als gevolg van de technische verwerking van het saldo over 2025. Dit betekent dat in 2025 € 10,7 miljoen meer is uitgegeven dan oorspronkelijk was begroot. Het saldo wordt in 2026 aan dit artikelonderdeel toegevoegd, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.

Actualisering van de programmering

Bij de eerste suppletoire begroting zijn de programma's voor onderhoud en vernieuwing geactualiseerd. Dit heeft alleen voor het programma Vernieuwing geleidt tot een programma-schuif. Met het ministerie van Financiën is afgesproken dat er € 50,0 miljoen uit het 2027 wordt geschoven naar het 2032 om binnen de financiële kaders te blijven.

Dekkingsopgave MF

De laatste jaren hebben zich door de oorlog in Oekraïne excessieve prijsstijgingen voorgedaan. Vanuit de generieke investeringsruimte wordt er daarom € 69,4 miljoen overgeboekt in het jaar 2027 voor Vernieuwing op HVWN. Daarnaast is in 2025 de IBOI niet volledig uitgekeerd op vernieuwing. Dit wordt gecompenseerd door uit de generieke investeringsruimte € 16,5 miljoen over te boeken naar het jaar 2027.

15.03 Ontwikkeling

Het budget op dit artikelonderdeel is in 2026 met € 14,3 miljoen verlaagd en in totaal voor 2027 t/m 2031 met € 30,7 miljoen verlaagd. De komt met name door het saldo 2025 (€ 11,5 miljoen in 2026), een kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming (€ 3,5 miljoen in 2026 en € 10,0 miljoen in 2027), de actualisering van de programmering (- € 25,8 miljoen in 2026 en ‒ € 34,3 miljoen in de jaren 2027 t/m 2031) en de overboekingen op dit artikelonderdeel (- € 3,5 miljoen in 2026 en met € 6,9 miljoen verhoogd in 2027 t/m 2031.) het verschil wordt verklaard door diverse kleine mutaties.

Saldo 2025

Dit artikelonderdeel wordt in 2026 met € 11,5 miljoen verhoogd als gevolg van de technische verwerking van het saldo over 2025. Dit betekent dat in 2025 € 11,5 miljoen minder is uitgegeven dan oorspronkelijk was begroot. Het saldo wordt in 2026 aan dit artikelonderdeel toegevoegd, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.

Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming

Dit betreft een kaderaanpassing om de kasbudgetten op het MF in de juiste verhouding te zetten tot de programmering en de begroting in een stabieler ritme te plaatsen. Voor dit artikelonderdeel gaat het om een kaderaanpassing van € 3,5 miljoen in 2026 en € 10 miljoen in 2027. Er gaat vanuit de jaren 2028 en 2029, € 13,5 miljoen naar de jaren 2026 en 2027 toe. Hiermee is deze kaderaanpassing meerjarig budgettair neutraal.

Kaderruil

Op dit artikel zijn er kaderruilen doorgevoerd om de overprogrammering per modaliteit in een beheersbaar ritme te krijgen en om de ontstane negatieve kaderstanden op de artikelonderdelen op te lossen. Deze hebben echter geen betrekking op het jaar 2026. Over alle jaren is dit per saldo budgettair neutraal voor de modaliteiten.

Actualisering van de programmering

De actualisatie van de programmering op artikel 15 leidt tot een afname van € 25,8 miljoen in 2026 en een daling van in totaal € 34,3 miljoen voor 2027 t/m 2031 op ontwikkeling. Dit wordt veroorzaakt door budgetneutrale schuiven op diverse onderdelen binnen artikel 15 met als tegenboeking de overprogrammering op artikelonderdeel 15.03. Hierbij gaat het om de volgende schuiven:

Aanlegprogramma (15.03.01)

Binnen het aanlegprogramma (15.03.01) zijn diverse actualisaties doorgevoerd (- € 16,3 miljoen in 2026 en in totaal ‒ € 241,3 miljoen voor 2027 t/m 2031). Dit heeft geen effect op het totale ontwikkelingsbudget in de budgettaire tabel omdat het wordt tegengeboekt op de overprogrammering. Hierdoor neemt de overprogrammering toe met € 16,3 miljoen in 2026 en in totaal met € 241,3 miljoen toe voor 2027 t/m 2031. Het gaat hierbij voornamelijk om de volgende projecten:

  • Maasroute tweede fase (€ 10,0 miljoen van 2026 naar 2027): De werkzaamheden zijn grotendeels afgerond en er worden enkel nog wat nadeelcompensaties verwacht in 2027 waardoor het budget naar achter schuift.

  • Nieuwe Sluis Terneuzen (€ 23,7 miljoen van 2026 naar 2027 en 2029): door een extra verwachte bijdrage van Vlaanderen is het projectbudget waarschijnlijk niet nodig en schuift er geld naar achteren.

  • Lemmer-Delfzijl 2 (€ 4,9 miljoen van 2026 naar 2027 en € 14,4 miljoen van 2028 naar 2027 en 2029 t/m 2031: de voorbereidingen zijn in de afrondende fase en de meeste werkzaamheden worden in 2027 verwacht.

  • Reservering ERTV's (€ 9,3 miljoen uit 2026 en € 44,5 miljoen uit 2027 t/m 2031 naar latere jaren): nieuwe inzichten hebben geleid tot een actualisering van het ritme.

  • Sluiscomplex Kornwerderzand (- € 5,0 miljoen van 2026 en - € 145,0 miljoen van 2027 t/m 2029 naar 2031 en 2032): de gesprekken met de regio lopen nog waardoor het project vertraging oploopt. Hierdoor schuift budget naar achter.

Planning en studies (15.03.02)

Binnen de programma’s planning en studies (15.03.02) zijn in 2026 diverse actualisaties (- € 9,2 miljoen in 2026 en in totaal € 206,7 miljoen voor 2027 t/m 2031) doorgevoerd. Dit budget komt uit latere jaren, waardoor het meerjarig neutraal is. Dit heeft geen effect op de budgettaire tabel omdat het wordt tegengeboekt op de overprogrammering. Hierdoor neemt de overprogrammering toe met € 9,2 miljoen in 2026 en in totaal af met € 206,7 miljoen voor 2027 t/m 2031. Het gaat hierbij voornamelijk om de volgende projecten:

  • Reservering Hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl (€ 10,3 miljoen van 2026 en € 21,0 miljoen van 2027 naar latere jaren).

  • Reservering Nieuwe sluis Terneuzen (€ 7,3 miljoen van 2026 naar 2027).

  • Reservering maasroute (€ 10,8 miljoen uit 2027 naar 2028 en € 21,4 miljoen uit 2029 en 2030 naar 2031).

  • Reservering Wilhelminakanaal (€ 58,8 miljoen uit latere jaren naar 2028 t/m 2030)

  • Reservering Scheepvaartveiligheid WoZ (€ 4,6 miljoen uit 2026 en 2027 naar 2028 t/m 2031)

  • Reservering Areaalgroei (€ 20,0 miljoen van 2027 naar 2028 t/m 2038)

  • Reservering pontje Ter Aa (€ 20,0 miljoen van 2027 naar 2028 t/m 2031).

  • Lichteren IJmuiden (€ 10,7 miljoen uit 2027 naar 2028).

Optimalisering Gebruik (15.03.03)

Op optimalisering gebruik (15.03.03) is € 2,1 miljoen van 2026 en 2027 naar 2028 t/m 2030 geschoven. Dit komt door het project Modal Shift van weg naar water. Dit heeft geen effect op het totale ontwikkelingsbudget in de budgettaire tabel omdat het wordt tegengeboekt op de overprogrammering (op 15.03.03).

Overboekingen artikel 15

Het ontwikkelingsbudget is door diverse overboekingen met € 3,5 miljoen verlaagd in 2026 en met € 6,9 miljoen verhoogd in 2027 t/m 2031. Dit komt met name door onderstaande toegelichte mutaties:

Overboekingen naar HXII:

Er worden verschillende overboekingen naar HXII gedaan (- € 2,1 miljoen in 2026 en ‒ € 15,9 miljoen in 2027 t/m 2031). Dit betreft met name:

  • Buisleidingen (- € 0,8 miljoen in 2026 en - € 2,9 miljoen in 2027 en 2028): per 2026 vindt de uitvoering en realisatie voor buisleidingen plaats op de beleidsbegroting HXII. Met deze overboeking wordt het resterende budget overgeboekt naar het opdrachtenbudget buisleidingen.

  • Wilhelminakanaal (- € 11,7 miljoen uit 2028 t/m 2030):tijdens het BO MIRT is overeengekomen dat de SPUK voor het Wilhelimakanaal met € 11,7 miljoen wordt verhoogd.

  • Diverse kleine mutaties.

Overboekingen naar andere ministeries

Er worden verschillende overboekingen gedaan van en naar andere ministeries (- € 15,6 miljoen in 2026 en ‒ € 6,7 miljoen in 2027 t/m 2031). Dit wordt met name veroorzaakt door:

  • Een overboeking van € 12,5 miljoen in 2026 naar het ministerie van Defensie voor de Kustwacht voor de noodsleephulp op de Noordzee. Het gaat om de schepen ERTV Zuid en ERTV Midden die de Kustwacht huurt bij de Rijksrederij.

  • Een overboeking van € 0,8 miljoen per jaar t/m 2039 vanaf 2026 naar Defensie voor actieve verkeersbegeleiding op de Waddenzee .

  • Een overboeking van jaarlijks € 0,5 miljoen tussen 2026 en 2031 naar Defensie voor sanctienaleving van de Kustwacht.

Dekkingsopgave MF: Wilhelminakanaal Sluis II

Voor sluis II van het Wilhelminakanaal wordt € 4,5 miljoen in 2026 en € 26,1 miljoen in 2027 en 2028 overgeboekt vanaf de generieke investeringsruimte naar ontwikkeling ter dekking van het ontstane tekort.

Ontvangsten Vlaanderen

Er wordt in 2026 € 15,0 miljoen extra ontvangen uit Vlaanderen voor de Nieuwe Sluis Terneuzen. Dit bedrag wordt aan het projectbudget toegevoegd.

Saldo mee- en tegenvallers

Maasroute fase 2 zit in de afrondende fase waardoor er € 9,7 miljoen niet nodig blijkt te zijn voor het project. Dit bedrag wordt deels teruggeboekt naar de generieke investeringsruimte (€ 6,1 miljoen) en deels naar reservering VenR (€ 3,6 miljoen) omdat er ook vernieuwingswerkzaamheden zijn uitgevoerd.

15.04 Geïntegreerde contractvormen

Het budget op dit artikelonderdeel is in 2026 met € 4,1 miljoen verhoogd en in totaal voor 2027 t/m 2031 met € 5,0 miljoen. Dit wordt met name veroorzaakt door het saldo (€ 4,8 miljoen), de actualisering van de programmering (- € 0,9 miljoen) en diverse kleine overboekingen (€ 0,2 miljoen).

Saldo 2025

Dit artikelonderdeel wordt in 2026 met € 4,8 miljoen verhoogd als gevolg van de technische verwerking van het saldo over 2025. Dit betekent dat in 2025 € 4,8 miljoen minder is uitgegeven dan oorspronkelijk begroot. Het saldo wordt in 2026 bij dit artikelonderdeel in opgeteld, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.

Actualisering Programmering

Er is € 0,9 miljoen van 2026 naar latere jaren verschoven en in totaal € 5,0 miljoen naar 2027 t/m 2031 uit latere jaren geschoven. Dit is met name het gevolg van schuiven op de volgende projecten:

  • Selectieve ontrekking Zeetoegang IJmond (€ 1,3 miljoen van 2026 naar 2028)

  • Zeetoegang IJmond (€ 1,8 miljoen naar 2026 t/m 2031 uit latere jaren)

  • 3e kolk Beatrixsluis (€ 1,2 miljoen naar 2026 t/m 2031 uit latere jaren)

15.06 Netwerkgebonden kosten HVWN

Het budget op dit artikelonderdeel is in 2026 met € 4,9 miljoen verhoogd en in totaal voor 2027 t/m 2031 met € 57,5 miljoen verlaagd. Dit wordt met name veroorzaakt door taakstellingen uit Jetten-I en de MPV-50.

Taakstelling Jetten-I

Het budget op onderhoud is voor 2027 t/m 2031 in totaal met € 79,1 miljoen verlaagd door de efficiency taakstelling en de taakstelling slagvaardige overheid.

MPV-50

Ter dekking van de verhoogde tarieven voor de MPV-50 wordt jaarlijks vanaf 2030 € 8,1 miljoen ontvangen. De Tarieven zijn gestegen vanwege de aanstaande vervanging van de MPV-50.

15.09 Ontvangsten

De ontvangsten zijn in 2026 met € 13,8 miljoen toegenomen en in de jaren 2027 t/m 2030 met € 2,8 miljoen. Dit wordt met name veroorzaakt door:

  • Nieuwe sluis Terneuzen: er wordt in 2026 € 15,0 miljoen extra ontvangen uit Vlaanderen. Daarnaast schuift er € 2,1 miljoen uit 2026 en € 6,5 miljoen uit 2028 naar 2027 omdat de CEF verrekening in dat jaar verwacht wordt.

Geschatte budgetflexibiliteit

In onderstaande tabel is van het totaal van de geraamde programma uitgaven inzicht gegeven in het geschatte aandeel juridisch verplicht, bestuurlijk gebonden, beleidsmatig gereserveerd en nog niet ingevuld/vrij te besteden. In lijn met de Regeling rijksbegrotingsvoorschriften is voor de juridisch verplichte uitgaven op het niveau van een Financieel Instrument als geheel van het totale artikel een kwalitatieve toelichting opgenomen.

Tabel 14 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 15
2026
juridisch verplicht 98%
bestuurlijk gebonden 2%
beleidsmatig gereserveerd
nog niet ingevuld/vrij te besteden

3.6 Artikel 17 Megaprojecten Verkeer en Vervoer

Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 15 Budgettaire gevolgen van uitvoering art. 17 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
17 Megaprojecten Verkeer en Vervoer Ontwerp-begroting 2026 (1) Mutaties via NvW en amendementen (2) Vastgestelde begroting 2026 (3)=(1+2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3+4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031
Verplichtingen 801.030 0 801.030 ‒ 390.645 410.385 ‒ 44.750 91.301 ‒ 196.833 102.458 52.389
Uitgaven 591.006 0 591.006 ‒ 5.211 585.795 ‒ 232.199 ‒ 96.719 ‒ 207.406 73.345 10.370
waarvan juridisch verplicht
17.07 ERTMS 182.509 0 182.509 ‒ 54.551 127.958 ‒ 87.415 ‒ 65.000 ‒ 201.000 0 ‒ 100.000
17.07.01 Aanleg ERTMS 182.509 0 182.509 ‒ 54.553 127.956 ‒ 87.415 ‒ 65.000 ‒ 201.000 0 ‒ 100.000
17.07.02 Planning en studies ERTMS 0 0 0 2 2 0 0 0 0 0
17.08 Zuidasdok 273.234 0 273.234 47.925 321.159 ‒ 106.179 15.692 75.094 73.507 160.370
17.10 Programma Hoogfrequent Spoorvervoer 135.263 0 135.263 1.415 136.678 ‒ 38.605 ‒ 47.411 ‒ 81.500 ‒ 162 ‒ 50.000
17.10.01 Aanleg PHS 131.339 0 131.339 ‒ 39 131.300 ‒ 36.171 ‒ 38.668 ‒ 85.000 ‒ 5.162 ‒ 55.000
17.10.02 Planning en studies PHS 3.924 0 3.924 1.454 5.378 ‒ 2.434 ‒ 8.743 3.500 5.000 5.000
Ontvangsten
17.09 Ontvangsten 84.434 0 84.434 23.094 107.528 ‒ 135 ‒ 173 ‒ 1.169 1.881 ‒ 3.745

Toelichting

Verplichtingen

De verplichtingenverlaging van € 390,6 miljoen in 2026 wordt voornamelijk veroorzaakt door:

  • De technische verwerking van het saldo over 2025 (- € 353,3 miljoen). Dit betekent dat per saldo verplichtingenbudget van 2026 naar 2025 is geschoven. Dit komt met name door een verplichtingenophoging op artikelonderdeel 17.07 ERTMS, een verplichtingenophoging op artikelonderdeel 17.08 Zuidasdok en een verplichtingenverlaging op artikelonderdeel 17.10 Programma Hoogfrequent Spoor in 2025. De saldomutaties zijn nader toegelicht onder de uitgaven.

  • Verder zijn diverse verplichtingenschuiven doorgevoerd waardoor in 2026 het verplichtingenkader per saldo wordt verlaagd (- € 100,5 miljoen). De aard van de verplichtingenschuiven hangt vaak samen met de actualisatie van de programma's. Deze zijn nader toegelicht onder de uitgaven.

  • Daarnaast hebben er overboekingen plaatsgevonden die verder zullen worden toegelicht bij de uitgaven op dit artikel (€ 63,2 miljoen).

Uitgaven

Realistisch Ramen Mobiliteitsfonds

Bij de eerste suppletoire begroting 2025 is er net zoals de vorige begrotingsstukken kritisch gekeken naar de uitgavenramingen op alle artikelen, zo ook op artikel 17. Hierdoor is de programmering bij de verschillende artikelonderdelen op artikel 17 geactualiseerd. Dit wordt toegelicht onder de kopjes 'actualisering programmering'. Vervolgens is op de artikelonderdelen van ERTMS en PHS een kaderaanpassing doorgevoerd om de uitgavenkaders aan te sluiten op de geactualiseerde programmering.

17.07 ERTMS

Het budget op dit artikelonderdeel is in 2026 met € 54,6 miljoen verlaagd. Dit wordt met name veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo over 2025 (- € 47,1 miljoen), een kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming (€ 70 miljoen), kaderruilen (€ 32 miljoen), actualisatie programmering (- € 120 miljoen) en een afrekening van een voorschot (€ 11,1 miljoen).

Saldo 2025

In 2026 is het voordelig saldo uit 2025 (- € 47,1 miljoen) technisch verwerkt. Dit is met name veroorzaakt door het bijgewerkte kasritme vanuit ProRail voor ERTMS en als gevolg daarvan schuift er realisatiebudget van 2026 naar 2025. Het saldo wordt in 2026 aan dit artikelonderdeel onttrokken, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.

Actualisering van de programmering

De actualisering van de programmering op artikelonderdeel 17.07 leidt tot een afname van € 120 miljoen in 2026. Dit wordt veroorzaakt door budgetneutrale schuiven op dit artikelonderdeel. Hierbij gaat het met name om de volgende schuiven:

  • De geactualiseerde meerjarenplanning van ProRail ten behoeve van de Ontwerpbegroting 2027 (- € 347,2 miljoen).

  • Herziening van de uitgavenreeks van de RVO (- € 44,6 miljoen).

  • De actualisering van de planning van ERTMS voor de eerste helft van 2026 (€ 4,5 miljoen).

  • De tegenboekingen van de kasschuiven, zodat de kaskaders van het MF over de jaren heen gelijk blijven (€ 267,3 miljoen).

Afrekening voorschot

Er heeft zich een afrekening voorgedaan, waardoor het budget in 2026 met € 11,1 miljoen toeneemt. Het betreft de terugbetaling van de bevoorschotting aan ProRail met betrekking tot het tweede halfjaar van 2025.

Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming

Dit betreft een kaderaanpassing om de uitgavenkaders op het gehele MF in een beheersbaar ritme te zetten. Voor dit artikelonderdeel gaat het om een kaderophoging van € 70 miljoen in 2026 en € 65 miljoen in 2027. Dit is met name het gevolg van de actualisering van de project- en programmaramingen. Er gaat vanuit de jaren 2028 en 2029, 135 miljoen naar de jaren 2026 en 2027 toe. Daarmee is deze kaderaanpassing meerjarig budgettair neutraal.

Kaderruil

Er zijn kaderruilen (€ 32 miljoen in 2026) doorgevoerd om de overprogrammering in een beheersbaar ritme te krijgen en om de programmering en budgetten te verdelen tussen de modaliteiten om ontstane negatieve kaderstanden op artikelonderdelen op te lossen. Over alle jaren is dit per saldo budgettair neutraal voor de modaliteiten.

17.08 Zuidasdok

Het budget op dit artikelonderdeel is in 2026 met € 47,9 miljoen verhoogd. Dit wordt met name veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo over 2025 (€ 20,4 miljoen), overboekingen vanuit andere artikelen (€ 7,9 miljoen) en de actualisering van de programmering ( € 19 miljoen).

Saldo 2025

In 2026 is het saldo uit 2025 (€ 20,4 miljoen) technisch verwerkt. Dit betekent dat er in 2025 € 20,4 miljoen minder is uitgegeven dan oorspronkelijk begroot. De lagere uitgaven worden vooral veroorzaakt op de OV-Terminal. Het saldo wordt in 2026 bij dit artikelonderdeel toegevoegd, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.

Overboekingen vanuit andere artikelen

In totaal is in 2026 € 7,9 miljoen overgeboekt vanuit andere artikelen naar dit artikelonderdeel. De mutaties zijn kleiner dan de gehanteerde norm en worden daarom niet toegelicht (zie leeswijzer).

Actualisering van de programmering

De actualisering van de programmering op artikelonderdeel 17.08 leidt tot een toename van € 19 miljoen in 2026. Dit wordt veroorzaakt door budgetneutrale schuiven op dit artikelonderdeel. Hierbij gaat het met name om de volgende schuiven:

  • Tunnel en A10 (€ 47,4 miljoen): Op basis van de inzet van het bouwteam in het voorlopig ontwerp en door schuiven van conditioneringswerkzaamheden is de inschatting dat de inzet en daardoor de kosten in 2026 voor het bouwteam hoger zullen uitvallen dan eerder geprognosticeerd.

  • OV-Terminal (- € 32,1 miljoen): De OV-terminal 1 uitgaven van 2025, 2026 en 2027 zijn naar achteren geschoven vanwege vertraging. Hierdoor valt de prognose voor 2030 hoger uit. De aanbesteding van OV-terminal 3 is vertraagd door de latere ingebruikname van de Brittenpassage. Gunning zal niet voor 2030 plaatsvinden en de eerste betaling zal pas in 2030 plaatsvinden.

  • Diverse kleinere mutaties (€ 3,7 miljoen).

17.10 Programma Hoogfrequent Spoor

Het budget op dit artikelonderdeel is in 2026 met € 1,4 miljoen verhoogd. Dit wordt met name veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo over 2025 (- € 93,1 miljoen), een kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming (€ 81,5 miljoen), kaderruilen (€ 33 miljoen), overboekingen vanuit andere artikelen (€ 31,2 miljoen) en actualisatie programmering (- € 55 miljoen).

Saldo 2025

In 2026 is het nadelig saldo uit 2025 (- € 93,1 miljoen) technisch verwerkt. Dit betekent dat er in 2025 € 93,1 miljoen meer is uitgegeven dan oorspronkelijk begroot. Dit is met name veroorzaakt door het opheffen van de overprogrammering. Het saldo wordt in 2026 van dit artikelonderdeel afgehaald, zodat de omvang van de budgetten meerjarig ongewijzigd blijft.

Overboekingen vanuit andere artikelen

Er vindt in 2026 een overboeking plaats naar PHS vanuit de investeringsruimte op MF artikel 11 (€ 31,2 miljoen). Deze overboeking dient ter dekking van de kostenstijging als gevolg van herfaserings-werkzaamheden op station Amsterdam. De hogere kosten worden enerzijds veroorzaakt doordat de onderhoudswerkzaamheden aan een viaduct meer tijd in beslag nemen dan gepland vanwege een slechtere staat dan voorzien en de werkzaamheden met meer dan een jaar uitlopen en anderzijds door complexere werkzaamheden door de toevoeging van de internationale terminal

Actualisering van de programmering

De actualisering van de programmering op artikelonderdeel 17.10 leidt tot een afname van € 55 miljoen in 2026. Dit wordt veroorzaakt door budgetneutrale schuiven op dit artikelonderdeel. Hierbij gaat het met name om een schuif vanuit 2026 naar latere jaren vanwege de geactualiseerde financiële meerjarenplanningen van ProRail.

Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming

Dit betreft een kaderaanpassing om de uitgavenkaders op het gehele MF in een beheersbaar ritme te zetten. Voor dit artikelonderdeel gaat het om een kaderophoging van € 81,5 miljoen in 2026 en € 65 miljoen in 2027. Dit is met name het gevolg van de actualisering van de project- en programmaramingen. Er gaat vanuit de jaren 2028 en 2029, 146,5 miljoen naar de jaren 2026 en 2027 toe. Daarmee is deze kaderaanpassing meerjarig budgettair neutraal.

Kaderruil

Er zijn kaderruilen (€ 33 miljoen in 2026) doorgevoerd om de overprogrammering in een beheersbaar ritme te krijgen en om de programmering en budgetten te verdelen tussen de modaliteiten om ontstane negatieve kaderstanden op artikelonderdelen op te lossen. Over alle jaren is dit per saldo budgettair neutraal voor de modaliteiten.

17.09 Ontvangsten

De hogere ontvangst van € 23,1 miljoen wordt voornamelijk veroorzaakt doordat bepaalde EU ontvangsten voor ERTMS die in 2025 verwacht werden pas in 2026 zullen worden ontvangen (€ 7,6 miljoen) en door een terugbetaling van de bevoorschotting aan ProRail in het kader van ERTMS (€ 11,1 miljoen). Daarnaast vinden er diverse ontvangstenmutaties plaats die kleiner zijn dan de gehanteerde norm en daarom niet worden toegelicht (€ 4,4 miljoen).

Geschatte budgetflexibiliteit

In onderstaande tabel is van het totaal van de geraamde programma uitgaven inzicht gegeven in het geschatte aandeel juridisch verplicht, bestuurlijk gebonden, beleidsmatig gereserveerd en nog niet ingevuld/vrij te besteden. In lijn met de Regeling rijksbegrotingsvoorschriften is voor de juridisch verplichte uitgaven op het niveau van een Financieel Instrument als geheel van het totale artikel een kwalitatieve toelichting opgenomen.

Tabel 16 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 17
2026
juridisch verplicht 99%
bestuurlijk gebonden 1%
beleidsmatig gereserveerd
nog niet ingevuld/vrij te besteden

3.7 Artikel 18 Overige uitgaven en ontvangsten

Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 17 Budgettaire gevolgen van uitvoering art. 18 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
18 Overige uitgaven en ontvangsten Ontwerp-begroting 2025 (1) Mutaties via NvW en amendementen (2) Vastgestelde begroting 2026 (3)=(1+2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5)=(3+4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031
Verplichtingen 1.137 0 1.137 908 2.045 0 0 0 0 0
Uitgaven 1.000 0 1.000 807 1.807 0 0 0 0 0
waarvan juridisch verplicht
18.06 Externe veiligheid 1.000 0 1.000 807 1.807 0 0 0 0 0
18.08 Netwerkoverstijgende kosten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
18.08.01 Apparaatskosten RWS
18.08.02 Overige netwerkoverstijgende kosten
18.08.03 Afroming eigen vermogen Rijkswaterstaat 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
18.09 Ontvangsten 0 0 0 4 4 0 0 0 0 0
18.10 Saldo van de afgesloten rekeningen 0 0 0 ‒ 163.912 ‒ 163.912 0 0 0 0 0

Toelichting

Verplichtingen

De mutaties bevinden zich onder de norm zoals vastgesteld in de leeswijzer.

Uitgaven

18.06 Externe veiligheid

De mutaties bevinden zich onder de norm zoals vastgesteld in de leeswijzer.

Ontvangsten

18.10 Saldo van de afgesloten rekeningen

Het nadelig saldo van de afgesloten rekeningen over 2025 bedraagt € 163,9 miljoen. Dit betreft de verrekening van het nadelig saldo over 2025 en wordt, conform de Comptabiliteitswet, ten laste van de begroting 2026 van het Mobiliteitsfonds gebracht.

Geschatte budgetflexibiliteit

In onderstaande tabel is van het totaal van de geraamde programma uitgaven inzicht gegeven in het geschatte aandeel juridisch verplicht, bestuurlijk gebonden, beleidsmatig gereserveerd en nog niet ingevuld/vrij te besteden. In lijn met de Regeling rijksbegrotingsvoorschriften is voor de juridisch verplichte uitgaven op het niveau van een Financieel Instrument als geheel van het totale artikel een kwalitatieve toelichting opgenomen.

Tabel 18 Geschatte budgetflexibiliteit artikel 18
2026
juridisch verplicht 100%
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig gereserveerd
nog niet ingevuld/vrij te besteden

4 Bijlagen

4.1 Bijlage 1 Verdiepingsbijlage

Tabel 19 Artikel 11 Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte (bedragen x € 1.000)
Totaal mutatie 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039
Ontwerpbegroting 2026 Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte 283.151 674.362 613.681 1.020.085 1.771.557 1.438.709 1.276.413 1.137.048 1.413.781 1.220.138 1.176.199 1.466.501 1.023.188 1.841.131
Bijdragen derden -152.172 -152.172
Dekking Hoofdvaarwegennet MF: E&O Excessieve prijsstijgingen -56.000 -56.000
Dekking Hoofdvaarwegennet MF: Rijksrederij MPV-50 -72.900 -8.100 -8.100 -8.100 -8.100 -8.100 -8.100 -8.100 -8.100 -8.100
Dekking Hoofdvaarwegennet MF: Saldo mee- en tegenvallers 35.340 6.327 154 -450 -139 2 29.660 -54 -80 -80
Dekking Hoofdvaarwegennet MF: Sluis Wilhelminakanaal -30.595 -4.500 -18.000 -8.095
Dekking Hoofdvaarwegennet MF: Varend ontgassen E-noses -22.100 -1.700 -1.700 -1.700 -1.700 -1.700 -1.700 -1.700 -1.700 -1.700 -1.700 -1.700 -1.700 -1.700
Dekking Hoofdvaarwegennet MF: Waddenzee VTS -1.318 -518 -800
Dekking Hoofdwegennet MF: A2 Vonderen-Kerensheide -176.669 -176.669
Dekking Hoofdwegennet MF: A4 Vlietland-N14 -7.737 -7.737
Dekking Hoofdwegennet MF: Autonome Voertuigen en A67 Leenderheide-Geldrop -55.700 -20.700 -35.000
Dekking Hoofdwegennet MF: E&O Excessieve prijsstijgingen -153.000 -153.000
Dekking Hoofdwegennet MF: E&O Exogene tegenvallers -54.875 -52.825 -1.600 -150 -150 -150
Dekking Hoofdwegennet MF: E&O terugdraaien BKN besparingsmaatregelen -204.000 -68.000 -34.000 -34.000 -34.000 -34.000
Dekking Hoofdwegennet MF: excessieve prijsstijgingen Vernieuwing -213.209 -213.209
Dekking Hoofdwegennet MF: Grenscontroles -4.971 -4.971
Dekking Hoofdwegennet MF: Meevaller A1 Apeldoorn-Azelo 16.850 16.850
Dekking Hoofdwegennet MF: Meevaller Beter Benutten 2.459 2.459
Dekking Hoofdwegennet MF: Meevaller N35 Combi Nijverdal 1.000 51 949
Dekking Hoofdwegennet MF: Meevaller FES Pilot A10 A'dam 2.698 2.698
Dekking Hoofdwegennet MF: Meevaller Spoedwet Wegverbreding 198 198
Dekking Hoofdwegennet MF: Verzorgingsplaatsen -17.320 -9.020 -8.300
Dekking Spoorwegen MF: Excessieve Prijsstijgingen instandhouding ProRail -533.000 -318.600 -214.400
Dekking Spoorwegen MF: HSL-Zuid: ontwerpfout viaducten (noord sectie) -70.000 -35.000 -35.000
Dekking Spoorwegen MF: Mogelijk maken 740m-treinen -39.000 -3.000 -5.000 -10.000 -15.000 -6.000
Dekking Spoorwegen MF: PHS Amsterdam -69.111 -31.184 -10.395 -27.532
Dekking Spoorwegen MF: PHS Amsterdam (Exploitatie, onderhoud en vernieuwing) -10.889 -10.889
Dekking Spoorwegen MF: Spoorknoop Eindhoven -10.000 -7.000 -3.000
Dekking Spoorwegen MF: Subsidieaanvraag 2026: gematerialiseerde risico’s -30.300 -14.300 -1.700 -14.300
Dekking Spoorwegen MF: Subsidieaanvraag 2026: tegenvallers in de scope -7.400 -5.300 -1.000 -100 -100 -100 -100 -200 -100 -100 -100 -100 -100
Dekking Spoorwegen MF: Subsidieaanvraag 2026: wettelijke vereisten -88.600 -21.800 -8.600 -15.200 -4.800 -4.800 -4.700 -4.900 -4.700 -4.800 -4.700 -4.900 -4.700
Dekking Spoorwegen MF: vervanging ERTMS op HSL-zuid: onderkant bandbreedte -150.000 -10.000 -21.500 -21.500 -21.500 -21.500 -6.000 -6.000 -6.000 -6.000 -6.000 -6.000 -6.000 -6.000 -6.000
HXII: Caribisch Nederland -5.230 -5.015 -215
HXII: Digitale Transport Strategie -34.370 -3.532 -4.462 -2.198 -2.198 -2.198 -2.198 -2.198 -2.198 -2.198 -2.198 -2.198 -2.198 -2.198 -2.198
HXII: EUMETSAT -16.654 -655 -954 -1.058 -784 -1.467 -1.467 -1.467 -1.467 -1.467 -1.467 -1.467 -1.467 -1.467
HXII: EU richtlijn Luchtkwaliteit Monitoring -4.368 -336 -336 -336 -336 -336 -336 -336 -336 -336 -336 -336 -336 -336
HXII: PBNI -1.255 -1.255
HXII: Robuuste Hoofdvaarwegen -7.034 -1.461 -1.051 -1.014 -978 -253 -253 -253 -253 -253 -253 -253 -253 -253 -253
HXII: Ruimtelijke coördinatie van buisleidingstroken -16.462 -370 -1.622 -1.622 -1.622 -1.622 -1.372 -1.372 -1.372 -1.372 -1.372 -1.372 -1.372
HXII: Terugbetaling Vrachtwagenheffing 287.000 31.695 138.784 116.521
HXII: Zonnepanelen Schiphol -5.800 -5.800
Overboeking Critical Entities Resilience Directive (CER-richtlijn) -6.108 -1.636 -1.636 -1.418 -1.418
Overboeking DGMo en DGLM-brede problematiek -77.722 -1.029 -2.938 -11.665 -19.204 -19.298 -23.588
Overboeking Faseovergang reservering naar planuitwerking Merwede Linge Lijn -239 -239
Overboeking Faseovergang reservering naar planuitwerking Nedersaksenlijn -10.000 -6.000 -4.000
Overboeking Faseovergang verkenning naar planuitwerking Station Nijmegen -55.236 -1.800 -2.500 -5.000 -12.000 -14.000 -10.000 -6.000 -3.936
Overboeking Goederenvervoer -429 -429
Overboeking Herijking instandhouding -800 -800
Overboeking HOV4 -146.546 -35.527 -33.305 -33.306 -44.408
Overboeking Invulling veiligheid en goederenvervoer -6.400 -6.400
Overboeking Klimaatneutrale en Circulaire Infrastructuur -44.650 -15.690 -14.160 -7.600 -3.600 -3.600
Overboeking Kortlopende schuld verlofuren RWS -12.430 -12.430
Overboeking Misgelopen prijsbijstelling tranche 2025 -288.692 -169.705 -83.054 -35.933
Overboeking Multimodaal Metropoolregio Eindhoven -76.134 -44.523 -20.330 -7.319 -3.962
Overboeking Onderzoek mee- en tegenvallers -600 -600
Overboeking Ontsluiting Woningbouw 10.000 10.000
Overboeking Onsluiting Woningbouw II -133.576 -500 -1.000 -3.000 -3.000 -5.000 -30.000 -30.000 -41.301 -19.775
Overboeking Restbudget Reservering Bereikbaarheid WOMO -172.000 -49.476 -19.846 -47.584 -14.094 -41.000 0 0 0
Overboeking Reservering restbudget naar verkenning A27 Zeewolde - Eemnes 200.000 18.997 63.699 74.994 42.310
Overboeking Sedimentatiesuppleties Rijn-Midden Waal -2.369 -1.145 -1.224
Overboeking Spreiden en Mijden -25.000 -600 -24.400
Overboeking Stikstofdeskundigheid -2.588 -647 -647 -647 -647
Overboeking Strategische capaciteitsmanagement -25.170 -25.170
Overboeking Verkenningen Ameland Hoofdwegennet naar verkenning Ameland -850 -850
Overboeking Westflank Groningen -91.037 -5.552 -11.101 -33.306 -33.306 -7.772
Overboeking Wind in de Zeilen -125 -125
Overboeking WoMo II middelen -1.501.272 -18.998 -85.676 -122.064 -215.254 -364.205 -426.849 -154.018 -38.699 -59.694 -15.815
Kasschuiven 2026 art. 11 0 629.914 -1.489 417.728 129.064 -166.244 444.386 182.401 -115.563 -10.241 81.031 -37.976 -374.287 -140.949 -955.685
Loon- en prijsbijstelling tranche 2026 2.642.704 274.505 285.539 207.370 209.254 208.739 177.076 166.719 164.151 161.702 160.356 157.579 156.851 157.935 154.928
Prijsstijgingen Hoofdvaarwegennet: Overig (Vernieuwing) -69.439 -69.439
Prijsstijgingen Hoofdwegennet: Badhoevendorp -20.000 -10.000 -10.000
Prijsstijgingen Hoofdwegennet: ViA15 -65.000 -15.000 -15.000 -20.000 -15.000
Provinciefonds: Maaslijn -34.300 -34.300
Saldo 2025 17.239
Mutaties Voorjaarsnota 2026 55.018 -268.771 -7.201 -312.862 -513.521 90.672 184.674 -92.018 61.032 122.413 93.277 -420.385 -30.738 -854.763
Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet 2026 Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte 338.169 405.591 606.480 707.223 1.258.036 1.529.381 1.461.087 1.045.030 1.474.813 1.342.551 1.269.476 1.046.116 992.450 986.368
1) er wordt € 82,1 miljoen geschoven vanuit 2040 naar eerdere jaren
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 11.09 Ontvangsten 0 0
Mutaties Voorjaarsnota 2026
Stand eerste suppletoire wet 2026 artikelonderdeel 11.09 Ontvangsten 0 0
Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2026 Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte 0 0
Totaal Ontvangsten stand eerste suppletoire wet 2026 Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte 0 0
Tabel 20 Artikel 12 Hoofdwegennet (bedragen x € 1.000)
Totaal mutatie 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039
Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2026 Hoofdwegennet 4.441.264 4.671.362 4.646.650 4.373.178 3.954.851 3.715.186 3.590.295 3.382.298 3.481.160 3.752.738 3.615.898 3.443.744 3.571.201 3.135.406
Bijdragen derden -11.033 513 443 1.590 -11.500 0 0 0 -2.079 0 0 0 0 0 0
DBFM-conversie A12/A15 Ressen (ViA15) -390.120 -17.577 -718.122 -321.262 4.774 16.049 17.976 195.628 121.717 78.856 89.164 86.732 85.220 87.015 -116.290
Dekkingsopgave Hoofdwegennet MF: A2 Vonderen-Kerensheide 176.669 176.669
Dekkingsopgave Hoofdwegennet MF: A4 Vlietland-N14 7.737 7.737
Dekkingsopgave Hoofdwegennet MF: Autonome Voertuigen en A67 Leenderheide-Geldrop 55.700 20.700 35.000
Dekkingsopgave Hoofdwegennet MF: E&O terugdraaien BKN besparingsmaatregelen 204.000 68.000 34.000 34.000 34.000 34.000
Dekkingsopgave Hoofdwegennet MF: E&O Exogene tegenvallers 54.875 52.825 1.600 150 150 150
Dekkingsopgave Hoofdwegennet MF: Grenscontroles 4.971 4.971
Dekkingsopgave Hoofdwegennet MF: Individueel Keuze Budget 11.029 11.029
Dekkingsopgave Hoofdwegennet MF: Meevaller A1 Apeldoorn-Azelo -16.850 -16.850
Dekkingsopgave Hoofdwegennet MF: Meevaller Beter Benutten -2.459 -2.459
Dekkingsopgave Hoofdwegennet MF: Meevaller N35 Combi Nijverdal -1.000 -51 -949
Dekkingsopgave Hoofdwegennet MF: Meevaller FES Pilot A10 A'dam -2.698 -2.698
Dekkingsopgave Hoofdwegennet MF: Meevaller Spoedwet Wegverbreding -198 -198
Dekkingsopgave Hoofdwegennet MF: Verzorgingsplaatsen 17.320 9.020 8.300
HXII: BDU Rijksbijdrage Zuid Holland Bereikbaar 2026 -5.219 -5.219
HXII: BDU Spreiden en Mijden -2.445 -2.445
HXII: Beter Benutten -10.604 -3.000 -3.000 -3.000 -1.604
HXII: Maatwerk KNMI-RWS -818 -818
HXII: Overboekingen BOA -2.328 -2.328
HXII: Netwerkgebonden kosten -41.446 -3.018 -2.956 -2.956 -2.956 -2.956 -2.956 -2.956 -2.956 -2.956 -2.956 -2.956 -2.956 -2.956 -2.956
HXII: Subsdie DITM -78 -78
HXII: VeiligheidNL -667 -667
HXII: Samen in transitie decharge -165 -165
HXII: Subsidieregeling Topsector Logistiek -16.979 -16.979
HXII:Tolheffing -256 -256
HXII: Vernieuwing Generieke Processen 55 55
HXII: Vrachtwagenheffing -4.954 -4.954
HXII: VSD Spreiden en Mijden -3.872 -1.750 -1.822 -150 -150
Kasschuiven art 12 0 -132.486 -96.381 -226.638 -109.384 -119.521 -257.981 -149.961 214.516 196.756 138.913 230.410 172.628 17.687 39.352
Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming 2026 0 55.000 40.000 -50.000 -45.000 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Kaderruilen MF 0 -170.000 225.000 0 200.000 50.000 210.000 -45.000 0 -50.000 0 -520.000 50.000 50.000
Overboeking Benodigde capaciteit aanleg en beheer en onderhoud 25.170 25.170
Overboeking Critical Entities Resilience Directive (CER-richtlijn) 5.420 1.452 1.452 1.258 1.258
Overboeking Indexatieverschillen 641.413 294.030 274.640 15.000 15.061 20.000 15.000 0 0 0 7.682 0 0 0 0
Overboeking Invulling ambitieuze niveau SEB -535 -535
Overboeking Klimaatneutrale en Circulaire Infrastructuur 44.650 15.690 14.160 7.600 3.600 3.600
Overboeking Multimodaal Metropoolregio Eindhoven 76.134 44.523 20.330 7.319 3.962
Overboeking Onderzoek mee- en tegenvallers 600 600
Overboeking Reservering restbudget naar verkenning A27 Zeewolde - Eemnes -200.000 -18.997 -63.699 -74.994 -42.310
Overboeking Restbudget Reservering Bereikbaarheid WOMO 131.000 49.476 19.846 47.584 14.094
Overboeking Schinkelbrug -5.799 0 0 -5.799
Overboeking Sedimentatiesuppleties Rijn-Midden Waal 394 182 212
Overboeking Spreiden en Mijden 25.000 600 24.400
Overboeking Stikstofdeskundigheid 2.588 647 647 647 647
Overboeking Verkenningen Ameland Hoofdwegennet naar verkenning Ameland 850 850
Overboeking Zuidasdok -139 -139
Saldo Hoofdwegennet 2025 118.587 118.587 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Saldo mee-en tegenvallers 373 -304 -146 470 139 54 80 80
Taakstelling Jetten-I -526.418 0 -3.860 -7.721 -24.977 -48.986 -48.986 -48.986 -48.986 -48.986 -48.986 -48.986 -48.986 -48.986 -48.986
VRO: Brainport -52 -52
VWS: ZonMw programma Fietsveiligheid -40.805 -1.215 -5.630 -8.665 -8.850 -5.740 -5.015 -3.485 -2.205 0 0 0 0 0 0
Mutaties Voorjaarsnota 2026 302.435 -213.592 -559.304 -142.226 101.357 -246.185 145.092 265.451 237.764 133.817 265.200 -137.371 123.540 -43.800
Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet 2026 Hoofdwegennet 4.743.699 4.457.770 4.087.346 4.230.952 4.056.208 3.469.001 3.735.387 3.647.749 3.718.924 3.886.555 3.881.098 3.306.373 3.694.741 3.091.606
1) er wordt € 82,1 miljoen geschoven vanuit eerdere jaren naar 2040
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 12.09 Ontvangsten 93.024 84.334 72.758 77.102 67.995 109.825 157.229 114.519 103.487 105.247 107.007 108.768 110.530 286.904
Bijdragen derden -11.033 513 443 1.590 -11.500 -2.079
Kasschuiven Hoofdwegennet ontvangsten 0 -314 -477 478 313
Saldo 2025 Hoofdwegennet Ontvangsten 82.387 82.387
Mutaties Voorjaarsnota 2026 82.586 -34 2.068 -11.187 0 0 0 -2.079 0 0 0 0 0 0
Stand eerste suppletoire wet 2026 artikelonderdeel 12.09 Ontvangsten 175.610 84.300 74.826 65.915 67.995 109.825 157.229 112.440 103.487 105.247 107.007 108.768 110.530 286.904
Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2026 Hoofdwegennet 93.024 84.334 72.758 77.102 67.995 109.825 157.229 114.519 103.487 105.247 107.007 108.768 110.530 286.904
Totaal Ontvangsten stand eerste suppletoire wet 2026 Hoofdwegennet 175.610 84.300 74.826 65.915 67.995 109.825 157.229 112.440 103.487 105.247 107.007 108.768 110.530 286.904
Tabel 21 Artikel 13 Spoorwegen (bedragen x € 1.000)
Totaal mutatie 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039
Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2026 Spoorwegen 3.175.694 3.034.507 2.949.327 2.918.182 2.805.365 2.536.244 2.640.937 2.655.445 2.486.730 2.432.195 2.360.118 2.522.532 2.733.899 2.510.307
Afrekeningen ProRail 61.495 61.495
Bijdragen derden 1.596 1.596
Dekkingsopgave Spoorwegen MF: Excessieve Prijsstijgingen instandhouding ProRail 533.000 318.600 214.400
Dekkingsopgave Spoorwegen MF: HSL-Zuid: ontwerpfout viaducten (noord sectie) 70.000 35.000 35.000
Dekkingsopgave Spoorwegen MF: Mogelijk maken 740m-treinen 39.000 3.000 5.000 10.000 15.000 6.000
Dekkingsopgave Spoorwegen MF: PHS Amsterdam (Exploitatie, onderhoud en vernieuwing) 10.889 10.889
Dekkingsopgave Spoorwegen MF: Spoorknoop Eindhoven 10.000 7.000 3.000
Dekkingsopgave Spoorwegen MF: Subsidieaanvraag 2026: gematerialiseerde risico's 30.300 14.300 1.700 14.300
Dekkingsopgave Spoorwegen MF: Subsidieaanvraag 2026: tegenvallers in de scope 7.400 5.300 1.000 100 100 100 100 200 100 100 100 100 100
Dekkingsopgave Spoorwegen MF: Subsidieaanvraag 2026: wettelijke vereisten 88.600 21.800 8.600 15.200 4.800 4.800 4.700 4.900 4.700 4.800 4.700 4.900 4.700
Dekkingsopgave Spoorwegen MF: vervanging ERTMS op HSL-zuid: onderkant bandbreedte 150.000 10.000 21.500 21.500 21.500 21.500 6.000 6.000 6.000 6.000 6.000 6.000 6.000 6.000 6.000
HXII BDU Bijdrage Vervoersregio Amsterdam (Oude Lijn) -1.027 -1.027
HXII: BDU Bijdrage Vervoersregio Amsterdam (Guisweg) -3.459 -3.459
HXII: BOA gebiedsprogrammas -792 -792
HXII: Laadinfra-middelen ProRail 9.654 9.654
Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming 2026 0 90.000 70.000 -85.000 -75.000
Kaderruilen MF 0 105.000 59.000 -200.000 150.000 -159.000 45.000 50.000 50.000 -50.000 -50.000
Kasschuiven MF artikel 13 0 -318.522 -163.522 -213.522 -213.522 -13.522 -363.522 -163.522 -258.522 -213.522 -263.522 -213.522 -263.522 -163.522 -163.522
Overboeking Amsterdam CS Cuypershal naar PHS:Amsterdam -2.360 -2.360
Overboeking Bereikbaar Rotterdam naar MF artikel 15 -2.000 -1.750 -250
Overboeking ERTMS (correctie) 204 204
Overboeking Faseovergang reservering naar planuitwerking Merwede Linge Lijn 239 239
Overboeking Faseovergang reservering naar planuitwerking Nedersaksenlijn 10.000 6.000 4.000
Overboeking Faseovergang verkenning naar planuitwerking Station Nijmegen 55.236 1.800 2.500 5.000 12.000 14.000 10.000 6.000 3.936
Overboeking Goederenvervoer 55 55
Overboeking Invulling veiligheid en goederenvervoer 6.400 6.400
Overboeking naar Ministerie van VRO voor bereikbaarheid Brainport -52 -52
Overboeking Onsluiting Woningbouw II 88.801 500 1.000 3.000 3.000 5.000 30.000 30.000 16.301
Overboeking PHS Rijswijk-Rotterdam naar Spoorcapaciteit 2030 1.374 1.374
Overboeking Realisatiepacten Kijfhoek vanuit MF artikel 15 6.000 2.000 590 2.000 1.410
Overboeking Duurzaam Mobiliteit Openbaar Vervoer en Spoor 2.330 2.330
Overboeking van MF artikel 13.03 naar 17.10 -90 -90
Overboeking van MF artikel 17 naar 13 195 33 162
Overboeking Wind in de Zeilen 125 125
Overboekingen naar EZK -479 -479
Saldo 2025 MF artikel 13 11.580 11.580
WoMo middelen - Herallocatie IBOI 2025 13.029 13.029
Mutaties Voorjaarsnota 2026 -20.156 32.932 142.389 -14.322 -126.850 -149.622 -272.622 -181.111 -202.422 -189.693 -202.622 -202.722 -202.522 -202.722
Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet 2026 Spoorwegen 3.155.538 3.468.211 3.198.164 3.082.211 2.782.988 2.399.730 2.562.913 2.894.574 2.473.795 2.296.608 2.232.593 2.655.896 2.820.114 2.935.390
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 13.09 Ontvangsten 300.998 150.284 153.284 149.586 163.284 166.284 168.284 170.284 166.484 183.784 167.484 167.484 167.484 242.784
Afrekening tweede helft 2025: diverse projecten ProRail -129.186 -129.186
Bijdragen derden 2.197 2.197
Saldo 2025: Ontvangsten 150.945 150.945
Mutaties Voorjaarsnota 2026 23.956
Stand eerste suppletoire wet 2026 artikelonderdeel 13.09 Ontvangsten 324.954 150.284 153.284 149.586 163.284 166.284 168.284 170.284 166.484 183.784 167.484 167.484 167.484 242.784
Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2026 Spoorwegen 300.998 150.284 153.284 149.586 163.284 166.284 168.284 170.284 166.484 183.784 167.484 167.484 167.484 242.784
Totaal Ontvangsten stand eerste suppletoire wet 2026 Spoorwegen 324.954 150.284 153.284 149.586 163.284 166.284 168.284 170.284 166.484 183.784 167.484 167.484 167.484 242.784
Tabel 22 Artikel 14 Regionale infrastructuur en bereikbaarheidsprogramma's (bedragen x € 1.000)
Totaal mutatie 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 14.01 Regionale infrastructuur en bereikbaarheidsprogramma's 426.854 199.659 231.014 175.726 197.102 219.031 217.593 148.820 70.000 60.000 76.780
HXII: BDU Bijdrage Metropoolregio Rotterdan Den Haag (Ranstadrail/Metro) -10.000 -10.000
HXII: BDU Bijdrage Metropoolregio Rotterdan Den Haag (Stadsbrug) -1.000 -1.000
HXII: BDU Bijdrage Metropoolregio Rotterdan Den Haag (Trekvlietbrug) -4.087 -4.087
HXII: BDU Bijdrage Metropoolregio Rotterdan Den Haag (Vlietlijn) -22.066 -22.066
HXII: BDU Bijdrage Vervoersregio Amsterdam (OV Amsterdam-Haarlemmermeer) -14.300 -14.300
Kasschuiven Bereikbaarheidsprogramma's 0 18.500 -11.400 33.900 -41.000
Kasschuiven Regionale infrastructuur 0 -11.446 26.729 7.122 13.556 28.174 -2.528 -32.680 -42.362 33.811 24.778 -45.154
Overboeking Onsluiting Woningbouw II 44.775 25.000 19.775
Overboeking HOV4 146.546 35.527 33.305 33.306 44.408
Overboeking WoMo II middelen 1.501.272 18.998 85.676 122.064 215.254 364.205 426.849 154.018 38.699 59.694 15.815
Herschikking WOKT -10.000 -10.000
Overboeking Westflank Groningen 91.037 5.552 11.101 33.306 33.306 7.772
Herverdeling restbudget Reservering Bereikbaarheid WOMO 41.000 41.000
Saldo 2025 Bereikbaarheidsprogramma's 7.242 7.242
Saldo 2025 Regionale infrastructuur 988 988
Voorjaarsbesluitvorming 2026: Programmaschuiven MF 14.01.03 0 -17.407 5.000 5.000 5.000 2.407
WoMo middelen - Herallocatie Prijsbijstelling 2025 15.222 15.222
Mutaties Voorjaarsnota 2026 13.908 128.004 234.698 311.524 405.151 426.728 121.338 21.337 113.280 55.815 -45.154
Stand eerste suppletoire wet 2026 artikelonderdeel 14.03 Bereikbaarheidsprogramma's 440.762 327.663 465.712 487.250 602.253 645.759 338.931 170.157 183.280 115.815 31.626
Tabel 23 Artikel 15 Hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1.000)
Totaal mutatie 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039
Ontwerpbegroting 2026 Hoofdvaarwegennet 1.547.487 1.559.839 1.579.244 1.596.726 1.563.052 1.453.166 1.666.929 1.705.953 1.501.634 1.558.430 1.640.758 1.563.322 1.510.749 1.493.428
Bijdragen derden 15.427 15.427 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Dekkingsopgave Hoofdvaarwegennet MF: E&O Excessieve prijsstijgingen 56.000 56.000
Dekkingsopgave Hoofdvaarwegennet MF: Rijksrederij MPV-50 72.900 8.100 8.100 8.100 8.100 8.100 8.100 8.100 8.100 8.100
Dekkingsopgave Hoofdvaarwegennet MF: Sluis Wilhelminakanaal 30.595 4.500 18.000 8.095
Dekkingsopgave Hoofdvaarwegennet MF: Varend ontgassen E-noses 22.100 1.700 1.700 1.700 1.700 1.700 1.700 1.700 1.700 1.700 1.700 1.700 1.700 1.700
Dekkingsopgave Hoofdvaarwegennet MF: Waddenzee VTS 1.318 518 800
Goederenvervoer en realisatiepacten -3.626 374 -250 -340 -2.000 -1.410 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming 2026 3.500 10.000 -10.000 -3.500
Kaderruilen MF -50.000 -50.000 30.000 70.000
Kasschuiven Hoofdvaarwegennet 0 -23.911 5.649 -129.626 51.924 90.014 15 -69.985 -19.985 -122 -1.953 -1.953 -1.953 -1.953 103.839
Kasschuiven Hoofdvaarwegennet Ontvangsten 0 -2.766 8.846 -7.028 675 667 -394
HXII: BOA protocol MGB 2026 -192 -192
HXII: Buisleidingen per 2026 niet meer op MF -3.771 -897 -1.622 -1.252
HXII: Contractmanagement Connekt -50 -50
HXII: Maatwerk KNMI-RWS (deel MF) -1.016 -1.016
HXII: NOVEX Rotterdam -1.000 -300 -400 -300
HXII: Onderzoek Kustwacht -500 -500
HXII: Optimalisatie Wilhelminakanaal -11.680 -5.000 -6.000 -680
HXII: Salarisbudget DMZ -1.680 -120 -120 -120 -120 -120 -120 -120 -120 -120 -120 -120 -120 -120 -120
Overboeking indexatieverschillen 34.207 24.912 26.450 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Overboekingen naar andere ministeries: Defensie -31.045 -17.930 -1.343 -1.343 -1.343 -1.343 -1.343 -800 -800 -800 -800 -800 -800 -800 -800
Overboekingen naar andere ministeries: EZ -1.865 -1.865
Overige mutaties 4.599 2.548 1.196 160 160 535 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Prijsstijgingen Hoofdvaarwegennet: Overig (Vernieuwing) 69.439 69.439
Saldo hoofdvaarwegennet 2025 5.542 5.542 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Saldo mee en tegenvallers -35.713 -6.023 -8 -20 0 -2 0 0 0 -29.660 0 0 0 0 0
Taakstelling Jetten-I -309.966 0 -2.250 -4.521 -14.735 -28.846 -28.846 -28.846 -28.846 -28.846 -28.846 -28.846 -28.846 -28.846 -28.846
Mutaties Voorjaarsnota 2026 57.233 85.287 -149.595 26.761 68.615 -70.888 -59.951 -39.951 -49.748 -21.919 -21.919 48.081 -21.401 76.573
Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet 2026 Hoofdvaarwegennet 1.604.720 1.645.126 1.429.649 1.623.487 1.631.667 1.382.278 1.606.978 1.666.002 1.451.886 1.536.511 1.618.839 1.611.403 1.489.348 1.570.001
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 15.09 Ontvangsten 3.752 2.737 15.491 9.275 9.950 544 150 150 150 150 150 150 150 150
Bijdragen derden 15.427 15.427 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Kasschuiven Hoofdvaarwegennet Ontvangsten 0 -2.766 8.846 -7.028 675 667 -394
Saldo 2025 ontvangsten 1.144 1.144 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Stand eerste suppletoire wet 2026 artikelonderdeel 15.09 Ontvangsten 16.571 17.557 11.583 8.463 9.950 10.617 150 150 150 150 150 150 150 150 150
Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2026 Hoofdvaarwegennet 3.752 2.737 15.491 9.275 9.950 544 150 150 150 150 150 150 150 150
Totaal Ontvangsten stand eerste suppletoire wet 2026 Hoofdvaarwegennet 17.557 11.583 8.463 9.950 10.617 150 150 150 150 150 150 150 150 150
Tabel 24 Artikel 17 Megaprojecten Verkeer en Vervoer (bedragen x € 1.000)
Totaal mutatie 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039
Ontwerpbegroting 2026 Megaprojecten Verkeer en Vervoer 591.006 720.610 670.735 798.175 591.343 434.448 555.924 707.446 608.766 535.620 486.989 272.341 388.287 70.404
Afrekening tweede helft 2025 ProRail 11.104 11.104
Afrekeningen tweede helft 2025: diverse projecten 1.484 1.484
Bijdragen derden Zuidasdok 2.889 585 28 320 1.956
Dekkingsopgave MF: Claim niet toegekende IBOI tranche 2025 12.975 7.802 5.173
Dekking Spoorwegen MF: PHS Amsterdam 69.111 31.184 10.395 27.532
HXII: RVO ERTMS -563 -563
Kaderaanpassing MF Voorjaarsbesluitvorming 2026 0 70.000 65.000 -65.000 -70.000
Kaderruilen MF Voorjaarsbesluitvorming 2026 0 40.000 -40.000
Kaderaanpassing MF Voorjaarsbesluitvorming 2026 0 81.500 65.000 -65.000 -81.500
Kaderruilen MF Voorjaarsbesluitvorming 2026 0 41.000 -41.000
Kasschuiven PHS 0 -22.000 -155.000 -10.000 -50.000 172.000 65.000
Kasschuiven ERTMS 0 -88.000 -192.211 0 -131.000 0 -100.000 0 0 0 0 0 228.000 0 283.211
Kasschuiven Zuidasdok 0 18.952 -111.380 9.573 75.094 71.551 160.370 37.563 -196.983 -196.533 7.647 -6.902 131.048
Overboeking Amsterdam CS Cuypershal naar PHS:Amsterdam 2.360 2.360
Overboeking ERTMS (correctie) -204 -204
Overboeking PHS Rijswijk-Rotterdam naar Spoorcapaciteit 2030 -1.374 -1.374
Overboeking van MF artikel 13.03 naar 17.10 90 90
Overboeking van MF artikel 17 naar 13 -195 -33 -162
Overboeking vanuit Hoofdwegennet naar Zuidasdok 139 139
Overboeking vanuit MF artikel 12 (Vernieuwing) voor Schinkelbrug 5.799 5.799
Saldo 2025 ERTMS -47.092 -47.092
Saldo 2025 PHS -93.113 -93.113
Saldo 2025: Zuidasdok 20.447 20.447
Mutaties Voorjaarsnota 2026 -5.211 -232.199 -96.719 -207.406 73.345 10.370 -43.437 -198.357 -196.533 7.647 -6.902 531.048 0 348.211
Stand eerste suppletoire wet 2026 Megaprojecten Verkeer en Vervoer 585.795 488.411 574.016 590.769 664.688 444.818 512.487 509.089 412.233 543.267 480.087 803.389 388.287 418.615
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 17.09 Ontvangsten 84.434 69.984 90.701 71.291 75.878 80.068 45.381 57.941 1.745
Afrekeningen tweede helft 2025: diverse projecten 14.048 14.048
Bijdragen Derden Ontvangsten Megaprojecten Verkeer en Vervoer 1.777 1.777
Kasschuiven Ontvangsten Megaprojecten Verkeer en Vervoer 429 429
Saldo 2025 Ontvangsten Megaprojecten Verkeer en Vervoer 2.890 6.840 -135 -173 -1.169 1.881 -3.745 -1.586 1.341 -364
Mutaties Voorjaarsnota 2026 23.094 -135 -173 -1.169 1.881 -3.745 -1.586 1.341 -364
Stand eerste suppletoire wet 2026 artikelonderdeel 17.09 Ontvangsten 107.528 69.849 90.528 70.122 77.759 76.323 43.795 59.282 1.381
Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2026 Megaprojecten Verkeer en Vervoer 84.434 69.984 90.701 71.291 75.878 80.068 45.381 57.941 1.745
Totaal Ontvangsten stand eerste suppletoire wet 2026 Megaprojecten Verkeer en Vervoer 107.528 69.849 90.528 70.122 77.759 76.323 43.795 59.282 1.381
Tabel 25 Artikel 18 Overige uitgaven en ontvangsten (bedragen x € 1.000)
Totaal mutatie 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 18.06 Externe veiligheid 1.000 850 642
Saldo 2025 Externe Veiligheid 807 807
Mutaties Voorjaarsnota 2026 807
Stand eerste suppletoire wet 2026 artikelonderdeel 18.06 Externe veiligheid 1.807 850 642
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 18.08 Netwerkoverstijgende kosten 0 0 0
Mutaties Voorjaarsnota 2026
Stand eerste suppletoire wet 2026 artikelonderdeel 18.08 Netwerkoverstijgende kosten 0 0 0
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 18.11 Investeringsruimte 0 0 0 0 0 0 0
Mutaties Voorjaarsnota 2026
Stand eerste suppletoire wet 2026 artikelonderdeel 18.11 Investeringsruimte 0 0 0 0 0 0 0
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 18.12 Nader toe te wijzen BenO en Vervanging 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Mutaties Voorjaarsnota 2026
Stand eerste suppletoire wet 2026 artikelonderdeel 18.12 Nader toe te wijzen BenO en Vervanging 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 18.16 Reservering Omgevingswet 0 0
Mutaties Voorjaarsnota 2026
Stand eerste suppletoire wet 2026 artikelonderdeel 18.16 Reservering Omgevingswet 0 0
Totaal Uitgaven stand ontwerpbegroting 2026 Overige uitgaven en ontvangsten 1.000 850 642 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Totaal Uitgaven stand eerste suppletoire wet 2026 Overige uitgaven en ontvangsten 1.807 850 642 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 18.09 Ontvangsten
Saldo 2025 art 18 Ontvangsten 4 4
Mutaties Voorjaarsnota 2026 4
Stand eerste suppletoire wet 2026 artikelonderdeel 18.09 Ontvangsten 4
Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 18.10 Saldo van de afgesloten rekeningen
Nadelig saldo 2025 Saldo van de afgesloten rekeningen -163.912 -163.912
Mutaties Voorjaarsnota 2026 -163.912
Stand eerste suppletoire wet 2026 artikelonderdeel 18.10 Saldo van de afgesloten rekeningen -163.912
Totaal Ontvangsten stand ontwerpbegroting 2026 Overige uitgaven en ontvangsten
Totaal Ontvangsten stand eerste suppletoire wet 2026 Overige uitgaven en ontvangsten -163.908

4.2 Bijlage 2 MIRT-Projectenoverzicht

In deze bijlage zijn de MIRT-projecttabellen met de aanlegprojecten en de programma’s voor planning en studies opgenomen waarin de begrotingsmutaties op projectniveau zichtbaar zijn gemaakt. Deze MIRT-tabellen zijn in ieder geval voorzien van toelichtingen indien sprake is:

  • –van een wijziging (anders dan door de verwerking van prijsbijstelling) in het taakstellend projectbudget groter dan 10% of meer dan € 10 miljoen;

  • –van een wijziging groter dan één jaar in de oplevering van het project.

De stand «vorig projectbudget» betreft de stand in de Najaarsnota 2025. De stand «vorig kasbudget» betreft de stand Ontwerpbegroting 2026.

Tabel 26 Projectoverzicht behorende bij 11.01: Verkenningen (bedragen x € 1 miljoen)
Verkenningen (11.01) Projectbudget Planning Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig Voorkeursbeslissing
Projecten Noord Nederland
Verkenning Groningen Suiker 98 97
Vaarverbinding Ameland 247 248
Nedersaksenlijn 2001 0 1
N33 Noord (Appingedam - Eemshaven) 253 0 2
Projecten Noordwest-Nederland
OV en Wonen in en rond Utrecht 1478 905 3
OV-verbinding Amsterdam-Haarlemmermeer 1058 1072 4
Verkenning Oude Lijn 1555 1402 5
A27 Zeewolde-Eemnes 200 0 6
Projecten Zuidwest-Nederland
Verkenning MerwedeLingelijn 57 57
Verkenning Rail Gent Terneuzen 113 113
Verkenning BRT Leiden-Zoetermeer 37 37
A15 Papendrecht -Gorinchem
Projecten Zuid-Nederland
A2/N2 (incl. Brainportlijn) 417 417
Bosch Centraal 249 142 7
Programma SmartwayZ.NL: A58 Breda-Tilburg 0 0
Projecten Oost-Nederland
Verkenning Knooppunt OV Nijmegen 0 55 8
Verkenning RegioExpress 89 87
Verkenning Eurregiorail 33 33
N35 Wijthmen-Nijverdal 113 112
Verkenning Veluwelijn 99 0 9
Totaal verkenningsprogramma
Totaal verkenningsprogramma
Begroting (MF 11.01) 8.097 4.777

Toelichting

  1. Nedersaksenlijn: In verband met de faseovergang naar de verkenningsfase is € 2 miljard overgeboekt van MF 11.03 naar MF 11.01. Tevens is daarna € 10 miljoen overgeboekt van MF 11.01 naar MF 13.03 in verband met het afgeven van een subsidiebeschikking voor de verkenningsfase.

  2. N33 Noord (Appingedam-Eemshaven): Dit betreft een overboeking van de reservering inzet restbudget om een aantal gepauzeerde projecten weer op te starten.

  3. OV en Wonen in en rond Utrecht: Vanuit de €2,5 miljard WoMo-middelen is € 562,3 miljoen toegevoegd voor de realisatie van de Merwedelijn, ten behoeve van de bouw van 10.000 extra woningen in Groot Merwede t/m 2034 en de inspanning om vanaf 2035 te starten met de ontwikkeling van Rijnenburg. Daarnaast is vanuit de WoMo-middelen aanvullend € 10,8 miljoen toegevoegd ter compensatie van de ingehouden prijsbijstelling 2025.

  4. OV-verbinding Amsterdam-Haarlemmermeer: Via de BDU-uitkering 2026 is ten behoeve van de OV-verbinding Amsterdam-Haarlemmermeer € 14 miljoen beschikbaar gesteld aan de Vervoersregio Amsterdam.

  5. Oude Lijn: Via de BDU-uitkering 2026 is ten behoeve van de gemaakte studiekosten Oude Lijn € 1 miljoen beschikbaar gesteld aan de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Vanuit de WoMo-middelen is aanvullend € 11,3 miljoen toegevoegd ter compensatie van de ingehouden prijsbijstelling 2025. Daarnaast is vanuit de € 2,5 miljard WoMo-middelen € 143 miljoen toegevoegd voor Schiedam (€ 37,9 miljoen) en Leiden (€ 105,1 miljoen) aangezien er rondom de Knooppuntstations in deze plaatsen meer woningen en arbeidsplaatsen worden ontwikkeld dan eerder was voorzien.

  6. A27 Zeewolde-Eemnes: Opstart gepauzeerd project A27 Zeewolde-Eemnes: Dit betreft de overboeking van de reservering inzet restbudget van de gepauzeerde projecten (€ 200 miljoen) op artikel 12.03.02 naar artikel 11.01 Verkenningen ten behoeve van de start van de verkenning A27 Zeewolde-Eemnes (IENW/BSK-2025/106021).

  7. Hub Den Bosch: Vanuit de WoMo-middelen is aanvullend € 1,1 miljoen toegevoegd ter compensatie van de ingehouden prijsbijstelling 2025. Daarnaast is vanuit de € 2,5 miljard WoMo-middelen € 61,4 miljoen toegevoegd voor de vernieuwing van station ’s-Hertogenbosch waarbij op een duurzame manier de capaciteit wordt vergroot. De aanpassingen zijn erop gericht om de autonome reizigersgroei te faciliteren en de stedelijke en regionale woningbouwopgave duurzaam te ontsluiten. Tevens is € 37 miljoen toegevoegd aan het projectbudget in verband met excessieve prijsstijgingen en is € 7,5 miljoen aanvullend toegevoegd vanuit de generieke investeringsruimte zodat hiermee, samen met een aanvullende bijdrage van de regio, de totale kosten van het project gedekt zijn en de planning- en studiefase van start kan.

  8. Knooppunt OV Nijmegen: In verband met de faseovergang is € 55,2 miljoen overgeboekt vanuit MF 11.01 naar MF 13.03.04.

  9. Veluwelijn: Om meer Intercity's op de Veluwelijn, de verbinding tussen Amersfoort en Harderwijk, mogelijk te maken is € 98,7 miljoen gereserveerd vanuit de € 2,5 miljard WoMo middelen voor een keervoorziening, overwegmaatregelen en wellicht ook voor aanvullende maatregelen om een frequentieverhoging mogelijk te maken. De frequentieverhoging maakt de bouw van enkele duizenden woningen in de directe nabijheid van de Veluwelijn mogelijk.

Tabel 27 Projectoverzicht behorende bij 11.03: Reserveringen (bedragen x € 1 miljoen)
Reserveringen (11.03) Budget Planning Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig Voorkeursbeslissing
Projecten Noordwest-Nederland
Gebiedsprogramma regio Amsterdam 8 8 nvt
Projecten Zuid-Nederland
Multimodaal Metropool Regio Eindhoven 0 76 nvt 1
Brainport Eindhoven 753 744 2
Projecten Noord-Nederland nvt
Westflank Groningen 0 90 3
Reserveringen nvt
N33 Noord (Appingedam - Eemshaven) 0 253 nvt 4
Nedersaksenlijn 0 2000 nvt 5
Exploitatie en Onderhoud Caribisch Nederland 69 74 nvt
Maatregelenpakket Spoorgoederenvervoer 7 7 nvt
ERTMS 788 788 nvt
Programma Hoogfrequent Spoor 133 133 nvt
Pakket Zeeland 59 60 nvt
Elektrificatie Friese Waddenveren 50 50 nvt
Schoon Emissieloos Bouwen (rijksdiensten) 1 1 nvt
Reservering Bereikbaarheid WoMo HWN 0 374 nvt 6
Robuuste Hoofdvaarwegen 163 173 nvt 7
Goederenvervoercorridors 0 1 nvt
Programma Bescherming Noordzee Infrastructuur (PBNI) 174 180 nvt 8
Stikstof 11 14 nvt 9
Verduurzaming Gebouwen 1 1 nvt
Klimaatneutrale en Circulaire Infrastructuur 51 100 nvt 10
Lelylijn 4 4 nvt
Reservering CER 0 6 nvt 11
Ontsluiting Woningbouw 111 34 nvt 12
Reservering Ontsluiting Woningbouw 0 2441 nvt 13
Reservering Instandhouding 0 224 nvt 14
Totaal reserveringen 2.383 7.836
Begroting (MF 11.03) 2.383 7.836

Toelichting

  1. Multimodaal Metropool Regio Eindhoven: Dit betreft een overboeking ad € 76,1 miljoen naar art. 12 conform BO MIRT afspraak januari 2026, omdat een groot deel van het budget via de SPUK regeling SVDD in 2026 wordt overgeboekt naar de regio.

  2. Brainport Eindhoven: Vanuit de WoMo-middelen is aanvullend € 9 miljoen toegevoegd ter compensatie van de ingehouden prijsbijstelling 2025.

  3. Westflank Groningen: Conform BO MIRT afspraak wordt vanuit de reservering Westflank Groningen € 91 miljoen op artikel 11 (na aanvulling gemiste IBOI 2025 (1,651%)) overgeboekt naar artikel 14 WoMo middelen Westflank Groningen. Vanuit het programma WoMo wordt gewerkt aan een nieuwe SPUK-regeling «Tijdelijke regeling specifieke uitkering woningbouw en mobiliteit». Deze zal naar verwachting medio 2026 worden gepubliceerd. Via een specifieke uitkering onder deze regeling zullen de middelen aan Groningen beschikbaar worden gesteld.

  4. N33 Noord (Appingedam - Eemshaven): Voor de start van de verkenning N33 Noord worden de gereserveerde middelen naar het artikelonderdeel 11.01 Verkenningen (€ 252,5 miljoen) overgeboekt.

  5. Nedersaksenlijn: In verband met de faseovergang naar de verkenningsfase is € 2 miljard overgeboekt van MF 11.03 naar MF 11.01.

  6. Bereikbaarheid WOMO HWN: De resterende Woningbouwmiddelen van het kabinet Rutte IV zijn herverdeeld over diverse projecten. Dit budget is afkomstig vanuit de vijf gepauzeerde wegenprojecten in het voorjaar 2025. De overige middelen vloeien terug naar gemaakte afspraken en problematiek bij het programma WOMO.

  7. Robuuste Hoofdvaarwegen: Er is € 2,6 miljoen overgeboekt naar het project Ruimte voor de Rivier 2.0 voor sedimentatiesuppleties. Verder is er € 7 miljoen overgeboekt naar de beleidsbegroting Hoofdstuk XII voor extra beleidscapaciteit en inzet voor het project Klimaatbestendige netwerken.

  8. Programma Bescherming Noordzee Infrastructuur (PBNI): Er is € 5,3 miljoen overgeboekt naar de beleidsbegroting Hoofdstuk XII voor uitvoering in 2026 van het actieplan Programma Bescherming Noordzee Infrastructuur (PBNI). Hiervan is € 1,3 miljoen overgeboekt bij de Voorjaarsnota 2026 en € 4,0 miljoen naar aanleiding van Amendement Stoffer op de Ontwerpbegroting 2026. Voor PBNI is op het MF een reservering aangehouden voor het vervolg vanaf 2026. Alhoewel er nog geen zekerheid is over een volledig vervolg met inzet vanuit alle betrokken ministeries zijn er kosten die niet ineens wegvallen. Hiervoor wordt een beroep gedaan op de reserve op het MF in 2026. Dit betreft zowel opdrachten als personele uitgaven en inhuur.

  9. Stikstof: Dit betreft een overboeking naar Rijkswaterstaat om de extra landelijke taken voor stikstof uit te kunnen voeren. Deze werkzaamheden betreft naast generieke projectoverstijgende ook projectspecifieke advisering en worden uitgevoerd door daarvoor aangenomen stikstofdeskundigen van met name CD en WVL.

  10. Klimaatneutrale en Circulaire Infrastructuur: Dit betreft een overboeking van het restant van de middelen voor de opdracht inzake de verduurzaming van asfalt (€ 49 miljoen).

  11. Reservering CER: Dit betreft een overboeking naar Rijskwaterstaat voor de Critical Entities Resilience Directive (CER-richtlijn) en de Network and Information Security Directive (NIS2-richtlijn) die eind 2022 zijn vastgesteld door de Europese Unie. De richtlijnen zijn gericht op een versterking van de fysieke digitale en economische weerbaarheid van Europese lidstaten. De CER-richtlijn richt zich op de bescherming van organisaties tegen fysieke dreigingen zoals de gevolgen van (terroristische) misdrijven, sabotage en natuurrampen. Deze mutatie voorziet in toekenning van budget voor 2026 tot en met 2029.

  12. Ontsluiting Woningbouw: Het Rijk reserveert € 131 miljoen vanuit de resterende WoMo-middelen van het kabinet Rutte IV voor een toekomstige herstart van het in 2025 gepauzeerde project A6 Almere Oostvaarders-Lelystad. Zie MIRT-brief januari 2026.

  13. Reservering Ontsluiting Woningbouw Regeerakkoord: dit betreft een overboeking van € 865,4 miljoen van Gebiedsprogramma’s en Overige reserveringen (11.03.01) naar Verkenningen 11.01.01 na de besluitvorming om € 1 miljard Woningbouwmiddelen beschikbaar te stellen voor OV en spoor gerelateerde projecten.

  14. Reservering Instandhouding: Bij de Voorjaarsbesluitvorming 2026 is besloten om de middelen van de Reservering Instandhouding als dekkingsbron in te zetten voor de dekkingsopgave op het Mobiliteitsfonds.

Tabel 28 Projectoverzicht behorende bij 12.03.01 Aanlegprogramma (bedragen x € 1 miljoen)
Aanlegprogramma Hoofdwegennet (12.03.01) Kasbudget 2026 Projectbudget Openstelling Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig huidig vorig
Projecten Nationaal
Kleine projecten / Afronding projecten 28 10 86 86
Programma snelheidsaanpassing 3 0 56 56
Programma aansluitingen 2 0 129 129
Quick Wins Wegen 0 0 12 12
Verkeersveiligheid Rijks-N-wegen 12 9 39 23 1
ZSM 1+2 (spoedwet wegverbreding) 0 0 1.476 1.476 2016 2016
Projecten Noordwest-Nederland
A10 Amsterdam praktijk-proef FES 0 3 41 41 2018 2018
A10 Knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel (Zuidas) 87 86 867 869 2032-2036 2032-2036
A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere 20 38 1.189 1.222 2027 2
A9 Badhoevedorp 1 0 289 289 2017 2017
Projecten Zuidwest-Nederland
A15 Papendrecht-Sliedrecht 0 0 19 19 2021 2021
A4-A44 Rijnlandroute 0 0 543 543 regio regio
A4 Vlietland / N14 5 5 32 32 2020 2020
N57/59 EuroRAP (verkeersveiligheid) 14 12 22 22
Projecten Zuid-Nederland
A2 Passage Maastricht 0 0 686 686 2016 2016
A4 Dinteloord-Bergen op Zoom 0 0 260 260 2014 2014
A27 Houten Hooipolder 0 0 110 110 ntb ntb
A2 Het Vonderen-Kerensheide 115 132 605 425 2025-2027 2025-2027 3
KTM I Randweg Eindhoven 8 7 34 34
Projecten Oost-Nederland
A12-A15 Ressen - Oudenbroeken (ViA15) 0 350 184 1.308 2029-2031 2029-2031 4
A1 Apeldoorn - Azelo: fase 1 en fase 2a 3 3 463 480 2024 2024
N35 Combiplan Nijverdal 0 0 318 320 2015 2015
N35 Wijthmen - Nijverdal 18 8 25 25 2018 2018
Projecten Noord-Nederland
A7 Zuidelijke Ringweg Groningen fase 2 53 11 967 968 2024 2024
N31 Leeuwarden (De Haak) 0 0 222 222 2014 2014
Overige maatregelen
Fileaanpak 0 0 70 70
Afrondingen
Totaal aanlegprogramma 369 674 8.744 9.727
Totaal uitvoeringsprogramma 369 674 8.744 9.727
Aanleg uitgaven op MF 12.03.01 mbt Planning en studies
Programma Aanleg 369 674 8.744 9.727
Budget Aanleg (MF 12.03.01) 8.744 9.727
Overprogrammering (-) -266 0 0

Toelichting

  1. Verkeersveiligheid Rijks N-Wegen: Dit betreft een overheveling van de risicoreservering voor onvoorziene kosten voor tranche 2 van dit project t.b.v. zowel de grootschalige aanpak van de N36 en de N50 Kampen - Ramspol als het maatregelpakket voor de N14, N44, N59 en N915.

  2. A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere (SAA): Budgetoverheveling vanuit het SAA programma naar A9 Badhoevedorp-Holendrecht als gevolg van herwaardering risicoramingen, van programma naar project.

  3. A2 Het Vonderen-Kerensheide: Het projectbudget wordt opgehoogd in 2026 n.a.v. het besluit van de minister om door te gaan met project incl. omgevingsmaatregelen.

  4. A12-A15 Ressen - Oudenbroeken (ViA15): Vanwege de geïntegreerde ophoging (DBFM) wordt het projectbudget verhoogd.

Tabel 29 Projectoverzicht behorende bij 12.03.02 Planning en studies (bedragen x € 1 miljoen)
Planning en studies Hoofdwegennet (12.03.02) Projectbudget Planning Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig TB Openstelling
Aanleg uitgaven op MF 12.03.01 mbt Planning en studies -projecten ‒ 1.237 ‒ 1.249 nvt nvt
Projecten Nationaal nvt nvt
Beter Benutten 72 85 nvt nvt 1
Geluidsaneringprogramma – weg 580 580 nvt nvt
Kosten voorbereiding tol 118 118 nvt nvt
Exploitatie tol 565 565 nvt nvt
Reservering voor LCC 425 387 nvt nvt 2
Digitaal Stelsel Mobiliteitsdata 136 120 nvt nvt 3
Snelfietsroutes 43 43 nvt nvt
Voorbereiding vrachtwagenheffing 376 362 nvt nvt 4
Investeringsimpuls Verkeersveiligheid 427 423 nvt nvt
Maatregelen Fietsveiligheid 7 47 nvt nvt 5
Verkeersveiligheid Rijks-N-wegen 271 287 nvt nvt 6
Reservering inzet restbudgetten 0 200 nvt nvt 7
Bijdrage aan agentschap t.b.v. externe kosten planuitwerkingen 149 161 nvt nvt 8
Projecten Noordwest-Nederland nvt nvt
A1/A28 Knooppunt Hoevelaken 175 175 ntb ntb
A12/A27 Ring Utrecht 1.811 1.802 Vernietigd nvt
A7/A8 Amsterdam-Hoorn 24 24 ntb
A6 Almere Oostvaarders-Lelystad 154 23 ntb ntb 9
Rijksbijdrage aan de Noordelijke Randweg Utrecht Regio Regio
Projecten Zuidwest-Nederland
A20 Nieuwerkerk a/d IJssel – Gouda 216 216 2028 ntb
A4 Burgerveen – N14 2 2 ntb ntb
A4 Haaglanden – N14 36 36 ntb ntb
Westerscheldetunnel 151 151 nvt nvt
A16 Van Brienenoordcorridor ntb ntb
Projecten Zuid-Nederland
A2 Deil-'s-Hertogenbosch/Vught ntb ntb
A1/A35 Knooppunt Azelo-Buuren ntb ntb
A50 Ewijk-Bankhoef-Paalgraven Regio Regio
A67/A73 Knooppunt Zaarderheiken 6 6 nvt nvt
N65 Vught – Haaren 172 172 ntb ntb
Programma SmartwayZ.NL: A67 Leenderheide-Geldrop 58 58 nvt nvt 10
Programma SmartwayZ.NL: InnovA58 584 581
Programma SmartwayZ.NL: ITS en Smart Mobility 6 9 ntb ntb
Projecten Oost-Nederland ntb ntb 11
A1/A30 Barneveld 12 23 ntb ntb
N35 Nijverdal – Wierden 129 129 ntb ntb
N35 Knooppunt Raalte 26 26 Regio Regio
N50 Kampen – Kampen Zuid 17 17 ntb ntb
A28 Amersfoort-Hoogeveen 34 34 2026 2028
Projecten Noord-Nederland
Toegangsweg Groningen Airport Eelde 13 14 Regio Regio
N33 Zuidbroek-Appingedam 202 204 ntb ntb
N33 Appingedam-Eemshaven 2 4 ntb ntb 12
Overige projecten en reserveringen 228 178
Projecten in voorbereiding nvt nvt 13
Projecten Nationaal
Studiebudget Verkenningen / MIRT onderzoeken
Programma DUMO
Programma Fiets
Strategisch plan Verkeersveiligheid
Afrondingen
Totaal programma planning en studies 5.990 6.015
Begroting (MF 12.03.02) 5.990 6.015

Toelichting

  1. Beter Benutten: Dit betreft een overboeking van het MF naar HXII ten behoeve van beleidsmatige opdrachten in het kader van Beter Benutten. De € 10 miljoen was bestemd om met de regio’s slimme afspraken te maken over filereducering. De uitgaven voor dit onderwerp worden verantwoord op HXII en het Mobiliteitfonds.

  2. Reservering voor LCC: Er vindt een herschikking plaats van de LCC reserveringen voor de gepauzeerde en in de tijd te schuiven projecten. Hierdoor kunnen de nog ontbrekende LCC-reserveringen worden getroffen voor de (verkeersveiligheid)projecten N36 en N50 Kampen-Ramspol.

  3. Digitaal Stelsel Mobiliteitsdata: Dit betreft een aanvulling vanuit de inzet van de reservering LCC (€ 16 miljoen) vanwege gemiste extrapolatie.

  4. Voorbereiding vrachtheffing: Dit betreft het saldo van Vrachtwagenheffing, conform middelenafspraak schuift het saldo op het mobiliteitsfonds naar 2026.

  5. Maatregelen Fietsveiligheid: Dit betreft een overboeking naar ZonMw ten behoeve van het Programma Fietsveiligheid Voorop bij ZonMw. In totaal wordt € 41 miljoen overgeboekt over een looptijd van 2026 tot en met 2033. I&W is de opdrachtgever van dit programma en de uitbetaling aan ZonMw loopt via -VWS als eigenaar.

  6. Verkeersveiligheid Rijks-N-wegen: Dit betreft een overheveling van de Risicoreservering voor onvoorziene kosten voor tranche 2 van dit project (dus zowelde grootschalige aanpak van de N36 en de N50 Kampen - Ramspol als het maatregelpakket voor de N14. N44. N59 en N915).

  7. Reservering inzet restbudgetten: Dit betreft de overboeking van de reservering inzet restbudget van de gepauzeerde projecten (€ 200 miljoen) op artikel 12.03.02 naar artikel 11.01 Verkenningen ten behoeve van de start van de verkenning A27 Zeewolde-Eemnes.

  8. Bijdrage aan agentschap t.b.v. externe kosten planuitwerkingen: Dit betreft een aanvulling van het verkenningen- en studiebudget.

  9. A6 Almere Oostvaarders – Lelystad: Het Rijk reserveert € 131 miljoen vanuit de resterende WoMo-middelen van het kabinet Rutte IV voor een toekomstige herstart van het in 2025 gepauzeerde project A6 Almere Oostvaarders-Lelystad.

  10. Programma SmartwayZ.NL: ITS en Smart Mobility: Het restbudget ITS/Smart Mobility (uit SmartWayZprogramma) wordt benut voor het beleidsdossier Smart Mobility.

  11. A1/A30 Barneveld: Vanwege het pauzeren van het project in 2023 wordt de geraamde regiobijdrage voorlopig afgeboekt.

  12. N33 Zuidbroek-Appingedam: In overleg tussen Rijk en regio is de geraamde regiobijdrage met circa € 2 miljoen naar beneden bijgesteld.

  13. Overige projecten en reserveringen: IenW werkt aan nieuw uitgiftesystematiek voor het verlenen van vergunningen voor de exploitatie van diensten (tanken\laden\shop) op een verzorgingsplaats. RWS dient de implementatie van dit wetsvoorstel in gang te zetten door het veilingproces organisatorisch in te bedden, zodat tijdig (in 2028) vergunningen kunnen worden verdeeld en het bestaande netwerk van laadinfrastructuur behouden blijft.

Toelichting

Tabel 30 Projectoverzicht behorende bij 12.03.03 Optimalisering gebruik hoofdwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
Optimalisering gebruik (12.03.03) Projectbudget Openstelling Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig
Digitale Infrastructuur voor Toekomstbestendige Mobiliteit 32 32 nvt
Schoon Emissieloos Bouwen 187 187 nvt
Slim, Veilig, Doelmatig en Duurzaam Gebruik van Mobiliteitsinfrastructuur 166 152 nvt 1
Ringen draaiende houden WoMo 84 133 nvt 2
Reservering kleine maatregelen 280 280 nvt
Noordwest-Nederland
Maatregelenpakket regio Amersfoort 50 50 Regio
Zuidwest-Nederland
A4/N211 Harnaschknoop 35 35 Regio
Maatregelenpaket A15 Papendrecht-Gorinchem 16 16 Regio
Maatregelenpakket A4 Haaglanden-N14 16 16 Regio
Zuid-Nederland
Reservering VDL 5 5 nvt
Ringen draaiende houden WoMo 21 21 nvt
Quickwins A2 Deil-Vught 14 14 nvt
Maatregelenpakket A2 Deil-Vught 54 54 Regio
Maatregelenpakket A58 Stedelijke regio Breda-Tilburg 23 23 Regio
Multimodaal Metropoolregio Eindhoven (KTM Eindhoven II) 76
Maatregelenpakket A67 Leenderheide-Geldrop 21 Regio
afronding ‒ 1
Totaal Optimalisering gebruik 1.080 1.018
Begroting (MF 12.03.03) 1.080 1.018

Toelichting

  1. Slim, Veilig, Doelmatig en Duurzaam Gebruik van Mobiliteitsinfrastructuur: Dit betreft de overboeking vanuit de reserveringen ad € 25 miljoen voor de tweede tranche Spreiden en Mijden in lijn met de afspraken met de minister m.b.t. maatregelen Regeerakkoord ambitie. Spreiden en Mijden SPUK valt onder de VSD regeling. Daarnaast zijn de BDU middelen € 7,7 miljoen en € 3,9 miljoen voor Spreiden & Mijden en Publieke Mobiliteit overgeboekt.

  2. Ringen draaiende houden WoMo: Opdracht aan Rijkswaterstaat voor fase 2 van de aanpak voor het verbeteren van de verkeersdoorstroming op de Ring Amsterdam, Ring Utrecht, Ring Rotterdam/Den Haag en Ring Eindhoven.

Tabel 31 Projectoverzicht behorende bij 12.04 Geïntegreerde contractvormen (bedragen x € 1 miljoen)
Geïntegreerde contractvormen Hoofdwegennet (12.04) Kasbudget 2026 Projectbudget Openstelling Eind contract Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig huidig vorig
Projecten Noordwest-Nederland
A10 Tweede Coentunnel 61 60 2.287 2.280 2013 2013 2037
A12 Lunetten - Veenendaal 40 26 734 734 2012 2012 2033
A1/A6/A9 SA Badhoevedorp-Holendrecht 85 69 1.545 1.510 2027 2027 2040 1
A1/A6/A9 Schiphol - Amsterdam - Almere (deeltraject A1/A6) 64 63 1.952 1.950 2019 2019 2042
A1/A6/A9 Schiphol - Amsterdam - Almere (deeltraject A6 Almere) 20 18 409 409 2019 2019 2040
A1/A6/A9 Schiphol - Amsterdam - Almere (deeltraject A9 Gaasperdammerweg) 51 49 1.229 1.229 2020 2020 2038
A27/A1 Utrecht-Eemnes-Bunschoten 17 15 383 383 2019 2019 2044
Aflossing tunnels 45 34 966 966
Projecten Zuidwest-Nederland
A15 Maasvlakte - Vaanplein 121 70 2.466 2.466 2015 2015 2035
A16 Rotterdam 94 89 2.006 2.004 2025 2025 2043
A24 Blankenburgverbinding 184 145 2.139 2.139 2024 2024 2043
Projecten Zuid-Nederland
A59 Rosmalen - Geffen 0 0 271 271 2005 2005 2020
A27 Houten-Hooipolder 200 266 2.889 2.889 2029-2031 2029-2031 2046
Projecten Oost-Nederland
A12-A15 Ressen - Oudenbroeken (ViA15) 72 74 3.167 608 2032 nvt 2051 2
A12 Ede - Grijsoord 12 10 173 173 2016 2016 2032
N18 Varsseveld – Enschede 14 11 335 335 2018 2018 2034
Projecten Noord-Nederland
N33 Assen - Zuidbroek 19 16 373 371 2014 2014 2034
Tolgefinancierde uitgaven (NCW)
Tolgefinancierde uitgaven A12/A15 Ressen - Oudbroeken (ViA15) 0 599 3
Afrondingen
Totaal 1.100 1.015 23.324 21.316
Budget (MF 12.04) 1.089 1.018 22.967 20.720

Toelichting

  1. A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere (SAA): Budgetoverheveling vanuit het SAA programma naar A9 Badhoevedorp-Holendrecht als gevolg van herwaardering risicoramingen, van programma naar project.

  2. A12-A15 Ressen - Oudenbroeken (ViA15): Dit betreft de overheveling van budget Tolopbrengsten A12/A15 Ressen - Oudbroeken (ViA15) en conversie van het aanlegbudget omgezet naar de DBFM-budgetplaats.

  3. Tolgefinancierde uitgaven A12/A15 Ressen - Oudbroeken (ViA15): Het DBFM-contract is in 2025 gegund. Deze Tolopbrengsten A12/A15 Ressen - Oudbroeken (ViA15) conf inpassingsmodel worden overgeboekt naar de huidige budgetplaats van het contract.

Tabel 32 Projectoverzicht behorende bij 13.03.01 Aanlegprogramma personenvervoer (bedragen x € 1 miljoen)
Aanlegprogramma Personenvervoer (13.03.01) Kasbudget 2026 Projectbudget Indienststelling Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig huidig vorig
Projecten Nationaal
Maatregelenpakket HSL Zuid 36 32 347 347 divers
Benutten Betrouwbaarheid & Capaciteit
Geluidsanering Spoorwegen (MJPG) 31 66 631 631 divers
Programma Behandelen en Opstellen 24 20 192 193 divers
Uitvoeringsprogramma geluid emplacementen (UPGE) 0 0 27 30 divers 1
Verbeteraanpak stations 3 4 10 12 divers 2
Spoorcapaciteit 2030 45 66 851 870 divers 3
Innovatieprogramma Spoortrillingen 3 2 23 23 divers
Regionale knelpunten 0 1 17 17 divers
Stations en stationsaanpassingen
Kleine stations 0 0 13 13 divers
Toegankelijkheid stations 10 9 528 528 divers
Overige projecten/lijndelen etc.
Programma ATB-Vv 4 3 82 82 divers
Fietsparkeren bij stations 18 24 455 460 divers
Kleine projecten personenvervoer 41 32 227 221 divers
Nazorg gereedgekomen lijnen/halten 2 3 27 29 divers
Programma Overwegen 52 71 942 943 divers
Programma aanpak suïcidepreventie 5 4 22 22 2021/2026
Programma kleine functiewijzigingen 9 12 401 401 divers
Maaslijn 44 63 230 230 divers
Schoon en Emissieloos Bouwen 4 4 101 89 divers 4
Projecten Noordwest-Nederland
Stations en Stationsaanpassingen
Paspoort- en beveiligingsfaciliteiten op A'dam CS 0 2 22 22 divers
Projecten Zuidwest-Nederland
Programma Wind in de Zeilen 4 4 10 10 divers
Stations en Stationsaanpassingen
Emplacement Den Haag centraal 20 19 121 119 2023/2026
Projecten Oost Nederland
Traject Oost 9 8 224 224 divers
Regionale lijnen 0 0 17 17 2017/2021
Projecten Noord Nederland
Sporendriehoek Noord-Nederland 11 12 147 146 divers
Totaal 377 459 5668 5680
Planning- en studieuitgaven binnen aanlegprogramma ‒ 25 ‒ 30 ‒ 224 ‒ 201
Afrekening voorschotten 32 0 329 297
Aanleg uitgaven binnen planning en studies 20 14 88 87
Aanleg uitgaven binnen MF11
Overprogrammering (-) ‒ 206
Budget Aanleg (MF 13.03.01) 199 443 5862 5863

Toelichting

  1. Uitvoeringsprogramma Geluid Emplacementen (UPGE): Om de aanpak van spoortrillingen verder voor te bereiden in lijn met de “Minder Hinder-doelstellingen” is € 3 miljoen overgeboekt naar het programma Minder Hinder (MF 13.03.02).

  2. Verbeteraanpak stations: Er is € 2,3 miljoen overgeboekt naar Exploitatie, onderhoud en vernieuwing (EOV) ter dekking van de kosten voor onderhoud van in beheer te nemen aanlegprojecten.

  3. Spoorcapaciteit 2030: Vanuit de WoMo-middelen is aanvullend € 10,3 miljoen toegevoegd ter compensatie van de ingehouden prijsbijstelling 2025 en vanuit het per 1 januari 2026 afgesloten project Rijswijk-Rotterdam is € 1,4 miljoen toegevoegd naar aanleiding van het besluit om de resterende werkzaamheden met betrekking tot baanstabiliteit uit te voeren binnen dit programma. Ter dekking van de kosten voor onderhoud van in beheer te nemen aanlegprojecten is € 30,7 miljoen overgeboekt naar Exploitatie, onderhoud en vernieuwing (EOV).

  4. Schoon en emissieloos bouwen: Vanuit het Klimaatfonds zijn er via een aparte regeling extra middelen beschikbaar gesteld ter dekking van laadinfrastructuur SEB binnen ProRail. Om die reden is de hiervoor gereserveerde € 12 miljoen toegevoegd aan dit budget.

Tabel 33 Projectoverzicht behorende bij 13.03.02 Aanlegprogramma goederenvervoer (bedragen x € 1 miljoen)
Aanleg programma Goederenvervoer (13.03.02) Kasbudget 2026 Projectbudget Indienststelling Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig huidig vorig
Projecten Nationaal
Optimalisering Goederencorridor Rotterdam-Genua 0 0 172 172 divers divers
Programma Emplacementen op orde 0 5 233 232 divers divers
Kleine projecten goederenvervoer 7 25 36 58 divers divers 1
Projecten Zuidwest-Nederland
Calandbrug 1 8 276 276 divers divers
Spooraansluiting 2e Maasvlakte achterlandverbinding 26 15 356 267 divers divers 2
Projecten Oost Nederland
Uitv.progr Goederenroute Elst-Deventer-Twente (NaNov) 2 6 146 146 divers divers
Overige projecten
Nazorg gereedgekomen projecten 1 0 2 1 divers divers 3
Afrondingen
Totaal 37 60 1220 1151
Planning en studieuitgaven binnen het aanlegprogramma -12 -10 -485 -413
Afrekening voorschotten 1 0 42 42
Aanleguitgaven binnen planning en studies 0 0 2 1
Budget Aanleg (MF 13.03.02) 26 50 778 781

Toelichting

  1. Kleine projecten goederenvervoer: Om de aanpak van spoortrillingen verder voor te bereiden in lijn met de “Minder Hinder-doelstellingen” is € 3 miljoen toegevoegd vanuit het programma Uitvoeringsprogramma Geluid Emplacementen aan het deelproject Minder Hinder. Vanuit de generieke investeringsruimte is € 1 miljoen toegevoegd aan het deelproject Beter Benutten Spoor. Daarnaast was binnen deze post € 24 miljoen gereserveerd voor een vernieuwd perspectief voor het wagenladingvervoer waarmee ProRail een neutrale dienstvoorziening op Kijfhoek kan realiseren en ruimte heeft om bij de vaststelling van het heuveltarief op Kijfhoek tot een voldoende concurrerend heuveltarief te komen. Omdat dit binnen de scope van EOV valt, is het hiervoor gereserveerde budget overgeboekt naar MF artikel 13.02.

  2. Spooraansluiting 2e Maasvlakte achterlandverbinding: Ten behoeve van de ontwikkeling en bereikbaarheid van grootschalige woningbouw in de omgeving van emplacement IJsselmonde is vanuit de 2,5 miljard WoMo-middelen € 89 miljoen toegevoegd om de verplaatsing van een spoorbundel op IJsselmonde naar de Maasvlakte mogelijk te maken. Het pakket aan projecten bestaat uit de aanleg (door het Havenbedrijf Rotterdam) van bundel 2 op emplacement Maasvlakte Zuid, de dubbelsporige aansluiting van Maasvlakte Zuid op de C2 bocht en het elektrificeren van de Distridriehoek tussen de emplacementen Maasvlakte West en Zuid.

  3. Nazorg gereedgekomen projecten: In verband met de subsidievaststelling van het deelproject Realisatie brandblusvoorzieningen is € 0,6 miljoen toegevoegd ten behoeve van de nazorgwerkzaamheden van dit project.

Tabel 34 Projectoverzicht behorende bij 13.03.03 Optimalisering gebruik spoorwegen (bedragen x € 1 miljoen)
Optimalisering gebruik (13.03.03) Projectbudget Planning Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig
Modal shift OVS 11 11 nvt nvt
Totaal 11 11
Begroting (MF 13.03.03) 11 11
Tabel 35 Projectoverzicht behorende bij 13.03.04 planuitwerkingsprogramma personenvervoer (bedragen x € 1 miljoen)
Planuitwerkingsprogramma Personenvervoer (13.03.04) Projectbudget Indienststelling Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig
Projecten Nationaal
Beter Benutten Decentraal Spoor (fase 2) 11 11
Grensoverschrijdend Spoorvervoer 146 145
Kleine projecten Personenvervoer 79 79
Reizigerfonds 3 3
Projecten Zuid-Nederland
Toekomstvast Spoor Zuid NL 212 201 1
Projecten Zuidwest-Nederland
Stadionpark Rotterdam 140 139
Projecten Oost-Nederland
Verduurzaming Dieselspoorlijnen 98 98
Quick scan decentraal spoor Gelderland 12 12 divers divers
OV knooppunt Nijmegen Centrumzijde 62 0 2
Projecten Noordwest-Nederland
Multimodale knoop Schiphol 146 146 divers divers
Amsterdam Zuid 3e perron 429 429 divers divers
Projecten Noord Nederland
Meppel: Spoor- en perroncapaciteit 179 179 divers divers
Lelylijn 5 5 divers divers
HRMK Spoorbrug 82 82 divers divers
Overige projecten en reserveringen
Studie en innovatiebudget 48 48
Afrondingen
Totaal 1.652 1.577
Afrekening voorschotten 39 31
Aanleguitgaven binnen planning en studies ‒ 88 ‒ 87
Planning en studieuitgaven binnen het programma PHS 195 195
Planning en studieuitgaven binnen het aanlegprogramma of MF 11 277 245
Begroting (MF 13.03.04) 2075 1961

Toelichting

  1. Toekomstvast Spoor Zuid NL: Vanuit de WoMo-middelen is aanvullend € 1,4 miljoen toegevoegd ter compensatie van de ingehouden prijsbijstelling 2025. Tevens is het projectbudget verhoogd met € 10 miljoen vanuit de generieke investeringsruimte omdat uit het onderzoek is gebleken dat er aanvullende maatregelen nodig zijn voor de stabilisatie van de ondergrond aan de westzijde van station Eindhoven.

  2. OV knooppunt Nijmegen Centrumzijde: In verband met de faseovergang is € 55,2 miljoen overgeboekt vanuit MF 11 naar MF 13. Daarnaast wordt de scope Fietsparkeren uitgevoerd binnen dit project en is € 4,8 miljoen toegevoegd vanuit het programma Fietsparkeren. De via een specifieke uitkering (SPUK) toegekende kosten voor de verkenning zijn € 2,1 miljoen lager uitgevallen dan gepland en deze gelden zijn, conform het gestelde hierover in de beschikking, teruggevorderd en toegevoegd aan het projectbudget waarmee de totale projectkosten gedekt zijn.

Tabel 36 Projectoverzicht behorende bij 13.03.05 planuitwerkingsprogramma goederenvervoer (bedragen x € 1 miljoen)
Planuitwerkingsprogramma Goederenvervoer (13.03.05) Projectbudget Indienststelling Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig
Planuitwerkingskosten van realisatieprogramma MF 13.03.02
Projecten Nationaal
Kleine projecten Goederenvervoer 2 2
Overige projecten en reserveringen
Programma 740 treinen 129 90 1
Totaal programma planning en studies goederenvervoer 132 92
Afrekening voorschotten 4 2
Planning en studieuitgaven binnen het aanlegprogramma 485 413
Aanleguitgaven binnen planning en studies ‒ 2 ‒ 1
Begroting (MF 13.03.05) 619 507

Toelichting

  1. Programma 740 meter treinen: In 2022 zijn middelen beschikbaar gemaakt om delen van het netwerk (Moerdijk, Lage Zwaluwe, Hengelo, Rotterdam Noord, Roosendaal, Venlo) geschikt te maken voor het rijden van treinen met een lengte van 740 meter. Om het rijden van 740 meter-treinen mogelijk te maken op de drukste corridors zijn twee additionele investeringen nodig in Deventer en Tilburg. Om die reden is € 39 miljoen toegevoegd vanuit de generieke investeringsruimte.

Tabel 37 Projectoverzicht behorende bij 13.04 Geïntregeerde contractvormen (bedragen x € 1 miljoen)
Geïntegreerde contractvormen Spoorwegen (13.04) Kasbudget 2026 Projectbudget Indienststelling Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig huidig vorig
Beschikbaarheidsvergoeding 238 220 3.775 3.690 1
Rente- en belastingaanpassingen 2 141 141
Totaal 240 220 3.916 3.831
Begroting (MF 13.04) 240 220 3.916 3.831

Toelichting

  1. Beschikbaarheidsvergoeding: ProRail heeft in samenwerking met Infraspeed geconstateerd dat er ontwerpfouten zijn gemaakt bij 10 viaducten op de HSL. Vanuit beheersbaarheid is bij Voorjaarsnota 2025 een gefaseerde aanpak voor he herstel van de viaducten voorgesteld. Voor de jaren 2027 en 2028 wordt nu in totaal € 70 miljoen vrijgemaakt om de eerste viaducten te herstellen. Daarnaast wordt er € 14,5 miljoen terugbetaald door Infraspeed in verband met de afrekening over 2024.

Tabel 38 Projectoverzicht behorende bij 14.01.02 planuitwerkingsprogramma regionaal, lokale infrastructuur (bedragen x € 1 miljoen)
Planning en studies regionaal, lokale infrastructuur (14.01.02) Projectbudget 2025 Indienststelling Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig
OV Verbinding Amsterdam-Haarlemmermeer
Overige projecten en reserveringen
Rotterdam HOV 702 691 1
Randstadrail/Metronet Rotterdam 265 275 2
De Vlietlijn 352 329 3
Projecten in voorbereiding 20 20
Overige projecten in voorbereiding 55 62
Totaal programma planuitwerking en verkenning 1.394 1.377
Planuitwerkingkosten op MF 11 28 42
Begroting (MF 14.01.02) 1.422 1.419

Toelichting

  1. Rotterdam HOV: Via de BDU-uitkering 2026 is ten behoeve van de Kwartiermakersfase en de bijdrage aan de planstudie Stadsbrug € 0,8 miljoen beschikbaar gesteld aan de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en is het btw-deel ter hoogte van € 0,2 miljoen in het btw-compensatiefonds (BCF) gestort. Vanuit de WoMo-middelen is aanvullend € 11,4 miljoen toegevoegd ter compensatie van de ingehouden prijsbijstelling 2025.

  2. Randstadrail/Metronet Rotterdam: Via de BDU-uitkering 2026 is ten behoeve van Metronet Rotterdam € 8,3 miljoen beschikbaar gesteld aan de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en is het btw-deel ter hoogte van € 1,7 miljoen in het btw-compensatiefonds (BCF) gestort.

  3. De Vlietlijn: Via de BDU-uitkering is ten behoeve van het project Trekvlietbrug € 3,4 miljoen beschikbaar gesteld aan de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en het btw-deel ter hoogte van € 0,7 miljoen is in het btw-compensatiefonds (BCF) gestort. Daarnaast is voor de planstudiefase Vlietlijn en het partieel uitvoeringsbesluit € 18,2 miljoen beschikbaar gesteld via de BDU-uitkering 2026 en is het btw-deel ter hoogte van € 3,8 miljoen in het btw-compensatiefonds (BCF) gestort. Vanuit de WoMo-middelen is aanvullend € 3,8 miljoen toegevoegd ter compensatie van de ingehouden prijsbijstelling 2025. Tot slot is vanuit de € 2,5 miljard WoMo-middelen € 44,8 miljoen toegevoegd voor de aanleg van een tunnel onder de sporendriehoek in het Binckhorstgebied. De tunnel is nodig om de ongelijkvloerse kruising van de trambaan te realiseren. Dit komt de bereikbaarheid en ontwikkelpotentie van het gebied rondom de spoorviaducten ten goede.

Tabel 39 Projectoverzicht behorende bij 14.01.03 aanlegprogramma regionaal, lokale infrastructuur (bedragen x € 1 miljoen)
Aanlegprogramma regionaal, lokale infra-structuur (14.01.03) Kasbudget 2026 Projectbudget Indienststelling Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig huidig vorig
Projecten Zuidwest-Nederland
HOV-NET Zuid-Holland Noord (vh Rijn-Gouwelijn) 24 39 185 185
Afrondingen 0 0 0 0
Begroting (MF 14.01.03) 24 39 185 185
Tabel 40 Projectenoverzicht behorende bij 14.03.04 Woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur (Bedragen x € 1 miljoen)
Woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur (14.03.04): Kasbudget 2026 Projectbudget Indienststelling Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig huidig vorig
Woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur 212 142 2.859 1.393 1
Begroting (MF 14.03.04) 212 142 2.859 1.393

Toelichting

  1. In het kader van Woningbouw en Mobiliteit is door het Kabinet Schoof nog eens € 2,5 miljard euro extra beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn met OB26 van de aanvullende post bij Financiën overgekomen naar artikel 11 van het mobiliteitsfonds. Dit budget wordt nu onderverdeeld over de verschillende artikelen. Er wordt in totaal € 1,2 miljard ingezet voor Woningbouw op Korte Termijn (WoKT) op artikel 14. en € 1,3 miljard is gereserveerd voor de grootschalige woningbouwgebieden. Wat betreft de € 1,3 miljard grootschalige woningbouwgebieden vloeit € 1,0 miljard naar OV en spoor gerelateerde projecten en € 283 miljoen naar artikel 14 grootschalige woningbouwgebieden.

Tabel 41 Projectenoverzicht behorende bij 14.03.05 Mobiliteitspakketten (Bedragen x € 1 miljoen)
Mobiliteitspakketten (14.03.05) Kasbudget 2026 Projectbudget Indienststelling Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig huidig vorig
Mobiliteitspakketten 197 346 1.308 1.004 1
Begroting (MF 14.03.05) 197 346 1.308 1.004

Toelichting

  1. In het kader van Woningbouw en Mobiliteit is door het Kabinet Schoof nog eens € 2,5 miljard euro extra beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn met OB26 van de aanvullende post bij Financiën overgekomen naar artikel 11 van het mobiliteitsfonds. Dit budget wordt nu onderverdeeld over de verschillende artikelen. Er wordt in totaal € 1,2 miljard ingezet voor Woningbouw op Korte Termijn (WoKT) op artikel 14. en € 1,3 miljard is gereserveerd voor de grootschalige woningbouwgebieden. Wat betreft de € 1,3 miljard grootschalige woningbouwgebieden vloeit € 1,0 miljard naar OV en spoor gerelateerde projecten en € 283 miljoen naar artikel 14 grootschalige woningbouwgebieden.

Tabel 42 Projectoverzicht behorende bij 15.03.01 Aanlegprogramma hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
Aanlegprogramma Hoofdvaarwegennet (15.03.01) Kasbudget 2026 Projectbudget Openstelling Toelichting
Projectomschrijving Huidig Vorig Huidig Vorig Huidig Vorig
Projecten Nationaal
Beter Benutten 16 16 geen
Impuls Dynamisch Verkeermanagement 100 100 2018
Walradarsystemen 1 0 35 35 divers
Regeling Kademuren 2 2 11 9 nvt
reservering ERTVS 11 631 631
Projecten Noordwest-Nederland
De Zaan (Wilhelminasluis) 3 3 14 14 2020
Lichteren buitenhaven Ijmuiden 1 83 83
Projecten Zuidwest-Nederland
Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen Beneden-Lek 13 13 2022
Capaciteitsuitbreiding overnachtingsplaatsen Merwede 7 7 2021
Nieuwe Sluis Terneuzen 46 65 1.302 1.271 2024 1
Project Mainport Rotterdam 1 1147 1147
Projecten Zuid-Nederland
Maasroute modernisering fase 2 7 71 865 873 2027 2
Zuid-Willemsvaart: aanleg Maximakanaal en opwaarderen tot Veghel 1 1 429 429 2015
sluis II wilhelminakanaal 8 6 97 95
Projecten Oost-Nederland
Toekomstvisie Waal 4 1 154 150 2024
Verruiming Twentekanalen fase 2 1 1 235 235 2023
Vaarweg Meppel-Ramspol (keersluis Zwartsluis) 1 59 59 2017
Projecten Noord-Nederland
Vaarweg Lemmer-Delfzijl fase 1: verbreding tot klasse Va 0 282 286 2017
Verruiming vaarweg Eemshaven-Noordzee 1 0 39 39 2018
Sluiscomplex Kornwerderzand 513 513 2025-2029
Overige Projecten
Kleine projecten / afronding projecten 3 1 205 203 divers
Afrondingen 1 2 divers
Totaal uitvoeringsprogramma 92 151 6.237 6.210
Aanleg uitgaven op MF 15.03.01 mbt planning en studies ‒ 87 ‒ 75
Programma Aanleg 92 151 6.150 6.135
Uitgaven mbt planning en studies op MF 15.03.02 mbt het programma aanleg 77 77
Budget Aanleg (MF 15.03.01) 92 151 6.227 6.212
Overprogrammering (-)

Toelichting

  1. Nieuwe Sluis Terneuzen: Er wordt € 15,0 miljoen extra ontvangen uit Vlaanderen. Daarnaast wordt er ook € 8,0 miljoen overgeheveld uit de beleidsreservering vanwege onbekende verontreinigingen.

  2. Maasroute 2e fase: het project zit in de afrondende fase en er is gebleken dat er er minder budget nodig is. Dit vloeit nu terug naar de generieke investeringsruimte en de reservering VenR.

Tabel 43 Projectoverzicht behorende bij 15.03.02 Verkenningen en planuitwerkingen hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
Tabel Projectoverzicht behorende bij 15.03.02: Planning en studies Hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
Projectbudget Openstelling Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig
Aanleg uitgaven op MF 15.03.01 mbt planning en studies ‒ 87 ‒ 75 nvt
Uitgaven mbt planning en studies op MF 15.03.02 mbt het programma aanleg 77 77 nvt
Projecten Nationaal
Bijdrage aan agentschap t.b.v. externe kosten planuitwerkingen 32 34 nvt
Reservering voor LCC 471 471 nvt
Reservering voor scheepvaartveiligheid maatregelen agv Wind op Zee 412 426 nvt 1
Projecten Noordwest-Nederland
Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen Amsterdam-Lemmer 7 7 2025 ‒ 2027
Vaarweg IJsselmeer-Meppel 0 0 ntb
Projecten Zuidwest-Nederland
Capaciteit Volkeraksluizen 0 0 ntb
Projecten Oost-Nederland
Bovenloop IJssel (IJsselkop tot Zutphen) 42 42 ntb
Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen IJssel 33 33 ntb
Projecten Noord-Nederland
Vaarweg Lemmer-Delfzijl fase 2 527 515 2024 ‒ 2028 2
Overige projecten en reserveringen 497 493
Projecten in voorbereiding
Projecten Zuidwest-Nederland
Kreekraksluizen ntb
Projecten Oost-Nederland
Verkenning IJssel fase 2
Overige projecten in voorbereiding
Gesignaleerde risico's
Afrondingen 1
Totaal programma planning en studies 2.011 2.024
Begroting (MF 15.03.02) 2.011 2.024

Toelichting

  1. Wind op Zee: Naar het ministerie van EZ is € 1,4 miljoen overgeboekt voor het onderzoeksprogramma SVV Noordzee 2026. Naar het ministerie van Defensie is € 12,5 miljoen overgeboekt voor de IenW bijdrage aan de kosten van noodsleephulp schepen (ERTV Zuid en ERTV Midden), welke de Kustwacht huurt bij de Rijksrederij voor 2026

  2. Vaarweg Lemmer-Delfzijl fase 2: Het verschil wordt veroorzaakt doordat € 12,3 miljoen restbudget van het project Vaarweg Lemmer-Delfzijl fase 1 is overgeboekt naar het project Vaarweg Lemmer-Delfzijl fase 2.

Tabel 44 Projectoverzicht behorende bij 15.03.03 Optimalisering gebruik hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
Tabel Projectoverzicht behorende bij 15.03.03: Optimalisering Hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
Optimalisering Hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1 miljoen) Kasbudget 2026 Projectbudget Openstelling
Projectomschrijving Huidig Vorig Huidig Vorig Huidig
Modal shift van weg naar water 23 27 nvt 1
Totaal Optimalisering gebruik 23 27
Begroting (MF 15.03.03) 23 27
Tabel 45 Projectoverzicht behorende bij 15.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
Geïntegreerde contractvormen Hoofdvaarwegennet (15.04) Kasbudget 2026 Projectbudget Openstelling
Projectomschrijving Huidig Vorig Huidig Vorig Huidig
Projecten Noordwest-Nederland
Lekkanaal: 3e kolk Beatrixsluis en verbreding kanaalzijde/uitbreiding ligplaatsen 15 16 448 448
Zeetoegang IJmond 39 43 1.301 1.301
Projecten Oost-Nederland
Capaciteitsuitbreiding sluis Eefde 7 5 178 178
Projecten Zuid-Nederland
Keersluis Limmel 3 3 97 97
Afrondingen 1 ‒ 1 ‒ 1
Totaal uitvoeringsprogramma 64 68 2.023 2.023
begroting (MF 15.04) 64 68 2.023 2.023
Tabel 46 Projectoverzicht behorende bij 17.07 ERTMS (bedragen x € 1 miljoen)
ERTMS (17.07) Kasbudget 2026 Projectbudget Indienststelling Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig huidig vorig
ERTMS
Realisatiefase 253 528 3.459 3.460 divers
Planuitwerkingsfase 0 90 90 divers
Programma 253 528 3.549 3.550
Afrekening voorschotten 11 47 36
Overprogrammering (-) ‒ 136 ‒ 346
Begroting (MF 17.07) 128 182 3.596 3.586
Tabel 47 Projectoverzicht behorende bij 17.08 ZuidasDok (bedragen x € 1 miljoen)
ZuidasDok (17.08) Kasbudget 2026 Projectbudget Openstelling Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig huidig vorig
ZuidasDok
Generiek en ruimtelijke inrichting 0 0 66 66 2017 2017
Projectorganisatie en voorbereiding 51 45 635 629 2035-2037 2028-2029 1
Tunnel en A10 130 75 1.603 1.599 2035-2037 2028-2029
OVT incl. keerspoor 140 153 1.193 1.173 2035-2037 2028-2029 2
Afrondingen
Programma 321 273 3.497 3.466
Begroting (MF 17.08) 321 273 3.497 3.466

Toelichting

  1. Projectorganisatie en voorbereiding: De Projectmanagement, Engineering, Advies en Toezicht-kosten in verband met de noodzakelijke vervanging van de Schinkelbrug 2 worden aan de scope van Zuidasdok toegevoegd (€ 4,7 miljoen) en vallen de totale inhuurkosten bij in 2025 lager uit (€5,7 miljoen). Verder is er vanuit de generieke investeringsruimte in de jaren 2026 en 2027 aanvullend € 2 miljoen toegevoegd ter compensatie van de ingehouden prijsbijstelling 2025.

  2. OVT incl. keerspoor: Vanuit de generieke investeringsruimte is in de jaren 2026 en 2027 aanvullend € 6,7 miljoen toegevoegd ter compensatie van de ingehouden prijsbijstelling 2025.

Tabel 48 Projectoverzicht behorende bij 17.10 PHS (bedragen x € 1 miljoen)
Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (17.10) Kasbudget 2026 Projectbudget Indienststelling Toelichting
Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig huidig vorig
Programma Hoogfrequent Spoorvervoer
In dienst gestelde projecten
PHS: Doorstroomstation Utrecht 0 0 253 253 2017
PHS: Spooromgeving Geldermalsen 0 0 149 149 2021
PHS: Rijswijk - Rotterdam 0 1 351 377 2028 1
PHS Ede 0 1 76 78 2022
Lopende projecten 2031
PHS: Meteren - Boxtel 70 45 825 825 2024-2026
PHS Amsterdam 88 114 1.160 1.088 2030-2032 2
PHS: Amsterdam-Alkmaar 14 16 303 303 2029-2030
PHS maatregeken TEV 18 29 147 147 divers
PHS: Nijmegen West-Entree 40 34 213 213 2016
OV-SAAL korte termijn 0 0 630 630 2026-2028
OV-SAAL middellange termijn 0 0 98 98 divers
PHS: Overige maatregelen (projecten < € 50 miljoen) 34 33 258 250
afrondingen 1 ‒ 2
Planning en studies
Diverse corridors 7 4 663 643 3
Programma 270 278 5.124 5.052
Afrekening voorschotten 0 0 106 106
Overprogrammering (-) ‒ 134 ‒ 142
Begroting (MF 17.10) ‒ 193 ‒ 142 5230 5158

Toelichting

  1. PHS Rijswijk-Rotterdam: De subsidie van dit project is vastgesteld per 1 januari 2026. Vanuit het resterende budget is € 1,4 miljoen overgeboekt naar het programma Spoorcapaciteit 20230 naar aanleiding van het besluit om de resterende werkzaamheden met betrekking tot baanstabiliteit uit te voeren binnen dit programma. Daarnaast is € 1,8 miljoen overgeboekt naar de post Nazorg en is € 23 miljoen vrijvallend projectbudget onvoorzien toegevoegd aan het planuitwerkingsbudget PHS ter verlaging van het potentieel tekort.

  2. PHS Amsterdam: Naar aanleiding het besluit om de uitvoering van de verbreding van de Oosttunnel te Amsterdam CS onder te brengen binnen het pakket van maatregelen in het kader van PHS is het hiervoor binnen het project Amsterdam Cuypershal gereserveerde budget ter hoogte van € 2,6 miljoen overgeboekt naar het project PHS Amsterdam Centraal. Daarnaast heeft het project, zoals in de twaalfde voortgangsrapportage op het programma hoogfrequent spoorvervoer is aangegeven, een herfasering moeten doorvoeren met een vertraging van bouwwerkzaamheden en hogere kosten tot gevolg (Kamerstuk 32404-127). De projectkosten nemen toe met € 69,1 miljoen, enerzijds veroorzaakt doordat de onderhoudswerkzaamheden aan een viaduct meer tijd in beslag nemen dan gepland, anderzijds door complexere werkzaamheden door de toevoeging van de internationale terminal.

  3. Diverse corridors: In verband met het afgeven van de realisatiebeschikking PHS Overige kleine maatregelen is € 4,8 miljoen overgeboekt naar het realisatieprogramma. In verband met een negatieve afrekening over 2025 is het projectbudget verhoogd met € 0,8 miljoen via een desalderingsmutatie met het ontvangstenartikel. In verband met een herziening van het toegekende AK-percentage bij de aanvullende subsidiebeschikking PHS Wissels Almere Oostvaarders is € 1 miljoen vanuit dit projectbudget afgeboekt en weer toegevoegd aan het planuitwerkingsbudget PHS. Daarnaast is naar aanleiding van de subsidievaststelling van het project Rijswijk-Rotterdam € 23 miljoen vrijvallend projectbudget onvoorzien toegevoegd aan het planuitwerkingsbudget PHS ter verlaging van het potentieel tekort.