Memorie van toelichting
Wijziging van de begrotingsstaat van de overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad (IIB) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
Memorie van toelichting
Nummer: 2026D10513, datum: 2026-04-02, bijgewerkt: 2026-04-14 11:02, versie: 3 (versie 1, versie 2)
Directe link naar document (.pdf), link naar pagina op de Tweede Kamer site, officiƫle HTML versie (kst-36915-IIB-2).
Gerelateerde personen:- Eerste ondertekenaar: P.E. Heerma, minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (Ooit CDA kamerlid)
Onderdeel van kamerstukdossier 36915 IIB-2 Wijziging van de begrotingsstaat van de overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad (IIB) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota).
Onderdeel van zaak 2026Z04496:
- Voortouwcommissie: vaste commissie voor Binnenlandse Zaken
- Stemmingen en besluiten:
- 2026-04-16 11:30 ā Inbrengdatum voor het stellen van feitelijke vragen heeft reeds plaatsgevonden d.d. 9 april 2026. (Besluit)
- 2026-04-09 14:00 ā Blanco verslag geleverd. (Besluit)
- 2026-04-07 15:45 ā Rondgezonden en gepubliceerd. (Besluit)
- 2026-04-07 15:45: Regeling van werkzaamheden (Regeling van werkzaamheden), TK
- 2026-04-09 14:00: Wijziging van de begrotingsstaat van de overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad (IIB) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) (36915-IIB) (Inbreng feitelijke vragen), vaste commissie voor Binnenlandse Zaken
- 2026-04-16 11:30: Procedurevergadering Binnenlandse Zaken (Procedurevergadering), vaste commissie voor Binnenlandse Zaken
Preview document (š origineel)
| Tweede Kamer der Staten-Generaal | 2 |
| Vergaderjaar 2025-2026 |
36 915 IIB Wijziging van de begrotingsstaat van de overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad (IIB) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING
| INHOUDSOPGAVE | blz. | ||
| A. | ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL | 1 | |
| B | BEGROTINGSTOELICHTING | 3 | |
| 1 | Leeswijzer | 3 | |
| 2 | Beleidsartikelen | 3 | |
| 2.1 | Artikel 1. Raad van State | 3 | |
| 2.2 | Artikel 2. Algemene Rekenkamer | 4 | |
| 2.3 | Artikel 3. de Nationale ombudsman | 5 | |
| 2.4 | Artikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden | 5 | |
| 2.5 | Artikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba | 6 | |
| 2.6 | Artikel 7. Kabinet van de Gouverneur van CuraƧao | 7 | |
| 2.7 | Artikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten | 7 | |
| 2.8 | Artikel 9. Kiesraad | 8 | |
| 3 | Niet-beleidsartikelen | 8 | |
| 3.1 | Artikel 10. Nog onverdeeld | 8 |
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van de overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad.
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
P.E. Heerma
B. BEGROTINGSTOELICHTING
1 Leeswijzer
Voor u ligt de eerste suppletoire begroting van de overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. De eerste suppletoire begroting geeft een geactualiseerd beeld van de uitvoering van de begroting 2026 (Kamerstukken II 2025/26, 36 800 IIB, nr. 1). De stand van de eerste suppletoire begroting wordt vanaf de stand van de vastgestelde begroting 2026 opgebouwd.
In deze eerste suppletoire begroting wordt in de tabel budgettaire gevolgen van beleid de cijfers van zes begrotingsjaren weergegeven. In de kolom van begrotingsjaar 2031 zijn de middelen in verband met de extrapolatie gepresenteerd.
Uitgangspunt bij de toelichting op de tabel is dat per artikel de beleidsmatige en technische mutaties toegelicht worden, die groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel, te weten:
| 1. Raad van State | Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 1 mln. |
Verplichting/Uitgaven 4 mln. Ontvangsten 2 mln. |
| 2. Algemene Rekenkamer | Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. |
Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. |
| 3. De Nationale ombudsman | Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. |
Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. |
| 4. Kanselarij der Nederlandse Orden | Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. |
Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. |
| 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba | Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. |
Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 1 mln. |
| 7. Kabinet van de Gouverneur van CuraƧao | Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. |
Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. |
| 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten | Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. |
Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. |
| 9. Kiesraad | Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. |
Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. |
| 10. Nog onverdeeld | Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. |
Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. |
2 Beleidsartikelen
2.1 Artikel 1. Raad van State
Budgettaire gevolgen van beleid
| Art. | Verplichtingen | 106.807 | 0 | 106.807 | 912 | 107.719 | 13.063 | 0 | 0 | 0 | 98.996 |
| Uitgaven | 106.807 | 0 | 106.807 | 912 | 107.719 | 13.063 | 0 | 0 | 0 | 98.996 | |
| 1.0 | Raad van State | 106.807 | 0 | 106.807 | 912 | 107.719 | 13.063 | 0 | 0 | 0 | 98.996 |
| Institutionele inrichting | 106.807 | 0 | 106.807 | 912 | 107.719 | 13.063 | 0 | 0 | 0 | 98.996 | |
| Advisering | 8.283 | 0 | 8.283 | 0 | 8.283 | 0 | 0 | 0 | 0 | 8.283 | |
| Bestuursrechtspraak | 49.539 | 0 | 49.539 | 0 | 49.539 | 13.063 | 0 | 0 | 0 | 45.670 | |
Raad van State gemeenschappelijke diensten |
48.985 | 0 | 48.985 | 912 | 49.897 | 0 | 0 | 0 | 0 | 45.043 | |
| Ontvangsten | 1.950 | 0 | 1.950 | 0 | 1.950 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.950 |
Toelichting
Institutionele inrichting
Bestuursrechtspraak
De Raad van State houdt zich voor hun raming van het aantal zaken voor de Vreemdelingenkamer aan de Meerjaren Productie Prognose (MPP) van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Voor 2027 ligt er een raming van de MPP van 7.717 zaken. Voor 2027 resulteert dit in een aanvulling van het budget van circa ā¬ 13 mln.
Raad van State gemeenschappelijke diensten
Daarnaast maakt de Raad van State gebruik van de eindejaarsmarge voor het rond krijgen van de begroting en het zo goed mogelijk kunnen oplossen van problematiek.
2.2 Artikel 2. Algemene Rekenkamer
Budgettaire gevolgen van beleid
| Art. | Verplichtingen | 49.547 | 0 | 49.547 | 909 | 50.456 | ā 4.700 | 0 | 7.700 | 0 | 46.530 |
| Uitgaven | 49.547 | 0 | 49.547 | 909 | 50.456 | ā 4.700 | 0 | 7.700 | 0 | 46.530 | |
| 2.0 | Algemene Rekenkamer | 49.547 | 0 | 49.547 | 909 | 50.456 | ā 4.700 | 0 | 7.700 | 0 | 46.530 |
| Institutionele inrichting | 49.547 | 0 | 49.547 | 909 | 50.456 | ā 4.700 | 0 | 7.700 | 0 | 46.530 | |
Recht- en doelmatigheidsbevordering |
49.547 | 0 | 49.547 | 909 | 50.456 | ā 4.700 | 0 | 7.700 | 0 | 46.530 | |
| Ontvangsten | 1.017 | 0 | 1.017 | 0 | 1.017 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.017 |
Toelichting
Institutionele inrichting
Recht- en doelmatigheidsbevordering
De ingebruikname van de gerenoveerde huisvesting van de Algemene Rekenkamer staat in 2029 gepland in plaats van 2027. Daarom is er een kasschuif nodig.
2.3 Artikel 3. de Nationale ombudsman
Budgettaire gevolgen van beleid
| Art. | Verplichtingen | 31.505 | 0 | 31.505 | 1.155 | 32.660 | 850 | 860 | 350 | 200 | 31.083 |
| Uitgaven | 31.505 | 0 | 31.505 | 1.155 | 32.660 | 850 | 860 | 350 | 200 | 31.083 | |
| 3.0 | De Nationale ombudsman | 31.505 | 0 | 31.505 | 1.155 | 32.660 | 850 | 860 | 350 | 200 | 31.083 |
| Institutionele inrichting | 27.996 | 0 | 27.996 | 1.155 | 29.151 | 850 | 860 | 350 | 200 | 27.574 | |
Taakuitoefening Nationale ombudsman |
27.996 | 0 | 27.996 | 1.155 | 29.151 | 850 | 860 | 350 | 200 | 27.574 | |
| Materiƫle uitgaven | 3.509 | 0 | 3.509 | 0 | 3.509 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3.509 | |
| Taakuitoefening medeoverheden | 3.509 | 0 | 3.509 | 0 | 3.509 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3.509 | |
| Ontvangsten | 3.525 | 0 | 3.525 | 0 | 3.525 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3.525 |
Toelichting
Institutionele inrichting
Taakuitoefening Nationale ombudsman
Er zijn kosten voor een aantal noodzakelijke vernieuwingen bij de Nationale ombudsman. De meerjarige kosten zijn voor de vervanging van het Customer Relationship Management-systeem (CRM-systeem) (ā¬ 0,3 mln. in 2026, ca. ā¬ 0,4 mln. per jaar in 2027 en 2028). Daarnaast is er in 2025 een aanbesteding afgerond voor een nieuw financieel systeem (SAP) voor de Hoge Colleges. Het financieel systeem wordt in 2026 geĆÆmplementeerd met als doel om in 2027 operationeel te zijn. De implementatie van het financieel systeem is duurder dan vooraf begroot en met inachtneming hiervan zijn aanvullende middelen noodzakelijk. Voor de Nationale ombudsman gaat het om een bedrag van ā¬ 0,4 mln. euro in 2026.
2.4 Artikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden
Budgettaire gevolgen van beleid
| Art. | Verplichtingen | 6.452 | 0 | 6.452 | 62 | 6.514 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6.466 |
| Uitgaven | 6.452 | 0 | 6.452 | 62 | 6.514 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6.466 | |
| 4.0 | Kanselarij der Nederlandse Orden |
6.452 | 0 | 6.452 | 62 | 6.514 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6.466 |
| Institutionele inrichting | 4.525 | 0 | 4.525 | 62 | 4.587 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4.525 | |
| Apparaat | 4.525 | 0 | 4.525 | 62 | 4.587 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4.525 | |
| Materiƫle uitgaven | 1.927 | 0 | 1.927 | 0 | 1.927 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.941 | |
| Decoraties | 1.927 | 0 | 1.927 | 0 | 1.927 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.941 | |
| Ontvangsten | 199 | 0 | 199 | 0 | 199 | 0 | 0 | 0 | 0 | 199 |
Bij artikel 4 worden geen mutaties toegelicht, omdat de mutaties in de eerste suppletoire begroting niet groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften is opgenomen in de staffel.
2.5 Artikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba
Budgettaire gevolgen van beleid
| Art. | Verplichtingen | 2.478 | 0 | 2.478 | 1.757 | 4.235 | 250 | 250 | 250 | 250 | 2.728 |
| Uitgaven | 2.478 | 0 | 2.478 | 1.757 | 4.235 | 250 | 250 | 250 | 250 | 2.728 | |
| 6.0 | Kabinet van de Gouverneur van Aruba | 2.478 | 0 | 2.478 | 1.757 | 4.235 | 250 | 250 | 250 | 250 | 2.728 |
| Institutionele inrichting | 2.478 | 0 | 2.478 | 1.757 | 4.235 | 250 | 250 | 250 | 250 | 2.728 | |
| Kabinet Gouverneur Aruba | 2.478 | 0 | 2.478 | 1.757 | 4.235 | 250 | 250 | 250 | 250 | 2.728 | |
| Ontvangsten | 125 | 0 | 125 | 0 | 125 | 0 | 0 | 0 | 0 | 125 |
Toelichting
Institutionele inrichting
Kabinet Gouverneur Aruba
Gezien de vastgestelde wisselkoers voor 2026 wordt er een tekort voorzien op de begroting. Met deze mutatie wordt, net als voorgaande jaren, gecompenseerd voor deze wisselkoers.
In 2026 staat er ā¬ 8,3 mln. op de Aanvullende Post (AP) gereserveerd voor de nieuwe huisvesting van het Kabinet van de Gouverneur van Aruba. Hiervan zal ā¬ 0,6 mln. voor 2026 worden overgeboekt van de AP naar de begroting van de Gouverneur van Aruba voor de aankoop van het pand en de grond. De overige ā¬ 7,7 mln. wordt op de AP doorgeschoven naar 2027.
2.6 Artikel 7. Kabinet van de Gouverneur van CuraƧao
Budgettaire gevolgen van beleid
| Art. | Verplichtingen | 3.613 | 0 | 3.613 | 587 | 4.200 | 304 | 304 | 304 | 304 | 3.917 |
| Uitgaven | 3.613 | 0 | 3.613 | 587 | 4.200 | 304 | 304 | 304 | 304 | 3.917 | |
| 7.0 | Kabinet van de Gouverneur van CuraƧao | 3.613 | 0 | 3.613 | 587 | 4.200 | 304 | 304 | 304 | 304 | 3.917 |
| Institutionele inrichting | 3.613 | 0 | 3.613 | 587 | 4.200 | 304 | 304 | 304 | 304 | 3.917 | |
| Kabinet Gouverneur CuraƧao | 3.613 | 0 | 3.613 | 587 | 4.200 | 304 | 304 | 304 | 304 | 3.917 | |
| Ontvangsten | 175 | 0 | 175 | 0 | 175 | 0 | 0 | 0 | 0 | 175 |
Bij artikel 7 worden geen mutaties toegelicht, omdat de mutaties in de eerste suppletoire begroting niet groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften is opgenomen in de staffel.
2.7 Artikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten
Budgettaire gevolgen van beleid
| Art. | Verplichtingen | 2.648 | 0 | 2.648 | 508 | 3.156 | 75 | 75 | 75 | 75 | 2.723 |
| Uitgaven | 2.648 | 0 | 2.648 | 508 | 3.156 | 75 | 75 | 75 | 75 | 2.723 | |
| 8.0 | Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten | 2.648 | 0 | 2.648 | 508 | 3.156 | 75 | 75 | 75 | 75 | 2.723 |
| Institutionele inrichting | 2.648 | 0 | 2.648 | 508 | 3.156 | 75 | 75 | 75 | 75 | 2.723 | |
| Kabinet Gouverneur Sint Maarten | 2.648 | 0 | 2.648 | 508 | 3.156 | 75 | 75 | 75 | 75 | 2.723 | |
| Ontvangsten | 75 | 0 | 75 | 0 | 75 | 0 | 0 | 0 | 0 | 75 |
Toelichting
Institutionele inrichting
Kabinet Gouverneur Sint Maarten
Gezien de vastgestelde wisselkoers voor 2026 wordt er een tekort voorzien op de begroting. Met deze mutatie wordt, net als voorgaande jaren, gecompenseerd voor deze wisselkoers.
2.8 Artikel 9. Kiesraad
Budgettaire gevolgen van beleid
| Art. | Verplichtingen | 12.164 | 0 | 12.164 | ā 686 | 11.478 | 4.250 | 3.287 | 4.250 | 2.000 | 14.164 |
| Uitgaven | 12.164 | 0 | 12.164 | ā 686 | 11.478 | 4.250 | 3.287 | 4.250 | 2.000 | 14.164 | |
| 9.0 | Kiesraad | 12.164 | 0 | 12.164 | ā 686 | 11.478 | 4.250 | 3.287 | 4.250 | 2.000 | 14.164 |
| Institutionele inrichting | 12.164 | 0 | 12.164 | ā 686 | 11.478 | 4.250 | 3.287 | 4.250 | 2.000 | 14.164 | |
| Kiesraad | 12.164 | 0 | 12.164 | ā 686 | 11.478 | 4.250 | 3.287 | 4.250 | 2.000 | 14.164 | |
| Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Toelichting
Institutionele inrichting
Kiesraad
In april 2023 is het contract tussen de Kiesraad en de leverancier Paragon ontbonden. Dit heeft geleid tot een rechtszaak. Op 10 september jl. is het vonnis gewezen en is de Kiesraad in het gelijk gesteld. Paragon dient de Kiesraad circa ā¬ 6 mln. terug te betalen en is er overeengekomen dat dit in zes gelijke termijnen mag plaatsvinden, van 23 september t/m 1 maart 2026. Middels een beroep op de eindejaarssystematiek wordt ā¬ 3 mln. meegenomen van 2025 naar 2026 en ā¬ 5,7 mln. wordt kasgeschoven.
In samenspraak met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zijn afspraken gemaakt over de benodigde middelen voor de transitie van de Kiesraad naar een verkiezingsautoriteit. De afspraak is dat vanaf 2023 eerst incidenteel per jaar ā¬ 2 mln. aan de begroting van de Kiesraad wordt toegevoegd en op het moment dat het tweede wetsvoorstel, kwaliteitsbevordering uitvoering verkiezingsproces, in werking treedt dit structureel wordt toegevoegd. Met ingang van 1 januari 2026 is het wetsvoorstel in werking getreden. Het bedrag wordt nu structureel aan de begroting van de Kiesraad toegevoegd.
3 Niet-beleidsartikelen
3.1 Artikel 10. Nog onverdeeld
| Art. | Verplichtingen | 0 | 0 | 0 | 2.020 | 2.020 | 2.003 | 1.921 | 1.892 | 1.918 | 1.918 |
| Uitgaven | 0 | 0 | 0 | 2.020 | 2.020 | 2.003 | 1.921 | 1.892 | 1.918 | 1.918 | |
| 10.0 | Nog onverdeeld | 0 | 0 | 0 | 2.020 | 2.020 | 2.003 | 1.921 | 1.892 | 1.918 | 1.918 |
| Nog te verdelen | 0 | 0 | 0 | 2.020 | 2.020 | 2.003 | 1.921 | 1.892 | 1.918 | 1.918 | |
| Loonbijstelling | 0 | 0 | 0 | 1.039 | 1.039 | 1.022 | 985 | 974 | 980 | 980 | |
| Prijsbijstelling | 0 | 0 | 0 | 981 | 981 | 981 | 936 | 918 | 938 | 938 | |
| Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Toelichting
Loonbijstelling
Dit betreft de loonbijstelling tranche 2026 voor de Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad.
Prijsbijstelling
Dit betreft de prijsbijstelling tranche 2026 voor de Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. De doorverdeling vindt later in 2026 plaats.