Memorie van toelichting
Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
Memorie van toelichting
Nummer: 2026D10583, datum: 2026-04-02, bijgewerkt: 2026-04-02 12:45, versie: 1
Directe link naar document (.docx), link naar pagina op de Tweede Kamer site.
Gerelateerde personen:- Eerste ondertekenaar: D. Yesilgöz-Zegerius, minister van Defensie (Ooit VVD kamerlid)
Onderdeel van kamerstukdossier 36915 X-2 Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota).
Onderdeel van zaak 2026Z04508:
- Voortouwcommissie: vaste commissie voor Defensie
- 2026-04-07 15:45: Regeling van werkzaamheden (Regeling van werkzaamheden), TK
- 2026-04-09 10:45: Procedurevergadering Defensie (Procedurevergadering), vaste commissie voor Defensie
- 2026-04-09 12:00: Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) (Inbreng feitelijke vragen), vaste commissie voor Defensie
Preview document (🔗 origineel)
| Vergaderjaar 2025–2026 | |
|---|---|
| 36 915 X | Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) |
| Nr. 2 | MEMORIE VAN TOELICHTING |
Tweede Kamer der Staten-Generaal 2
INHOUDSOPGAVE
|
|
|---|
|
3 | |
|---|---|---|
1 Leeswijzer 3
2 Het beleid 4
2.1 Voorstel van wet 4
2.2 Uitgavenmutaties 5
2.3 Ontvangstenmutaties 7
2.4 Budgettaire gevolgen van beleid 8
3 Bijlage subsidieoverzicht 27
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Artikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het ministerie van Defensie (X).
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister van Defensie,
D. Yeşilgöz-Zegerius
B. BEGROTINGSTOELICHTING
1 Leeswijzer
De voorliggende eerste suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de ontwerpbegroting 2026 van hoofdstuk X van de begroting van het Rijk.
In deze eerste suppletoire begroting van het ministerie van Defensie zijn de besluiten van het kabinet uit de Voorjaarsnota verwerkt. Deze suppletoire wet dient dan ook in samenhang te worden gezien met de Voorjaarsnota. Als gevolg hiervan wordt de Defensiebegroting 2026 met € 1,1 miljard naar boven bijgesteld tot € 36,1 miljard. Dit is de optselsom van de verhoging op de begrotingen X (€ 916,9 miljoen) en K (€ 216,8 miljoen) tezamen. In deze wijziging van begrotingsstaat wordt specifiek ingegaan op de mutaties in hoofdstuk X van de Defensiebegroting.
In paragraaf 2.1 wordt de cijfermatige aansluiting ten opzichte van de ontwerpbegroting uiteengezet. Vervolgens worden in paragraaf 2.2 de belangrijkste begrotingswijzigingen op deze begroting van het ministerie van Defensie vermeld met een overzicht uitgavenmutaties, en in paragraaf 2.3 wordt een overzicht ontvangstenmutaties toegelicht. Afsluitend is in paragraaf 2.4 per artikel een tabel opgenomen met daarin de budgettaire gevolgen van beleid en de uitgaven- en ontvangstenmutaties. In aansluiting op de ontwerpbegrotingen en de Voorjaarsnota worden vanaf 2025 ook de mutaties voor het jaar t+5 opgenomen in de tabel budgettaire gevolgen van beleid van de 1ste suppletoire begroting. Dit betreft de extrapolatie van de begroting – het toevoegen van het jaar t+5 – en vervolgens de mutaties tot en met t+5 die tijdens de Voorjaarsbesluitvorming zijn verwerkt. Per artikel worden de mutaties groter dan of gelijk aan onderstaande staffel op het niveau van de financiële instrumenten (en eventueel artikelonderdeel) toegelicht.
|
Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) | Technische mutaties (ondergrens in € miljoen) |
|---|---|---|
|
1 | 2 |
|
2 | 4 |
|
5 | 10 |
|
10 | 20 |
De toelichtingen op de uitgaven gelden ook voor de verplichtingen. Alleen indien sprake is van een groot verschil van de verplichtingenmutaties ten opzichte van de uitgavenmutaties wordt dit verschil apart toegelicht. Deze verschillen ontstaan bijvoorbeeld doordat verplichtingen zijn aangegaan die niet tot een uitgavenmutatie leiden of door regelingen waarvoor de verplichtingen dit jaar worden aangegaan terwijl de uitgaven pas volgend jaar (of in de jaren daarna) plaatsvinden.
2 Het beleid
2.1 Voorstel van wet
Met het onderhavige wetsvoorstel wordt voorgesteld de uitgavenbegroting 2026 van het ministerie van Defensie (X) ten opzichte van de vastgestelde begroting met een bedrag van € 916,9 miljoen te verhogen. Voor het begrotingsbedrag van de ontvangsten 2026 wordt voorgesteld dit met € 9 miljoen te verhogen. De cijfermatige aansluiting ten opzichte van de vastgestelde begroting 2026 is als volgt:
Uitgaven (in duizend euro)
Stand vastgestelde begroting 2026
Wijzigingen 1e suppletoire begroting 2026
Stand begroting Defensie (X) in de voorjaarsnota 2026 € 22.332.147
€ 21.415.229
€ 916.918
|
|
|---|---|
|
|
|
€ 9.028 |
|
€ 288.177 |
2.2 Uitgavenmutaties
Toelichting overzicht uitgavenmutaties
|
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Artikelnummer | Uitgaven 2026 | Uitgaven 2027 | Uitgaven 2028 | Uitgaven 2029 | Uitgaven 2030 | Uitgaven 2031 |
|
|
|
|
|
|
0 | |
|
|||||||
|
|
437 | |||||
|
|
|
|
|
‒ 1 | ‒ 1 | |
|
|||||||
|
|
437 |
|
||||
|
|
|
|
|
|||
|
|
151 | 188 | 230 | 288 |
|
273 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
102 | |||||
|
|
|
|||||
|
|
291 | |||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
11.869 | |
Toelichting overzicht uitgavenmutaties Opvragen AP-reservering Oekraïnemiddelen
Het kabinet heeft besloten om in 2026 nog 437 miljoen aan aanvullende militaire steun beschikbaar te stellen voor Oekraïne. De totale militaire steun in 2026 bedraagt hiermee circa 3 miljard euro. De middelen komen uit de reservering op de Aanvullende Post die bij het coalitieakkoord Jetten is getroffen om de Oekraïnesteun op het gewenste niveau voort te zetten. Deze middelen komen uit 2029 en worden via een kasschuif op de Defensiebegroting naar 2026 verplaatst.
Subsidietaakstelling
In het Coalitieakkoord is afgesproken dat de subsidiebudgetten bij de departementen structureel worden verlaagd. Voor de begroting van Defensie betekent dit een structurele ombuiging van circa 1 miljoen euro vanaf 2027.
Kasschuif Oekrainemiddelen
Het kabinet heeft besloten om in 2026 nog 437 miljoen aan aanvullende militaire steun beschikbaar te stellen voor Oekraïne. De totale militaire steun in 2026 bedraagt hiermee circa 3 miljard euro.
Kasschuif arbeidsvoorwaarden
Dit betreft een kasschuif voor een nieuw arbeidsvoorwaardenakkoord voor Defensie. Het huidige akkoord loopt op 31 augustus 2026 af.
Overboekingen met Defensiematerieelbegrotingsfonds
Er zijn diverse overboekingen gedaan tussen de Defensiebegroting en het Defensiematerieelbegrotingsfonds (DMF). Zo worden er exploitatiemiddelen van investeringsprojecten overgeheveld naar de Defensiebegroting omdat de projecten in een dermate gevorderd stadium zijn dat personele bezetting versterkt kan worden.
Overboekingen met andere begrotingen
Er zijn diverse overboekingen gedaan van en naar de Defensiebegroting. Zo ontvangt Defensie in 2026 circa 19 miljoen euro van de begroting van Buitenlandse Zaken voor inzet van de KMAR bij de beveiliging van ambassade en consulaten in het buitenland. Ook ontvangt Defensie in 2026 circa 20 miljoen van het ministerie van Binnenlandse Zaken als vergoeding voor het versterken van het grenstoezicht van de Caribische landen in het Koninkrijk.
Eindejaarsmarge
Dit betreft de toevoeging van de eindejaarsmarge 2025 van circa 102 miljoen euro aan de begroting van Defensie.
Technisch
Deze post betreft uitgaven die via een desaldering zijn bekostigd vanuit extra ontvangsten. Leveringen aan derden van brandstoffen hebben niet in 2025 plaatsgevonden, maar zijn verplaatst naar 2026. Zie ook toelichting onder ontvangsten.
Bijstelling affinanciering militaire pensioenen
Eind 2026 zal Defensie de bestaande pensioenaanspraken van de begrotingsgefinancierde militaire pensioenen overhevelen naar het ABP. Hiervoor dient Defensie per 31-12-2026 de netto contante waarde van de toekomstige pensioenuitkeringen in één keer te betalen aan het ABP. De reservering die hiervoor is getroffen op de Defensiebegroting bedraagt 8,15 miljard euro bij Miljoenennota. Deze reservering wordt gedurende 2026 bij reguliere begrotingsstukken bijgewerkt om deze actueel te houden aan de geldende rentetermijnstructuur en dekkingsgraad van het ABP. Per peildatum 31-12-2025 wordt voorzien dat er aanvullend nog 291 miljoen euro benodigd is voor de affinanciering van de militaire pensioenen.
Overige mutaties
De overige mutaties betreft in zijn geheel de extrapolatie. Met de extrapolatie wordt de begrotingsstand in het extrapolatiejaar 2031 (t+5) toegevoegd aan de begroting van Defensie.
2.3 Ontvangstenmutaties
|
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Artikelnummer | Ontvangsten Ontvangsten Ontvangsten Ontvangsten Ontvangsten Ontvangsten 2026 2027 2028 2029 2030 |
2031 | ||||
|
279 |
|
|
|
|
0 | |
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
7 |
|
|||||
|
288 |
|
|
|
|
|
|
Toelichting overzicht ontvangstenmutaties Technisch
Het betreft hogere verwachte ontvangsten van 9 miljoen euro bij het Commando Materieel en IT. De verwachting is dat er meer brandstof door derden zal worden afgenomen in 2026 dan eerder geraamd. Deze extra ontvangsten worden door Defensie via een desaldering ingezet, waardoor de uitgaven stijgen.
2.4 Budgettaire gevolgen van beleid
Beleidsartikel 1 Inzet
|
||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ontwerp begroting t
|
menten en
|
begroting t begroting (3) = (1) + (4)
|
Stand 1e suppletoire begroting
|
Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | ||||
| Art. | Verplichtingen 318.301 | 0 | 318.301 |
|
|
|
|
|
|
|
||
| Uitgaven 2.350.144 | 0 |
|
416.447 |
|
|
|
|
|
|
|||
| Apparaatsuitgaven 0 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
0 | |||
| Programmauitgaven2.350.144 | 0 |
|
416.447 |
|
|
|
|
|
|
|||
| 1.1 | Programmauitgaven2.350.144 | 0 |
|
416.447 |
|
|
|
|
|
|
||
| Opdrachten 2.153.844 | 0 |
|
404.337 |
|
|
|
|
‒ 7.200 | 176.884 | |||
| Crisisbeheersingsop2eraties.134.318 | 0 |
|
353.937 |
|
|
|
|
‒ 7.200 | 157.359 | |||
| Financiering nationale inzet krijgsmacht |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
3.826 | ||
| Overige inzet |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
15.699 | ||
| Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
43.500 | ||
Bijdrage aan Internationale Samenwerking |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
43.500 | ||
| Ontvangsten | 133.739 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
2.332 | ||
In totaal is voor 2026 85 % juridisch verplicht en 15 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de verplichtingen
Het verplichtingenbudget is met € 937 miljoen gestegen. De stijging is te verklaren door € 437 miljoen additionele middelen in 2026 voor de militaire steun aan Oekraïne. Hierdoor zijn de middelen voor Oekraïne op het gewenste niveau voor 2026 en in lijn met het Coalitieakkoord waarin de steun aan Oekraïne voortgezet wordt. Daarnaast wordt er € 500 miljoen aan verplichtingenruimte geschoven naar 2026, vanuit 2027, zodat de steun voor 2027 contractueel vorm gegeven kan worden.
Toelichting op de uitgaven
De uitgaven voor de steun aan Oekraïne stijgen met € 416 miljoen. De stijging is met name te verklaren door € 437 miljoen additionele middelen in 2026 voor de militaire steun aan Oekraïne. Hierdoor zijn de middelen voor Oekraïne op het gewenste niveau voor 2026 en in lijn met het Coalitieakkoord waarin de steun aan Oekraïne voortgezet wordt. In 2025 is er € 21 miljoen meer uitgegeven dan begroot, dit wordt gecorrigeerd op het budget in 2026.
Uit het Budget Internationale Veiligheid (BIV), geplaatst op artikel 1.1 - Crisisbeheersingsoperaties, is € 50,4 miljoen ontvlochten voor hoofdtaak 1 inzet naar artikel 1.3 - Overige inzet op de defensiebegroting. De hernieuwde focus op deze hoofdtaak vraagt om een duidelijkere scheiding tussen de inzet voor de verschillende hoofdtaken. De inzet voor hoofdtaak 2 valt onder het BIV, de nieuwe hoofdtaak 1 missies worden tijdelijk gefinancierd vanuit artikel 1.3 - overige inzet. Bij de Ontwerpbegroting 2027 zal een herziening van artikel 1 worden voorgesteld, waarbij een specifiek subartikel voor hoofdtaak 1 zal worden ingericht. Toelichting op de ontvangsten
Beleidsartikel 2 Koninklijke Marine
|
||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| b | Ontwerp egroting t
|
menten en
|
begroting t begroting (3) = (1) + (4)
|
Stand 1e suppletoire begroting
|
Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | |||
|
Verplichtingen |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Uitgaven |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
| Apparaatsuitgaven |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
Apparaatsuitgaven |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Personele uitgaven | 1.148.007 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
| Eigen personeel |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
| Externe inhuur |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
961 | ||
| Overige personele exploitatie |
|
0 | 64.208 |
|
|
|
|
|
|
50.202 | ||
| Kustwacht NL |
|
0 | 17.532 |
|
|
‒ 1.082 |
|
‒ 1.082 | ‒ 1.073 | 16.455 | ||
| Kustwacht CARIB |
|
0 | 25.605 |
|
|
|
|
|
|
23.800 | ||
| Materiële uitgaven |
|
0 | 23.726 |
|
|
|
|
|
|
24.495 | ||
| Overige materiële exploitatie |
|
0 | 22.305 |
|
|
|
|
|
|
23.154 | ||
| Kustwacht NL |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
89 | ||
| Kustwacht CARIB |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
1.252 | ||
| Programmauitgaven | 99.983 | 0 | 99.983 |
|
|
|
|
|
|
92.573 | ||
|
Programmauitgaven | 99.983 | 0 | 99.983 |
|
|
|
|
|
|
92.573 | |
| Opdrachten | 99.983 | 0 | 99.983 |
|
|
|
|
|
|
92.573 | ||
| Gereedstelling | 28.848 | 0 | 28.848 |
|
|
|
|
|
|
19.398 | ||
| Kustwacht NL |
|
0 | 67.886 |
|
|
|
|
|
|
69.959 | ||
| Kustwacht CARIB |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
3.216 | ||
| (Schade)vergoeding |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
0 | ||
| Schadevergoeding overig |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
0 | ||
| Ontvangsten | 12.324 | 0 | 12.324 |
|
|
|
|
|
|
12.324 | ||
In totaal is voor 2026 91 % juridisch verplicht en 9 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de verplichtingen
Ten opzichte van de vastgestelde begroting is het verplichtingenbudget per saldo met € 17,4 miljoen gestegen. Dit wordt verklaard door onder meer een verhoging van € 60,3 miljoen door evenredig hogere uitgaven. Een verlaging van € 42,9 miljoen wordt verklaard door reeds in 2025 afgesloten meerjarige verplichtingen. De verplichtingen hebben met name betrekking op opleidingen, externe inhuur, prijsinflatie van leasecontracten bij de Kustwacht Nederland en overige materiële uitgaven.
Toelichting op de uitgaven
Het uitgavenbudget is met € 60,3 miljoen gestegen. De verklaring hiervoor ligt voornamelijk in de personele uitgaven en opdrachten.
Personele uitgaven
Ten opzichte van de vastgestelde begroting is het budget op Personele uitgaven met € 30,0 miljoen toegenomen. Dit betreft voornamelijk het Eigen Personeel (€ 25,1 miljoen). Deze stijging is voornamelijk het gevolg van het in lijn brengen van het budget met het meest recente arbeidsvoorwaardenakkoord (€ 20,1 miljoen). Daarnaast is door diverse maatregelen uit de Defensienota’s het budget gestegen voor eigen personeel (€ 14,3 miljoen). Hier tegenover staan verlagingen ten behoeve van externe inhuur en een overboeking naar het Defensiematerieel begrotingsfonds (€ 5,0 miljoen). Deze overboeking is bestemd voor de lease van een faciliterend platform met helikopterdek voor trainingen. De overige wijzigingen betreffen diverse kleinere mutaties.
Materiële uitgaven
Ten opzichte van de vastgestelde begroting is het budget op Materiële uitgaven per saldo met € 11,0 miljoen toegenomen. Dit is het gevolg van met name vertraagde betalingen uit 2025 bij Kustwacht Nederland en Kustwacht CARIB, waarbij de eindejaarsmarge is toegepast. Op Overige materiële exploitatie betreft de stijging naast de eindejaarsmarge ook toevoegingen van maatregelen uit de Defensienota's.
Opdrachten
Ten opzichte van de vastgestelde begroting is het budget voor Opdrachten met € 19,0 miljoen toegenomen. Dit betreft voornamelijk Kustwacht Nederland (€ 18,8 miljoen). Dit als gevolg van de interdepartementale overboekingen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (€ 16,6 miljoen) vanwege de uitgaven voor de betonningsvaartuigen en de «Emergency Rescue and Towing Vessels» Noord, Midden en Zuid.
Beleidsartikel 3 Koninklijke Landmacht
|
||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ontwerp begroting t
|
menten en
|
begroting t begroting (3) = (1) + (4)
|
Stand 1e suppletoire begroting
|
Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | ||||
|
Verplichtingen 2.146.803 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
| Uitgaven 2.146.803 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
| Apparaatsuitgaven 2.040.610 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
Apparaatsuitgaven 2.040.610 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
| Personele uitgaven | 2.005.238 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
| Eigen personeel |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
| Externe inhuur |
|
0 | 24.890 |
|
|
|
|
|
|
25.614 | ||
| Overige personele exploitatie |
|
0 | 74.753 |
|
|
|
|
|
|
78.991 | ||
| Materiële uitgaven |
|
0 | 35.372 |
|
|
|
|
|
|
36.541 | ||
| Overige materiële exploitatie |
|
0 | 35.372 |
|
|
|
|
|
|
36.541 | ||
| Programmauitgaven | 106.193 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
111.474 | ||
|
Programmauitgaven | 106.193 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
111.474 | |
| Opdrachten |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
111.474 | ||
| Gereedstelling |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
111.474 | ||
| (Schade)vergoeding |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
0 | ||
| Schadevergoeding overig |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
0 | ||
| Ontvangsten |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
8.054 | ||
In totaal is voor 2026 94 % juridisch verplicht en 6 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de verplichting
Ten opzichte van de ontwerpbegroting zijn de verplichtingen van de Koninklijke Landmacht gestegen met € 81,2 miljoen. Deze verhoging is gelijk aan de stijging binnen de uitgaven en zal hieronder verder worden toegelicht.
Toelichting op de uitgaven
Het uitgavenbudget is met € 81,2 miljoen gestegen, de verklaring hiervoor ligt voornamelijk in de personele uitgaven.
Personele uitgaven
Ten opzicht van de ontwerpbegroting is het budget voor eigen personeel met € 82,3 miljoen toegenomen.
Eigen personeel
Het budget voor Eigen personeel is met € 54,3 miljoen toegenomen. Deze stijging is voornamelijk het gevolg van het in lijn brengen van het budget met het meest recente arbeidsvoorwaardenakkoord (€ 36,0 miljoen) en Maatregelen uit de Defensienota waaronder doorontwikkeling Dienjaar (€ 12,0 miljoen) deze middelen worden ingezet voor de salarisuitbetaling van de dienjarigen.
Externe inhuur
De stijging van de uitgaven van externe inhuur met € 15,1 miljoen komt voornamelijk voort uit de additionele inhuur van instructiecapaciteit en voor reguliere opleidingen voor het dienjaar.
Overige personele uitgaven
De overige personele uitgaven zijn gestegen met € 12,9 miloen. Dit is voornamelijk het gevolg van hogere uitgaven voor opleidingen van € 6,6 miljoen en voor buitenlandse dienstreizen als gevolg van meer buitelandse oefeningen met € 5,3 miljoen.
Beleidsartikel 4 Koninklijke Luchtmacht
|
|||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ontwerp begroting t
|
menten en
|
begroting t begroting (3) = (1) + (4)
|
Stand 1e suppletoire begroting
|
Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | |||
|
Verplichtingen 1.022.291 | 0 |
|
‒ 4.813 |
|
|
|
|
|
|
|
| Uitgaven 1.022.291 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
| Apparaatsuitgaven |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Apparaatsuitgaven |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Personele uitgaven |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Eigen personeel | 800.865 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Externe inhuur |
|
0 | 16.571 |
|
|
|
|
|
|
3.670 | |
| Overige personele exploitatie |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
114.247 | |
| Materiële uitgaven |
|
0 | 42.244 |
|
|
|
|
|
|
36.452 | |
| Overige materiële exploitatie |
|
0 | 42.244 |
|
|
|
|
|
|
36.452 | |
| Programmauitgaven |
|
0 | 37.843 |
|
|
|
|
|
|
33.455 | |
|
Programmauitgaven |
|
0 | 37.843 |
|
|
|
|
|
|
33.455 |
| Opdrachten |
|
0 | 37.843 |
|
|
|
|
|
|
33.455 | |
| Gereedstelling |
|
0 | 37.843 |
|
|
|
|
|
|
33.455 | |
| Ontvangsten |
|
0 | 12.111 |
|
|
|
|
|
|
12.111 | |
In totaal is voor 2026 95 % juridisch verplicht en 5 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de verplichtingen
Het verplichtingenbudget van de Koninklijke Luchtmacht is verlaagd met € 4,8 miljoen, als gevolg van het sneller verplichten van voornamelijk opleidingscontracten in 2025 in plaats van 2026.
Toelichting op de uitgaven
Het uitgavenbudget is met € 42,7 miljoen gestegen, de verklaring hiervoor ligt voornamelijk in de personele uitgaven.
Personele uitgaven
Het budget voor Eigen Personeel is met € 25,3 miljoen toegenomen. Deze stijging is voornamelijk het gevolg van het in lijn brengen van het budget met het meest recente arbeidsvoorwaardenakkoord (€ 15,2 miljoen) en maatregelen uit de Defensienota 2024 (€ 10,1 miljoen), waaronder doorontwikkeling Dienjaar waarvan de middelen worden ingezet voor de salarisuitbetaling van de dienjarigen.
Beleidsartikel 5 Koninklijke Marechaussee
|
|||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ontwerp begroting t
|
menten en
|
begroting t begroting (3) = (1) + (4)
|
Stand 1e suppletoire begroting
|
Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | |||
|
Verplichtingen |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| Uitgaven |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Apparaatsuitgaven | 800.942 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
942.001 | |
|
Apparaatsuitgaven | 800.942 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
942.001 |
| Personele uitgaven |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
910.203 | |
| Eigen personeel |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
874.892 | |
| Externe inhuur |
|
0 | 12.640 |
|
|
|
|
|
|
1.047 | |
| Overige personele exploitatie |
|
0 | 32.447 |
|
|
|
|
|
|
34.264 | |
| Materiële uitgaven |
|
0 | 14.420 |
|
|
|
|
|
|
31.798 | |
| Overige materiële exploitatie |
|
0 | 14.420 |
|
|
|
|
|
|
31.798 | |
| Programmauitgaven |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
8.586 | |
|
Programmauitgaven |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
8.586 |
| Opdrachten |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
8.586 | |
| Gereedstelling |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
8.586 | |
| Ontvangsten |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
4.459 | |
In totaal is voor 2025 98 % juridisch verplicht en 2 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de verplichtingen
Ten opzichte van de vastgestelde begroting is het verplichtingenbudget met € 19,6 miljoen gestegen. Dit valt grotendeels te verklaren door de hogere uitgaven. Daarnaast is verplichtingenbudget naar 2025 gefaseerd voor het aangaan van verplichtingen die zijn aangekondigd met de Kamerbrief «Veegbrief Defensiebegroting» d.d. 16 december 2025, nummer 36 800 X, nr. 19.
Toelichting op de uitgaven
Het uitgavenbudget is met € 49,0 miljoen gestegen, de verklaring hiervoor ligt voornamelijk in de personele uitgaven.
Personele uitgaven
Ten opzichte van de vastgestelde begroting is het budget voor eigen personeel met € 48,2 miljoen toegenomen. Deze stijging is hoofdzakelijk het gevolg van interdepartementale budgetoverhevelingen. Het gaat om een (jaarlijks terugkerende) bijdrage van het ministerie van Buitenlandse Zaken inzake de inzet van de Koninklijke Marechaussee bij de beveiliging van Nederlandse Hoog Risico Vertegenwoordigingen (€ 17,8 miljoen) en een (jaarlijks terugkerende) bijdrage van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties voor het versterken van het grenstoezicht van de Caribische landen in het Koninkrijk (€ 18,9 miljoen). Daarnaast is de stijging voornamelijk het gevolg van het in lijn brengen van het budget met het meest recente arbeidsvoorwaardenakkoord (€ 14,0 miljoen). Het budget voor externe inhuur is toegenomen met € 7 miljoen als gevolg van formatieve ondervulling. Hiervoor heeft een herschikking plaatsgevonden van eigen personeel naar externe inhuur.
Beleidsartikel 7 Commando Materieel en IT (COMMIT)
|
|||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ontwerp begroting t
|
menten en
|
begroting t begroting (3) = (1) + (4)
|
Stand 1e suppletoire begroting
|
Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | |||
| Art. | Verplichtingen |
|
0 | 901.100 | 130.702 |
|
|
|
|
|
|
| Uitgaven | 904.176 | 0 | 904.176 | 145.702 |
|
|
|
|
|
|
|
| Apparaatsuitgaven |
|
0 | 707.912 |
|
|
|
|
|
|
|
|
| 7.2 | Apparaatsuitgaven |
|
0 | 707.912 |
|
|
|
|
|
|
|
| Personele uitgaven |
|
0 | 680.016 |
|
|
112.201 |
|
|
|
873.762 | |
| Eigen personeel |
|
0 | 621.343 |
|
|
|
131.873 |
|
137.627 | 809.713 | |
| Externe inhuur |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
37.928 | |
| Overige personele exploitatie |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
26.121 | |
| Materiële uitgaven |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
24.323 | |
| Overige materiële exploitatie |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
24.323 | |
| Programmauitgaven 196.264 | 0 | 196.264 |
|
|
|
|
|
|
211.984 | ||
| 7.1 | Programmauitgaven 196.264 | 0 | 196.264 |
|
|
|
|
|
|
211.984 | |
| Opdrachten 196.264 | 0 | 196.264 |
|
|
|
|
|
|
211.984 | ||
| Gereedstelling 196.264 | 0 | 196.264 |
|
|
|
|
|
|
211.984 | ||
| Ontvangsten 25.765 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
25.765 | ||
In totaal is voor 2026 83 % juridisch verplicht en 17 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de verplichtingen
Ten opzichte van de vastgestelde begroting is het verplichtingenbudget met € 130,7 miljoen gestegen. Dit wordt grotendeels verklaard door de hogere uitgaven. Daarnaast is € 15,0 miljoen aan verplichtingenbudget naar 2025 gefaseerd voor het aangaan van verplichtingen die zijn aangekondigd met de Kamerbrief «Veegbrief Defensiebegroting» d.d. 16 december 2025, nummer 36 800 X, nr. 19.
Toelichting op de uitgaven
Het uitgavenbudget is met € 145,7 miljoen gestegen, de verklaring hiervoor ligt voornamelijk in de personele uitgaven.
Personele uitgaven
Ten opzichte van de vastgestelde begroting is het budget voor eigen personeel met € 62,9 miljoen toegenomen. Deze stijging is voornamelijk het gevolg van aanvullend budget voor uitbreiding van de capaciteit voor projecten (€ 44,0 miljoen). Daarnaast is de stijging voornamelijk het gevolg van het in lijn brengen van het budget met het meest recente arbeidsvoorwaardenakkoord (€ 11,3 miljoen). Het budget voor externe inhuur is toegenomen met € 55,5 miljoen, voornamelijk als gevolg van de actualisatie van de planning van het project Grensverleggende IT (GrIT).
Materiële uitgaven
Ten opzichte van de vastgestelde begroting is het budget voor overige materiële exploitatie met € 23,8 miljoen toegenomen als gevolg van het vergroten van de cybercapaciteiten (cyber readiness).
Beleidsartikel 8 Defensie Ondersteuningscommando
|
||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ontwerp begroting t
|
menten en
|
begroting t begroting (3) = (1) + (4)
|
Stand 1e suppletoire begroting
|
Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | ||||
|
Verplichtingen 1.830.514 | 0 |
|
134.226 |
|
157.446 | 187.845 |
|
|
|
||
| Uitgaven 1.835.414 | 0 |
|
168.862 |
|
|
|
|
|
|
|||
| Apparaatsuitgaven 1.707.696 | 0 |
|
153.678 |
|
|
|
|
|
|
|||
|
Apparaatsuitgaven 1.707.696 | 0 |
|
153.678 |
|
|
|
|
|
|
||
| Personele uitgaven | 1.260.030 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
| Eigen personeel |
|
0 | 981.931 |
|
|
|
|
|
|
|
||
| Externe inhuur |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
3.345 | ||
| Overige personele exploitatie |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
277.554 | ||
| Attaches |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
20.298 | ||
| Materiële uitgaven |
|
0 | 447.666 |
|
|
|
|
|
107.270 |
|
||
| Overige materiële exploitatie | 440.092 | 0 |
|
|
|
|
|
|
107.270 | 531.527 | ||
| Attaches |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
7.052 | ||
| Programmauitgaven |
|
0 | 127.718 |
|
|
|
|
|
|
123.518 | ||
|
Programmauitgaven |
|
0 | 127.718 |
|
|
|
|
|
|
123.518 | |
| Opdrachten |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
0 | ||
| Gereedstelling |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
0 | ||
| (Schade)vergoeding |
|
0 | 127.718 |
|
|
|
|
|
|
123.518 | ||
| Schadevergoeding overig |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
9.384 | ||
| Nationaal Fonds Ereschuld | 114.035 | 0 | 114.035 |
|
|
|
|
|
|
109.816 | ||
Reservering schadevergoedingen Chroom-6 Defensie |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
4.318 | ||
| Ontvangsten |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
72.995 | ||
In totaal is voor 2026 68 % juridisch verplicht, 1 % bestuurlijk gebonden en 31 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de verplichtingen
Het verplichtingenbudget voor 2026 is met € 134,2 miljoen verhoogd wat samenhangt met de uitgaven die hieronder worden toegelicht. Het verschil tussen de verhoging van het verplichtingenbudget en het uitgavenbudget van € 34,7 miljoen, wordt verklaard door de bijstellingen die zijn gedaan voor de tweede suppletoire begroting 2025 en de Kamerbrief «Veegbrief Defensiebegroting» d.d. 16 december 2025, nummer 36 800 X, nr. 19. Hierbij is verplichtingenbudget overgeheveld van 2026 naar 2025.
Toelichting op de uitgaven
Het uitgavenbudget voor 2026 is met € 168,9 miljoen verhoogd. Dit wordt verklaard door onderstaande bijstellingen in de personele en materiële uitgaven en uitgaven aan schadevergoedingen.
Personele uitgaven
Het budget voor externe inhuur is per saldo met € 50,0 miljoen verhoogd. Ondanks dat de organisatie groeit is, mede door krapte op de arbeidsmarkt, inhuur noodzakelijk. Hiervoor is € 51,2 miljoen overgeheveld van het budget voor eigen personeel naar het budget voor externe inhuur van personeel. In 2025 is op dit budget € 1,2 miljoen meer uitgegeven dan begroot. Het budget voor 2026 is met dit bedrag verlaagd.
Het budget voor overige personele exploitatie is per saldo met
€ 15,3 miljoen verhoogd. Als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord (AVW) is € 7,4 miljoen toegevoegd aan dit budget. Voor de doorontwikkeling van het Dienmodel is structureel € 8,7 miljoen aan dit artikel toegevoegd. Er is € 10,0 miljoen overgeheveld naar het budget voor gereedstelling voor de inzet van tolken en vertalers ten behoeve van Oekraïne, wat tot een verlaging van het budget voor overige personele exploitatie heeft geleid. Een aantal kleine herschikkingen heeft per saldo geleid tot een verhoging van het budget met € 9,2 miljoen.
Materiële uitgaven
Het budget voor overige materiële exploitatie is per saldo met € 80,8 miljoen verhoogd. Aan het budget voor energie en water is € 33,0 miljoen toegevoegd vanwege de gestegen prijzen. Voor nieuwe opdrachten en voor de extra ondersteuning die als gevolg hiervan geleverd moeten worden, heeft het DOSCO € 27,1 miljoen budget ontvangen en aanvullend ook € 27,8 miljoen voor de doorontwikkeling van het dienjaar. In 2025 is op dit budget € 3,9 miljoen meer uitgegeven dan begroot. Het budget voor 2026 is met dit bedrag verlaagd. Een aantal kleine herschikkingen leidt een verlaging van het budget met € 3,2 miljoen.
Gereedstelling
Voor gereedstelling is € 10,0 miljoen budget toegevoegd, waarbij het budget voor overige personele exploitatie met hetzelfde bedrag is verlaagd.
(Schade)vergoeding
In het Nationaal Fonds Ereschuld (NFE) is het budget in 2030 met per saldo € 106,0 miljoen verlaagd. Dit is het saldo van de toevoeging van € 4,4 miljoen aan loonbijstelling als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord en een verschuiving van € 110,4 miljoen vanuit 2030 naar latere jaren, zodat hiermee een stabielere reeks aan uitgavenbudget in latere jaren ontstaat die aansluit op de geraamde uitgaven. Dit betrof grotendeels een stalling in 2030 van een belastingteruggave die in 2025 ontvangen is, omdat Defensie over de schadevergoedingen vanuit de Regeling Volledige Schadegevergoeding (RVS) in het NFE geen belasting meer verschuldigd is.
Niet-Beleidsartikel 9 Algemeen
|
||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ontwerp begroting t
|
menten en
|
begroting t begroting (3) = (1) + (4)
|
Stand 1e suppletoire begroting
|
Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | ||||
|
Verplichtingen | 280.444 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
297.335 | |
| Uitgaven | 281.046 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
297.335 | ||
|
Programmauitgaven | 281.046 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
297.335 | |
| Subsidies (regelingen) |
|
0 | 56.899 |
|
|
|
|
|
|
62.411 | ||
| Subsidies |
|
0 | 56.899 |
|
|
|
|
|
|
62.411 | ||
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstuk |
89.352 ken | 0 | 89.352 |
|
|
|
|
|
|
129.560 | ||
| Kennisopbouw TNO via EZ |
|
0 | 78.009 |
|
|
|
|
|
|
101.893 | ||
| Kennisopbouw NLR via EZ |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
20.637 | ||
| Kennisopbouw MARIN via EZ |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
6.449 | ||
| Overige Bijdragen |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
581 | ||
| Opdrachten |
|
0 | 13.369 |
|
|
‒ 2.539 | ‒ 2.539 |
|
|
12.928 | ||
| Opdrachten beleid |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
6.519 | ||
| opdrachten milieu beleid |
|
0 |
|
|
|
‒ 2.000 | ‒ 2.000 |
|
|
6.409 | ||
| Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties |
|
0 | 114.674 |
|
|
|
|
|
|
78.129 | ||
Bijdrage aan de NAVO |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
71.223 | ||
| Bijdrage aan internationale samenwerking |
|
0 | 10.000 |
|
|
|
|
|
|
6.906 | ||
| Bekostiging |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
12.438 | ||
| Bekostiging diverse instellingen |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
12.438 | ||
| Inkomensoverdrachten |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
0 | ||
| Overige bijdragen |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
0 | ||
| (Schade)vergoeding |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
1.869 | ||
| Schadevergoeding overig |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
1.869 | ||
Regeling Chroom 6 Defensie |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
0 | ||
Ontvangsten 1.600 0 1.600 0 1.600 0 0 0 0 1.600
In totaal is voor 2026 3 % juridisch verplicht, 20 % bestuurlijk gebonden en 77 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de verplichtingen
Het verplichtingenbudget is met € 42,6 miljoen verhoogd. De mutaties hangen samen met de uitgaven die hieronder worden toegelicht.
Toelichting op de uitgaven
Het uitgavenbudget is met € 42,6 miljoen verhoogd.
Subsidies
Het uitgavenbudget aan subsidies is verhoogd met € 5 miljoen. Dit betreft een structurele verhoging van het budget voor het Nederlands Veteraneninstituut (NLVi) voor het uitvoeren van het veteranenbeleid, die is toegekend vanuit intern beschikbaargestelde middelen voor het oplossen van Defensiebrede problematiek. Daarnaast is er een rijksbrede taakstelling op subsidies die volgt uit het Coalitieakkoord. Deze taakstelling zal vanaf 2027 verwerkt worden in het totaal beschikbare subsidiebudget.
Kennisopbouw TNO, NLR, MARIN via het ministerie van Economische Zaken
Vanaf 2026 is het budget voor Kennisopbouw TNO, NLR en MARIN via het ministerie van Economische Zaken (EZ) structureel met € 27 miljoen verhoogd, vanwege een ophoging van de bijdrage aan de kennisinstellingen via het ministerie van Economische Zaken. Dit betreft een technische mutatie.
Opdrachten milieu beleid
Het uitgavenbudget is met € 5,9 miljoen verhoogd. € 4,7 miljoen is bestemd voor biobrandstof en het programma Opwek van Energie op Rijksvastgoed (OER). Dit budget is ontvangen van het Ministerie van Klimaat en Groene Groei, en is deels budget dat eind vorig jaar is herschikt naar 2026.
Regeling Uitkering chroom-6 Defensie
Het budget voor de chroom-6-uitkeringsregeling is met de eerste suppletoire begroting met € 6,5 miljoen verhoogd. Dit is bestemd voor de belastingafdracht 2025, en is eind vorig jaar herschikt naar 2026.
Niet-Beleidsartikel 10 Apparaat kerndepartement
|
|||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
menten en ISB (2) |
begroting t begroting (3) = (1) + (4)
|
Stand 1e suppletoire begroting
|
Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | ||||
| Art. | Verplichtingen 10.233.611 ‒ 8.150.000 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
| Uitgaven 10.253.237 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
| 10.2 | Apparaatsuitgaven10.253.237 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Personele uitgaven | 10.185.863 | 0 |
|
320.958 |
|
|
|
|
‒ 2.810 |
|
|
| Eigen personeel |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Externe Inhuur |
|
0 | 45.643 |
|
|
|
|
|
|
22.511 | |
| Overige personele exploitatie |
|
0 | 36.507 |
|
|
|
|
|
|
37.064 | |
| Uitkeringen (pensioenen en wachtgelden) |
|
0 |
|
262.087 |
|
|
|
|
|
|
|
| Materiële uitgaven |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
95.921 | |
| Overige materiële exploitatie |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
95.921 | |
Ontvangsten 8.102 0 8.102 28 8.130 28 28 28 28 8.015
In totaal is voor 2026 90 % juridisch verplicht en 10 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Toelichting op de verplichting
Het verplichtingenbudget is met € 12,3 miljoen verhoogd. Dit wijkt af van de hieronder vermelde uitgaven, omdat de verplichtingen omtrent de hieronder vernoemde herrijkte raming van de koopsom van ABP reeds in 2025 waren aangegaan. Vandaar dat het verplichtingenbudget niet in lijn is met het uitgavenbudget.
Toelichting op de uitgaven Personele uitgaven
Het budget voor personele uitgaven is per saldo met € 321,0 miljoen verhoogd.
De begroting voor het eigen personeel stijgt per saldo met € 8,7 miljoen. Hiervan is het budget met €10,8 miljoen euro gestegen, dat het gevolg is van het in lijn brengen van het budget met het meest recente arbeidsvoorwaardenakkoord. Daarnaast is het budget verhoogd met € 15,6 miljoen voor diverse formatieuitbreidingen zoals voor de Air Force Capability Coalition, de doorgroei van het Defensie Cyber Commando of de uitbreiding voor data science en AI-capaciteit. Daarnaast is het budget verlaagd met € 25,4 miljoen euro, vanwege een budgetoverheveling naar externe inhuur.
Ook is er € 3,1 miljoen aan budget toegekend, ten behoeve van het
oplossen van diverse problematiek binnen de Bestuursstaf. Daarnaast is er € 3,8 miljoen euro toegekend ten behoeve van weerbaarheid en leveringszekerheid. Het restant wordt verklaard door meerdere kleine mutaties
Het budget van externe inhuur is verhoogd met € 51,7 miljoen. Het budget wordt met € 30,6 miljoen opgehoogd, omdat er meer tijdelijke capaciteit wordt ingezet, doordat niet alle vacatures gevuld worden. Dit betreft een herschikking van budget vanuit eigen personeel en overige personele exploitatie. Daarnaast is het budget met € 11 miljoen opgehoogd voor Project Defensie Open op Orde (DOO). Project DOO heeft in 2025 niet het volledige projectbudget benut en omdat dit budget nodig is voor het resterende project, wordt dit budget gespiegeld naar 2026. Als laatste heeft de Defensiestaf € 9,4 miljoen aan budget ontvangen voor de verlenging van de kennisovereenkomst TNO, ondersteuning en expertise voor luchtvaartbesluiten en een overboeking uit 2025 voor de betaling van facturen voor het project Onvolkomenheden.
Het budget voor uitkeringen (pensioenen en wachtgelden) is per saldo met € 262,1 miljoen verhoogd. Defensie heeft in 2026 initieel € 8,15 miljard gereserveerd voor het affinancieren van de begrotingsgefinancierde pensioenen. In de Nota van Wijziging op de tweede suppletoire begroting 2025 is vermeld dat het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) rond 15 februari 2026 een nieuwe raming zal afgeven voor de voorlopige koopsom (Kamerstuk 36850-X-6). Conform deze opgave, met peildatum 31 december 2025, bedraagt de voorlopige koopsom € 8,44 miljard. Hiervoor wordt het uitgavenbudget met € 291,5 miljoen verhoogd zodat het budget in lijn is met de herijkte raming.
De komende jaren ontstaat binnen de begroting voor Uitkeringen (pensioenen en wachtgelden) een budgettair overschot als gevolg van herziene ramingen. In 2026 valt hierdoor € 52,7 miljoen vrij en gunste van het oplossen van Defensie brede knelpunten. Door een nadere toedeling van middelen conform het arbeidsvoorwaardenakkoord is het budget voor uitkeringen bij de eerste suppletoire begroting met € 17 miljoen verhoogd.
Tot slot is het budget toegenomen met € 6,3 miljoen als gevolg van overige mutaties zoals herschikkingen van middelen binnen Defensie en afdracht sociale premies als gevolg van formatiegroei.
Niet-Beleidsartikel 11 Geheim
|
|||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
begroting t
|
menten en
|
begroting t begroting (3) = (1) + (4)
|
Stand 1e Mutatie suppletoire 2027 begroting
|
|
|
|
Mutatie 2031 | ||||||||
|
Verplichtingen |
|
0 |
|
0 |
|
0 | 0 | 0 | 0 | 21.220 | ||||
| Uitgaven |
|
0 |
|
0 |
|
0 | 0 | 0 | 0 | 21.220 | |||||
|
Geheim |
|
0 |
|
0 |
|
0 | 0 | 0 | 0 | 21.220 | ||||
| Geheim |
|
0 |
|
0 |
|
0 | 0 | 0 | 0 | 21.220 | |||||
| Geheim |
|
0 |
|
0 |
|
0 | 0 | 0 | 0 | 21.220 | |||||
Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
In totaal is voor 2026 35 % juridisch verplicht en 65 % beleidsmatig gereserveerd ten opzichte van het totaal beschikbare budget.
Niet-Beleidsartikel 12 Nog onverdeeld
|
||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ontwerp begroting t
|
menten en
|
begroting t begroting (3) = (1) + (4)
|
Stand 1e suppletoire begroting
|
Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030 | Mutatie 2031 | ||
| Art. Verplichtingen | 522.082 | 0 |
|
‒ 355.497 |
|
|
|
|
|
|
|
522.082 | 0 |
|
‒ 412.655 |
|
|
|
|
|
|
|
236.271 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
63.157 |
|
236.271 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
63.157 |
|
236.271 | 0 |
|
|
|
|
|
|
|
63.157 |
12.4 Nog onverdeeld
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
567.477 |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
567.477 |
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
567.477 |
Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
Toelichting op de verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 355,5 miljoen verlaagd. De mutaties hangen samen met de uitgaven die hieronder worden toegelicht. Daarnaast is het verplichtingenbudget met € 57,2 miljoen toegenomen. Dit betreft een technische mutatie die het resterende verplichtingenbudget van 2025 naar 2026 overhevelt, dat later herschikt wordt.
Toelichting op de uitgaven
Het budget op artikel 12 Nog onverdeeld is met € 412,7 miljoen naar beneden bijgesteld. Dit wordt voornamelijk door de volgende mutaties veroorzaakt.
Het budget op Nog onverdeeld Loon is met € 236,2 miljoen verlaagd. Dit wordt onder andere veroorzaakt door € 157,9 miljoen aan middelen voor arbeidsvoorwaarden die zijn overgeheveld naar de Defensieonderdelen. Het overgrote deel van deze middelen is bestemd voor de gestegen personele uitgaven als gevolg van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2025-2026. Daarnaast is budget uit 2026 naar latere jaren verschoven voor een nieuw arbeidsvoorwaardenakkoord voor Defensie. Het huidige akkoord loopt op 31 augustus 2026 af. Om het nieuwe arbeidsvoorwaardenakkoord in lijn te houden met de andere kabinetssectoren, worden de incidentele arbeidsvoorwaardenmiddelen ter grootte van € 125 miljoen van 2026 doorgeschoven naar 2027 en 2028. Het restant wordt verklaard door diverse technische mutaties die te maken hebben met het herverdelen van tekorten en overschotten op artikel 12.
Het budget op Nog onverdeeld Prijs is met € 176,5 miljoen verlaagd. Hierop staan voornamelijk gereserveerde budgetten voor diverse maatregelen die overgeheveld worden aan de Defensieonderdelen zodra deze maatregelen uitgewerkt zijn. Nu dit het geval is voor de volgende maatregelen,
is het bugdet hiervoor overgeheveld aan de Defensieonderdelen. Dit betreft voornamelijk budget voor de doorontwikkeling van het Dienjaar (€ 76,8 miljoen), de groei van het aantal reservisten (€ 44,3 miljoen) en het verbeteren van het Nederlandse Innovatie Ecosysteem voor civiel en militaire doeleinden (€ 10,5 miljoen). Daarnaast is er € 44 miljoen overgeheveld naar artikel 7 (COMMIT) voor personeelsuitbreidingen. Ook is er per saldo € 38,6 miljoen euro gebruikt om defensiebrede problematiek op te lossen. Tot slot is het uitgavenbudget met € 101,9 miljoen verhoogd door het ontvangen van de eindejaarsmarge van 2025. Het restant wordt verklaard door diverse technische mutaties die te maken hebben met het herverdelen van de tekorten en overschotten op artikel 12.
3 Bijlage subsidieoverzicht
Subsidies (bedragen x € 1.000)
Subsidies (bedragen x
1.000 euro)
Naam vastgestelde Stand 1e Afwijking mutatie mutatie mutatie mutatie Reden Laatste Volgende Einddatum begroting suppletoire 1e 2027 2028 2029 2030 afwijking evaluatie evaluatie
2026 begroting suppletoire stand van 1e
| 2026 | 2026 t.o.v. vastgestelde begroting 2026 |
suppletoire
|
||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Stichting Nederlands Veteraneninstituut (NLVi) |
29.829 | 39.650 |
|
5.775 | 9.821 | 9.821 |
|
|
2026 | 2026 |
Nationaal Comité Herdenking Capitulatie 1945 Wageningen |
26 | 150 |
|
0 | 0 | 0 |
|
|
2026 | 2026 |
| Stichting Veteranen Platform (VP) | 273 | 499 |
|
0 | 0 | 0 |
|
|
2027 | 2027 |
| Stichting Koninklijke Defensiemusea | 20.394 | 20.394 |
|
0 | 0 | 0 |
|
|
2026 | 2026 |
Stichting Nationale Taptoe |
342 | 642 |
|
0 | 0 | 0 |
|
|
2027 | 2027 |
Universiteit van Amsterdam Stichting Maritiem |
76 | 95 |
|
0 | 0 | 0 |
|
|
2027 | 2027 |
| Kenniscentrum | 26 | 26 |
|
0 | 0 | 0 |
|
|
2027 | 2027 |
Stichting Historische Vlucht |
132 | 140 |
|
0 | 0 | 0 |
|
|
2027 | 2027 |
SWoon NLDA Stichting Klachtentelefoon |
26 | 26 |
|
0 | 0 | 0 |
|
|
2027 | 2027 |
| Luchtverkeer Limburg Subsidies te verstrekken na evaluatie/ nader | 77 | 77 |
|
0 | 0 | 0 |
|
n.v.t. | 2027 | 2027 |
| te verdelen | 5.698 | 200 |
1.000 euro)
Subsidies (bedragen x
Totaal subsidies 56.899 61.899
De genoemde bedragen betreffen het wettelijk plafond voor subsidies De genoemde bedragen zijn exclusief de door het Ministerie van Financien vestrekte loon- en prijsbijstelling
De genoemde
bedragen zijn exclusief taakstelling subsidie
RA 2026