Preview document (🔗 origineel)

---

Jaarverslag 2024 Staatsbosbeheer

Jaarverslag 2024 Staatsbosbeheer

Aan de orde is het tweeminutendebat Jaarverslag 2024 Staatsbosbeheer (29659, nr. 161).

De voorzitter:
Ik heropen de vergadering. Aan de orde is het tweeminutendebat Jaarverslag 2024 Staatsbosbeheer. Ik heet de staatssecretaris in vak K van harte welkom. Voordat ik het woord geef aan mevrouw Van der Plas als eerste spreker van de zijde van de Kamer is daar mevrouw Bromet. Gaat uw gang.

Mevrouw Bromet (GroenLinks-PvdA):
Ik wil graag toestemming vragen aan de leden om aan dit debat deel te nemen.

De voorzitter:
Want u heeft niet meegedaan aan het schriftelijk overleg. Ik kijk of daar bezwaar tegen is. Ik zie dat dat niet het geval is. Daarmee wordt u toegelaten tot het debat. Ik geef als eerste het woord aan mevrouw Van der Plas voor haar inbreng namens de BBB.

Mevrouw Van der Plas (BBB):
Dank u wel. Ik heb twee moties.

De Kamer,

gehoord de beraadslaging,

constaterende dat terreinbeherende organisaties zoals Staatsbosbeheer en andere TBO's grote delen van het Nederlandse landelijk gebied beheren;

overwegende dat in het coalitieakkoord is afgesproken dat natuurbeleid meer in samenhang met landbouw en regionale ontwikkeling moet worden vormgegeven;

verzoekt de regering te borgen dat Staatsbosbeheer bij het beheer van natuurgebieden structureel samenwerkt met agrariërs en regionale partijen, en de Kamer over de manier van borging voor de zomer te informeren,

en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Plas.

Zij krijgt nr. 163 (29659) (#1).

De Kamer,

gehoord de beraadslaging,

constaterende dat in het Natura 2000-gebied Engbertsdijksvenen wordt ingezet op ontwikkeling van het habitattype hoogveen, terwijl in het gebied momenteel voornamelijk sprake is van zogenoemd herstellend hoogveen;

constaterende dat de ontwikkeling van actief hoogveen een proces van honderden jaren is en dat er discussie bestaat over de vraag of deze ontwikkeling in dit gebied hydrologisch en ecologisch überhaupt haalbaar is;

overwegende dat de maatregelen die nodig zijn om deze natuurdoelen te realiseren grote gevolgen hebben voor de omgeving, waaronder hogere waterstanden en beperkingen voor bedrijven waardoor de samenleving onder grote druk komt te staan, met grote sociaal-economische gevolgen;

overwegende dat zulke keuzes in Nederland op dit moment honderden miljoenen euro's aan belastinggeld kosten;

verzoekt de regering te laten onderzoeken:

• of de ontwikkelingen van actief hoogveen in de Engbertsdijksvenen ecologisch en hydrologisch daadwerkelijk haalbaar is;

• welke overwegingen en aannames ten grondslag liggen aan de keuze om dit gebied zo te veranderen en daarbij specifiek te kijken of Staatsbosbeheer mogelijk financieel gewin kan hebben bij het instellen van nieuwe natuurdoelen zodat zij meer subsidie krijgen;

• of de gekozen natuurdoelen opwegen tegen de extreme gevolgen voor bewoners en ondernemers in en rondom het gebied;

verzoekt de regering tevens te onderzoeken of natuurbeheerders bij Natura 2000-gebieden vaker sturen op zwaardere of nieuwe natuurdoelen dan de feitelijk aanwezige natuurtypen, en wat daarvan de financiële en maatschappelijke consequenties zijn,

en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Plas.

Zij krijgt nr. 164 (29659) (#2).

Mevrouw Van der Plas (BBB):
Dank u wel.

De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Van der Plas. Het woord is aan meneer Boomsma voor zijn inbreng namens JA21.

De heer Boomsma (JA21):
Dank u wel, voorzitter. Dank aan de staatssecretaris voor de beantwoording van de vragen over het jaarverslag. Staatsbosbeheer verdient dus steeds meer aan de verkoop van dood hout, biomassa. Maar dood hout is juist ook heel erg belangrijk voor de biodiversiteit in bossen. Heel veel planten, zwammen, insecten en andere beesten zijn daarvan afhankelijk. Het vliegend hert creëert microklimaten. Dus de vraag is of je dat niet wat vaker moet laten liggen. In de beantwoording gaat de staatssecretaris wel in op het feit dat er rekening wordt gehouden met de bodemgesteldheid, dat men ook mineralen wil onttrekken in bepaalde gebieden en dat die nutriënten worden verwijderd. Dat snap ik. Maar voor de biodiversiteit is het natuurlijk ook van belang dat het juist wel blijft liggen. Dus hoe weegt de staatssecretaris die twee dingen?

We hebben ook een vraag gesteld over de rol van boa's. Daarvoor heb ik nog de volgende motie.

De Kamer,

gehoord de beraadslaging,

overwegende dat bijzondere opsporingsambtenaren (boa's) een belangrijke rol vervullen in toezicht en handhaving in het buitengebied en in toenemende mate te maken hebben met ondermijnende criminaliteit, overlast en handhavingsvraagstukken;

overwegende dat groene boa's nu onvoldoende toegang hebben tot informatiesystemen om hun werkzaamheden effectief en veilig uit te voeren;

verzoekt de regering te onderzoeken op welke wijze de informatiepositie en daarmee de effectiviteit van groene boa's kan worden versterkt, bijvoorbeeld door:

• betere toegang tot relevante informatiesystemen en registers;

• verbeterde gegevensuitwisseling en samenwerking met politie, onder meer via de Basisvoorziening Handhaving van de politie;

• het kunnen uitvoeren van recidive- en/of antecedentenchecks;

en op basis hiervan concrete voorstellen aan de Kamer voor te leggen,

en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Boomsma.

Zij krijgt nr. 165 (29659) (#3).

De heer Boomsma (JA21):
Dank u wel.

De voorzitter:
Dank u wel. Het woord is aan de heer Meulenkamp, die afziet van zijn spreektijd. Tot slot is dan het woord aan mevrouw Bromet.

Mevrouw Bromet (GroenLinks-PvdA):
Voorzitter. In een tijd waarin het natuurbeleid nog niet zo gepolariseerd was als nu, werden er "Recreatie om de Stad"-natuurgebieden aangelegd. Een voorbeeld daarvan is het Purmerbos, in mijn eigen buurt, maar ik was afgelopen zondag ook in het Diemerbos, waar heel veel recreanten gebruik van maken. Het probleem is dat het geld om die terreinen te beheren niet voldoende is. Staatsbosbeheer overweegt dus ook om deze gebieden te gaan verkopen. Dit gaat specifiek over Diemen, maar ik heb dit ook gehoord met betrekking tot het Purmerbos. In Diemen is er nu bijvoorbeeld nog maar voor twee jaar een oplossing. Heeft de staatssecretaris geïnventariseerd in welke gebieden dit speelt? Is hij het met ons eens dat de verkoop van deze gebieden onwenselijk is? En kan hij toezeggen dat hij met beheerders in gesprek gaat om verkoop van de natuur te voorkomen? In het coalitieakkoord is voor dit jaar 100 miljoen opgenomen voor natuurmaatregelen. Hoeveel hiervan is voor natuurbeheer en wanneer komt er duidelijkheid voor de terreinbeherende organisaties? Het is inmiddels al half maart.

Tot zover.

De voorzitter:
Dank u wel. Ik schors tot 17.10 uur voor de beantwoording van de zijde van het kabinet.

De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

De voorzitter:
Ik heropen de vergadering en geef het woord aan de staatssecretaris voor de beantwoording.

Staatssecretaris Erkens:
Dank u, voorzitter. Dank ook aan de Kamerleden, voor de vragen en de moties. Ik zit hier als eigenaar van Staatsbosbeheer. Een aantal moties gaan ook heel erg over de natuurportefeuille van de minister. Ik zal proberen om die moties zo goed mogelijk te appreciëren namens het kabinet, maar ik vind het wel belangrijk om dit te benoemen. Donderdag kunnen we nog verder de diepte ingaan met elkaar.

Die context geschetst hebbende, ga ik eerst in op een aantal vragen.

De heer Boomsma van JA21 stelde een vraag over dood hout. Dood hout kan nuttig zijn, maar is niet altijd strikt noodzakelijk voor het functioneren van het bos. De beheerder maakt daar nu dus keuzes in. Dat zijn in dit geval ecologen, maar het zijn ook vaak de boswachters van Staatsbosbeheer op locatie. In dat geval maken zij ook de afweging waar het nodig is en waar niet.

De voorzitter:
Eén korte vervolgvraag, meneer Boomsma. Gaat uw gang.

De heer Boomsma (JA21):
Eén korte vervolgvraag. Is de staatssecretaris het wel met mij eens dat daarbij de ecologische waarde moet prevaleren en dat het niet mag gaan om financiële verdiensten of om de opbrengsten van de verkoop van die biomassa? Dat mag toch nooit de boventoon voeren?

Staatssecretaris Erkens:
Nee, in dit geval kijken de boswachter en de ecoloog inderdaad ook of het voor de ecologische waarde noodzakelijk is. Daarna pas zullen ze hierop een ander besluit kunnen nemen. De heer Boomsma heeft hierin gelijk.

De voorzitter:
U vervolgt.

Staatssecretaris Erkens:
Dan de vragen van mevrouw Bromet van GroenLinks-PvdA. De ene vraag gaat over de 100 miljoen voor natuurmaatregelen. Wanneer komt er duidelijkheid voor de terreinbeherende organisatie? Dat zal in de Voorjaarsnotabrief zijn.

De tweede vraag van mevrouw Bromet gaat over de inventarisatie van de gebieden waarvoor verkoop speelt. We zijn bekend met de problematiek en ik ben bereid om hierover met Staatsbosbeheer in gesprek te gaan. We zullen de Kamer over die gesprekken informeren voorafgaand aan het debat van 4 juni over natuur.

De voorzitter:
De moties.

Staatssecretaris Erkens:
Dan de moties, voorzitter.

Eerst de motie op stuk nr. 163, van mevrouw Van der Plas. Natuurlijk kunnen we allemaal van elkaar leren en kunnen we synergie zoeken in gezamenlijk overleg. Staatsbosbeheer werkt op dit moment wat betreft natuurbeheer al op veel vlakken goed samen met agrariërs. Als er voorbeelden zijn van situaties waarin dat niet zo is, staat het de Kamerleden vrij om die te noemen. Dan ben ik bereid om dat op te pakken in mijn gesprekken met Staatsbosbeheer. Vanuit die hoedanigheid — het gebeurt al — is de motie overbodig.

De motie op stuk nr. 164 wordt op dit moment ontraden. Er is eerder veel onderzoek gedaan naar het gebied. Voor de maatregelen maakt het niet uit of het gaat om actief hoogveen of herstellend hoogveen. Staatsbosbeheer gaat hier ook niet over. De provincie gaat er in dit geval over. Ook wordt er gewerkt aan een volgende generatie van de natuurdoelanalyse, die gaat helpen bij het krijgen van meer grip op de ontwikkeling van de Natura 2000-gebieden. Daarbij helpt het ook om de doelstellingen af te bakenen, zodat we weten wanneer het genoeg is. Het additionele onderzoek zal later dit jaar volgen. De motie kan dan ook oordeel Kamer krijgen, maar dan zou ik mevrouw Van der Plas wel willen vragen om de insinuatie uit haar dictum te halen dat Staatsbosbeheer dit mogelijk voor financieel gewin doet. Dat is de reden dat de motie ontraden wordt; anders zou ze oordeel Kamer kunnen krijgen. Dan wordt dit ook meegenomen in het lopende vervolgonderzoek.

De voorzitter:
Ik kijk even of mevrouw Van der Plas daartoe bereid is. Ja.

Staatssecretaris Erkens:
Ik zie mevrouw Van der Plas knikken. Als de motie aangepast is, krijgt de motie oordeel Kamer.

De voorzitter:
Dan krijgt de huidige vorm de appreciatie "ontraden". Zodra mevrouw Van der Plas het onderdeel over mogelijk financieel gewin uit het dictum weg heeft gehaald, zal de motie op stuk nr. 164 aan het oordeel van de Kamer worden gelaten.

Mevrouw Bromet (GroenLinks-PvdA):
Kan ik daaruit opmaken dat de staatssecretaris als de motie aangenomen wordt, gaat onderzoeken of "bij Natura 2000-gebieden vaker gestuurd wordt op zwaardere en nieuwe natuurdoelen dan de feitelijk aanwezige natuurtypen en wat daarvan de financiële en maatschappelijke consequenties zijn"? Want zo ja, wat heb je daar dan aan? Het is een Natura 2000-gebied en dat moet onderhouden worden. Dit is toch een manier om dat een beetje onderuit te schoffelen?

Staatssecretaris Erkens:
Nee, ik geef aan dat er gewerkt wordt aan de volgende generatie van de natuurdoelanalyses. Die gaat ook grip geven op de ontwikkeling van de Natura 2000-gebieden. Er wordt dus al additioneel onderzoek uitgevoerd. In die lijn nemen we dat daar inderdaad in mee. Dat betekent niet dat er daarnaast nieuw onderzoek wordt opgezet, want dat zou in dit geval dubbel werk zijn.

De voorzitter:
De laatste motie.

Staatssecretaris Erkens:
Voorzitter. Dan de motie op stuk nr. 165. Mijn verzoek aan de heer Boomsma is om die aan te houden. Het belang van groene boa's om te beschikken over een goede informatiepositie is vanzelfsprekend. Wat er in deze motie wordt verzocht, ziet alleen wel op de bevoegdheden van de minister van Justitie en Veiligheid. Inhoudelijk kan ik namens de minister van Justitie en Veiligheid melden dat hij zich hard inzet voor het toegankelijk maken van deze informatie voor boa's. In het coalitieakkoord staan een aantal voorbeelden, zoals het mogelijk maken van toegang tot de strafrechtketendatabank en onder voorwaarden de Basis Voorziening Vreemdelingen. Er komt nog een tweeminutendebat met de minister van JenV aan, naar aanleiding van het commissiedebat Boa-stelsel. Dat was afgelopen donderdag. Als de heer Boomsma de motie kan aanhouden tot dat debat, dan kan de minister van JenV daar nog een reactie geven, maar u hoort: wij staan er sympathiek tegenover.

De voorzitter:
De heer Boomsma stemt non-verbaal in.

Op verzoek van de heer Boomsma stel ik voor zijn motie (29659, nr. 165) aan te houden.

Daartoe wordt besloten.

De voorzitter:
Bent u daarmee aan het einde gekomen van uw beantwoording?

Staatssecretaris Erkens:
Ja.

De voorzitter:
Ik dank de staatssecretaris.

De beraadslaging wordt gesloten.