Preview document (🔗 origineel)

---

Staten-Generaal										1/2

Vergaderjaar 2025-2026

36 287	Parlementaire Vergadering van de Benelux Interparlementaire
Assemblee

Nr. 12			     		Verslag van de eerste plenaire zitting 2026

Vastgesteld 9 april 2026

Inleiding

Op 20 en 21 maart vergaderde het Benelux Parlement in het Luxemburgs
parlement. Zo’n veertig parlementsleden uit de drie Benelux-landen
namen deel inclusief leden van de Baltische Assemblee en de Baltic Sea
Parliamentary Conference. Vanuit Nederland namen vijftien Kamerleden
deel, te weten de Eerste Kamerleden Artie Ramsodit en Roel van Gurp
(beiden GroenLinks-PvdA), Elly van Wijk en Henk Marquart Scholz (beiden
BBB), Pim van Ballekom (VVD), Theo Bovens (CDA), Alexander van Hattem en
Ton van Kesteren (beiden PVV), Rik Janssen (SP), Hendrik-Jan Talsma
(delegatieleider, ChristenUnie), Eddy Hartog (Volt) en Auke van der Goot
(OPNL) en de Tweede Kamerleden Jan Schoonis (D66), Rachel van Meetelen
(PVV) en Judith Bühler (CDA). De vrijdagmiddagzitting werd gewijd aan
twee thema’s: De uitvoering van de rapporten van Draghi en Letta over
de toekomst van het Europese concurrentievermogen en de toekomst van de
Benelux. Bij de opening benadrukte Francine Closener, voorzitter van het
Benelux Parlement (Luxemburg), dat binnen de Europese Unie de Benelux
relevant blijft door haar sterke samenwerking, met Schengen als een van
de belangrijkste resultaten. “Onze landen zijn uniek en tonen dat
verdere integratie belangrijk is, vooral in de praktische uitvoering,”
zei Closener.  Er was een gemeenschappelijk videotoespraak van Luc
Frieden, eerste minister van Luxemburg, Bart de Wever, eerste minister
van België en Rob Jetten, minister-president van Nederland waarin zij
spraken over de onderlinge verbondenheid, het belang van de samenwerking
en de toekomst van de Benelux binnen de Europese Unie. Op
zaterdagochtend namen de leden een aanbevelingen aan over Schengen. Ook
werd afscheid genomen van de secretaris-generaal van het Benelux
Parlement Christine Bogaert en werd als nieuwe secretaris-generaal
Valérie Houart benoemd. Namens het comité van ministers legde Ariadne
Petridis de antwoorden neer op aanbevelingen van het Benelux Parlement. 

Nederlandse interventies in plenaire debatten

Op de agenda van de plenaire zitting van vrijdagmiddag 20 maart stond
eerst het thema de toekomst van het Europese concurrentievermogen op de
agenda. Verschillende experts spraken over het belang en de invloed van
de rapporten Draghi en Letta voor het verbeteren van het
concurrentievermogen. In zijn bijdrage sprak David Clarinval,
vice-eerste minister en minister van Werkgelegenheid, Economie en
Landbouw over het sneller realiseren van de economische ambities van
Europa. Hij verwees naar de rapporten die duidelijk maken wat er moet
gebeuren, “maar de vraag blijft of er voldoende politieke wil is”
voegde hij eraan toe. In dit geheel rijst de vraag welke rol de Benelux
kan spelen aldus Clarinval. “De Benelux vervangt de Europese Unie
niet, maar kan wel een nuttige bijdrage leveren dankzij haar omvang en
lange traditie van samenwerking” sprak hij. De heren Evers en
Bijleveld van het Nederlandse ministerie van Economische zaken ging in
op de uitwerking van de rapporten in Nederland en het advies van Wennink
dat op basis van die rapporten is gevraagd. Veel van de aanbevelingen
zijn inmiddels opgenomen in het regeerakkoord en hebben geleid tot de
oprichting van een ministeriële taskforce lichtte zij toe. “Het doel
is om onze welvaart te behouden, waarbij groei in productiviteit
essentieel is,” zei Evers waarbij de Benelux kan fungeren als een
proeftuin voor Europese samenwerking. Zij benadrukte dat in lijn met de
rapporten van Letta, Draghi en Wennink nauwere samenwerking binnen de
Benelux belangrijk is om dagelijkse belemmeringen weg te nemen, door
onder andere administratieve lasten te verlichten en best practices te
delen. Namens het Directoraat-Generaal Interne Markt, industrie,
ondernemerschap en midden- en kleinbedrijf van de Europese Commissie
maakte Eric Phillippart duidelijk dat het soms beter is om
verplichtingen af te schaffen en regelgeving te vereenvoudigen, hoewel
dit in de praktijk vaak lastig is. Een belangrijk knelpunt volgens
Phillippart is “gold-plating”, waarbij lidstaten EU-regels strenger
maken dan nodig, wat extra lasten voor bedrijven veroorzaakt. Georges
Rassel, voorzitter van de multisectorale ondernemersfederatie FEDIL in
Luxemburg schetste de situatie in Luxemburg waar diverse obstakels op de
arbeidsmarkt, zoals administratieve lasten voor buitenlandse werknemers
en complexe regelgeving die het invullen van documenten bemoeilijkt
laten zien hoe overbodige regelingen het concurrentievermogen van de EU
belemmeren. Ook hij hield een pleidooi voor het wegnemen van interne
obstakels en overbodige regelgeving, “De ambities voor het verbeteren
van het concurrentievermogen zijn duidelijk, maar moeten nu concreet
worden uitgewerkt. Bedrijven willen veranderingen zien, zoals
vereenvoudiging van EU-regelgeving en een echte one Europe, one
Market,” sprak hij. Jan Schoonis vroeg de spreker of de Benelux ook
niet een blauwdruk zou kunnen zijn voor de kapitaalmarkt en Elly van
Wijk vroeg of de landbouw ook onderdeel uitmaakt van de ministeriële
taskforce in Nederland, wat bevestigend werd beantwoord. Pim van
Ballekom merkte op dat hij niet optimistisch is over de voortgang, veel
regels moeten nog worden afgeschaft, “Het is belangrijk om juist
concreet te kijken naar landenspecifieke aanbevelingen en hoe die worden
toegepast; het is niet altijd duidelijk of de landen de aanbevelingen
daadwerkelijk overnemen,” constateerde hij. Rachel van Meetelen sprak
de vrees uit dat het overnemen van de voorstellen van Draghi en Letta de
nationale zeggenschap ondermijnen. 

Als voorzitter van de Commissie Grensoverschrijdende Samenwerking opende
Bovens opende de vergadering over het tweede thema van de plenaire
zitting op 20 maart over de toekomst van de Benelux. 

Rapporteur Van der Goot leidde het tweede thema over de toekomst van de
Benelux in door te benadrukken dat nieuwe geopolitieke ontwikkelingen
ook kansen bieden en dat de Benelux klein genoeg is om wendbaar te zijn.
“De Benelux moet er zijn voor de burgers en de toekomst van Benelux
ligt niet vast, die maken wij hier met zijn allen,” sprak Van der
Goot. De voorzitter van het Benelux-Gerechtshof Francis Delaporte ging
in op de toekomstige uitdagingen van het Hof. De nieuwe
Secretaris-Generaal van de Benelux Unie, Ariadne Petridis, sprak over
noodzaak van verdere samenwerking, gezamenlijke crisisoefeningen en
pragmatisch handelen in veiligheid, economie, energie en duurzaamheid.
Europa moet innoveren en investeren, maar versnelling met 27 lidstaten
is moeilijk, anders dan bij de Benelux. Volgens haar biedt het
Politieverdrag en artikel 350 van het EU-Verdrag een solide basis om als
Benelux krachtig op te treden en beslissingen op EU-niveau te
coördineren zonder ‘gold-plating’. Loth van de Auwermeulen van de
Universiteit Hasselt lichtte haar onderzoek naar de Benelux Unie toe met
de unieke positie binnen de EU dankzij artikel 350, maar ook door
grootte, duidelijke doelstellingen, wederzijds vertrouwen en
geografische behapbaarheid. Sinds 1944 is er een Benelux-identiteit en
een lange traditie van samenwerking. Veel grensoverschrijdende
projecten, zoals de Einstein Telescoop, laten zien dat de Benelux nog
meer kan verzilveren en een voorbeeldfunctie vervult bij het wegnemen
van Europese obstakels.

3. Overige 

Tijdens de plenaire vergadering op 21 maart 2026 werd de aanbeveling
over de Schendingenakkoorden unaniem aangenomen. De aanbeveling vraagt
onder meer om bij het overwegen van de herinvoering van grenscontroles
binnen het Schengengebied eerst te kijken naar alternatieve maatregelen,
zoals het versterken van politiesamenwerking en de bestrijding van
grensoverschrijdende criminaliteit, onder meer via het
Benelux-politieverdrag en gemengde patrouilles. Voor een betere
bescherming van de buitengrenzen vraagt de aanbeveling betere afstemming
tussen de Benelux-landen van hun plannen en toe te werken naar een
gemeenschappelijke aanpak, onder meer via een geharmoniseerde procedure
voor Schengenvisa die als voorbeeld kan dienen voor andere landen en de
Europese Commissie te steunen bij de invoering van een nieuwe
terugkeerverordening, met als doel geharmoniseerde procedures en
wederzijdse erkenning van terugkeerbesluiten binnen de EU. Voorts deed
Van der Goot deed verslag van de rekening van het dienjaar 2025 namens
de verificateurs. Als ondervoorzitter van de commissie Financiën
lichtte Van der Goot de afgesproken procedure toe voor de behandeling
van het verzoek om advies van het Benelux Parlement aan de commissie
voor Financiën en Begroting van de Belgische Kamer van
Volksvertegenwoordigers over de resolutie ‘de totstandkoming van een
verdiepte Benelux- en Europese kapitaalmarkt en een bredere Belgische
beleggingsstructuur’. Er werd afscheid genomen van Christien Bogaert
als secretaris-generaal van het Benelux Parlement met toespraken van
Hendrik-Jan Talsma namens de Nederlandse delegatie, Rik Janssen namens
de fractie van Socialisten, Groenen en Democraten, Jan Schoonis namens
de liberale fractie en Theo Bovens namens de Christelijke fractie. Allen
dankten zij haar voor haar onbegrensde inzet, toewijding en
betrokkenheid bij het Benelux Parlement en wensten haar opvolger
Valérie Houart veel succes. Ariadne Petridis gaf een toelichting op de
nieuwe werkwijze van de secretarissen-generaal van de Benelux Unie en
legde de (bijgewerkte) antwoorden op de aangenomen aanbevelingen
Waterstof en Wederzijde erkenning van diploma’s en
beroepskwalificaties neer. 

De voorzitter van de delegatie,

	Talsma

De griffier van de delegatie,

Bakker-de Jong 

 PAGE    

 PAGE   3