Preview document (🔗 origineel)

---

2026Z07623

(ingezonden 10 april 2026)

Vragen van het lid Keijzer (Lid Keijzer) aan de minister en staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over het bericht 'GELEKT. Woordenlijst MinOCW: "Gouden Eeuw", "Midden-Oosten", "slaaf", "blank", "Holocaust" (?), "zittenblijver", "Gen Z", "dames en heren" FOUT'

Wat is het doel van deze taalgids en is het doel van de gids bereikt? [1]

Wanneer is het Programma tegen Discriminatie en Racisme (PDR) ontstaan en waar is besloten een taalgids te maken? Wanneer bent u of uw voorganger akkoord gegaan met de taalgids?

Wat zijn de kosten verbonden aan dit programma?

Tijdens het Vragenuurtje liet de staatssecretaris de Kamer weten deze Taalgids min of meer overbodig te vinden en deze “in de kast te leggen". Bent u ervan op de hoogte dat in de Taalgids staat dat deze elk jaar zal worden herzien? Wat vindt u daarvan?

Bent u voornemens om de makers van deze Taalgids de opdracht te geven geen jaarlijkse herziening te maken? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wanneer heeft u dat gedaan of gaat u dat doen?

Hoeveel fte c.q. personen werken bij de afdeling die deze taalgids hebben gemaakt?

Hoeveel fte c.q. personen van andere afdelingen hebben geholpen bij het tot stand brengen van deze taalgids? Van welke afdelingen waren deze fte c.q. personen?

Hoeveel uur is er in totaal aan deze taalgids besteed?

Wat zijn de werkzaamheden van het PDR? Vanuit welke behoefte bestaat dit programma en welk probleem lost het op?

Hoeveel en welke organisaties c.q. organisatieonderdelen c.q. mensen zijn om advies gevraagd bij het vormgeven van het PDR in het algemeen en de Taalgids in het bijzonder?

Welke en hoeveel ministeries maken nog meer gebruik van dit soort taalgidsen of vergelijkbare regels dan wel adviezen?

Wordt deze Taalgids meegestuurd aan contacten van het ministerie? Zo ja, wanneer en aan wie?

Zijn dergelijke taalgidsen dan wel taaladviezen onderdeel van subsidievoorwaarden? Zo ja, welke?

Kan de minister toezeggen om bij haar collega’s aan te dringen om elke taalgids van andere ministeries te delen met de Kamer? Zo nee, waarom niet?

Heeft u aan de landen c.q. de inwoners in het Midden-Oosten gevraagd of zij voortaan 'Zuidwest-Azië' genoemd willen worden? Zo ja, welke waren het eens en welke niet? Zo nee, getuigt het niet van een neokoloniale benadering van deze landen door te bepalen hoe ze genoemd moeten worden?

Heeft u representatief onderzoek gedaan onder Generatie X of zij die benaming vervelend vinden? Zo nee, waar baseert u dan de overtuiging op dat zij zich gekwetst voelen om zo genoemd te worden?

Heeft u bij de afweging om Generatie X een kwetsende naam te vinden afgewogen dat het voorstelbaar is dat de Generatie X dermate veel levenservaring heeft dat zij een kwalificatie als 'Generatie X' ook nog wel overleven?

Waar komt volgens de bewindspersonen de behoefte vandaan om taal te "dekoloniseren"?

Hoe is er in de Taalgids gekomen tot het "doorbreek van machtsverhoudingen"? Hoe bepaal je hoeveel macht iemand heeft? En wie gaat dan de macht verdelen? Is het aan de overheid om die veronderstelde macht te verdelen? Zo ja, waar baseert u dat dan op?

Tijdens het Vragenuurtje van 7 april jl. leek de staatssecretaris aan te geven dat de Taalgids op eigen ambtelijk initiatief tot stand is gekomen. Klopt dat? Zo nee, waarom zei de staatssecretaris dat dan? Zo ja, is het aan ambtenaren om het bij uitstek politieke vraagstuk van verdeling van macht te adresseren met een Taalgids?

Heeft u aan inheemse volkeren gevraagd of zij het vervelend vinden om 'inheems' genoemd te worden en of zij voortaan liever 'oorspronkelijke bewoners' willen worden genoemd? Zo nee, is dit dan niet bij uitstek een neokoloniale benaderingswijze van deze volkeren?

Vanuit waar komt de behoefte bij u om illegale vluchtelingen voortaan 'mensen die op de vlucht zijn' te noemen? Welk probleem lost dit volgens u op?

Hoe denkt u dat het schrappen van de woorden 'Moederdag' en 'Vaderdag' overkomt op mensen die de afgelopen maanden hun vader of moeder hebben verloren en dit jaar Moederdag of Vaderdag met groot gemis vieren? Heeft u deze groep gevraagd of zij het eens zijn met het schrappen van het woord 'Moederdag' en 'Vaderdag'? Telt het gekwetst zijn van deze groep als aanleiding om een taalgids aan te passen c.q. af te schaffen? Zo nee, waarom niet?

Hoe reflecteert u op het feit dat zelfs "Beste dames en heren" moet worden vervangen voor "Beste collega, Beste geadresseerde, Beste mensen"? Bent u het eens dat het ministerie van OCW volledig is doorgeslagen?

Waar is volgens u het dedain vandaan gekomen op het ministerie van OCW om voor een brede groep te bepalen wat die wel en niet mogen zeggen?

Bent u het eens met de stelling dat de Taalgids vol staat met tegenstrijdigheden? Bent u het eens dat uitgangspunt 1 wordt ondermijnd door uitgangspunt 5; als je mensen als groep behandelt, kun je ze niet meer als individu behandelen. Wie mag er eigenlijk nog spreken namens de groep?

Aangezien deze taalgids tot stand kwam met kennis en advies van verschillende deskundigen en organisaties die zich inzetten voor antidiscriminatie, welke deskundigen en organisaties zijn dat? Worden deze geheel of gedeeltelijk betaald uit de door de staatssecretaris genoemde €40.000? Zo nee, waar dan uit? Wat is dan het totaalbedrag?

Hoe kijkt u aan tegen de zin in de Taalgids: "Om gelijkwaardigheid te bevorderen, is soms een onconventionele aanpak nodig"? Bent u het eens dat die onconventionele aanpak verdacht veel lijkt op dat ambtenaren gaan bepalen wat gelijkwaardigheid is en daar "onconventionele" taal voor ontwikkelen?

Hoe werkt deze Taalgids volgens u door in delen van het onderwijs? Is daar actief beleid op? Zo ja, waarom wordt dat wenselijk geacht?

Bent u bekend met de wetenschappelijke theorieën die stellen dat de taal die je spreekt invloed heeft op hoe je denkt, waarneemt en de wereld begrijpt? Bent u het eens met de stelling dat deze taalgids invloed heeft op de manier van denken van ambtenaren en daarbuiten? Is dat wenselijk?

In het boek van George Orwell, 1984 staat het volgende citaat: "Don't you see that the whole aim of Newspeak is to narrow the range of thought?"; ziet u hoe met deze Taalgids en de daarin opgenomen 'newspeak' uiteindelijk het denken beperkt wordt? Zo nee, waarom niet? [2]

[1] GeenStijl, 3 april 2026, GELEKT. Woordenlijst MinOCW: 'Goude Eeuw', 'Midden-Oosten', 'slaaf', 'blank', 'Holocaust' (?), 'zittenblijver', 'Gen Z', 'dames en heren' FOUT (www.geenstijl.nl/5189256/gelekt-volkomen-van-lotje-getikte-taalgids-ministerie-van-ocw-gouden-eeuw-midden-oosten-slaaf-zittenblijver-gen-z-allemaal-verboden)

[2] George Orwell, 1984, pagina 67.

Toelichting:

Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Martin Bosma (PVV), ingezonden 9 april 2026 (vraagnummer 2026Z07498)