Preview document (🔗 origineel)

---

INBRENG VERSLAG  VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

Binnen de vaste commissie voor Defensie hebben de onderstaande fracties
de behoefte vragen en opmerkingen voor te leggen aan de minister van
Defensie over de Kustwacht Caribisch gebied.

 

De voorzitter van de commissie,

Paternotte

De adjunct-griffier van de commissie,

Manten

Inhoudsopgave

											

I	Vragen en opmerkingen vanuit de fracties					

	Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie

Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractie

Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie

Vragen en opmerkingen van de leden van de JA21-fractie

Vragen en opmerkingen van de leden van de Groep Markuszower

II	Antwoord / Reactie van de minister

I	Vragen en opmerkingen vanuit de fracties

Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie

De leden van de D66-fractie maken zich nog steeds zorgen over de
Amerikaanse activiteiten in het Caribisch gebied. Hierover hebben deze
leden nog enkele vragen. Welk risico loopt de kustwacht in het Caribisch
gebied? Welke contacten en/of samenwerking zijn er tussen de Kustwacht
en hun Amerikaanse counterparts? Op welke manier ondervindt de kustwacht
gevolgen van de Amerikaanse activiteiten in het Caribisch gebied? Wat
zijn de gevolgen van het terugschalen van de anti-drugsoperaties met de
VS in het Caribisch gebied, zo vragen deze leden.

De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
jaarplan 2026 van de Kustwacht voor het Koninkrijk der Nederlanden in
het Caribisch gebied. Hierover hebben de leden nog enkele vragen. De
minister geeft aan dat zij nog niet weet wanneer de nieuwe Hangar op
Hato airport gereed zal zijn en dat er (om de operationele inzetbaarheid
te waarborgen) eventuele mitigerende maatregelen van tijdelijke aard
genomen kunnen worden voordat de nieuwbouw is afgerond. Waar moet dan
aan gedacht worden, zo vragen deze leden. Hoe staat het met de
personeelstekorten en welke acties staan hier op de rol om die in te
vullen? De kustwacht werkt toe naar een 24/7-organisatie, wat houdt dit
concreet in?

De kustwacht heeft naar aanleiding van een aantal integriteitsincidenten
besloten maatregelen te intensiveren en heeft deze vastgelegd in het
urgentieplan integriteit 2025. Welke structurele maatregelen gaan er
getroffen worden? 

De leden van de D66-fractie feliciteren de Kustwacht voor het Koninkrijk
der Nederlanden in het Caribisch gebied met hun 30e verjaardag. Deze
leden erkennen de noodzaak voor het aanschaffen van nieuwe
patrouilleschepen. Op welke manier zal met de nieuwe functies (zoals
infrarood) ook het werk van de Kustwacht worden aangepast? De kustwacht
beschikt alleen over een aantal kleine drones. Welke mogelijkheden ziet
de minister om ook grotere en meer geavanceerde drones toe te voegen?

Tot slot hebben de leden van de D66-fractie nog enkele losse vragen. Op
welke manier is ook de kustwacht voor het Koninkrijk der Nederlanden in
het Caribisch gebied betrokken bij het tegengaan van de schaduwvloot en
het varen onder valse vlag? Op welke manier wordt er samengewerkt met de
private sector, zo vragen deze leden.

Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractie

De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van het Jaarplan 2026
Kustwacht voor het Koninkrijk der Nederlanden in het Caribisch Gebied.
De leden zien de grote opgave die de Kustwacht heeft te volbrengen in
het kader van veiligheid met betrekking tot de toenemende geopolitieke
spanningen en drugsgerelateerd crimineel geweld in het Caribisch gebied.
Wel hebben de leden enkele vragen.

Ten eerste hebben de leden van de PVV-fractie zorgen over de
geopolitieke spanningen en de gevolgen die dit kan hebben voor de
Caribische delen van ons Koninkrijk met betrekking tot illegale migratie
en druggerelateerde criminaliteit. Hoe effectief is de Kustwacht in het
terugsturen van illegale migranten van de Caribische eilanden? Kan de
minister concrete cijfers verstrekken over de resultaten van de
bestrijding van illegale migratie door de Kustwacht, waaronder het
aantal onderscheppingen en teruggestuurde migranten, en toelichten hoe
de effectiviteit van deze inzet wordt gemeten? Wat is de capaciteit en
bevoegdheid van de Kustwacht met betrekking tot illegale migratie en
druggerelateerde criminaliteit?

De leden van de PVV-fractie constateren dat de Kustwacht inzet op een
verdere ontwikkeling naar informatiegestuurd optreden, terwijl
tegelijkertijd sprake is van schaarste aan gespecialiseerd personeel.
Hoe realistisch is deze ontwikkeling gezien de huidige
personeelstekorten en wat zijn de gevolgen voor de operationele
inzetbaarheid?

Deze leden hebben kennisgenomen van recente integriteitsincidenten
binnen de Kustwacht waarbij sprake was van betrokkenheid bij
drugssmokkel. Welke maatregelen zijn genomen om beïnvloeding door
criminele netwerken te voorkomen en wat zijn de gevolgen voor de
inzetbaarheid van de organisatie?

De leden van de PVV-fractie zijn van mening dat operationele slagkracht
van de Kustwacht de prioriteit heeft. Het budget dat besteed wordt aan
de Kustwacht moet volgens deze leden gaan naar materiaal en militaire
infrastructuur. Kan de minister garanderen dat het budget voor de
Kustwacht gaat naar materiaal en militaire infrastructuur om de
operationele slagkracht te verhogen, in plaats van naar extra
bureaucratische managementlagen? Hoe verlopen de investeringen in
steunpunt Hato en kan de minister inzicht geven in de totale kosten en
de verwachte doorlooptijd van dit project? Wordt bij de ontwikkeling van
steunpunt Hato rekening gehouden met dreigingen zoals (spionage)drones
en moderne precisiewapens, en welke voorzieningen worden getroffen voor
detectie en bescherming, zo vragen deze leden.

Op twee luchthavens op Curaçao en Aruba is het Amerikaanse leger
aanwezig op zogenoemde “forward operating locations” voor
antidrugsoperaties. De leden van de PVV-fractie constateren dat de
samenwerking met de Verenigde Staten niet op alle onderdelen
vanzelfsprekend is. Zo werkt de Kustwacht niet samen en deelt zij geen
informatie met de in 2025 gestarte nationale Amerikaanse operatie tegen
drugskartels in en rond Venezuela. Kan de minister toelichten waarom de
Kustwacht niet samenwerkt en geen informatie deelt met deze operatie en
welke juridische en beleidsmatige overwegingen hieraan ten grondslag
liggen? Wat zijn de gevolgen hiervan voor de effectiviteit van
antidrugsoperaties in de regio? Is de minister voornemens om de
samenwerking met de Verenigde Staten in het Caribisch gebied verder te
versterken?

Tot slot hebben de leden van de PVV-fractie vragen over de
kostenverdeling van de Kustwacht. Nederland neemt namelijk vrijwel alle
kosten op zich om het Caribisch deel van het Koninkrijk te beschermen.
Deze leden vinden deze verdeling niet in verhouding en achten een
eerlijkere bijdrage van de andere landen noodzakelijk. Is de minister
voornemens zich in te zetten voor een eerlijkere kostenverdeling tussen
de landen binnen het Koninkrijk, zo vragen deze leden.

Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie

De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het Jaarplan 2026
van de Kustwacht voor het Koninkrijk der Nederlanden in het Caribisch
gebied. Voor de leden van de CDA-fractie staat voorop dat de Kustwacht
in het Caribisch gebied een onmisbare taak heeft in een regio die
onrustiger wordt. Juist daarom moeten personeel, integriteit, materieel
en financiering op orde zijn.

De Kustwacht opereert in een dynamische regio, met spanningen rond
Venezuela, grensoverschrijdende criminaliteit en mogelijke effecten op
migratiestromen, drugssmokkel en search and rescue. De leden van de
CDA-fractie vragen de minister wat deze spanningen in de regio concreet
betekenen voor de inzet van de Kustwacht in 2026. Welke scenario’s
liggen er klaar als de situatie rond Venezuela verder verslechtert? Ziet
het kabinet nu al een stijging in druk op grensbewaking, opsporing of
search and rescue?

De Kustwacht wil meer informatiegestuurd opereren. Tegelijk is juist
gespecialiseerd personeel schaars. Ook is er sprake van zeven
verschillende rechtsposities binnen één organisatie. Wanneer is het
onderzoek naar een meer uniforme rechtspositie gereed, zo vragen de
leden van de CDA-fractie. 

De beantwoording van de feitelijke vragen laat zien dat er incidenten
hebben plaatsgevonden, waaronder aanhoudingen, veroordelingen en
schorsingen. De leden van de CDA-fractie vragen het kabinet welke
concrete maatregelen sinds het Urgentieplan Integriteit 2025 zijn
genomen. Hoe wordt personeel beter beschermd tegen druk of beïnvloeding
door criminele netwerken?

De Kustwacht zet in op instandhouding van materieel, vervanging van de
Justice-20-vaartuigen, vervanging van de cutters en waldetectie op de
Bovenwindse eilanden. Tegelijk is de hangaar op Hato in ondermaatse
conditie en loopt het vastgoedtraject vertraging op. De leden van de
CDA-fractie vragen de minister daarom wat de actuele planning is voor de
vervanging van de hangaar op Hato en welke risico’s de minister ziet
als verdere vertraging optreedt. Wat kosten de tijdelijke maatregelen om
de huidige hangaar operationeel te houden? 

De totale uitgaven in 2026 bedragen circa € 68 miljoen. Nederland
draagt ongeveer 88% van deze kosten. De samenwerking met de VS via
JIATF-S kent wel meerkosten en ontvangsten, maar die zijn niet in de
begroting opgenomen. De leden van de CDA-fractie vragen de minister of
zij de huidige kostenverdeling tussen de landen nog houdbaar acht op de
langere termijn. Waarom zijn de geldstromen rond JIATF-S niet zichtbaar
in de begroting en wat is hiervoor de actuele raming? Wordt deze
kostenverdeling opnieuw bezien bij het opstellen van het
langetermijnplan 2029-2038, zo vragen de leden van de CDA-fractie.

In antwoord op schriftelijke vragen van de leden Van Ark, Boswijk en
Tijs van den Brink over het bericht «Nederland laat illegale tanker met
Venezolaanse olie toe op Curaçao» (Tweede Kamer, vergaderjaar
2025–2026, Aanhangsel 1386) stelt het kabinet in antwoord zeven dat de
Koninkrijks Maritieme Administratie (KMA) het initiatief heeft genomen
om de reikwijdte en juridische mogelijkheden van ontzeggende procedures
te evalueren en waar mogelijk Koninkrijksbreed te harmoniseren,
tenminste met de maritieme autoriteiten in het Caribisch deel van het
Koninkrijk. De leden van de CDA-fractie vragen naar de stand van zaken
hiervan.

De leden van de CDA-fractie vragen ten slotte of het kabinet een
overzicht kan geven van de taakverdeling tussen Curaçao, de KMA, ILT,
Buitenlandse Zaken, de havenmeester en de Kustwacht bij verdachte
schepen, inclusief escalatiepunten en doorzettingsmacht.

Vragen en opmerkingen van de leden van de JA21-fractie.

De leden van de JA21-fractie hebben kennisgenomen van het feit dat naar
aanleiding van recente integriteitsincidenten binnen de Kustwacht het
Urgentieplan Integriteit 2025 is opgesteld. Daarbij zou sprake zijn
geweest van medewerkers die, ondanks de centrale taak van de Kustwacht
in de bestrijding van drugshandel, zelf betrokken zijn geraakt bij
drugsgerelateerde criminaliteit. Kan de minister exact aangeven hoeveel
integriteitsincidenten sinds 2024 hebben geleid tot aanhouding,
veroordeling, schorsing, ontslag of andere disciplinaire maatregelen,
uitgesplitst naar aard van het incident en functiecategorie?

De leden van de JA21-fractie vragen de minister welke consequenties deze
integriteitsschendingen hebben gehad voor de operationele inzetbaarheid
en het uitvoeren van de taakstelling van de Kustwacht.

De leden van de JA21-fractie hebben kennisgenomen van signalen dat er
eerder “te weinig zicht” was op grensoverschrijdende criminaliteit
in het Caribisch gebied. Kan de minister aangeven hoe zij dit signaal
beoordeelt en waar dit tekort volgens haar precies in zat?

De leden van de JA21-fractie vragen de minister hoe wordt voorkomen dat
personeel van de Kustwacht, mede gezien de kleinschalige
eilandsamenleving, onder sociale druk of in de invloedssfeer van
criminele netwerken komt te staan.

De leden van de JA21-fractie constateren dat de Kustwacht een gebied van
circa 300.000 km² bestrijkt, terwijl de geopolitieke en criminele druk
in de regio toeneemt. Acht de minister de huidige capaciteit toereikend
voor de taken die van de Kustwacht worden gevraagd en voor de huidige
veiligheidssituatie in de regio?

De leden van de JA21-fractie vragen de minister of in het nieuwe
langetermijnplan wordt uitgegaan van uitbreiding van de capaciteit, dan
wel uitsluitend van vervanging van bestaand materieel. Kan de minister
tevens toelichten waarom voor die inzet wordt gekozen, zo vragen deze
leden.

Vragen en opmerkingen van de leden van de Groep Markuszower

De leden van Groep Markuszower hebben met interesse kennisgenomen van de
stukken over de Kustwacht Caribisch Gebied. Genoemde leden hebben
hierover nog enkele vragen en opmerkingen.

Genoemde leden vragen zich af hoe de Kustwacht van het Caribisch gebied
Venezuela economisch kan ondersteunen na de recente machtswisseling. Ook
zijn genoemde leden benieuwd hoeveel Venezolaanse bootvluchtelingen er
in de afgelopen vijf jaar naar de ABC-eilanden zijn gevaren en in
hoeverre nieuwe vluchtelingenstromen worden verwacht. Hoe wordt hierop
geacteerd? 

De leden van de Groep Markuszower vragen wanneer de
integriteitsschendingen die hebben geleid tot aanhoudingen en
schorsingen zijn ontdekt. Om hoeveel personen gaat het? Welke rol spelen
criminele netwerken hierbij? Wat was de eindbestemming van de
onderschepte drugssmokkel en welke middelen betrof dit specifiek? 

Nederland draagt 88% van de kosten. Genoemde leden zijn benieuwd hoe de
kostenverdeling zich de komende jaren naar alle waarschijnlijkheid gaat
ontwikkelen. Kan de minister daar al iets over zeggen?

II	Antwoord/ Reactie van de minister