Tweeminutendebat Hoger onderwijs, studiefinanciering en DUO (CD 8/4) (ongecorrigeerd)
Stenogram
Nummer: 2026D18412, datum: 2026-04-16, bijgewerkt: 2026-04-17 09:22, versie: 1
Directe link naar document (.docx), link naar pagina op de Tweede Kamer site.
Onderdeel van activiteiten:- 2026-04-16 12:30: Tweeminutendebat Hoger onderwijs, studiefinanciering en DUO (CD 8/4) (Plenair debat (tweeminutendebat)), TK
Preview document (🔗 origineel)
Hoger onderwijs, studiefinanciering en DUO
Hoger onderwijs, studiefinanciering en DUO
Aan de orde is het tweeminutendebat Hoger onderwijs,
studiefinanciering en DUO (CD d.d. 08/04).
De voorzitter:
Dan hebben we nog een derde tweeminutendebat dat raakt aan de
portefeuille van de minister. Dit betreft het tweeminutendebat Hoger
onderwijs, studiefinanciering en DUO. Ik stel voor dat we daar gelijk
mee doorgaan. Na dit tweeminutendebat gaan we schorsen voor de
lunch.
Negen leden hebben zich ingeschreven voor dit debat, waarvan acht met
spreektijd. Als eerste geef ik weer het woord aan mevrouw Rooderkerk.
Zij voert het woord namens de D66-fractie. Gaat uw gang.
Mevrouw Rooderkerk (D66):
Hartelijk dank, voorzitter. Ik heb twee moties, dus ik moet even
doorlezen.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het bindend studieadvies (bsa) studenten in het eerste
studiejaar verplicht een minimumaantal studiepunten te behalen om hun
opleiding te mogen voortzetten en dit systeem in de praktijk vaak rigide
wordt toegepast;
constaterende dat recent grootschalig onderzoek aantoont dat het bindend
studieadvies niet leidt tot meer studiesucces of sneller afstuderen en
de kans op een diploma zelfs licht verlaagt, en dat een aanzienlijk deel
van de studenten die uitviel door het bindend studieadvies hun studie
zonder dit instrument waarschijnlijk wel had afgerond;
constaterende dat Zuyd Hogeschool het bindend studieadvies verving voor
een niet-bindend persoonlijk studieadvies en onderzocht dat van de
studenten die zouden zijn weggestuurd ruim 20% binnen vier jaar het
diploma toch haalde;
overwegende dat goed studieadvies en begeleiding van belang zijn voor
studiesucces, maar maatwerk vereisen en beter tot hun recht komen
wanneer opleidingen ruimte hebben om studenten individueel te
begeleiden;
verzoekt de regering om met onderwijsinstellingen in gesprek te gaan
over het bindend studieadvies, op basis van de laatste inzichten over
het studiesucces van studenten, en het vormgeven van een begeleidend
persoonlijk studieadvies te onderzoeken,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Rooderkerk, Abdi en Ergin.
Zij krijgt nr. 1245 (31288) (#1).
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat kunstmatige intelligentie (Al) in hoog tempo haar
intrede doet in het hoger onderwijs en grote invloed heeft op onderwijs,
toetsing en de arbeidsmarkt;
overwegende dat Al zowel kansen biedt voor innovatie en toegankelijkheid
als risico's met zich meebrengt, zoals op het gebied van academische
integriteit, privacy en kwaliteit van onderwijs;
overwegende dat studenten en docenten behoefte hebben aan ondersteuning
bij verantwoord gebruik van Al;
verzoekt de regering om, in samenwerking met onderwijsinstellingen,
docenten, studenten en relevante experts, te komen tot een strategie
voor verantwoord gebruik van Al in het mbo en hoger onderwijs,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Rooderkerk, Biekman en De
Beer.
Zij krijgt nr. 1246 (31288) (#2).
Mevrouw Rooderkerk (D66):
Dank, voorzitter.
De voorzitter:
Hartelijk dank. Dan geef ik nu het woord aan de heer Ergin. Hij spreekt
namens de fractie van DENK. Gaat uw gang.
De heer Ergin (DENK):
Voorzitter, dank u wel. Ik heb niet net zoveel moties als in het vorige
debat; ik kan u alvast geruststellen. Maar ik heb wel moties over twee
onderwerpen. Het eerste onderwerp gaat over het herstel bij DUO. Ik vind
dat we daar heel zorgvuldig en voorzichtig mee moeten zijn en dat we
daarbij rekening moeten houden met alle gevoeligheden. Daarom heb ik
deze twee moties.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat bij controles door DUO in de periode van 2012 tot en
met 2023 sprake is geweest van een discriminerende fraudeaanpak, waarbij
vooral studenten met een migratieachtergrond zijn onderworpen aan
controles;
overwegende dat bij de afhandeling van de fraudeaanpak 25.000 studenten
in aanmerking komen voor compensatie en recht hebben op inzage in hun
persoonlijke dossiers, die door DUO zijn bijgehouden;
verzoekt de regering om studenten die daar behoefte aan hebben inzage te
verlenen in de dossiers die door DUO zijn bijgehouden en daarbij
openheid van zaken te geven over alle op de zaak betrekking hebbende
stukken,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Ergin.
Zij krijgt nr. 1247 (31288) (#3).
De heer Ergin (DENK):
Dan de tweede motie.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat DUO op dit moment een nieuwe fraudeaanpak aan het
voorbereiden is;
overwegende dat, gezien de eerdere aanpak, zorgvuldigheid en het creëren
van extra waarborgen tegen directe en indirecte discriminatie
noodzakelijk zijn;
verzoekt de regering de nieuwe fraudeaanpak extern te laten toetsen op
proportionaliteit, bias en (in)directe discriminerende werking alvorens
deze wordt uitgerold,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Ergin.
Zij krijgt nr. 1248 (31288) (#4).
De heer Ergin (DENK):
Voorzitter. De derde motie gaat over de zogeheten ministersplaatsen. De
minister heeft een verkenning gedaan, terwijl er Kamerbreed een motie is
aangenomen om die 46 plekken voor Caribische studenten in Caribisch
Nederland beschikbaar te stellen, zodat bijvoorbeeld de zorg daar niet
stilvalt. Daarom heb ik de volgende motie.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de Kamer door middel van een motie (31288, nr. 1118)
de regering heeft opgeroepen om de zogeheten ministersplaatsen te
herintroduceren voor Caribische studenten;
verzoekt de regering de ministersplaatsen of een gelijksoortige regeling
te herintroduceren, en de Kamer voor het zomerreces te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Ergin.
Zij krijgt nr. 1249 (31288) (#5).
Dank u wel. De heer De Beer gaat het woord voeren namens de VVD-fractie.
De heer De Beer (VVD):
Voorzitter, dank u wel. Voor de VVD staat één ding centraal: goed
onderwijs dat mensen voorbereidt op een toekomst met perspectief. Dat
vraagt om kwaliteit, maar ook om een betere aansluiting op de
arbeidsmarkt. We zien dat die aansluiting nog niet altijd goed genoeg
is. We leiden nog te vaak op voor sectoren waarin weinig vraag is,
terwijl de tekorten in bijvoorbeeld de techniek, de zorg en het
onderwijs alleen maar oplopen. Daarom vindt de VVD dat
arbeidsmarktrelevantie zwaarder mag wegen bij studiekeuzevoorlichting,
zodat studenten beter zicht hebben op hun kansen, bij accreditatie,
zodat opleidingen worden getoetst op hun bijdrage aan de arbeidsmarkt,
zowel economisch als maatschappelijk en ook in de bekostiging, en zodat
instellingen worden gestimuleerd om op te leiden voor sectoren waarin
Nederland mensen tekortkomt.
Daarbij is samenwerking in de hele onderwijsketen essentieel. We moeten
het onderwijs niet zien als losse schakels, maar als een ijzersterke
keten, te beginnen bij een hoogwaardig mbo, dat gericht is op
vakmanschap. We zien mooie voorbeelden, waarbij studenten uit
verschillende opleidingstypen samenwerken aan praktijkvraagstukken. Dat
versterkt niet alleen de kwaliteit van het onderwijs, maar ook de
aansluiting op de arbeidsmarkt. Ziet de minister de samenwerking tussen
mbo, hbo en wo nadrukkelijk als een kans om die aansluiting te
verbeteren? Hoe kan ze het hoger onderwijs daarin stimuleren, zowel in
beleid als in uitvoering?
Voorzitter. Het vraagt om duidelijkere keuzes, als we echt willen dat
onderwijs en arbeidsmarkt beter op elkaar aansluiten. Niet alleen meer
flexibiliteit, maar ook meer richting, niet alleen ruimte, maar ook
sturing op resultaat, zodat studenten niet alleen een diploma halen,
maar ook daadwerkelijk een plek vinden op de arbeidsmarkt.
De voorzitter:
Dank u wel. De heer Boomsma zal het woord voeren namens JA21.
De heer Boomsma (JA21):
Dank u wel. Ik heb twee moties.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat instellingen in het hoger onderwijs op dit moment elke
zes jaar zowel een Instellingstoets Kwaliteitszorg (ITK) als
opleidingsvisitaties en kwaliteitscontroles op onderzoek krijgen;
constaterende dat uit onderzoeken blijkt dat dat intensieve proces
gepaard gaat met tijdrovende voorbereidingen en een hoge regeldruk die
niet kan worden besteed aan onderzoek en onderwijs, het kabinet
constateerde dat "er veel tijd verloren gaat aan verplichte activiteiten
die onvoldoende bijdragen aan onderwijskwaliteit" en het kabinet een
verkenning uitvoert naar verbeteringen van het
accreditatiestelsel;
verzoekt de regering om:
in de lopende verkenning opties mee te nemen over hoe de intensiviteit en lastendruk van het accreditatiestelsel van ITK en opleidingsvisitaties kan worden verminderd door gebruik te maken van een beperkter beoordelingskader bij eerder succes, en door de verplichte frequentie te verlengen van zes naar acht of tien jaar;
daarbij wel zorg te dragen voor de juiste handvatten voor tussentijdse kwaliteitsbeoordelingen als er signalen zijn die daar aanleiding toe geven;
de resultaten voor te leggen aan de Kamer,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Boomsma, Abdi, De Beer en
Rooderkerk.
Zij krijgt nr. 1250 (31288) (#6).
De heer Boomsma (JA21):
Dan de tweede motie.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat bij opsporen van fraude bij de uitwonendenbeurs door DUO
een risicoscore is gehanteerd op basis van onderwijssoort, afstand
tussen adressen en leeftijd, waarvan is geoordeeld dat dit een vorm van
"indirecte discriminatie" behelst;
overwegende dat discriminatie ontoelaatbaar is en dat, als mensen ten
onrechte als fraudeur zijn aangewezen, schadeloosstelling op zijn plaats
is;
constaterende dat de regering van plan is om studenten die een boete
hadden gekregen een schadevergoeding van €2.000 uit te keren;
overwegende dat het onrechtvaardig is dat mensen worden beloond voor
fraude;
verzoekt de regering alleen een proactief aanbod voor schadevergoeding
beschikbaar te stellen aan mensen die ten onrechte zijn aangewezen als
fraudeur,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Boomsma.
Zij krijgt nr. 1251 (31288) (#7).
Dank u wel. Dan gaan we luisteren naar de heer Claassen, die het woord voert namens de Groep Markuszower. Gaat uw gang.
De heer Claassen (Groep Markuszower):
Voorzitter.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat bezettingen, intimidatie en verstoring van onderwijs
op universiteiten te lang gedoogd worden, met als gevolg normalisering
van antisemitisme en gevoelens van onveiligheid onder studenten en
medewerkers;
overwegende dat universiteiten over huisregels en disciplinaire
bevoegdheden beschikken, maar tijdige en consequente handhaving vaak
ontbreekt en de-escalatie ten koste gaat van het onderwijs en de
veiligheid;
overwegende dat harde consequenties een preventieve werking hebben en
onderhandelen met agressieve groepen niet leidt tot een veilige
campus;
verzoekt de regering landelijke minimumnormen vast te stellen voor
tijdige handhaving, ordeherstel en sancties bij bezettingen en
intimidatie op campussen, en universiteiten aan te spreken op hun
verantwoordelijkheid om eerder en consequenter op te treden,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Claassen en Boomsma.
Zij krijgt nr. 1252 (31288) (#8).
Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Van Houwelingen. Hij spreekt namens de fractie van Forum voor Democratie. Gaat uw gang.
De heer Van Houwelingen (FVD):
Dank. Drie moties, voorzitter.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat binnen het ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap de taalgids "Woorden, toon en boodschap" is opgesteld, waarin
ambtenaren worden gestuurd in de keuze voor woorden en
formuleringen;
constaterende dat deze gids uitdrukkelijk normerend optreedt ten aanzien
van taalgebruik, en daarmee een specifieke ideologische visie op mens,
samenleving en communicatie tot uitgangspunt neemt;
overwegende dat taal altijd contextgebonden, meerduidig en
maatschappelijk gegroeid is, en dat het niet de taak van de overheid is
om vanuit een departementale ideologie richtinggevend vast te stellen
welke woorden als wenselijk moeten worden beschouwd;
verzoekt de regering de betreffende taalgids in te trekken en het
gebruik daarvan binnen het ministerie per direct te beëindigen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Van Houwelingen, Van
Duijvenvoorde en Boomsma.
Zij krijgt nr. 1253 (31288) (#9).
De heer Van Houwelingen (FVD):
De tweede motie.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
verzoekt de regering onderzoeksgeld niet langer via NWO maar, net zoals
vroeger, rechtstreeks aan universiteiten zelf te verstrekken,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van Houwelingen.
Zij krijgt nr. 1254 (31288) (#10).
De heer Van Houwelingen (FVD):
Dit is om de ideologische gelijkschakeling aan universiteiten, hopelijk,
te verminderen. Dan wordt het onderzoeksgeld niet meer centraal, vanuit
één punt, gestuurd.
Tot slot, voorzitter.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
verzoekt de regering, in goed overleg uiteraard met universiteiten, de
"NCTV-leerstoelen" aan Nederlandse universiteiten zo snel mogelijk op te
heffen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van Houwelingen.
Zij krijgt nr. 1255 (31288) (#11).
De heer Van Houwelingen (FVD):
Dit zou ik heel kort nog even willen toelichten. Uit het debat is ook
gebleken ... We hebben NCTV-leerstoelen aan onze universiteiten,
bijvoorbeeld in Amsterdam en in Leiden. Wetenschap en de Staat zouden
natuurlijk gescheiden moeten zijn, net zoals je hoopt dat de
journalistiek en de Staat zo veel mogelijk gescheiden zijn. Anders kun
je elkaar niet controleren. Dat is nu niet het geval. Dat is extra
zorgelijk vanwege het volgende. De NCTV is natuurlijk een
veiligheidsdienst. Die heeft onder andere als theorie dat het gevaarlijk
is als je kritiek hebt op het instituut, als je ze niet vertrouwt. Dat
heet "anti-institutioneel extremisme". Daarbij baseert de NCTV zich op
de wetenschap. Wat is die wetenschap? Dat is de NCTV-wetenschap. Dat
zijn die NCTV-leerstoelen. Dat is natuurlijk heel zorgelijk en heel
onwenselijk. Ik denk dat de Staat, de regering, dat ook niet zou moeten
willen. Vandaar deze motie.
Dank.
De voorzitter:
Hartelijk dank. Dan gaan we door met de laatste spreker, mevrouw Raijer.
Zij voert het woord namens de fractie van de PVV. O, ik zie mevrouw
Raijer teruglopen om haar bril te pakken. Ik heb 'm ook nodig, hoor. Dat
komt met de jaren, helaas. Gaat uw gang.
Mevrouw Raijer (PVV):
Ja. En dank, voorzitter. Eén motie.
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat studenten van de BES-eilanden een hogere
prestatiebeurs ontvangen om in de Verenigde Staten van Amerika en Canada
te studeren;
overwegende dat voor Nederlandse studenten in vergelijkbare situaties
deze aanvullende financiering niet geldt;
verzoekt de regering de prestatiebeurs voor studenten van de
BES-eilanden gelijk te stellen aan de prestatiebeurs die geldt voor
studenten uit Europees Nederland, en dit op te nemen in de eerstvolgende
begroting,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Raijer.
Zij krijgt nr. 1256 (31288) (#12).
U krijgt daar nog een interruptie over van de heer Claassen.
De heer Claassen (Groep Markuszower):
Ik heb eigenlijk een heel simpele vraag. Sinds wanneer neemt de PVV het
zo op voor de BES-eilanden?
Mevrouw Raijer (PVV):
Wij nemen het niet op voor de BES-eilanden; wij nemen het op voor de
Nederlandse studenten, hier in Nederland. De studenten van de
BES-eilanden krijgen namelijk een hogere beurs dan die uit Nederland.
Wij zeggen: trek dat nou allemaal gelijk.
De voorzitter:
Dank u wel voor uw bijdrage. Dit was de termijn van de Kamer. We gaan
even tien minuten schorsen. Dan krijgen we een appreciatie van de twaalf
ingediende moties. We zijn geschorst.
De vergadering wordt van 13.02 uur tot 13.10 uur geschorst.
De voorzitter:
Ik heropen de vergadering. Aan de orde is de voortzetting van het
tweeminutendebat Hoger onderwijs, studiefinanciering en DUO. We zijn toe
aan de termijn van de zijde van de regering. Ik geef het woord aan de
minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Minister Letschert:
Dank u wel, meneer de voorzitter. Ik zal het zo kort mogelijk houden,
want ik kan me voorstellen dat uw magen beginnen te knorren inmiddels.
O, ik hoor dat dat niet het geval is. Misschien heeft u al
gegeten.
De motie op stuk nr. 1245 gaat over het bindend studieadvies en het in
gesprek gaan met de onderwijsinstellingen over de laatste inzichten over
het studiesucces. Dat vind ik absoluut belangrijk om te doen. Ik heb
aangegeven dat het aan de instellingen en de medezeggenschap is om hier
het gesprek over te hebben, maar ik geef 'm graag oordeel Kamer en ik
zal ook graag dat gesprek aangaan.
De motie op stuk nr. 1246 gaat over AI in het hoger onderwijs. Dat is
een ongelofelijk belangrijk onderwerp. Het is uiteraard van belang dat
instellingen goed inspelen op alle ontwikkelingen rondom AI en de
studenten goed voorbereiden op hun toekomst. Ook hier bepalen
instellingen en opleidingen natuurlijk zelf hoe zij dat onderwijs in het
curriculum vormgeven. Ik gaf in het debat aan dat ik in samenwerking met
Npuls, het grote programma dat de landelijke best practices met elkaar
wil ophalen, kijk wat aanvullend nodig is op wat de sector zelf al doet.
Npuls faciliteert. Ik zal dat ook met de Kamer delen. Als de motie op
die manier geïnterpreteerd kan worden, geef ik 'm graag oordeel
Kamer.
Dan ga ik door naar de motie op stuk nr. 1247 van DENK, over studenten
inzage verlenen in hun dossier. Er is een verzoek gedaan om de studenten
die daar behoefte aan hebben, inzage te verlenen in hun dossier. Dan heb
ik goed nieuws voor u, want de studenten kunnen op dit moment al een
inzageverzoek indienen bij DUO om hun dossier in te zien. DUO ontvangt
ook heel veel verzoeken van studenten om dit te doen. Dan krijgen ze dus
al inzage. Ik zou dus "overbodig" willen adviseren.
Dan ga ik naar de motie op stuk nr. 1248, over de externe toetsing …
De voorzitter:
Een ogenblik.
De heer Ergin (DENK):
Zonder te veel de techniek in te gaan: dat reguliere dossierverzoek
kunnen alle studenten doen. Dat gebeurt met een zoekslag op relevante
documenten, maar in deze motie gaat het om op de zaak betrekking
hebbende documenten. Dat is een andere juridische categorie. Gezien de
ernst van de fraudeaanpak zou ik toch aan de minister willen vragen om
voor deze groep studenten vooraf al een andere definitie te gebruiken
dan de reguliere definitie, om het niet moeilijker te maken voor die
studenten. Als ze naar de rechter zouden stappen, hebben ze daar
overigens gewoon recht op. Ik hoop dat de minister op dit punt haar
oordeel opnieuw kan wegen.
Minister Letschert:
Nee. Ik zei al dat de studenten inzicht krijgen in hun dossier. Dat
geldt ook voor de dossiers waar u het over heeft. De vraag is dus wat ik
dan anders moet regelen. Vandaar dat ik zeg: het is overbodig, want
studenten kunnen dat inzageverzoek doen. DUO staat er ook bekend om dat
die daarop reageert en de dossiers in laat zien. Het wordt dus ook al
gebruikt door studenten. In die zin is de motie overbodig. Ik deel het
belang dat wij dossiers delen, maar dat kan dus. Dat is ingebakken in de
hele procedure.
De voorzitter:
Afrondend, meneer Ergin.
De heer Ergin (DENK):
Ik zie dat de minister haar appreciatie niet gaat wijzigen, maar ik zou
toch graag willen benadrukken dat het een ander verzoek is dan hetgeen
nu al mogelijk is. Nu kan je bij alle overheidsinstanties de relevante
stukken opvragen. Alleen, het is de vraag of een relevant stuk ook een
stuk is dat op de zaak betrekking heeft. We hebben bij de
hersteloperatie toeslagen gezien dat dit voor de overheid niet altijd
een eenduidige definitie is. Daarom zou ik voor deze groep studenten
graag een andere zoekslag willen. Dat vraag ik eigenlijk met deze motie.
Ik ga hier zeker nog op terugkomen, want ik voorzie nu al dat we binnen
de kortste keren een discussie hebben over studenten die dossiers
opvragen en dat die dossiers niet geheel worden verstrekt.
Minister Letschert:
Ik ga graag met u opnieuw in gesprek als er obstakels zijn.
De voorzitter:
De minister vervolgt haar betoog.
Minister Letschert:
Dan ga ik door met de motie op stuk nr. 1248, met het verzoek om de
nieuwe fraudeaanpak extern te laten toetsen. In het debat heb ik
aangegeven dat OCW en DUO bezig zijn met het ontwikkelen van een nieuw
controleproces voor de uitwonende beurs. Eerder is er al een motie door
uw Kamer aangenomen over het nieuwe selectiealgoritme laten toetsen door
een onafhankelijke instantie. Ik ben bereid om het volledig nieuwe
controleproces extern te laten toetsen zodra dat er is. Deze motie geef
ik dus graag oordeel Kamer.
Dan ga ik meteen door naar de motie op stuk nr. 1249, over de
ministersplaatsen. Daar hebben we in het debat best wel een tijdje bij
stilgestaan. Ik heb aangegeven dat wij uw zorgen over het tekort aan
zorgprofessionals in het Caribisch deel van ons Koninkrijk, begrijpen.
Ik heb ook aangegeven dat we, als vervolg op de eerdere motie, inzetten
op de brede integrale aanpak, om die tekorten daadwerkelijk aan te
pakken. Dat gaat niet alleen over instroom, maar ook over doorstroom en
terugkeer. We hebben de Kamer in december een brief daarover gestuurd.
Ik wil heel graag het totaalpakket dat we hebben ingericht, volgen en
evalueren. Dan zullen we over drie jaar de effectiviteit van de gehele
aanpak kunnen toetsen. Indien nodig komen de gereserveerde plaatsen voor
de Caribische studenten weer op tafel, maar voor nu zou ik deze motie
willen ontraden.
Dan ga ik door met de motie over de samenwerking tussen … Nee, dat was
een vraag, geen motie. Excuus. Dat was een vraag van de heer De Beer van
de VVD over het verbeteren van de samenwerking tussen het mbo, het hbo
en het wo. Er is een soort stimulansregeling geweest die de samenwerking
tussen de hogescholen, de universiteiten en de mbo's incentiveerde. Die
was met name gericht op regionale samenwerking. Dat wordt op dit moment
geëvalueerd. De uitkomsten hiervan deel ik voor de zomer met u. Op basis
van deze evaluatie kunnen we met elkaar bespreken hoe we die
samenwerking eventueel moeten verbeteren. In het debat met u heb ik ook
gedeeld dat wij de intentie van het kabinet om ook op de regionale
campussen meer samenwerking te stimuleren en ook in de talentstrategie,
waarvoor dit heel belangrijk gaat zijn, ook als het over doorstroom
gaat, absoluut mee gaan nemen.
Dan wacht ik even, want er is een interruptie.
De heer De Beer (VVD):
Heel kort. Het ging mij met name om het punt hoe het onderwijs te
stimuleren ook de samenwerking met het mbo aan te gaan. Als u dat mee
wil nemen, ben ik helemaal blij.
Minister Letschert:
Die stimulansregeling gaat specifiek over de samenwerking van
hogescholen en universiteiten met mbo's. Die middelen moeten dus ook
daarvoor worden ingezet. Die regeling wordt geëvalueerd.
Dan ga ik door naar de motie op stuk nr. 1250, die gaat over het
beperken van de visitatiefrequentie. Daar hebben we ook een mooi gesprek
over gevoerd in het vorige debat. Ik zou deze motie graag oordeel Kamer
willen geven, waarbij ik nog wel wil benadrukken dat we op dit moment
onderzoek aan het doen zijn naar de concrete opties voor de verbetering
van het kwaliteitszorgstelsel. Daarbij kijken we dus ook naar de
mogelijkheden voor instellingen om meer ruimte te krijgen. De verruiming
van de accreditatietermijn, zoals de heer Boomsma noemt, zou een
mogelijkheid kunnen zijn, maar ik zou dit onderzoek echt eerst willen
aflopen. Ik geef de motie dus oordeel Kamer.
Dan ga ik door naar de motie op stuk nr. 1251, ook van JA21. Die
verzoekt een proactief aanbod voor schadevergoeding beschikbaar te
stellen aan mensen die ten onrechte zijn aangewezen als fraudeur. Deze
ga ik ontraden. Ik heb in het debat aangegeven dat we niet weten wie wel
of niet daadwerkelijk gefraudeerd heeft, want ook bij hen is de privacy
geschonden door het gebruik van het selectiemodel. Dát was onrechtmatig,
en die schade moeten we vergoeden. Die is dus ontraden.
Ik ga naar de motie op stuk nr. 1252 over de landelijke minimumnormen
voor de bezettingen. Ook deze motie ga ik ontraden. Het is heel bewust
dat de bevoegdheid om in te grijpen lokaal ligt, bij de instellingen en
bij de driehoek, die dan gaan fungeren als een vierhoek. De bevoegdheid
moet daar ook blijven. Daarom ontraad ik deze motie.
Dan ga ik door naar het veelbesproken thema in de motie op stuk nr.
1253, rondom de taalgids in het ministerie. De motie vraagt of wij de
taalgids willen intrekken. Er is eigenlijk niks in te trekken; de gids
was een hulpmiddel en geen verplichting. Volgens mij heeft onze
staatssecretaris in het vragenuurtje ook al gezegd dat wat ons betreft
de gids in de kast mag. De gids is ook niet meer te vinden op het
rijksportaal. Volgens mij hebben we daarmee genoeg gezegd over de
taalgids, dus ik zou 'm ontraden.
Dan ga ik door met de motie op stuk nr. 1254 om het onderzoeksgeld niet
meer via NWO, maar rechtstreeks aan de instellingen te verstrekken. Ook
deze motie moet ik ontraden. NWO heeft een wettelijke taak, een heel
belangrijke taak, om de kwaliteit, vernieuwing en samenwerking in de
wetenschap te borgen. De financiering vanuit NWO is niet ideologisch
gedreven. Deze motie ga ik dus ontraden.
Dan ga ik naar de een-na-laatste motie, die op stuk nr. 1255, van Forum
voor Democratie, rondom de bijzondere leerstoelen bij de NCTV. Het is
goed dat er bijzondere leerstoelen zijn. Die zorgen vaak voor verbinding
tussen de wetenschap en de maatschappij binnen de geldende kaders die er
zijn, zoals de gedragscode wetenschappelijke integriteit en alle
checks-and-balances rondom het peerreviewsysteem. Ik ga deze motie dus
ontraden.
De heer Van Houwelingen (FVD):
Ik heb daar toch een korte vraag over. Ziet de minister dan niet het
probleem dat we nu een NCTV hebben die, in mijn ogen, allerlei dubieuze
opvattingen legitimeert op basis van "de wetenschap", wat dus eigenlijk
NCTV-wetenschap is? Er zijn namelijk NCTV-leerstoelen waar
NCTV-wetenschappers op zitten. Dat is toch een heel dubieuze figuur? Dat
zouden we toch niet moeten willen?
Minister Letschert:
Nee, dat zie ik niet zo.
De voorzitter:
Afrondend.
De heer Van Houwelingen (FVD):
Oké. Ik probeer het even wat abstracter te maken. Stel dat in een ander
land de veiligheidsdienst z'n beleid om mensen te onderzoeken baseert op
wetenschappelijk onderzoek dat diezelfde veiligheidsdienst aan
universiteiten doet. Zou de minister dat dan ook geen vreemde gang van
zaken vinden? Stel je bijvoorbeeld voor dat de FSB in Rusland
leerstoelen financiert en op basis van de uitkomsten van die leerstoelen
zijn beleid rechtvaardigt. Dat is dan ook niet vreemd, of zo?
Minister Letschert:
Zoals ik net zei, hebben we voldoende checks-and-balances binnen onze
wetenschap die voorkomen dat het scenario zoals de heer Van Houwelingen
dat hier schetst, gerealiseerd wordt.
Ik ga naar de motie op stuk nr. 1256, meneer de voorzitter. Dat is de
laatste motie. Die gaat over studiefinanciering voor
Caribisch-Nederlandse studenten. Ik heb ook in het debat aangegeven
waarom deze studenten deze prestatiebeurs krijgen en welk bedrag erbij
hoort. Studenten uit Caribisch Nederland moeten vaak verhuizen en maken
andere kosten dan de studenten die in Europees Nederland kunnen
studeren. Deze motie ga ik dus ontraden, ook met verwijzing naar het
debat.
De voorzitter:
Dank u wel. Daarmee zijn we aan het einde gekomen van dit
tweeminutendebat.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
We gaan dinsdag 21 april aanstaande over de ingediende moties
stemmen.
We gaan helaas nog niet schorsen voor de lunch. We doen nog twee
tweeminutendebatten voor de lunch, maar niet met deze minister. Zij is
verontschuldigd; hartelijk dank. We gaan ook even wisselen van
voorzitter. Een van de redenen is dat er nog een tweeminutendebat Raad
Buitenlandse Zaken is en er gestemd moet worden. Dat doen we na de
lunch. We schorsen een ogenblik en daarna gaan we verder met het
tweeminutendebat (Veiligheids)situatie op de buslijnen in Ter Apel.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.