Preview document (🔗 origineel)

---

2026Z09070

(ingezonden 28 april 2026)

Vragen van het lid Dassen (Volt) aan de ministers van Klimaat en Groene Groei, van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en van Infrastructuur en Waterstaat over de versnelde verzwakking van de Atlantische omloopstroming (AMOC)

1. Bent u bekend met het onderzoek gepubliceerd op 16 april 2026 in Science Advances(1), waaruit blijkt dat de Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC) sneller verzwakt dan gemiddelde klimaatmodellen voorspelden en mogelijk al rond het midden van deze eeuw een kantelpunt bereikt, en wat is uw appreciatie van deze bevindingen? (2)

2. Welke gevolgen heeft het nieuwe inzicht dat de AMOC voor het einde van deze eeuw met meer dan 50% kan vertragen, mede door de versnelde smelting van het Groenlandse landijs, voor de ambitie en urgentie van het Nederlandse klimaatbeleid, en bent u bereid het klimaatbeleid hierop aan te scherpen?

3. Deelt u de conclusie van de onderzoekers dat de tijd voor halve maatregelen voorbij is en dat de bevindingen over de AMOC dwingen tot een fundamentele versnelling van de klimaattransitie, en zo ja, welke concrete beleidsmaatregelen overweegt u op korte termijn te nemen die verder gaan dan het bestaande beleid?

4. Wordt het risico dat een ineenstorting van de AMOC zichzelf versterkt doordat opgeslagen koolstof vrijkomt uit de oceaan en zo de opwarming verder versnelt, meegenomen in de klimaatrisicoscenario's van het ministerie, en zo niet, bent u bereid dit alsnog te laten onderzoeken?

5. Bent u bereid om de gevolgen van een mogelijke AMOC-ineenstorting voor de Nederlandse economie, voedselvoorziening en het waterbeheer systematisch in kaart te brengen?

6. Zijn de huidige Nederlandse waterkeringen en overstromingsscenario's gebaseerd op actuele AMOC-risicomodellen, en zo niet, wanneer worden deze geactualiseerd?

7. Beschikt u over voldoende capaciteit en middelen om de gevolgen van AMOC-verzwakking voor Nederland structureel te monitoren en door te vertalen naar beleidsrelevante scenario's?

8. Worden de nieuwste AMOC-scenario's, waarbij wetenschappers stellen dat het kantelpunt mogelijk al rond het midden van deze eeuw bereikt wordt, actief meegenomen in langetermijnbeslissingen over infrastructuur, ruimtelijke ordening en waterveiligheid, en zo ja, op welke wijze?

9. Bent u bereid in Europees verband het gevaar van een ineenstorting van de AMOC aan te kaarten en het klimaatbeleid hierop aan te scherpen, en zo nee, waarom niet?

10. Op welke wijze integreert u de klimaatrechtvaardigheidsaspecten van een mogelijke AMOC-ineenstorting, die ernstige gevolgen heeft voor landbouw, voedselzekerheid en zeespiegelstijging in Afrika en de Amerika's in regio's die nauwelijks bijdragen aan de uitstoot die dit veroorzaakt, in het Nederlandse beleid voor ontwikkelingssamenwerking en internationaal klimaatbeleid?

11. Hoe beoordeelt u de uitkomst dat de routekaart van COP30-gastland Brazilië geen verwijzing naar fossiele brandstoffen bevat, mede vanwege de invloed van lobbyisten uit de industrie, en welke concrete stappen onderneemt Nederland om bij COP30 alsnog een ambitieuze afbouw van fossiele brandstoffen op de agenda te krijgen?

(1) Portmann et al., Science Advances, vol. 12 (april 2026), 'Observational constraints project a ~50% AMOC weakening by the end of this century'.

(2) Common Dreams, 16 april 2026, '‘Time for Half Measures Is Over’: Study Warns of Terrifying Atlantic Ocean Current Collapse'. (www.commondreams.org/news/amoc-collapse-study?share_id=9388667)