Wat doet u actief aan bewustwording bij het personeel om de lobby- en beïnvloedingscampagnes van het Hamas-netwerk in Nederland buiten de deur te houden?

Antwoord

De gedragscode Integriteit Rijk (GIR) biedt regels over integer gedrag en stelt o.a. duidelijke en relevante normen over nevenwerkzaamheden en ongewenste privécontacten. Deze gedragscode wordt o.a. onder de aandacht gebracht tijdens de onboarding van nieuwe medewerkers en bij bewustwordingssessies.

Kunt u de aard, omvang en kosten specificeren van de Nederlandse bijdrage aan het Civil-Military Coordination Center ten behoeve van het slagen van het vredesplan van de Amerikaanse president?

Antwoord

Nederland leverde van begin november tot en met eind maart 2026 een informele civiele bijdrage aan het CMCC in de vorm van twee liaisons, naast regelmatige aanwezigheid van medewerkers van de posten in Tel Aviv en Ramallah. Daarbij is geen financiële of materiële steun geleverd.

Kunt u, gelet op de in het jaarverslag over 2025 genoemde intensieve diplomatieke contacten met Israël en de Nederlandse inzet ten aanzien van het Israëlisch-Palestijnse conflict, het bericht van de NOS bevestigen dat in maart

2025 zeker 645 Nederlanders in het Israëlische leger dienden? Kunt u aangeven welke informatie u hierover had voor publicatie van deze gegevens?

Antwoord

Het kabinet heeft kennisgenomen van dit artikel. De Nederlandse overheid houdt niet bij of Nederlanders dienst hebben genomen bij de krijgsmacht van landen waarmee Nederland niet in gewapend conflict is. Nederland is niet in gewapend conflict met Israël en houdt deswege niet bij hoeveel Nederlanders in het Israëlische leger dienen of hebben gediend. Het kabinet was dan ook niet op de hoogte van de cijfers genoemd in het artikel van NOS voorafgaand aan deze publicatie. Er is eerder navraag gedaan bij de Israëlische krijgsmacht of er informatie beschikbaar was over Nederlanders in het Israëlische leger. De Israëlische krijgsmacht heeft aangegeven geen informatie te delen over IDF militairen met een Nederlandse en/of dubbele nationaliteit.

Kunt u, gelet op de in het jaarverslag over 2025 genoemde bilaterale diplomatieke contacten met Israël en met het oog op de Nederlandse inzet voor mensenrechten, internationale rechtsorde en het Internationaal Strafhof, bevestigen of u bereid bent Israël alsnog om informatie te verzoeken over Nederlandse onderdanen die sinds 7 oktober 2023 in het Israëlische leger hebben gediend, mede in het licht van de verantwoordelijkheid om internationale misdrijven te voorkomen en te vervolgen?

Antwoord

Er is navraag gedaan bij de Israëlische krijgsmacht of er informatie beschikbaar was over Nederlanders in het Israëlische leger. De Israëlische krijgsmacht heeft aangegeven geen informatie te delen over IDF militairen met een Nederlandse en/of dubbele nationaliteit.

Wat hebben de plaatsingen van liaisons en regionale veiligheidsadviseurs in Latijns-Amerika tot nu toe opgeleverd en wat moet dit in de nabije toekomst opleveren?

Antwoord

De aanpak van grensoverschrijdende georganiseerde criminaliteit is een prioriteit in de samenwerking met Latijns-Amerika. Via de Rijksbrede ondermijningsagenda wordt ingezet op het verstevigen van bilaterale en multilaterale samenwerking met landen in deze regio. De operationele liaisons, de regionale veiligheidsadviseur en diplomaten geven deze samenwerking vorm in de regio, in nauw overleg met politie, douane, Koninklijke Marechaussee en ministeries Buitenlandse Zaken en Justitie en Veiligheid. Zij faciliteren de samenhang tussen de diverse niveaus van inzet (operationeel en bestuurlijk, lokaal en internationaal).

Zo hebben zij enerzijds een belangrijke rol bij analyse en duiding van ontwikkelingen in de regio waardoor de inzet vanuit Nederland nog gerichter en efficiënter wordt. Anderzijds wisselen zij (operationele) informatie uit met lokale diensten in de regio, signaleren kansen voor capaciteitsopbouw bij lokale partners, en organiseren zij trainingen. Daarmee versterken zij de inzet van de partnerlanden zelf.

Een concreet voorbeeld hiervan is de door de Nederlandse douaneattaché in Brasilia opgezette operationele douanesamenwerking: Brazilië deelt nu scanbeelden van containers in hun havens met Nederlandse counterparts, zodat veiligheidscontroles kunnen worden aangescherpt. Bovendien heeft inzet van de regionale veiligheidsadviseur ervoor gezorgd dat meer landen zich hebben aangesloten bij het Verdrag van San José, dat operationele samenwerking in territoriale wateren juridisch mogelijk maakt t.b.v. aanpak drugssmokkel in de Caribische regio.

Het huidige Nederlandse netwerk van liaisons en diplomaten in de regio dekt alle landen in Latijns-Amerika. Zo wordt samenwerking verder geïntensiveerd, met als doel om grensoverschrijdende georganiseerde criminaliteit zo veel mogelijk aan de bron aan te pakken, en te voorkomen dat het Europa en Nederland bereikt.

Wat is de exacte financiële betekenis voor de Nederlandse afdrachten van het definitief vervallen van € 2 miljard aan EU-middelen voor Hongarije?

Antwoord:
Het vervallen van EUR 2 miljard aan EU-middelen voor Hongarije betekent dat deze middelen niet uitgekeerd zullen worden aan Hongarije (de verplichting en de bijbehorende betaling vervalt). Dit zorgt ervoor dat de realisatie van de EU-begroting lager zal uitvallen, waardoor er minder bni-afdracht van lidstaten benodigd zal zijn. Het precieze effect voor de Nederlandse afdrachten is afhankelijk van andere gerealiseerde bedragen.

Op welke manier geeft u aan dat oneigenlijke blokkades de geloofwaardigheid van het uitbreidingsproces schaden? Kunt u concreet aangeven welke lidstaten zich daaraan schuldig maken en/of op welke manier?

Antwoord

Hongarije heeft het zetten van formele stappen in het toetredingsproces van Oekraïne tot nog toe geblokkeerd. Een dergelijke oneigenlijke bilaterale blokkade is zeer onwenselijk voor Oekraïne, raakt in dit geval ook Moldavië, en tast bovendien de geloofwaardigheid van het uitbreidingsbeleid aan. In lijn met de motie Van Campen en Piri heeft Nederland zich daarom ingezet voor het in Europees verband opvoeren van de druk op Hongarije (Kamerstuk 21501-20, nr. 2277). Samen met gelijkgezinde EU-lidstaten heeft Nederland zich actief uitgesproken tegen de voortdurende oneigenlijke blokkade, zoals middels de door Nederland geïnitieerde, gezamenlijke demarche in Boedapest in december jl. Op dit moment kijkt het kabinet uit naar de hervatting van het op verdiensten gebaseerde toetredingsproces. Na het opheffen van de Hongaarse blokkade is het zaak om over te gaan tot de formele opening van clusters, te beginnen met Cluster 1.

Kunt u een gedetailleerde uitsplitsing geven van de verdeling van de structureel toegevoegde € 36,5 miljoen voor sanctienaleving over de verschillende instanties (Kustwacht, Douane, Kamer van Koophandel en het Centraal Meldpunt Sancties)?

Antwoord

Zie onderstaande tabel.

Wanneer verwacht u de problemen met betrekking to de wacht- en doorlooptijden voor Schengenvisumaanvragen te hebben opgelost?

Antwoord

In piekperiodes kunnen de wacht- en doorlooptijden voor Schengenvisumaanvragen tijdelijk oplopen. Het nieuwe verwerkingssysteem voor visumaanvragen is inmiddels uitgerold. Doordat dit systeem stabieler is dan het voorgaande systeem, voorziet het kabinet een afname van de verwerkingstijden. Daarnaast wordt het systeem de komende jaren verder doorontwikkeld, met als doel de verwerking van visumaanvragen verder te optimaliseren en de doorlooptijden verder te verkorten.

De wachttijden voor het maken van een afspraak zijn in een aantal landen nog te hoog. Dit betreft een vraagstuk dat niet door Nederland alleen kan worden opgelost, maar samenhangt met de capaciteit en werkwijze van Schengenlanden op specifieke locaties. Nederland onderhoudt hierover zowel lokaal als in Schengenverband contact met partnerlanden om de beschikbaarheid van afspraken te verbeteren.

Het kabinet verwacht dat de combinatie van verdere digitalisering, optimalisatie van processen en samenwerking met Schengenpartners zal bijdragen aan een verbetering van de wacht- en doorlooptijden.

Aan hoeveel journalisten en mensenrechtenverdedigers heeft Nederland in 2025 een multiple-entry Schengenvisum verleend? Hoeveel aanvragen van journalisten en mensenrechtenverdedigers voor een multiple-entry Schengenvisum heeft Nederland in 2025 afgewezen?

Antwoord

Binnen de ruimte die de Europese regelgeving biedt, zet Nederland zich in voor een zorgvuldige en integrale beoordeling van aanvragen van journalisten en mensenrechtenverdedigers, mede gelet op het belang dat het kabinet hecht aan persvrijheid, culturele uitwisseling en de bescherming van mensenrechten.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken registreert visumaanvragen overigens niet afzonderlijk onder de categorie mensenrechtenverdedigers. Daardoor is niet inzichtelijk hoeveel aanvragen voor een multiple-entry Schengenvisum in 2025 zijn ingediend voor deze categorie.

Visumaanvragen worden individueel beoordeeld conform de Europese Visumcode, ongeacht de beroepsgroep van de aanvrager.

Welke mogelijkheden zijn er om het Schengenvisumproces nog verder te digitaliseren?

Antwoord

De verdere digitalisering van het Schengenvisumproces maakt onderdeel uit van een reeds lopend Europees traject (Grenzen en Veiligheid). Op basis van de Europese regelgeving inzake de digitalisering van de visumprocedure werken de lidstaten en de Europese Commissie aan een gemeenschappelijk digitaal aanvraagplatform en de invoering van een digitaal Schengenvisum. Deze ontwikkelingen moeten het visumproces efficiënter, gebruiksvriendelijker en fraudebestendiger maken.

Wat wordt er bij de digitalisering van het reisdocumentenproces precies gedigitaliseerd? Om welke onderdelen van het aanvraag- en beslisproces gaat het en om welke niet?

Antwoord

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft in het kader van de modernisering en digitalisering van het reisdocumentenproces het digitale aanvraagformulier uitgerold. De uitrol van het nieuwe reisdocumentensysteem Kairos Reisdocumenten wordt dit jaar afgerond. Met de invoering van deze systemen wordt vrijwel het gehele aanvraag en beslisproces voor reisdocumenten digitaal ingericht. Dit betreft zowel de voorbereiding door de aanvrager als de behandeling in de backoffice.

Onderdelen van het aanvraagproces die worden gedigitaliseerd zijn: het invullen van het aanvraagformulier, het genereren van een lijst met de benodigde documenten, het maken van een afspraak en het digitaal koppelen van de biografische gegevens en gescande documenten van de aanvrager in het nieuwe Kairos Reisdocumenten systeem. De aanvrager kan ervoor kiezen om verdere communicatie over de aanvraag (bijvoorbeeld statusinformatie) digitaal te laten verlopen.

Onderdelen van het beslisproces die worden gedigitaliseerd zijn: de beoordeling van de aanvraag, de beslissing op de aanvraag het de archivering van de aanvraag.

Er zijn ook onderdelen van het reisdocumentenproces die (vooralsnog) niet worden gedigitaliseerd. De fysieke verschijningsplicht, zoals vastgelegd in de Paspoortwet, blijft van kracht. De aanvrager moet in persoon verschijnen om een aanvraag in te dienen, een print van het ingevulde aanvraagformulier te overleggen, de benodigde documenten te tonen en de biometrische gegevens af te geven. Ook de uitreiking van het nieuwe reisdocument aan de aanvrager vindt fysiek plaats. In enkele uitzonderingsgevallen moet een origineel document nog worden opgestuurd voor een controle op echtheid.

Conform de motie Van der Werf (Kamerstuk 36800-V, nr. 30) onderzoeken de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Buitenlandse Zaken dit jaar mogelijke alternatieven voor de fysieke verschijningsplicht.

Om welke specifieke ambassades en consulaten-generaal gaat het bij het aangekondigde voornemen tot sluiting binnen het postennetwerk en welke structurele besparingen en personeelsreducties (in fte) levert dit op?

Antwoord

Zoals in de Kamerbrief “Adequaat postennet in tijden van taakstelling” (2025Z07840&did=2025D17727">Kamerstuk 32734-55) is opgenomen, heeft het vorig kabinet het voornemen uitgesproken om de ambassades in Burundi, Cuba, Zuid-Soedan, Libië, Myanmar en consulaten-generaal in Antwerpen en Rio de Janeiro te gaan sluiten. Hiermee is een besparing voorzien van EUR 18 miljoen en een reductie van 85 fte. Op 24 april 2026 heeft het huidig kabinet de beleidsbrief Buitenlandse Zaken 2026 naar de Tweede kamer gestuurd (2026Z09002&did=2026D20092">Kamerstuk 36800-V-103). Ten aanzien van het postennet is hierin opgenomen dat de nadere uitwerking van de invulling van de intensivering in het postennet, inclusief eventuele te openen en nog te sluiten posten volgt in de ontwerpbegroting 2027 van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarnaast is in de Kamerbrief opgenomen dat om de taakstelling verder in te vullen, het noodzakelijk is om de komende periode nog vier posten te sluiten om de totale voorziene bezuiniging door het sluiten posten van EUR 25 miljoen te behalen. Zoals aangegeven wordt in de Buitenlande Zaken begroting 2027 hier nader op ingegaan

Kunt u voorbeelden geven waaruit blijkt dat de samenwerking tussen Nederlandse diplomaten en maatschappelijke organisaties de effectiviteit van het mensenrechtenbeleid positief beïnvloedt en op welke wijze het Nederlandse belang hierbij gediend is?

Antwoord

Diplomaten en ambtenaren van Buitenlandse Zaken werken zowel op Nederlandse ambassades als in Nederland nauw samen met maatschappelijke (mensenrechten)organisaties. Een goed voorbeeld “uit het veld” is het gedelegeerde mensenrechtenfonds, dat door ambassades wordt ingezet om lokale organisaties te ondersteunen die werken aan Nederlandse mensenrechtenprioriteiten. Een ander voorbeeld is het Shelter City-programma, waarbij ambassades in overleg met maatschappelijke organisaties individuele mensenrechtenverdedigers die onder druk staan of worden bedreigd, kunnen voordragen voor tijdelijke opvang en ondersteuning. Een verder voorbeeld is de jaarlijkse uitreiking van de Mensenrechtentulp. Ambassades dragen, in consultatie met het lokale maatschappelijk middenveld, kandidaten voor die deze prijs verdienen voor de impact die hun mensenrechtenwerk heeft in het land van herkomst. In al deze voorbeelden zorgt de samenwerking met maatschappelijke organisaties ervoor dat de Nederlandse inzet beter aansluit bij lokale behoeften en dat ondersteuning terechtkomt waar deze het meest nodig is. Het versterken van maatschappelijk middenveld en de mensenrechtensituatie in landen draagt bij aan een versterkte internationale rechtsorde, als tegenwicht van “het recht van de sterkste” en de opkomst van autocratische krachten. Mede dankzij deze samenwerking verkrijgen diplomaten daarnaast ook toegang tot nuttige informatie over politieke, economische en veiligheidsontwikkelingen in een land en binding met actoren die op invloedrijke posities zijn of kunnen belanden. Dit alles draagt bij aan een grotere effectiviteit en impact van het Nederlandse mensenrechtenbeleid.

Ziet u mogelijkheden om een deel van de inzet op mensenrechten door maatschappelijke organisaties te laten uitvoeren in plaats van door personeel van het ministerie van Buitenlandse Zaken zonder afbraak te doen aan de doelstelling van het Nederlandse beleid? Waarom wel/niet?

Antwoord

Een aanzienlijk deel van de Nederlandse inzet op mensenrechten wordt reeds uitgevoerd via programma’s en partnerschappen met maatschappelijke organisaties, die immers beschikken over specifieke expertise, lokale netwerken en toegang tot doelgroepen die voor overheden minder bereikbaar zijn. Mensenrechtenbeleid is daarnaast ook een zaak van diplomatieke inzet en contacten, zoals contacten met regeringsvertegenwoordigers of inzet in multilaterale fora. Daarom blijft inhoudelijke kennis en capaciteit op mensenrechten binnen het ministerie van Buitenlandse Zaken noodzakelijk en is een combinatie van een sterke politieke, diplomatieke en juridische inzet, in nauwe samenwerking met maatschappelijke organisaties, de beste waarborg voor het behalen van de beleidsdoelstellingen op het gebied van mensenrechten.

Wat heeft de constatering in het jaarverslag, dat "Nederland de afgelopen jaren veel invloed had in de EU", het land aan extra voordeel opgeleverd ten opzichte van andere EU-landen?

Antwoord

Deze constatering verwijst naar het Syntheseonderzoek Nederland in de EU (2016-2023) dat is uitgevoerd door de Directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB) van het ministerie van Buitenlandse Zaken. De constatering dat Nederland de afgelopen jaren veel invloed had in de EU wordt in dit rapport gestaafd aan de hand van diepteonderzoek naar vijf beleidsterreinen, waaronder bijvoorbeeld de Brexit-inzet van Nederland, de aanjagende Nederlandse rol bij Europees klimaatbeleid of de rol van Nederland bij de totstandkoming van het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM). In algemene zin kan volgens het rapport worden gesteld dat Nederland door meerdere factoren in deze periode relatief invloedrijk kon opereren in de EU, waaronder: een verbindende rol in effectieve coalities van lidstaten, het actief benaderen van nieuwe samenwerkingspartners, gedegen inbreng vanuit vakinhoudelijke kennis en ervaring, goed functionerende nationale coördinatieprocessen, het opereren van de minister-president en een sterke Nederlandse Permanente Vertegenwoordiging bij de EU in Brussel.

Kan binnen het kader van de Wet open overheid een uitputtende lijst worden gegeven van maatschappelijke organisaties die in 2025 toegang hebben gekregen tot het ministerie van Buitenlandse Zaken ten behoeve van hun lobbypraktijken?

Antwoord

Ik kan niet aan uw verzoek voldoen, omdat het ministerie deze gegevens niet registreert. Gezien de aard van het werk van het ministerie, hebben directies en posten wereldwijd continu contact met maatschappelijke organisaties. De Woo kent geen verplichting tot het bijhouden en publiceren van (de aard van) deze contacten.

Kunt u toelichten onder welke specifieke voorwaarden en tot welk maximumbedrag Nederland bereid is om eventuele tijdelijke kosten van het Internationaal Strafhof (ISH) op te vangen, indien er sprake is van financiële tekorten door Amerikaanse sancties?

Antwoord

Het mitigeren van de Amerikaanse sancties kan extra kosten met zich meebrengen, zowel voor het Internationaal Strafhof (ISH), als voor het gastland. Ten aanzien van potentiële extra kosten voor het ISH zet het kabinet zich er actief voor in om deze kosten door alle 125 verdragspartijen te laten dragen. Mede op instigatie van Nederland heeft de Vergadering van verdragspartijen bijvoorbeeld reeds besloten dat het Hof in 2026 gebruik mag maken van het zogenaamde ICC Contingency Fund om eventuele extra kosten die verband houden met de sancties op te vangen en om de hoogte van dit fonds te verhogen. Een rol voor Nederland als gastland is hierbij op dit moment niet aan de orde en zal alleen worden overwogen in het geval er sprake is van financiële en operationele verstoringen die (tijdelijk) niet door het Hof en/of de verdragspartijen kunnen worden opgevangen.

Welke strategische argumenten lagen ten grondslag aan het besluit om het contract met het Office of the High Commissioner for Human Rights (OHCHR) met slechts één jaar te verlengen, hetgeen leidde tot een verlaging van het verplichtingenbudget van circa € 8 miljoen?

Antwoord

Het beleid van het ministerie is om de vrijwillige bijdragen aan VN organisaties gelijk te laten lopen aan de looptijd van de meerjarige operational management-plannen van deze organisaties. Het managementplan van OHCHR loopt tot eind 2027. Vandaar dat is besloten de bijdrage met 1 jaar te verlengen. In 2028 kan dan een bijdrage worden verstrekt die gelijk loopt aan het nieuwe operationeel management plan van OHCHR. Dit zorgt voor minder administratieve lasten en geeft OHCHR een jaar zekerheid.

Hoe komt het dat er aan cyber security veel minder is besteed dan begroot en dat dit het laatste jaar sowieso veel minder is dan in de jaren daarvoor?

Antwoord

Om versnippering van de door de taakstelling getroffen budgetplaatsen tegen te gaan en de flexibiliteit te verhogen wordt een aantal budgetplaatsen onder art 2.1 en 2.2, waaronder Cyber Security en Programma Ondersteuning Buitenlands (Veiligheids)Beleid, samengevoegd tot de budgetplaats Veiligheidsfonds. Gedurende 2025 zijn nieuwe projecten reeds onder dit Veiligheidsfonds verantwoord, terwijl de budgetten deels nog op de oude budgetplaatsen stonden. Deze wijziging leidt op totaal niveau niet tot een materiele afwijking van de realisatie ten opzichte van het budget.

Waarom is er ruim € vijf miljoen aan subsidies gerealiseerd op het Veiligheidsfonds, waar nul euro gereserveerd stond?

Antwoord

Naast Veiligheidsfonds (bijdrage) is gedurende 2025 het financiële instrument subsidies toegevoegd voor een juiste verantwoording. Zie verder ook antwoord op vraag 40.

Welke concrete voorwaarden of politieke ontwikkelingen in Georgië hanteert u om een eventuele herstart van het MATRA Rule of Law trainingsprogramma voor Georgische overheidsfunctionarissen te overwegen?

Antwoord

Aan het opschorten van de deelname van Georgische overheidsfunctionarissen aan het MATRA Rule of Law-trainingsprogramma ligt onder meer de verslechterde situatie op het gebied van democratie en rechtsstaat ten grondslag. Dit is in lijn met het bredere EU-beleid. Een herstart van Georgische deelname zal pas worden overwogen als de Georgische autoriteiten concrete stappen zetten tot het verbeteren van de rechtsstaat, bijvoorbeeld door repressieve wetgeving in te trekken. Het kabinet blijft de ontwikkelingen nauwgezet volgen.

Kunt u specificeren op welke wijze de additionele € 10 miljoen aan cybersteun voor Oekraïne concreet is ingezet en welke specifieke projecten of partners hiermee zijn gefinancierd?

Antwoord

Nederland stelt EUR 10 miljoen beschikbaar om Oekraïne te helpen beschermen tegen cyberaanvallen. Deze steun wordt verleend via het Oekraïense Cyberprogramma van het Verenigd Koninkrijk (Ukraine Cyber Programme). Van dit bedrag is EUR 2 miljoen bestemd voor het Tallinn Mechanisme, dat de coördinatie verzorgt van cybersecuritysteun aan Oekraïne en zijn bondgenoten.

Fondsen worden ingezet voor de Oekraïense cyberverdediging via projecten op:

• Opzetten en uitbreiden van online infrastructuur in Oekraïne;

• Versterken van de verdediging van Oekraïense digitale overheids- en vitale systemen tegen Russische cyberaanvallen;

• Ondersteuning van cybersecurity-capaciteiten binnen overheid en kritieke sectoren.

Wat zijn de specifieke redenen waarom het derde betaalverzoek voor de Herstel- en Veerkrachtfaciliteit (HVF) pas op 11 december 2025 is ingediend, waardoor de verwachte ontvangst van circa € 1,4 miljard is doorgeschoven naar 2026?

Antwoord

Het kabinet was tijdens de herfst van afgelopen jaar in onderhandeling met de Europese Commissie over het HVP. Deze onderhandeling betrof ook mijlpalen en doelstellingen die voor indiening van de wijziging nog in het derde betaalverzoek zaten. Het kabinet heeft besloten de onderhandelingen over wijzigingen eerst af te wachten om te zorgen dat enkel mijlpalen en doelstellingen in het derde betaalverzoek zaten die een positief oordeel zouden ontvangen. Dit heeft geresulteerd in een positief oordeel op alle mijlpalen en doelstellingen in het derde betaalverzoek in 2026.

Hoeveel kosten heeft het ministerie in 2025 gemaakt voor de consulaire dienstverlening aan de Nederlandse opvarenden van de Gazavloot? Hoeveel verwacht Nederland aan extra uitgaven in 2026 op dit punt?

Antwoord

Na de onderschepping van de schepen van de Global Sumud Flotilla door de Israëlische autoriteiten op 1 en 2 oktober 2025 heeft het kabinet zich ingezet voor een spoedig vertrek uit Israël van de betrokken Nederlanders. Uit consulair contact met de betrokkenen bleek verder de wens om zo snel mogelijk terug te keren naar Nederland. Toen zich een mogelijkheid op snelle terugkeer voordeed onder voorwaarde van het boeken van vluchten, is het ministerie van Buitenlandse Zaken daarom bij wijze van hoge uitzondering overgegaan tot het voorschieten van de kosten van de vluchten voor een deel van de betrokken Nederlanders. De kosten hiervoor kwamen uit op EUR 2.104. Het ministerie heeft deze voorgeschoten kosten op de desbetreffende deelnemers verhaald. Voor de rest van de consulaire bijstand die is geboden rondom de onderschepping van de schepen van de Flotilla zijn geen bijzondere kosten gemaakt of extra uitgaven gedaan.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken kan geen voorspellingen doen over eventuele bijzondere kosten of extra uitgaven in het kader van consulaire bijstandverlening in 2026. Wel geldt dat tot op heden in 2026 geen bijzondere kosten gemaakt of extra uitgaven gedaan zijn ten behoeve van de consulaire bijstandverlening aan Nederlandse Flotilladeelnemers rondom de recente onderscheppingen van de Flotilla.

Heeft u al laten onderzoeken hoeveel arbeidsplaatsen geschrapt kunnen worden op het departement door de inzet van kunstmatige intelligentie? Zo nee, waarom niet?

Antwoord

Nee, een dergelijk onderzoek heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken niet uitgevoerd. Er zijn in het kader van de invulling van de taakstelling/bezuinigingen wel suggesties gedaan over welke processen en werkzaamheden door de inzet van kunstmatige intelligentie wellicht efficiënter uitgevoerd kunnen worden. Momenteel wordt onderzocht op welke manier AI effectief en veilig ingezet kan worden in de organisatie.

Kunt u de omvang en de aard van de "belangrijke comptabele onzekerheid" toelichten die is ontstaan doordat de door de extern accountant gecontroleerde cijfers van Invest International Public Programmes (IIPP) niet tijdig beschikbaar waren voor de jaarrekening?

Antwoord

Het geheel aan verplichtingen van maximaal EUR 200 mln aangegaan door IIPP is over 2025 als comptabele onzekerheid aangemerkt. De aard van de onzekerheid is dat de verplichtingen op het moment van indienen van het jaarverslag BHO op 3 maart jl. nog niet waren gecontroleerd door de accountant van IIPP. Deze onzekerheid betekent niet dat deze verplichtingen onjuist zijn. Dat bleek ook toen op 26 maart jl. de goedkeurende controleverklaring van de accountant van IIPP binnenkwam.

Wat is de huidige stand van zaken en de verwachte afrondingsdatum van het in april 2025 gestarte onderzoek door de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) naar de gegevensverwerkingen voor Schengenvisa?

Antwoord

De Autoriteit Persoonsgegevens is momenteel nog bezig met het onderzoek. Het ministerie heeft geen zicht op de verwachte afrondingsdatum.

Met welk percentage is de CO2-uitstoot als gevolg van vliegreizen door medewerkers van het ministerie van Buitenlandse Zaken in 2025 gedaald ten opzichte van het voorgaande jaar en in hoeverre is dit voldoende om de 40% reductiedoelstelling in 2030 te behalen?

Antwoord

In 2025 heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken een CO₂-reductie van 5% op vliegreizen gerealiseerd ten opzichte van 2024.

In 2023 is het ministerie van Buitenlandse Zaken gestart met het programma Travel Smart, dat gericht is op het vinden van een verantwoorde balans tussen de uitvoering van de internationale taken van Buitenlandse Zaken, het welzijn van medewerkers, kostenbeheersing en CO₂-reductie. De reductie van 5% in 2025 is een stap in de goede richting; echter de route naar 40% reductie in 2030 is ambitieus en vraagt om blijvende aandacht binnen Buitenlandse Zaken om de doelstelling te behalen.

Deze keuzes worden gemaakt in een snel veranderende wereld, met een gespannen geopolitieke context en zich opvolgende crises, waarin onvoorziene en soms last-minute reizen noodzakelijk blijven. Dit zet duurzaam reizen onder druk, maar onderstreept tegelijkertijd het belang van het Travel Smart-programma: niet door minder diplomatie te bedrijven, maar door reizen slimmer te plannen, bewuster te kiezen en gerichter te sturen op CO₂-reductie.