Ontwikkelingen op het gebied van de Wet Normering Topinkomens
Brief regering
Nummer: 2026D57584, datum: 2026-11-12, bijgewerkt: 2026-11-12 12:07, versie: 1
Directe link naar document (.docx), link naar officiele pagina op de Tweede Kamer site.
Gerelateerde personen:- Eerste ondertekenaar: E. van der Burg, staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (Ooit VVD kamerlid)
Onderdeel van zaak 2026Z24946:
- Voortouwcommissie: vaste commissie voor Binnenlandse Zaken
- 2026-11-19 11:30: Procedurevergadering Binnenlandse Zaken (Procedurevergadering), vaste commissie voor Binnenlandse Zaken
Preview document (🔗 origineel)
In mijn brief van 3 juli 2026 heb ik de Kamer toegezegd een overzicht te sturen van de meest actuele en relevante onderwerpen op het gebied van de Wet Normering Topinkomens (hierna: WNT). Met deze brief breng ik uw Kamer hiervan op de hoogte.
Algemeen beeld
Uit de drie wetsevaluaties die sinds de invoering van de WNT zijn uitgevoerd, is als algemeen beeld naar voren gekomen dat de door de wet opgelegde normen over het algemeen goed worden nageleefd. De steun voor de WNT in het werkveld is groot. Er zijn relatief weinig overtredingen van het bezoldigingsmaximum en het maximum van ontslagvergoedingen. Ook de openbaarmakingsplicht wordt goed nageleefd, toch wordt de online publicatieverplichting minder goed nageleefd dan bedoeld en gewenst. Hiervoor hebben we al een oplossing voorhanden die verder in deze brief wordt toegelicht. Wel zijn er vanuit het veld signalen dat de administratieve lasten van de WNT in bepaalde situaties hoog zijn. Dit is in het kader van Slagvaardige Overheid een onderwerp om mee aan de slag te gaan. In deze brief wordt ook verder invulling gegeven welke oplossingen daarvoor worden uitgewerkt op dit moment.
Het beeld van de WNT is dan ook een doeltreffende wet die op steun van het veld kan rekenen maar ook een wet die redelijk wat administratieve lasten met zich meebrengt. Vanuit het oogpunt van een slagvaardige overheid en met de uitkomsten van de derde wetsevaluatie in het achterhoofd zal ik naar de WNT kijken met als doel de doelmatigheid te vergroten en administratieve lasten te beperken zonder de doeltreffendheid van de wet aan te tasten.
Tweede Evaluatiewet WNT
In 2020 is de tweede evaluatie van de WNT uitgevoerd over de periode 2016 – 2020. Deze tweede wetsevaluatie richtte zich op drie sporen, zijnde: doeltreffendheid, doelmatigheid en potentiële neveneffecten van de WNT. Naar aanleiding van deze wetsevaluatie heeft het kabinet een wijziging van de WNT aangekondigd. Het wetsvoorstel Tweede Evaluatiewet WNT is hiervan een uitwerking. De voorbereiding van dit wetsvoorstel heeft helaas vertraging opgelopen door meerdere oorzaken, waaronder de kabinetswisselingen en en de pogingen om de oplossing van de in 2023 naar boven gekomen groepsproblematiek van de WNT (deze problematiek wordt in de volgende alinea van deze brief geadresseerd) mee te nemen in het wetsvoorstel.. Dit wetsvoorstel is aangeboden aan de Raad van State voor advies en het zal naar verwachting dit jaar aan uw Kamer worden aangeboden. Het voorstel is de Tweede Evaluatiewet WNT per 1 januari 2028 in werking te laten treden.
Het wetsvoorstel heeft zeven hoofdonderwerpen:
1) wijziging van de indexering van het bezoldigingsmaximum1,
2) het onder de reikwijdte van de WNT brengen van de Benelux Groeperingen voor Territoriale Samenwerking,
3) aanpassingen in de normering van topfunctionarissen2,
4) aanpassingen van de normering van de uitkering wegens beëindiging van het dienstverband (ontslagvergoeding)3,
5) wijzigingen in bevoegdheden aangaande toezicht en handhaving4,
6) openbaarmaking5 en
7) overig, namelijk afschaffing van de verplichting om wettelijke rente in rekening te brengen en aanpassingen in de procedure van behandeling en afdoening van uitzonderingsverzoeken ter versterking van de positie van de MinBZK en de vakminister wie het mede aangaat.
Daarnaast stelt dit wetsvoorstel diverse kleinere, overwegend technische, wijzigingen in de WNT voor.
Groepsproblematiek
De WNT is van toepassing op individuele organisaties. In bepaalde sectoren, zoals zorg- en jeugdhulp, onderwijs, maatschappelijke dienstverlening en energie- en nutsbedrijven maken deze organisaties(WNT-instellingen) onderdeel uit van groepen van rechtspersonen (concerns). De WNT-verplichtingen rusten echter op de individuele WNT-instelling en niet op de (hele) groep of een andere rechtspersoon (holding) binnen de groep6 Daardoor moet enkel de individuele WNT-instelling binnen deze groep voldoen aan de normeringen en de openbaarmakingsverplichtingen. In de praktijk komt het echter veelvuldig voor dat de topfunctionarissen van de WNT-instelling niet in dienstbetrekking zijn bij de WNT-instelling zelf, maar bij een andere rechtspersoon van de groep. Dit wordt intra-concerndetachering7 genoemd. Vanuit de WNT bezien zijn de topfunctionarissen van de WNT-instelling daar werkzaam op interimbasis. Op grond van de huidige wet- en regelgeving moet voor intra-concerngedetacheerde topfunctionarissen het hogere interim-bezoldigingsmaximum8 worden toegepast. Bij de tweede wetsevaluatie WNT9 van 2020 is al vastgesteld dat die normering en dat bezoldigingsbegrip niet passen bij de situatie van intra-concerndetachering, omdat intra-concerndetachering in veel opzichten lijkt op of gelijk is aan de situatie van functievervulling in loondienst. De ernst en omvang van problemen met intra-concerndetachering in de WNT waren op dat moment echter nog niet bekend.
In overleggen die het ministerie van BZK met de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie voor accountants (hierna: NBA) heeft gevoerd, is eind 2023 bij het ministerie van BZK duidelijk geworden dat de WNT onuitvoerbaar en oncontroleerbaar is als het gaat om het verantwoorden en controleren van de WNT-gegevens van binnen groepen van rechtspersonen, ofwel intra-concerngedetacheerde topfunctionarissen. Naar aanleiding van dit knelpunt heeft de NBA aangegeven dat de WNT-gegevens bij groepen van rechtspersonen in veel gevallen als oncontroleerbaar worden beschouwd. Dit heeft tot gevolg dat bij intra-concerndetachering het controleoordeel veelal leidt tot een oordeel met beperking of een oordeelsonthouding.10
Op dit moment wordt er een conceptwetsvoorstel voor de groepsproblematiek voorbereid11. Het voornemen is om dit wetsvoorstel zo snel mogelijk in internetconsultatie te brengen en met ingang van 1 januari 2029 in werking te laten treden.
Indexering norm- en grensbedragen
De NBA heeft in haar internetreactie op het wetsvoorstel Tweede Evaluatiewet WNT12 gepleit voor indexering van het minimumbedrag van €500.000 aan in een kalenderjaar te ontvangen subsidies. Dit minimumbedrag geldt als een van de drie voorwaarden waaraan moet zijn voldaan om instellingen onder de WNT brengen op grond van het subsidiecriterium.13 In de reactie van het kabinet op dit verzoek in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel Tweede Evaluatiewet WNT is opgenomen dat indexatie van dit grensbedrag voor subsidies nader onderzoek vergt en dat een wijziging hiervan eventueel in een volgende wijziging van de WNT zou kunnen worden meegenomen. Mijn ministerie heeft een inventarisatie uitgevoerd van de norm- en grensbedragen in de WNT en de wijze waarop deze worden geïndexeerd (inclusief afrondingsmethodiek). Op basis daarvan wordt in samenspraak met de bij de WNT betrokken ministeries gewerkt aan een integrale aanpak (waar mogelijk en wenselijk) van indexering van die norm- en grensbedragen. De uitkomsten daarvan zullen naar verwachting begin 2027 bekend zijn, waarna ik uw Kamer daarover zal informeren.
Derde wetsevaluatie WNT (periode 2021-2025)
Op 8 mei 2026 heeft u een Kamerbrief ontvangen waarbij de evaluatie van de WNT over de periode 2021-2025 werd aangeboden. In het najaar zal het kabinet een inhoudelijke reactie met u delen. Voor zover deze evaluatie aanleiding geeft voor wijziging van wet- en regelgeving zal een Derde Evaluatiewet WNT worden voorbereid en naar verwachting na het zomerreces 2027 aan uw Kamer worden aangeboden, met een beoogde inwerkingtredingsdatum van 1 januari 2029.
Pilot website voor online publicatie WNT-verantwoordingen BZK-domein
WNT-instellingen zijn verplicht om de WNT-verantwoording openbaar te maken in het financieel verslaggevingsdocument en online te publiceren. Het doel van de online publicatie van de WNT is transparantie en toegankelijkheid voor iedereen. Bij publicatie alleen in de jaarrekening kan sprake zijn van een financiële drempel als er moet worden betaald voor kennisname van de jaarrekening zoals bijvoorbeeld bij publicatie via het Handelsregister. Om die reden is er gekozen voor de online publicatieplicht.
Uit de tweede evaluatie van de WNT is gebleken dat de WNT de naleving van de online publicatieplicht tekortschoot. Nader steekproefsgewijs onderzoek dat door de Eenheid toezicht WNT van BZK in 2022 is uitgevoerd naar aanleiding van de tweede wetsevaluatie heeft dat beeld bevestigd. De Minister van BZK heeft naar aanleiding hiervan bepaald14 dat de WNT-verantwoordingen van de rechtspersonen en instellingen die onder het toezicht van de Eenheid toezicht WNT van het ministerie van BZK vallen vanaf verslagjaar 2026 niet langer online moeten publiceren op de eigen website, maar op één algemeen toegankelijke website van de rijksoverheid. Op dit moment is deze website15 in ontwikkeling en bevindt deze zich in de pilotfase die tot eind december 2026 duurt zodat eventuele verbeterpunten voor 1 januari 2027 opgehaald zijn.
Verlichtingsregime kleine instellingen
Vanuit diverse gremia zijn signalen ontvangen over de knellende werking van het huidige verantwoordingssysteem. Daarbij wordt o.a. de beschikbare capaciteit bij accountants die voldoende expertise hebben om een WNT-controle uit te voeren genoemd. Daarnaast is er vanuit VWS en SZW aandacht gevraagd voor de kosten die de WNT met zich meebrengt voor kleine WNT-instellingen (administratieve lasten in verhouding tot het doel van de WNT). Op dit moment is er een verantwoordingsvrijstelling voor zeer kleine instellingen (instellingen met een brutoloonsom van maximaal 175.000 euro die geen bezoldigde interim-topfunctionarissen in dienst hebben en waarop geen andere wettelijke verplichting rust om hun jaarrekening te laten controleren door een accountant), waarbij de kans op overtredingen van de WNT nihil is. Dit betreft slechts een zeer klein deel van de instellingen in de SZW- en VWS-domeinen en biedt dan ook onvoldoende soelaas voor de gesignaleerde lastenproblematiek.
Mijn ministerie is op dit moment bezig om te kijken naar mogelijkheden om deze verantwoordingsvrijstelling voor zeer kleine instellingen te verruimen door middel van het substantieel verhogen van de loonsomgrens, waardoor naar verwachting meer WNT-instellingen gebruik kunnen maken van deze vrijstelling en waardoor er minder accountants nodig zullen zijn voor deze kleinere organisaties. Daarnaast wordt er ook gekeken naar de mogelijkheid om de controleverplichtingen voor kleine instellingen (tussen zeer klein en middelgroot in) aan te passen of ook een vrijstelling daarvan te introduceren. Dit betreft instellingen die ook na de verruiming geen gebruik kunnen maken van de verantwoordingsvrijstelling, maar die nog steeds wel als kleine organisaties worden beschouwd. Daarbij blijft het uitgangspunt dat het risico op overschrijdingen van het WNT-maximum politiek en maatschappelijk aanvaardbaar moet zijn en blijven.
Slagvaardige Overheid en de WNT
De WNT is een doeltreffende wet. Sommige aanpassingen zijn echter niet alleen noodzakelijk om de WNT doeltreffender te maken maar ook doelmatiger onder andere mede met het oog op de toekomst, omdat er vanuit de kinderopvangsector veel nieuwe instellingen onder de WNT gaan komen te vallen. In de opdrachtbrief Slagvaardige Overheid geeft het kabinet aan te bouwen aan een slanke en slagvaardige overheid die focust op wat echt nodig is. Met als helder doel: een overheid die eenvoudig en betrouwbaar is. De hierboven benoemde stappen en wetgevingstrajecten met betrekking tot de WNT sluiten aan bij dit doel. Ook met betrekking tot de WNT zijn de actielijnen van de taskforce zoals die zijn opgenomen in de Kamerbrief Slagvaardige overheid van kracht. Het voornemen is om verder na te denken hoe het doel en strekking van de WNT kan worden geborgd terwijl er ook oog is voor vereenvoudiging en betrouwbaarheid.
De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
Eric van der Burg
Afronding op 100 euro in plaats van 1.000 euro en vervallen van de mogelijkheid tot tussentijdse indexering.↩︎
Invoering van een anti-draaideur/ketenbepaling voor interim-topfunctionarissen, en voor de duidelijkheid splitsing van een bestaand artikellid in twee aparte leden voor maximering van de totale bezoldiging naast de bezoldiging als topfunctionaris uit enerzijds werkzaamheden bij een gelieerde rechtspersoon en anderzijds nevenwerkzaamheden bij de eigen instelling.↩︎
Indexering van het maximum zonder inhaalindexering, en verduidelijking dat ontslagvergoedingen voor interim-topfunctionarissen voor de WNT als bezoldiging worden aangemerkt en niet als uitkering wegens beëindiging van het dienstverband, behalve in enkele uitzonderlijke situaties waarin een interim-topfunctionaris als natuurlijke persoon een beëindigingsvergoeding mag overeenkomen met de WNT-instelling tot de in de WNT geregelde maximumuitkering.↩︎
Het wordt een overtreding van de WNT, die door de accountant moet worden gemeld, als bepaalde WNT-gegevens en daaraan ten grondslag liggende gegevens niet of niet goed zijn geadministreerd door de instelling, en invoering van een wettelijke grondslag voor levering aan en verwerking door de toezichthouders van burgerservicenummers (BSN’s) van topfunctionarissen.↩︎
Verplicht gebruik van het Verantwoordingsmodel WNT van BZK en invoering van de bevoegdheid voor betrokken ministers om WNT-verantwoordingen te publiceren als dat niet op de voorgeschreven wijze is gebeurd.↩︎
Tenzij de moedervennootschap zelf een WNT-instelling is.↩︎
Een andere omschrijving voor intra-concerndetachering is intra-groepdetachering.↩︎
Het interim-bezoldigingsmaximum is de eerste twaalf kalendermaanden hoger is dan het algemeen bezoldigingsmaximum.↩︎
Kamerstukken II 2020/21, 30 111, nr. 125, en Eindrapport wetsevaluatie WNT 2016-2020, bijlage 1, tabel 8, item nr. 3, blz. 46.↩︎
Het zijn circa 520 oordeelsonthoudingen voor boekjaar 2025.↩︎
In afstemming met de NBA en de meest betrokken ministeries.↩︎
https://www.internetconsultatie.nl/tweede_evaluatiewet_wnt/reactie/330196/bestand.↩︎
De WNT is van toepassing op in Nederland gevestigde rechtspersonen indien aan álle drie de volgende vereisten is voldaan: (1) er is gedurende drie of meer achtereenvolgende kalenderjaren een of meer subsidies als bedoeld in artikel 4:21 van de Algemene wet bestuursrecht ontvangen; (2) het totale bedrag aan subsidie(s) bedraagt meer dan € 500.000 in elk kalenderjaar; (3) het totale bedrag aan subsidie(s) maakt voor ten minste 50% deel uit van de opbrengsten van de rechtspersoon in elk kalenderjaar. Indien voldaan is aan deze vereisten is vanaf het vierde kalenderjaar de WNT van toepassing. Uitzondering hierop vormt een NV of BV die een op winst gerichte onderneming drijft. Hierop is de WNT niet van toepassing.↩︎
Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 31 oktober 2025, nr. 2025-0000607644, houdende wijziging van de Uitvoeringsregeling WNT voor het kalenderjaar 2026 (Stcrt. 2025, 36780).↩︎