[overzicht] [activiteiten] [ongeplande activiteiten] [besluiten] [commissies] [consultaties]←NIEUW! [geschenken] [kamerleden] [kamerstukdossiers] [🧑mijn]
[open vragen] [toezeggingen] [stemmingen] [verslagen] [woo/oo] [🔍 uitgebreid zoeken] [wat is opentk.nl?]

Geannoteerde agenda Raad voor Concurrentievermogen 3 en 4 december 2026

Brief regering

Nummer: 2026D58251, datum: 2026-11-16, bijgewerkt: 2026-11-16 15:44, versie: 1

Directe link naar document (.docx), link naar officiele pagina op de Tweede Kamer site.

Gerelateerde personen: Bijlagen:

Onderdeel van zaak 2026Z25197:

Onderdeel van activiteiten:

Preview document (🔗 origineel)


Geachte Voorzitter,

Op 3 en 4 december 2026 organiseert het Ierse voorzitterschap de Raad voor Concurrentievermogen over de onderdelen 1) Industrie en Interne Markt, 2) Onderzoek en Innovatie en 3) Ruimtevaart. Met deze brief stuur ik u de geannoteerde agenda met daarin een beschrijving van de discussiepunten en de Nederlandse inzet. Het onderdeel onderzoek en innovatie stuur ik u mede namens de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Verder maak ik van de gelegenheid gebruik om invulling te geven aan de toezegging van de minister-president, gedaan op 13 oktober jl. tijdens het debat voorafgaand aan de Europese Raad van 15 en 16 oktober, om de Kamer te informeren over het Pact tegen nationale koppen.

Voor de Europese Raad van 15 en 16 oktober heeft Commissievoorzitter Von der Leyen alle lidstaten opgeroepen deel te nemen aan een pact tegen nationale koppen. Ze kondigt aan nog dit jaar een tekst voor een Pact aan de Europese Raad voor te leggen. Het doel van het Pact is het voorkomen van nationale koppen. De inzet van Von der Leyen is dat bij het toevoegen van nationale koppen tijdens de omzetting (transpositie) van Europese wetgeving in nationale wetgeving duidelijk en openbaar moeten motiveren waarom een toevoeging is gedaan. Daarnaast wil de Commissie gebieden identificeren waar bestaande nationale koppen zorgen voor belemmeringen op de interne markt in het kader van het Europees Semester.

Het kabinet onderschrijft de ambitie van het tegengaan van onnodige nationale koppen en zet daarnaast in op het schrappen van onnodige nationale regels, onder meer door middel van de 500-regelaanpak.1 Het kabinet steunt de inzet van het Pact, en de minister-president heeft tijdens de Europese Raad van 15 en 16 oktober opgeroepen tot deelname van alle lidstaten aan het Pact. Wanneer er meer informatie is zal uw Kamer daarover worden geïnformeerd.

Heleen Herbert

Minister van Economische Zaken en Klimaat

Inleiding

De Raad voor Concurrentievermogen (hierna: Raad) op 3 en 4 december a.s. staat in het teken van drie onderdelen: 1) Industrie en Interne Markt, 2) Onderzoek en Innovatie en 3) Ruimtevaart. Deze indeling wordt ook aangehouden in de geannoteerde agenda.

Geannoteerde Agenda voor het Industrie en Interne Markt deel van de formele Raad voor Concurrentievermogen op 3 december 2026

Aanbestedingsverordening

(Beleidsdebat)

Toelichting agendapunt

Op 9 september 2026 heeft de Europese Commissie (hierna Commissie) een voorstel gepresenteerd voor de herziening van de drie Aanbestedingsrichtlijnen in één nieuwe Aanbestedingsverordening. Op 15 oktober heeft het kabinet haar standpunt over dit voorstel gedeeld met de Kamer.2

Nederlandse positie

Het kabinet verwelkomt de doelstelling van het Commissievoorstel om procedures te vereenvoudigen, aanbestedende diensten meer flexibiliteit te bieden en regeldruk te verlichten. Het kabinet zal er in de Raad voor pleiten dat het rechtskader werkbaar blijft voor alle publieke inkopers, van klein tot groot. Gezien de rechtstreekse werking van verordeningen, zal het kabinet op artikelniveau om nadere verduidelijking vragen. Voor publieke inkopers is het extra belangrijk dat de wetteksten helder zijn, omdat Nederland deze niet mag omzetten in de Aanbestedingswet.

Het kabinet zal er scherp op zijn dat het nieuwe rechtskader geen grote belemmeringen zal opwerpen voor de Nederlandse ambities in programma’s als het Nationaal Agentschap Disruptieve Innovatie (NADI) en de Nationale Digitaliseringsstrategie (NDS). Aangezien drie richtlijnen worden samengevoegd en gestroomlijnd in één verordening, zal Nederland in de Raad benadrukken dat bestaande flexibiliteit behouden blijft. Het gaat dan onder meer om de flexibele ruimte die speciale-sectorbedrijven, zoals drinkwaterbedrijven, nu hebben in de huidige regelgeving en de ruimte die wordt geboden bij het vaststellen van concessies.

Wat het nastreven van beleidsdoelstellingen door middel van aanbestedingen betreft, moet het nieuwe rechtskader aanbestedende diensten voldoende ruimte bieden om hun strategische doelen desgewenst goed mee te kunnen wegen. Daarbij kan worden gedacht aan groene en sociale ambities en bijvoorbeeld weerbaarheid. Het kabinet wil in het kader van dit laatste aspect dat een Europees voorkeursprincipe terughoudend en gericht wordt ingezet en enkel in strategische sectoren op basis van een analyse en zorgvuldige afweging.

Om extra en onnodige administratieve lasten en regeldruk voor publieke inkopers en bedrijven te voorkomen, pleit Nederland voor een proportionele aanvraag van data ter verbetering van de transparantie bij aanbestedingen. Daarnaast zal Nederland in de Raad benadrukken dat de volledig toegepaste nieuwe digitale systematiek, die bedoeld is voor het verhogen van de transparantie en vermindering van administratieve lasten, essentieel is voor de uitvoering van de nieuwe regelgeving. Het is daarom van groot belang dat de nieuwe digitale systemen volledig werken voordat de nieuwe regelgeving in werking treedt.

Krachtenveld

In de aanloop naar publicatie van het voorstel hebben lidstaten steun uitgesproken voor de herziening van het aanbestedingskader. Lidstaten benadrukken, net als Nederland, de noodzaak van vereenvoudiging en modernisering van de bestaande wetgeving. Een grote groep lidstaten pleit tegelijkertijd voor de omzetting van het voorstel naar een richtlijn. Het kabinet heeft het Commissievoorstel op de inhoud beoordeeld en ziet geen aanleiding om voor een andere rechtsvorm te pleiten.

Interne-marktstrategie: Terrible Ten-barrières

(Gedachtenwisseling)

Toelichting agendapunt

Tijdens de Raad vindt een gedachtewisseling plaats over de voortgang op het overkomen van de 'Terrible Ten'. Dit is een lijst van tien interne-marktbelemmeringen, gepresenteerd door de Commissie in haar interne-marktstrategie van 21 mei 2025, die volgens haar het meest schadelijk zijn voor bedrijven en burgers en met voorrang moeten worden aangepakt. Sindsdien werkt de Commissie, in overleg met de lidstaten, aan het vaststellen van indicatoren om de voortgang van de lidstaten bij het wegnemen van deze belemmeringen te meten. De scores van de lidstaten op de verschillende (sub-)indicatoren zullen worden gebundeld in een zogenaamde 'heat map', waarin de stand van zaken per lidstaat weergegeven wordt.

Nederlandse positie

Het kabinet verwelkomt deze discussie en onderschrijft de ambitie om via indicatoren inzicht te krijgen in de voortgang op concrete interne-marktbelemmeringen. Verder staat het kabinet positief tegenover de ontwikkelingen op het wegnemen van daadwerkelijke belemmeringen, bijvoorbeeld op het gebied van detachering, beroepskwalificaties en territoriale leveringsbeperkingen. Het kabinet onderschrijft de urgentie om op deze onderwerpen concrete stappen te blijven zetten. Daarbij acht het kabinet het belangrijk dat ervaringen uit de praktijk leidend zijn in dit proces. Wel roept het kabinet de Commissie op om naar een duidelijke deadline voor de Terrible Ten-indicatoren toe te werken. De Single Market Enforcement Taskforce (SMET) en Commissie werken sinds oktober 2025 aan het vaststellen van de specifieke indicatoren. Bij verscheidene indicatoren dreigt dit proces vast te lopen. Een concrete deadline zou dienen om dit vaststellingstraject binnen afzienbare tijd af te ronden en voortgang op de indicatoren te waarborgen, zodat de uitkomsten van deze exercitie ook openbaar kunnen worden gemaakt. De inzet van het kabinet is dat dit traject zorgvuldig uitgevoerd wordt en de knelpunten reflecteert zoals ondernemers en burgers die daadwerkelijk ervaren.

Krachtenveld

In het algemeen is er onder lidstaten veel steun voor versterking van de interne markt en het wegnemen van belemmeringen.

Energie Intensieve Industrie (EII) alliantie

Nederland zal voorafgaand aan de Raad ditmaal het ontbijt van de EII-alliantie organiseren. De EII-alliantie is een groep lidstaten die samenkomt om het te hebben over de Energie Intensieve Industrie. Nederland zal tijdens het ontbijt het thema schone vraagcreatie agenderen. Met de leden van de alliantie wil Nederland van gedachten wisselen over welke duurzame markten de EU kan helpen creëren en welke instrumenten lange termijn investeringen in verduurzaming van de industrie kunnen aanjagen.

Geannoteerde Agenda voor het onderzoeks- en innovatiedeel van de formele Raad voor Concurrentievermogen op 4 december 2026

Dit deel van de Geannoteerde Agenda is mede namens de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en gaat enkel over het onderzoeks- en innovatiedeel van de Raad.

Europese Innovatieverordening

(Voortgangsrapportage)

Toelichting agendapunt

Met het voorstel voor een Europese Innovatieverordening (European Innovation Act (EIA) beoogt de Europese Commissie de ontwikkeling, financiering en opschaling van de meest innovatieve ideeën te ondersteunen en daarmee het concurrentievermogen, de welvaart en technologische soevereiniteit van de EU op de lange termijn te versterken. De EIA kent twee elementen. Ten eerste wordt ingezet op een uniform EU-kader voor aanbesteding van onderzoek en innovatie (O&I). Hierdoor wordt de rechtszekerheid voor innovatieve bedrijven versterkt en vinden nieuwe technologieën sneller hun weg richting de markt. Ten tweede beoogt het voorstel de onder andere de commercialisering van intellectueel eigendom van geneesmiddelen te stimuleren door een Europees competentiecentrum op te richten.

Tijdens de Raad zal het voorzitterschap een stand van zaken delen over hoe de onderhandelingen rondom deze verordening lopen. Op het moment van schrijven van de Geannoteerde Agenda is het nog niet duidelijk of interventies vanuit de lidstaten gewenst zijn.

Positie Nederland

Zoals eerder met uw kamer gedeeld3, onderschrijft het kabinet de analyse van de Commissie dat er nu nog te weinig gebruik wordt gemaakt van onderzoek- en innovatie inkoop, inclusief pre-commerciële inkoop. Het kabinet staat positief tegenover de doelen die de Commissie met dit voorstel nastreeft; een beter functionerende interne markt voor innovatie met daarbij een grotere rol voor overheidsinkoop. Nederland is ook positief over het voorstel om veiligheidsbelangen integraal mee te nemen in het O&I-aanbestedingsproces, vanwege toenemende risico’s voor de nationale en economische veiligheid.

Wel is Nederland kritisch over het feit dat de procedurele voorschriften voor pre-commerciële inkoop zijn opgenomen in het voorstel voor de EIA, terwijl gelijktijdig een nieuwe aanbestedingsverordening is gepubliceerd (Public Procurement Act), waarover uw Kamer via een apart BNC-fiche geïnformeerd is.

Nederland is terughoudend wat betreft het activeren van het EU-voorkeursprincipe in de EIA. De toepassing kan worden ingezet om de weerbaarheid van de Unie te versterken als bestaande instrumenten onvoldoende zijn. De maatregel moet tijdelijk, doelmatig en proportioneel zijn met minimale belemmering van markttoegang voor gelijkgestemde handelspartners en verenigbaar zijn met de internationale juridische verplichtingen van de EU.

Nederland staat in beginsel positief tegenover de oprichting van een Europees Competentiecentrum, met als doel de commercialisering van intellectueel eigendom stimuleren.

Krachtenveld

De onderhandelingen rondom de teksten van de EIA lopen nog. Op het moment van schrijven is er vanuit verschillende lidstaten, inclusief Nederland, al wel uitgesproken dat de procedurele voorschriften voor pre-commerciële inkoop verplaatst moeten worden naar aanbestedingsverordening, of in zijn geheel geschrapt dienen te worden.

Raadsaanbeveling over een gemeenschappelijk Europees kader voor regulatory sandboxes

(Aanname Raadsaanbeveling)

Toelichting agendapunt

De Raad zal een Raadsaanbeveling aannemen over een gemeenschappelijk Europees referentiekader voor regulatory sandboxes. Regulatory sandboxes zijn gecontroleerde omgevingen waarin innovatieve oplossingen tijdelijk in de praktijk kunnen worden getest, onder toezicht van bevoegde autoriteiten op plekken waar geen geharmoniseerde EU-wetgeving bestaat.

Het doel van de Raadsaanbeveling is om de uiteenlopende nationale en sectorale benaderingen beter op elkaar af stemmen en daarmee versnippering van de interne markt en extra kosten en onzekerheid voor bedrijven die innovaties in meerdere lidstaten willen ontwikkelen en opschalen te verminderen.

De Raadsaanbeveling is niet juridisch bindend. Dit betekent dat de toepassingsmogelijkheden van deze Raadsaanbeveling beperkt blijven.

Positie Nederland

Nederland staat positief tegenover aanname van een gemeenschappelijk Europees kader voor regulatory sandboxes4. Dit kan innovatie stimuleren, versnippering tegengaan en bedrijven helpen innovaties grensoverschrijdend te ontwikkelen en op te schalen. Nederland verwelkomt vooral de aandacht voor samenwerking, kennisdeling, transparantie en evaluatie bij het stimuleren van valorisatie. Hierdoor kunnen lidstaten hun praktijk op elkaar afstemmen waardoor het een positieve bijdrage zal leveren aan het Nederlandse en Europese concurrentievermogen en strategische autonomie.

Nederland kan tijdens de Raad instemmen met de Raadsaanbeveling. Nederland ziet de aanbeveling en de kaders die daarin geschetst worden als een goede eerste stap, maar heeft ook bij andere lidstaten aandacht gevraagd voor het belang van (juridische) vervolgstappen die nodig zijn om de regulatory sandboxes daadwerkelijk te ontwikkelen.

Krachtenveld

De Raadsaanbeveling zal naar waarschijnlijk door alle lidstaten omarmd kunnen worden. Veel landen delen het Nederlandse standpunt dat door het vrijblijvende karakter van de aanbeveling de impact mogelijk beperkt zal blijven. Andere landen zijn terughoudend om een meer dwingend karakter in de aanbeveling op te nemen. Ondanks deze verschillen van inzicht is de algemene houding positief en zullen alle lidstaten naar verwachting kunnen instemmen met aanname van de aanbeveling.

Europese Partnerschappen in Horizon Europe (2028 – 2034)

(Beleidsdebat)

Toelichting agendapunt

Tijdens de Raad zal er een beleidsdebat plaatsvinden over de vormgeving van partnerschappen onder Horizon Europe (2028-2034). Europese Partnerschappen zijn een belangrijk instrument binnen het onderzoeks- en innovatieprogramma Horizon Europe om langjarige, grensoverschrijdende publiek-private en publiek-publieke samenwerking vorm te geven op onderzoek- en innovatiethema’s die gebaat zijn bij een Europese aanpak.

De Europese Commissie heeft gedurende 2026 een aantal voorstellen gedaan voor het nieuwe partnerschappenportfolio. Lidstaten hebben hierop gereageerd. Naar verwachting komt de Commissie met een verder uitgewerkt voorstel in het tweede deel van november 2026.

Om in 2028 van start te kunnen gaan, is het van belang dat er overeenstemming tussen de Commissie en lidstaten is over de prioriteiten die via een partnerschap worden opgepakt. Om maximale investeringen aan te trekken en de gewenste schaalgrootte te bewerkstelligen is belangrijk dat bij lidstaten en private partijen voldoende draagvlak is voor de voorgestelde thematische prioriteiten.

Nederlandse positie

Het is voor het kabinet belangrijk dat het nieuwe partnerschappenportfolio strategisch is en zich richt op de prioriteiten van de EU en Nederland. Hierdoor draagt ze bij aan het oplossen van maatschappelijke uitdagingen, het versterken van de Europese concurrentiepositie, strategische autonomie en technologische soevereiniteit.

Een partnerschap kan worden vormgegeven op een thematische prioriteit, bijvoorbeeld biotechnologie of micro-elektronica (chips). Nederland hecht daarnaast waarde aan partnerschappen die een bredere horizontale bijdrage leveren aan O&I. Voorbeelden hiervan zijn het ondersteunen van innovatief mkb bij het ontwikkelen van innovatieve ideeën (Eurostars), het toegankelijk maken van onderzoeksdata en -diensten (Europese Open Science Cloud) en het harmoniseren van meetstandaarden (metrologie).

In het meest recente voorstel van de Europese Commissie blijkt dat de Commissie aanstuurt op minder verschillende partnerschappen dan in Horizon Europe 2021-2027. Nederland is voorstander van een strategischer portfolio voor Horizon Europe 2028-2034. Een aantal van de voorgestelde partnerschappen zijn samenvoegingen van thematische prioriteiten, waardoor ze potentieel minder doelgericht zullen zijn dan de huidige partnerschappen uit Horizon Europe 2021-2027. Daarom vraagt Nederland zich samen met veel andere lidstaten wel af of de voorgestelde partnerschappen de gewenste focus kunnen behouden wanneer er meerdere thematische prioriteiten worden samengevoegd.

Krachtenveld

Tijdens de onderhandelingen over het deelakkoord van Horizon Europe was er consensus tussen lidstaten over de noodzaak een strategisch en coherent partnerschappenportfolio te bewerkstelligen. In lijn met de Nederlandse positie vindt het merendeel van lidstaten dat het partnerschappeninstrument nuttig is om bredere, horizontale bijdrages te leveren aan wetenschap en innovatie. De eerste uitwerking van het voorstel voor een nieuw partnerschappenportfolio door de Europese Commissie bevat geen bredere, horizontale partnerschappen, en is mede daarom kritisch ontvangen door het merendeel van de lidstaten.

Geannoteerde Agenda voor Ruimtevaart deel van de formele Raad voor Concurrentievermogen op 4 december 2026

Van innovatie naar markt: het stimuleren van groei en opschaling binnen het Europese ruimtevaartecosysteem

(Beleidsdebat)

Toelichting agendapunt

De Raad voert een beleidsdebat over het versterken van het Europese ruimtevaartecosysteem, met bijzondere aandacht voor de stap van onderzoek en innovatie naar commerciële toepassingen en het stimuleren van de groei en opschaling van Europese ruimtevaartbedrijven. Europa beschikt over een sterke kennisbasis en hoogwaardige ruimtevaarttechnologie, maar kent uitdagingen bij het aantrekken van groeifinanciering, het commercialiseren van innovaties en het opschalen van bedrijven. Naar verwachting zal de discussie ingaan op de wijze waarop Europese samenwerking, investeringen en een beter functionerende interne markt kunnen bijdragen aan het versterken van het concurrentievermogen van de Europese ruimtevaartsector.

Nederlandse positie

Het kabinet onderschrijft het belang van een sterke en concurrerende Europese ruimtevaartsector. Zoals uiteengezet in de kabinetsreactie op de Lange Termijn Ruimtevaartagenda5 en het BNC-fiche over de Vision for the European Space Economy,6 hecht het kabinet waarde aan het versterken van onderzoek en innovatie en het beter benutten van ruimtevaarttechnologie en satellietdata voor maatschappelijke en economische toepassingen.

Het kabinet acht het van belang dat Europese instrumenten de gehele innovatieketen ondersteunen, van fundamenteel en toegepast onderzoek tot commercialisering en opschaling, met voldoende aandacht voor de toegankelijkheid voor het mkb en startups. Daarbij is een goede aansluiting tussen toekomstige Europese programma's, waaronder Horizon Europe en het Europees Concurrentievermogenfonds, en de activiteiten van ESA van belang, zodat deze elkaar aanvullen en innovaties daadwerkelijk de markt kunnen bereiken. Ook steunt het kabinet initiatieven die de toegang tot groeifinanciering verbeteren, zoals CASSINI, en het stimuleren van publieke vraag naar innovatieve ruimtevaartdiensten.

Krachtenveld

Onder de lidstaten bestaat brede steun voor het versterken van het concurrentievermogen van de Europese ruimtevaartsector en het verbeteren van de mogelijkheden voor commercialisering en opschaling. Daarbij wordt onder meer aandacht gevraagd voor toegang tot financiering, het stimuleren van innovatie en het beter benutten van bestaande Europese programma's. Verschillende lidstaten benadrukken daarnaast het belang van voldoende betrokkenheid van het mkb en startups.

Verordening betreffende het EU Space Services Agency (EUSPA)

(Beleidsdebat)

Toelichting agendapunt

Het voorzitterschap streeft ernaar tijdens de Raad een algemene oriëntatie te bereiken over het voorstel voor een verordening over het EU Space Services Agency (EUSPA). Met dit voorstel beoogt de Commissie het bestaande mandaat van het agentschap te actualiseren en uit te breiden, mede in het licht van de ontwikkeling van het Europese ruimtevaartprogramma en de toenemende betekenis van ruimtevaartdiensten voor de Europese economie, veiligheid en weerbaarheid.

Nederlandse positie

Het kabinet staat in algemene zin positief tegenover de verdere ontwikkeling van EUSPA als agentschap ter ondersteuning van de uitvoering van het Europese ruimtevaartprogramma. Daarbij acht het kabinet een heldere afbakening van taken en verantwoordelijkheden tussen de Commissie, EUSPA, het Europees Ruimteagentschap (ESA) en de lidstaten van belang. Ook hecht het kabinet aan een bestuursstructuur waarbij de betrokkenheid van lidstaten, in het bijzonder bij veiligheidsgevoelige aangelegenheden, voldoende is gewaarborgd. Daarbij benadrukt het kabinet het belang van de onafhankelijkheid van de Security Accreditation Board. Tot slot betreft de Nederlandse inzet een proportionele uitbreiding van het takenpakket van EUSPA, waarbij rekening wordt gehouden met de beschikbare capaciteit en middelen van het agentschap.

Krachtenveld

Onder de lidstaten bestaat brede steun voor een effectieve uitvoering van het Europese ruimtevaartprogramma en een toekomstbestendig mandaat voor EUSPA. Tegelijkertijd bestaan verschillende opvattingen over de precieze taakverdeling tussen de betrokken Europese organisaties, de uitbreiding van het takenpakket van EUSPA en de bestuursstructuur van het agentschap.

EU Space Act

(Voortgangsrapportage)

Toelichting agendapunt

Naar verwachting zal het Ierse voorzitterschap de Raad informeren over de voortgang van de onderhandelingen over de EU Space Act. Het voorstel voor een verordening beoogt de interne markt voor ruimtevaartdiensten en -data te versterken door gemeenschappelijke regels vast te stellen voor de veiligheid, weerbaarheid en duurzaamheid van ruimtevaartactiviteiten.

Nederlandse positie

Het kabinet verwelkomt de doelstellingen van de EU Space Act om de veiligheid, weerbaarheid en duurzaamheid van ruimtevaartactiviteiten te versterken en een gelijk speelveld binnen de Europese interne markt te bevorderen. Tegelijkertijd is het kabinet kritisch over de proportionaliteit, juridische onderbouwing en uitvoerbaarheid van het voorstel. Het kabinet acht aanpassingen noodzakelijk om tot een werkbaar en toekomstbestendig regelgevend kader te komen.

Ook zet het kabinet in op aansluiting bij bestaande internationale standaarden en Europese regelgeving en het voorkomen van onnodige overlap met internationale verdragen en nationale regelgeving, zoals de Wet ruimtevaartactiviteiten. Daarnaast hecht het kabinet aan behoud van nationale bevoegdheden voor vergunningverlening en toezicht, een duidelijke afbakening van de rollen van Europese en nationale autoriteiten en een passende uitzondering voor defensie en nationale veiligheid. Daarnaast zijn risico-gebaseerde, technologie neutrale eisen, beperking van administratieve lasten, met name voor het mkb en startups, en een gelijk speelveld tussen Europese en niet-Europese aanbieders van belang.

Krachtenveld

Onder lidstaten bestaat brede steun voor de doelstellingen van de EU Space Act. Tegelijkertijd is er kritiek op de uitwerking van het voorstel. De zorgen richten zich met name op de juridische grondslag, reikwijdte, nationale bevoegdheden, defensie-uitzondering en administratieve lasten voor bedrijven en overheden.


  1. Kamerstukken II 2026/27, 2026Z21514↩︎

  2. Fiche: Aanbestedingsverordening (Herziening van de Aanbestedingsrichtlijnen), 15 oktober 2026, Kamerstukken II 2025/26 22112, no. 4457↩︎

  3. Kamerstuk nummer 2026Z23684↩︎

  4. 2026Z23685&did=2026D54596">Fiche: Aanbeveling testomgevingen voor regelgeving (Regulatory Sandboxes) | Tweede Kamer der Staten-Generaal↩︎

  5. Kabinetsreactie Lange-termijn Ruimtevaartagenda: Kamerstukken II 2024/25, 24 446, nr. 90.↩︎

  6. BNC-fiche Vision for the European Space Economy: Kamerstukken II 2024/25, 22 112, nr. 4118.↩︎