Verslag Energieraad 29 oktober 2026 (Luxemburg)
Brief regering
Nummer: 2026D58862, datum: 2026-11-18, bijgewerkt: 2026-11-18 11:58, versie: 1
Directe link naar document (.docx), link naar officiele pagina op de Tweede Kamer site.
Gerelateerde personen:- Eerste ondertekenaar: S. van Veldhoven-van der Meer, minister van Klimaat en Groene Groei (Ooit D66 kamerlid)
- Beslisnota bij Kamerbrief over verslag Energieraad 29 oktober 2026 (Luxemburg)
- Pieken of dalen Onderzoek naar de mogelijkheid om netkosten anders te verdelen over tijd
Onderdeel van zaak 2026Z25462:
- Volgcommissie: vaste commissie voor Europese Zaken
- Voortouwcommissie: vaste commissie voor Klimaat en Groene Groei
- 2026-11-24 17:00: Procedurevergadering commissie Klimaat en Groene Groei (Procedurevergadering), vaste commissie voor Klimaat en Groene Groei
- 2026-11-26 12:00: Appreciatie Commissievoorstel tot wijziging Methaanverordening (Inbreng schriftelijk overleg), vaste commissie voor Klimaat en Groene Groei
Preview document (🔗 origineel)
Geachte Voorzitter,
Met deze brief stuurt het kabinet u het verslag van de Energieraad die op 29 oktober 2026 plaatsvond in Luxemburg.
Daarnaast deelt het kabinet bij deze brief, na een toezegging aan de Kamer tijdens het commissiedebat over de Energieraad van 14 oktober jl., opnieuw het rapport van SiRM1 van september 2025 naar de mogelijkheid om netkosten voor het elektriciteitsnet anders te verdelen over de tijd (amortisatie).
Tot slot deelt het kabinet in deze brief een appreciatie van het voorstel van de Europese Commissie tot wijziging van de Methaanverordening, waarin wordt voorgesteld om bepaalde verplichtingen uit de verordening uit te stellen. Omwille van het korte tijdpad voor Europese besluitvorming en aangezien dit een voorstel tot een wijziging betreft, waarbij de inhoudelijke doelstellingen van de verordening ongewijzigd blijven, stuur ik u met bijgevoegde brief een appreciatie. Dit is een aanvulling op de eerste appreciatie die ik met uw Kamer deelde tijdens het Commissiedebat over de Energieraad van 29 oktober en in reactie op uw brief van 28 oktober 2026 met een verzoek om een appreciatie van het voorstel van de Commissie tot wijziging van de methaanverordening.2
Stientje van Veldhoven-van der Meer
Minister van Klimaat en Groene Groei
Verslag Energieraad (formeel) 29 oktober 2026
Op 29 oktober jl. vond in Brussel de Energieraad plaats onder Iers voorzitterschap. Op de agenda stonden drie beleidsdiscussies: het Commissievoorstel over de verordening over netwerktarieven en energiebelasting; de energiezekerheid in de winter 2026/2027 en op de lange termijn; en het post-2030 energieraamwerk. Daarnaast werd een aantal diversenpunten besproken.
Beleidsdiscussie verordening netwerktarieven en energiebelasting
Het Iers voorzitterschap vroeg de Raad om politieke richting te geven over de principes bij het inrichten van nettarieven (ontwerpprincipes) en over de bereidheid om tot een compromis te komen op het onderdeel energiebelasting, met het oog op een Algemene Oriëntatie tijdens de volgende Energieraad van 10 december a.s. Over de kabinetsappreciatie van dit voorstel is de Kamer in september geïnformeerd.3 De Europese Commissie (hierna: ‘de Commissie’) wees tijdens de discussie op het belang van het voorstel voor het verlagen van de elektriciteitsrekening en onderstreepte het belang van een goede balans tussen enerzijds harmonisatie van de netwerktarieven en anderzijds nationale ruimte voor nationale toezichthouders om de tarieven vast te kunnen stellen.
Onder de lidstaten was er brede steun voor de doelstellingen van het voorstel, maar lidstaten brachten ook aandachtspunten naar voren. Veel lidstaten benadrukten dat nationale toezichthouders voldoende ruimte moeten houden om in het ontwerp van nettarieven rekening te kunnen houden met nationale omstandigheden. Een groep lidstaten uitte specifieke zorgen over de voorgestelde gedelegeerde handeling waarmee de Commissie de bevoegdheid zou krijgen om richtsnoeren vast te stellen voor een gemeenschappelijke structuur en geharmoniseerde methodologie voor netwerktarieven. Nederland benadrukte het belang van verduidelijking en harmonisatie van nettariefmethodologieën. Immers, hoge nettarieven zetten de mondiale concurrentiepositie van de energie-intensieve industrie onder druk en remmen elektrificatie. Om het gelijke speelveld te borgen, is een Europese oplossing nodig. Nederland pleitte voor een mogelijkheid in het staatssteunkader voor lidstaten om gerichte subsidies te verlenen voor de netkosten van energie-intensieve industrie.
Over het voorgestelde artikel over energiebelasting was de Raad negatief; lidstaten pleitten voor het schrappen van dit artikel, met zorgen over de juridische grondslag en de wenselijkheid van besluitvorming bij unanimiteit. Nederland stelde het uitgangspunt te kunnen steunen dat prijsprikkels elektrificatie moeten stimuleren, maar benadrukte tegelijkertijd dat belastingmaatregelen besluitvorming met unanimiteit vereisen.
Gedachtewisseling over energiezekerheid: winter 2026/2027 en lange termijn
Het voorzitterschap organiseerde een gedachtewisseling over de geleerde lessen uit de huidige energiecrisis als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten, en over de maatregelen die de EU kan nemen om de energie-infrastructuur veerkrachtiger te maken tegen klimaatrisico’s.
Een aantal lidstaten, waaronder Nederland, onderstreepte dat de recente energiecrises en de hoge energieprijzen opnieuw het belang laten zien van het afbouwen van de afhankelijkheid van fossiele energie door in te zetten op schone energie en energie-efficiëntie. De Raad bepleitte daarnaast het versterken van de energie-infrastructuur en energieopslag als onderdeel van risicoparaatheid. Een aantal lidstaten wees op het belang van resilience by design voor nieuwe infrastructuur.
Nederland benadrukte dat de huidige oliecrisis het belang van gecoördineerde actie laat zien, met name binnen het Internationaal Energieagentschap (IEA). Nederland wees op het belang van het meenemen van deze lessen in de aangekondigde herziening van de richtlijn olievoorraden. Nederland verwelkomde onder andere het door de Commissie voorgestelde Fuel Observatory Platform. Ten aanzien van gas pleitte Nederland ervoor de opslagverplichtingen mee te nemen in de Europese leveringszekerheidsstandaard voor gas en zo de verantwoordelijkheid terug te leggen bij marktpartijen. Daarnaast pleitte Nederland voor een gezamenlijke Europese verkenning in de Energieraad van een systeem van strategische gasreserves, voortbouwend op bestaande nationale systemen. Voor wat betreft elektriciteit vroeg Nederland in het kader van de aangekondigde herziening van de verordening leveringszekerheid om een helder kader voor regionale samenwerking en solidariteit. Tot slot onderstreepte Nederland de noodzaak van een voorspelbaar, langetermijn Europees beleidskader voor waterstof na 2030, waarbij investeringsprikkels op de juiste plek in de waardeketen worden neergelegd.
Uitwisseling over het post-2030 energieraamwerk: doelen
De Commissie informeerde de Raad dat zij het post-2030 energieraamwerk begin 2027 zal publiceren. Het voorzitterschap vroeg de Raad in te gaan op de rol van energie-efficiëntie en op de vraag welke soorten energiedoelen nuttig zouden kunnen zijn, waaronder elektrificatie, interconnectie en flexibiliteit.
Een meerderheid van de lidstaten, waaronder Nederland, pleitte voor een bindend Europees schoon energiedoel, waarin zowel hernieuwbare energie als kernenergie wordt meegenomen. Een kleine groep lidstaten bepleitte daarentegen een doel voor hernieuwbare energie. Verder waren lidstaten overwegend positief over een Europees energie-efficiëntiedoel. De meningen liepen echter uiteen over de gewenste definitie van dit doel. Nederland is voorstander van een doel op basis van finaal energieverbruik, en kritisch op een doel op basis van energie-intensiteit. Een doel op basis van energie-intensiteit biedt naar verwachting namelijk te weinig ruimte voor de overgang naar schone productie die (tijdelijk) meer energie kan vragen, bijvoorbeeld productie op basis van waterstof of met behulp van CCS.
Op het terrein van waterstof toonde zich een tweedeling: enkele lidstaten wezen sectorale doelen voor de industrie en transportsectoren af, terwijl andere lidstaten, waaronder Nederland, juist pleitten voor een robuust kader voor het stimuleren van waterstof. Nederland wees daarbij in het bijzonder op de noodzaak van realistische, bindende sectorale doelen en pleitte specifiek voor nieuwe, bindende waterstofdoelen voor 2040 voor transport. Daarnaast pleitte Nederland voor een consistent Europees instrumentarium voor waterstof in de industrie voor investeringszekerheid voor de sector.
Daarnaast wees Nederland, conform het non-paper dat namens de minister van Infrastructuur en Waterstaat bij de Geannoteerde Agenda is gedeeld met de Kamer4, op de algehele noodzaak van bindende doelen voor hernieuwbare brandstoffen in transport en voor de introductie van een Europese bijmengverplichting voor groen gas. Nederland pleitte ervoor om een Europees doel op elektrificatie indicatief te houden en de inzet hierbij te richten op het wegnemen van barrières voor elektrificatie, zoals netcongestie. Een aantal lidstaten vroeg daarnaast aandacht voor interconnectie en bepleitte voortzetting van het 15%-interconnectiedoel.
Diversenpunten
Gezamenlijke verklaring over collectieve IEA-actie (olie- en dieselvrijgave)
Frankrijk presenteerde een gezamenlijke verklaring waarin EU-lidstaten die tevens lid zijn van het IEA, hun deelname aan de collectieve actie van 11 maart jl. herbevestigen. De verklaring verzoekt daarnaast de Commissie om de vrijgave en de raffinagecapaciteit op EU-niveau te monitoren via de Oil Coordination Group. Een groep lidstaten, waaronder Nederland, sprak steun uit voor de verklaring.
CO₂-transportinfrastructuur en -markten
België, ondersteund door een groep lidstaten waaronder Nederland, vroeg de Commissie om in haar voorstel over CO₂-transportinfrastructuur en -markten (verwacht voor het eerste kwartaal van 2027) te komen met een flexibel Europees kader dat voortbouwt op nationale kaders. Dit kader moet zich richten op het verbinden van CO2-netwerken, rechtszekerheid geven en investeringsvoorwaarden scheppen, onder andere via een derisking-instrument.
Langetermijnvisie Europese raffinaderijen
Polen, gesteund door een aantal lidstaten, vroeg de Commissie om een langetermijnstrategie voor een veerkrachtige en concurrerende Europese raffinagesector voor leveringszekerheid. Nederland benadrukte in deze discussie dat een Europese visie op raffinaderijen zich moet richten op weerbaarheid op de korte en lange termijn, en daarmee op de transitie naar groene productie en marktcreatie.
Verklaring brandstoffenindustrie Centraal- en Oost-Europa
Bulgarije, met steun van Slowakije, sprak politieke steun uit voor de oproep van brandstofindustrieën uit Centraal- en Oost-Europa om via regionale kaders een dialoog te voeren over implementatie van nieuwe wetgevingsinitiatieven. Zij beogen daarmee het concurrentievermogen van de industrieën de energievoorzieningszekerheid te versterken.
Elektrische hoogspanningsschakelapparatuur – gedelegeerde handeling ESPR
Frankrijk, gesteund door een aantal lidstaten, vroeg de Commissie om een gedelegeerde handeling vast te stellen onder de Ecodesignverordening (ESPR) voor hoogspanningsschakelapparatuur, zodat een derogatie onder de F-gassenverordening toepasbaar wordt.
Voortgangsverslag Commissie over simplificatie, implementatie en handhaving
De Commissie presenteerde haar voortgangsverslag over simplificatie, implementatie en handhaving op het gebied van energie en huisvesting en bracht de energieproducten-omnibus, onder de aandacht.
Toezegging CD Energieraad 15 oktober: amortisatierapport elektriciteitsnet
Conform de toezegging aan de Kamer tijdens het Commissiedebat over de Energieraad van 14 oktober jl. deelt het kabinet hierbij opnieuw het amortisatierapport over het elektriciteitsnet.5 Dit rapport beschrijft de mogelijkheid om netkosten anders te verdelen over tijd. Volgens dit rapport is amortisatie slechts in enkele scenario’s in beperkte mate en met beperkte impact mogelijk. In een ander scenario dalen de tarieven onvoldoende om een werkbaar amortisatieprofiel vorm te geven. Hiernaast is de tariefontwikkeling met zeer grote onzekerheid omgeven. Een kleine afwijking in de gedane aannames kan grote gevolgen hebben voor de lange termijn tariefontwikkeling, de omvang van de amortisatierekening en de garantie op de terugbetaling hiervan. Bovendien gaf de ACM aan binnen de huidige Europese elektriciteitsverordening geen juridische ruimte te zien om de maximumtarieven anders dan kostenreflectief vast te stellen en het is de ACM die exclusief bevoegd is tot het vaststellen van de (maximum) tarieven. Tijdens hetzelfde Commissiedebat van 14 oktober jl. werd ook de mogelijkheid geopperd om TenneT een staatsgarantie te geven op de leningen die zij aangaat om de investeringen te financieren of andere afschrijvingstermijnen te hanteren. Deze staatsgarantie wordt al verstrekt sinds eind 2025. Wat betreft de afschrijvingstermijnen is het aan de ACM deze via de tariefregulering voor de verschillende onderdelen van het elektriciteitsnet te bepalen.
Appreciatie Commissievoorstel tot wijziging Methaanverordening
De Commissie heeft op 14 oktober jl. een voorstel6 gepubliceerd om bepaalde monitoring-, rapportage en verificatieverplichtingen van de Methaanverordening uit te stellen voor importeurs van olie, aardgas en steenkool. Dit voorstel is een aanvulling op de aanbevelingen van de Commissie van afgelopen juli, waarin lidstaten de mogelijkheid krijgen om sancties voor niet-naleving van bepaalde verplichtingen uit te stellen met drie jaar, indien er zorgen zijn over de impact van de verplichtingen op de energievoorzieningszekerheid.
Nederland beschouwt de Methaanverordening als een belangrijk instrument om de Europese klimaatdoelen te realiseren en de methaanuitstoot terug te dringen. Tegelijkertijd erkent Nederland dat er knelpunten bestaan bij de implementatie en uitvoering van de importverplichtingen. Om deze knelpunten te kunnen oplossen, steunt Nederland het voorgestelde uitstel met één jaar van de importverplichtingen.
Uitstel van de verplichtingen voor importeurs met één jaar geeft op zichzelf nog geen garantie dat de knelpunten in de uitvoering van de verordening worden opgelost. Daarom steunt Nederland een oproep aan de Commissie om te rapporteren over knelpunten in de uitvoering van de verordening, en is voorstander van bepalingen die de Commissie oproepen om lagere regelgeving (bijvoorbeeld implementing acts) spoedig te implementeren die nodig is om de importverplichtingen uit te kunnen voeren. Daarnaast is voor Nederland een belangrijke voorwaarde dat de eerdere gepubliceerde aanbeveling van de Commissie uit juli, waarin lidstaten de mogelijkheid hebben om sancties voor een periode van drie jaar op te schorten, in stand blijft.
Wat betreft het vervolg zet het Iers voorzitterschap in op een politiek akkoord tussen de Commissie, de Raad en het Europees Parlement in december 2026, zodat de wijziging nog tijdig kan worden afgerond, vóór de betreffende verplichtingen op 1 januari 2027 in werking treden.
SiRM – Strategies in Regulated Markets.↩︎
Kenmerk: 2026Z23283/2026D53684.↩︎
Kamerstuk 22 112, nr. 4444.↩︎
Zie non-paper bij Kamerstuk Nummer:21501-33-1257, getiteld ‘Non-paper to foster the uptake of clean energy in mobility in the post-2030 framework’.↩︎
Zie bijlage: SiRM-rapport, ‘Pieken of dalen? Onderzoek naar de mogelijkheid om netkosten anders te verdelen over tijd’, september 2025. De Tweede Kamer is hierover geïnformeerd in oktober 2025 in Kamerstuk 22043, nr. 119.↩︎
COM(2026) 569 final 2026/0325 (COD),’ Voorstel tot wijziging van de Methaanverordening’, 14 oktober 2026.↩︎