Aan de Minister van Economische Zaken
TER BESLISSING
Voortgang AI-fabriek en AI-gigafabrieken
initiatief
Pagina 1 van 2
Directoraat-generaal
Economie en Digitalisering
Directie Digitale Economie
Auteur
TER BESLISSING
Datum
10 december 2025
Kenmerk
DGED-DE / 102955108
Kopie aan
Bijlage(n)
1
Parafenroute
Aanleiding
Met deze brief wordt de Kamer geïnformeerd over het AI-gigafabrieken initiatief
en de voortgang van de AI-fabriek in Groningen. Met deze brief wordt daarnaast
het rapport aan de Kamer verstuurd dat het onderzoeksbureau Ecorys heeft
opgesteld in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken over de
meerwaarde van een mogelijke AI-gigafabriek in Nederland.
Geadviseerd besluit
U kunt akkoord gaan met verzending van de kamerbrief aan de Kamer.
Kernpunten
AI-fabriek
•
EZ heeft na de honorering van EU-financiering in oktober jl. gewerkt aan
het beschikken van de subsidie (Rijks- en regiomiddelen, onder andere via
Nij Begun) aan het consortium voor de AI-fabriek. Deze is nog gepland
voor dit jaar.
•
Het kabinet hanteert de werkwijze dat vanuit artikel 3.1 van de
Comptabiliteitswet (CW 3.1) voor voorstellen met significante gevolgen
een apart kader (‘Beleidskeuzes uitgelegd’) wordt opgenomen in
Kamerbrieven. Voor de rijksbijdrage aan de realisatie van de AI-fabriek, is
dit kader als bijlage bij deze Kamerbrief meegenomen.
•
De start van het AI-expertisecentrum is voorzien in april 2026. Naar
verwachting is de openstelling van de AI-supercomputer in eind 2027 of
begin 2028 voorzien. De tijdslijnen van de realisatie van de AI-
supercomputer is afhankelijk van de aanbesteding door de EuroHPC JU.
Pagina 2 van 2
Directoraat-generaal
Economie en Digitalisering
Directie Digitale Economie
Kenmerk
DGED-DE / 102955108
•
De brief is ambtelijk afgestemd met BZK, DEF, OCW, VWS en LVVN
vanwege hun bijdragen aan de AI-fabriek.
AI-gigafabrieken
•
Op 9 december heeft de Raad voor Concurrentievermogen ingestemd met
de amendering van de EuroHPC-verordening waarin de AI-gigafabrieken
als pijler zijn meegenomen.
•
De tekst zal definitief door de Raad worden aangenomen nadat het
Europees Parlement zijn standpunt heeft uitgebracht en een juridisch-
taalkundige herziening heeft plaatsgevonden.
•
In de door de Raad ingestemde amendering zijn ten opzichte van de door
de Commissie voorgestelde tekst onder andere twee grote wijzigingen
meegenomen:
o
Geselecteerde AI-gigafabrieken worden gefinancierd via een
gezamenlijke aanbesteding door de EuroHPC JU en de
deelnemende landen. Vooraf dienen deelnemende landen en de
EuroHPC JU een aanbestedingsovereenkomst (de Joint
Procurement Agreement) te sluiten. Lidstaten doen door het
tekenen van deze overeenkomst, nog voor de publicatie van de
officiële call voor AI-gigafabrieken en de selectie van AI-
gigafabrieken, een officiële financiële toezegging om hun deel van
een eventuele AI-gigafabriek op hun grondgebied mee te
financieren. Er wordt dus niet door lidstaten financieel
gecommitteerd aan één specifiek AI-gigafabriek consortium.
o
Het wordt mogelijk om één AI-gigafabriek te realiseren op
meerdere locaties die via zeer snelle, breedbandige netwerken
met elkaar verbonden zijn: een zogeheten multi-site AI-
gigafabriek. Dit kan zowel binnen één lidstaat als verspreid over
meerdere lidstaten, afhankelijk van de keuze van de AI-
gigafabriek consortia.
•
Er zijn vooralsnog geen middelen op de Rijksbegroting gereserveerd. Er
zal naar verwachting uiterlijk in januari besloten moeten worden of, en zo
ja met hoeveel middelen, de aanbestedingsovereenkomst getekend kan
worden.
•
De verschillende mogelijkheden voor deelname, zowel het (financieel)
ondersteunen van een AI-gigafabriek initiatief in Nederland als het
samenwerken met consortia in andere lidstaten, worden nog onderzocht.
•
Buiten het Europese traject staat het consortia vrij, om binnen de
toepasselijke kaders voor o.a. ruimte, AI infrastructuur te realiseren. Dit
wordt ook aangemoedigd waar dat bijdraagt aan het nationale AI
ecosysteem.