De gepolijste Dutch Diamond ter versterking
van handel en voedselzekerheid
Paper ten behoeve van de Tweede Kamer Commissie

Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, juni 2026

Essentie van een effectieve Dutch Diamond
De Dutch Diamond is de aanpak waarin overheid, bedrijfsleven, kennisinstellingen,
maatschappelijke organisaties en financiële instellingen samenwerken als gelijkwaardige
partners, om maatschappelijke en economische doelen te realiseren. Dit door partijen te
verbinden, regie te nemen, financiële middelen beschikbaar te stellen en de uitwisseling van
talent en kennis te bevorderen. Dit betreft niet alleen Nederlandse partijen, maar alle partijen in
een keten of markt.

Er is veel ervaring met de Dutch Diamond-aanpak in agrofoodketens.1 De Nederlandse Diamant
staat dan ook centraal in het Plan van aanpak Agrohandel – zeker, veerkrachtig en duurzaam van
IDH, VNO-NCW, BZ en LVVN in samenwerking met het netwerk2. Het Plan versterkt
leveringszekerheid en verduurzaming van de agrofood handel van Nederland en partners, als
bijdrage aan mondiale voedselzekerheid. Mede op basis van gesprekken met netwerkpartners is
een rapport opgesteld3 en zijn 10 praktische lessen4 geformuleerd voor het opbouwen,
onderhouden en voltooien van een effectieve Nederlandse Diamant. Samengevat:

1.  Zet de Nederlandse Diamant in voor gezamenlijke systeemopgaven
2.  Investeer in lange termijn samenwerking
3.  Breng partijen bijeen rondom een gedeeld doel en onderken ieders belangen
4.  Investeer in ‘safe spaces’ voor het organiseren en ontwikkelen van de samenwerking
5.  Zorg voor een transparante, inclusieve en op resultaatgerichte organisatie
6.  Maak helder welke unieke rollen eenieder heeft in de samenwerking
7.  Investeer in de ontwikkeling van vaardigheden, relaties en netwerken
8.  Sluit met de Nederlandse Diamant aan op internationaal beleid en programma’s
9.  Werk samen met internationale partners en versterk lokale publiek-private samenwerking
10.  Bouw een gezamenlijke kennisbasis en borg de continuïteit van kennisdelen

Rol van de Nederlandse overheid
Samenwerking als Dutch Diamond vraagt om actieve inzet van alle partijen op gezamenlijk
bepaalde en heldere doelen, vanuit ieders specifieke rollen en verantwoordelijkheden. Voor de
overheid geven wij uw commissie de volgende aanbevelingen mee. Deze sluiten aan op het AIV-
advies Voedselzekerheid in een wankele wereld5:

Inspirerende voorbeelden zijn het Dutch Initiative on Sustainable Cocoa (DISCO) e n SeedNL

Zie deze website (https://idh.org/resources/plan-van-aanpak-agrohandel-zeker-veerkrachtig-en-duurzaam)

Voedselzekerheid vraagt samenwerking. De Nederlandse Diamant als geopolitiek antwoord op mondiale

systeemuitdagingen. Han de Groot, 2026

(https://idh-prp.files.prepr.io/2vpioaha5o7x/idh-voedselzekerheid-vraagt-samenwerking-agrofood-2026.pdf)

10 lessen voor een gepolijste Nederlandse Diamant. Eerste aanzet. IDH, mei 2026 (https://idh-

prp.files.prepr.io/3mhl86xihkzj/10-lessen-voor-een-gepolijste-nederlandse-diamant.pdf)

Voedselzekerheid in een wankele wereld: een agenda voor Nederland. Adviesraad Internationale Vraagstukken, 11

mei 2026. Het onderdeel over de Dutch Diamond in het advies refereert aan het rapport genoemd onder voetnoot 1.

(https://www.adviesraadinternationalevraagstukken.nl/documenten/2026/05/11/voedselzekerheid-in-een-wankele-wereld)

Selecteer, bevorder en faciliteer langjarige, systeemgerichte samenwerking, en biedt

voldoende ruimte aan actoren om Dutch Diamond allianties op te bouwen en te dragen.

b.

Benut en faciliteer samenwerking die is gebaseerd op de kracht van het bedrijfsleven

voor innovaties, investeringen en opschalen.

c.

Stel voor maatschappelijke organisaties voldoende publieke middelen beschikbaar.

Biedt steun met voorwaarden die respecteren dat voor de opbouwfase tijd en energie nodig is
voor het gezamenlijk bepalen van doelen en beoogde resultaten, en dat de ontwikkeling en
uitvoering van de Dutch Diamond flexibiliteit vereist.

d.

Ondersteun een kennisagenda en -uitwisseling, met bijzondere aandacht voor mede-

eigenaarschap en co-creatie van Nederlandse en lokale partners. Zorg voor mogelijkheden voor
kennisinstellingen structureel bij te dragen aan de Dutch Diamond aanpak.

e.

Participeer actief als overheid vanuit de specifieke rollen en verantwoordelijkheden die

nodig zijn voor de aanpak, met visie & beleid, als wetgever, met diplomatie en door financiering.
Versterk het diplomatieke netwerk en borg expertise met een gespecialiseerd loopbaanbeleid.

Waar de Nederlandse Diamant inzetten
De Dutch Diamond leent zich bij uitstek voor complexe maatschappelijke en economische
doelen, die vragen om een samenhangende aanpak. Wij adviseren de steun vanuit
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, LVVN en Klimaat & Groene Groei voor de
Dutch Diamond te intensiveren voor: het borgen van leveringszekerheid, duurzame
economische samenwerking & handel, en voedselzekerheid. In concreto stellen wij voor:

1. Versterking van leveringszekerheid en verduurzaming van de handel in voedsel en

landbouwproducten van Nederland en onze handelspartners wereld. Daartoe: uitbouwen van
de uitvoering van het Plan van aanpak Agrohandel – zeker, veerkrachtig en duurzaam in reactie
op geopolitieke ontwikkelingen, door het versterken van bestaande en het ontwikkelen van
nieuwe handelsrelaties en economische samenwerking (consolideren resp. diversifiëren).

2. Organiseren van een internationale topconferentie over voedselzekerheid tijdens het EU-

voorzitterschap in 2029. Geïnspireerd op de EU-Afrika top van Frankrijk in 2022. Met deelname
van regeringsleiders, bedrijven, financiële instellingen, maatschappelijke organisaties en
kennisinstellingen van onze belangrijkste handelspartners in Afrika, Azië en Zuid-Amerika.

3. Versnellen van de ontwikkeling van hands-on Dutch Diamond allianties voor duurzame

landbouwpraktijken en agrologistiek, waarin Nederlands ondernemerschap, kunde en kennis
worden verbonden met die van lokale counterparts in partnerlanden. Investeer daarbij in diepe
agrofood kennis en capaciteit in partnerlanden.6

4. Een stevige inzet in Brussel voor robuuste agrofood allianties waarmee Nederland veel meer

gaat betekenen in Europese samenwerking, zoals via het Global Gateway-initiatief, maar ook
beter gebruik maakt van Europese middelen. Daarbij: ondersteunen van organisaties
voorstellen te ontwikkelen, in samenspraak met het bedrijfsleven en lokale partners.

Waaronder de ontwikkeling van nieuwe Dutch Diamond allianties i.s.m. het Netherlands Food Partnership (NFP).