De commissie Financiën heeft besloten u vragen te stellen over het bericht dat de Belastingdienst duizenden risicovolle aangiften niet controleert.

De vragen zijn een aanvulling op het verzoek van het lid Leijten (SP) bij de Regeling van werkzaamheden van dinsdag 29 januari 2019 om een antwoord te krijgen op de vraag wat er precies is gebeurd met de 25.000 belastingaangiften die als risicovol zijn aangemerkt, maar die zijn afgedaan zonder controle. Berichtgeving daarover kwam aan de orde in het Vragenuur op 29 januari 2019, dat aan die Regeling vooraf ging.

De fracties hebben de volgende aanvullende vragen aangeleverd:

VVD

1. Kunt u aangeven om hoeveel aangiften het gaat? Klopt het dat alle aangiften betrekking hebben op 2016? Zo nee, op welke jaren hebben deze aangiften betrekking en wanneer zijn deze aangiften ingediend (graag een overzicht per jaar)?

2. Hoe is de verdeling tussen de drie genoemde categorieën; ondernemers die geld lenen van een eigen vennootschap, aangiften van stichtingen en verenigingen en ondernemers die emigreren naar het buitenland?

3. Is er een verband tussen aan de ene kant een risicovolle aangifte, de extra controle die plaats vindt en een correctie en anderzijds andere belastingen die betaald moet worden? Zo nee, is dit onderzocht? Zo ja, welke acties heeft u genomen om dit in de handhaving te betrekken?

4. Kunt u een overzicht geven hoeveel aangiften winstbelasting van het mkb in 2017 en 2018 zijn ingediend en zijn gecontroleerd? En hoeveel extra controles hebben er op deze aangiftes plaatsgevonden?

5. Kunt u aangeven hoe het kan dat er voor bijna 1,5 miljard euro correcties zijn opgelegd terwijl de risicovolle aangiften niet behandeld zijn? Om hoeveel correcties gaat het? Wat zijn de vijf belangrijkste redenen waarom er correcties worden opgelegd?

CDA

1. Kunt u reflecteren op de situatie dat de Belastingdienst risicovolle aangiften van met name het mkb afstempelt wegens een gebrek aan mankracht, gezien het feit dat hier eerder aandacht voor is gevraagd naar aanleiding van een WOB-verzoek over de businesscase van de extra investering in toezichtscapaciteit in 2012.

2. Kunt u reflecteren op de gevolgen van het niet-controleren van aangiften voor zowel de belastingmoraal van ondernemers als het rechtvaardigheidsgevoel van werknemers van de Belastingdienst die zien dat risicovolle aangiften niet gecontroleerd worden?

3. Hoeveel risicovolle aangiften zijn de afgelopen vijf jaar ongecontroleerd afgedaan? Kunt u daarbij een onderscheid maken tussen aangiften van particulieren, het mkb en grote ondernemingen? Kunt u daarbij aangeven hoeveel ‘harde uitworpen’ en ‘overige uitworpen’ het betreft?

4. Kunt u aangeven hoe de afhandeling van aangiften die niet gecontroleerd worden verloopt? Ontvangen deze ondernemers een voorlopige aanslag, een definitieve aanslag of wordt de aangifte aangehouden in afwachting van de controle in een later jaar?

5. Kunt u aangeven welke belastingmiddelen door de Belastingdienst op dit moment als het meest risicovol worden beoordeeld? Bij welke belastingmiddelen wordt door de Belastingdienst meer toezichtscapaciteit gewenst?

GroenLinks

1. In hoeverre heeft de reorganisatie bij de Belastingdienst een rol gespeeld bij de risicoselectie door de Belastingdienst?

2. Welke beleidsmatige wijzigingen hebben er plaatsgevonden de afgelopen jaren rondom het bakjessysteem?

3. Wat is het percentage aangiften dat van bakje 2 in bakje 1 terechtkomt? Hoe heeft dit percentage zich ontwikkeld de laatste tien jaar?

4. Kan de ontwikkeling van dit percentage worden toegeschreven aan de reorganisatie bij de Belastingdienst?

5. Met hoeveel zekerheid kan worden gesteld dat aangiften die van bakje 2 naar bakje 3 zijn gegaan niet zouden hebben geleid tot extra inkomsten voor de Belastingdienst als ze wel handmatig waren gecontroleerd?

6. Hoe verhoudt de risicoselectie bij de Belastingdienst zich tot de risicoselectie bij andere Europese lidstaten? Controleren wij relatief veel of weinig?

SP

1. Hoe heeft het aantal boekenonderzoeken zich de laatste tien jaar ontwikkeld? Hoe heeft het aantal handmatig gecontroleerde aangiften zich de laatste tien jaar ontwikkeld? Hoe heeft het aantal fte dat de aangiften handmatig controleert zich de afgelopen tien jaar ontwikkeld?

2. Wanneer is het besluit om bakje 2 van de uitgeworpen aangiften van mkb’ers ongecontroleerd af te doen genomen? Bent u geïnformeerd over dit besluit? Waarom is de Kamer niet geïnformeerd over dit besluit?

3. Waarom is in de verslaglegging van de werkzaamheden van de Belastingdienst niet expliciet opgenomen hoeveel risicovolle aangiften worden uitgeworpen, ongeacht het bakje waarin ze terecht kwamen?

4. Bent u bereid jaarlijks een overzicht te verstrekken van de kengetallen toezicht met de aantallen aangiften en boekenonderzoeken (productietabellen die eerder wel, maar sinds 2016 niet meer worden verstrekt)?

5. Hoeveel aangiften die via de risicoselectie zijn uitgeworpen zijn in de afgelopen vijf jaar uiteindelijk niet gecontroleerd? Om welk percentage van de uitgeworpen risicovolle aangiften gaat het?

6. Hoeveel van de 17 procent risicovolle aangiften zijn jaarlijks in bakje 1 terechtgekomen, hoeveel in bakje 2 en hoeveel in bakje 3? Kunt u per bakje per jaar aangeven welk percentage aangiften handmatig is nagelopen? Hoeveel aangiften zijn per jaar verhuisd van bakje 1 naar bakje 2 of 3? Kunt u de aantallen zowel absoluut weergeven als in percentages?

7. Hoeveel van de 17 procent risicovolle aangiften zijn uiteindelijk handmatig gecontroleerd? Kunt u de aantallen zowel absoluut weergeven als in percentages?

8. Hoeveel aangiften op andere terreinen wordt na geautomatiseerde risicobeoordeling ‘uitgeworpen’? Om welke percentages gaat het en hoe worden deze risico’s verdeeld over ‘bakjes’? Hoeveel van die uitgeworpen risico’s worden gecontroleerd? Hoeveel worden er alsnog weggestreept?

9. Hoe is de inspectiecapaciteit verdeeld over de verschillende typen aangiften?

10. Is de naheffingsdoelstelling gebaseerd op de risico’s die verwacht zijn of op de capaciteit die er is voor controle?

11. Had het besluit om 90% van de uitgeworpen risicovolle aangiften ongecontroleerd af te doen genomen kunnen worden als de naheffingsdoelstelling nog niet gehaald was?

12. Klopt het dat als de Belastingdienst meer capaciteit zou hebben, er meer aangiften handmatig zouden worden gecontroleerd?

13. Hoeveel fte worden aangenomen die aangiften handmatig gaan controleren?

14. Wordt bij andere belastingsoorten (grote ondernemingen, particulieren) ook met bakjes gewerkt? Hoeveel risicovolle aangiften zijn er jaarlijks? Hoeveel hiervan worden handmatig gecontroleerd?

PvdA

1. Deelt u de mening dat niet alleen doelmatigheid leidend kan zijn maar ook steekproefsgewijs controles gedaan moeren worden?

2. Deelt u de mening dat er altijd een kans moet zijn dat een aangifte handmatig gecontroleerd wordt, ook indien het geen hoog-risico aangifte betreft?

3. Wordt een hoge rekening-courant standaard aangemerkt als een hoog risico?

4. Met hoeveel fte is de handmatige controlepraktijk afgenomen in de afgelopen 4 jaar?

5. Wat is het geschatte bedrag aan misgelopen belastinginkomsten door minder stringente controle?

6. Deelt u de observatie dat het gebrek aan kans op controle de belastingmoraal onder belastingplichtigen en meer specifiek ondernemers doet afnemen?

7. Wat is de ontwikkeling van het aantal gecorrigeerde aangiftes als percentage van het aantal gecontroleerde aangiftes in de mkb-praktijk?

8. Vindt u het ook merkwaardig dat er minder aangiftes van ondernemingen worden gecontroleerd, terwijl bekend is dat het aantal foute aangiftes in de mkb-praktijk relatief hoog is?

9. In hoeverre wordt bij aangiftes van ZZP’ers beoordeeld of er wellicht sprake is van een schijnconstructie of anderszins geen sprake van ondernemerschap?

10. In hoeverre is er nog ruimte om te controleren of kosten dubbel in aftrek worden genomen, bijvoorbeeld een auto bij twee ondernemingen van dezelfde persoon?

11. Hoe beoordeelt u de signalen uit de praktijk die constateren dat de Belastingdienst onbereikbaar is voor ondernemers, waardoor de kans op fouten toeneemt?

12. Bent u bereid te investeren in de Belastingdienst, zodat deze essentiële organisatie weer beter gaat functioneren?

De commissie verzoekt u deze aanvullende vragen spoedig te beantwoorden met oog op het op korte termijn te houden plenaire debat over het bericht dat de Belastingdienst duizenden risicovolle aangiften niet controleert.

Bij deze breng ik u het verzoek van de commissie over.