Preview document (🔗 origineel)

---

Zoals vermeld in de derde editie van de voortgangsbrief over discriminatie en racisme van 13 november 2025¹, is per 30 juni 2025 de onafhankelijke en extern geplaatste Rijksbrede Klachtencommissie Ongewenste Omgangsvormen (KCOO) ingesteld. De KCOO behandelt klachten over ongewenste omgangsvormen krachtens Hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht, op grond van de Rijksbrede klachtenregeling die per 27 juni 2025 van kracht is geworden. Ongewenste omgangsvormen zijn in de volgende categorieën in te delen: pesten, (seksuele) intimidatie, agressie, geweld en discriminatie (verschillende gronden).

Naar aanleiding van de motie van het Kamerlid Van Baarle² informeer ik uw Kamer over de eerste resultaten van de KCOO, inclusief het aantal meldingen dat bij de commissie is binnen gekomen en de genomen vervolgstappen. Deze informatie is verkregen van het secretariaat van de KCOO. Vanwege het externe en onafhankelijke karakter van de KCOO beschikt het ministerie van BZK niet zelf over deze informatie. De KCOO zal in 2027 geëvalueerd worden.

Eerste resultaten

In de periode 30 juni 2025 tot 1 januari 2026 zijn er 34 klachten bij de KCOO ingediend, waarvan er 13 gingen over intimidatie (algemeen), 8 over pesten, 7 over discriminatie op grond van huidskleur, afkomst, etniciteit of godsdienst, 3 over seksuele intimidatie, 1 over verbaal geweld, 1 over discriminatie op grond van handicap en 1 over discriminatie op grond van leeftijd. Van deze 34 klachten werd door de KCOO geoordeeld dat er 3 niet-ontvankelijk waren, 2 klachten zijn gegrond verklaard en 2 klachten zijn (deels) gegrond verklaard. De overige klachten zijn nog in behandeling of op andere wijze afgedaan. De KCOO heeft nog geen afdoeningsbrieven ontvangen van het bevoegd gezag naar aanleiding van de afgegeven adviezen. Ik kan u daarom nog geen informatie geven over de gevolgen voor de betrokkenen van de (deels) gegrond verklaarde klachten.

Op 1 juli 2025 is ook de Integriteitscommissie Rijk (IC Rijk) opgericht. Bij de integriteitscommissie Rijk kunnen rijksmedewerkers en ex-rijksmedewerkers vermoedens van misstanden en benadeling melden. En van integriteitsschendingen, zoals misbruik van persoonsgegevens of een datalek. De IC Rijk is op 5 november van start gegaan met de inhoudelijke behandeling van meldingen. De commissie heeft per 1 januari jl. 26 meldingen in behandeling. Eind van dit jaar (één jaar na de start) vindt er een evaluatie van de IC Rijk plaats.

Periodieke rapportage

Op verschillende manieren wordt structureel over integriteit binnen de rijksoverheid gerapporteerd. Allereerst maakt integriteit onderdeel uit van de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk (JBR). Daarnaast publiceren departementen een eigen jaarverslag over integriteit. De nieuw opgerichte rijksbrede commissies (KCOO en IC Rijk) leveren de informatie met betrekking tot de aldaar behandelde meldingen en klachten aan de departementen, zodat deze vervolgens opgenomen kunnen worden in de JBR en departementale rapportages. Op deze manier kan een compleet en integraal beeld worden gevormd over integriteit en sociale veiligheid, zowel rijksbreed als per departement afzonderlijk. De KCOO en IC Rijk publiceren ieder afzonderlijk ook nog een eigen jaarverslag.

Meldvoorzieningen

Er is binnen de Rijksoverheid een uitgebreid stelsel aan functionarissen en loketten voor medewerkers die te maken krijgen met ongewenst en grensoverschrijdend gedrag zoals discriminatie een racisme. Dat zijn in de eerste plaats de directe leidinggevenden of vertrouwenspersonen. Verder zijn er integriteitscoördinatoren en personeelsraadgevers. Sommige departementen hebben ook een integriteitsloket of een eigen integriteitscommissie. Wat betreft de rijksbrede voorzieningen is er het Rijksloket advies en bemiddeling arbeidszaken (RABA). Aan rijksbrede voorzieningen zijn daar dus de rijksbrede klachtencommissie en de rijksbrede integriteitscommissie bijgekomen.

Beide commissies werken met één gezamenlijk meldloket, het Meldpunt integriteitsschendingen en ongewenst gedrag Rijk. Dit met het oog op het verbeteren van de overzichtelijkheid van het meldlandschap voor medewerkers. Bij dit meldpunt kunnen medewerkers zich rechtstreeks wenden met hun klacht of melding. Vanuit mijn verantwoordelijkheid voor het rijksbrede personeels- en integriteitsbeleid zal ik mij blijven inzetten voor het verder verbeteren van de integriteit en sociale veiligheid van de rijksdienst.

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

F. Rijkaart

---

1. Kamerstukken II 2025/26, 30950, nr. 503↩︎

2. Kamerstukken II 2024/25, 31490, nr. 350↩︎