Terugkoppeling per werkgroep

Bijlage

Nummer: 2026D04639, datum: 2026-01-30, bijgewerkt: 2026-01-30 15:58, versie: 1

Directe link naar document (.docx), link naar pagina op de Tweede Kamer site.

Bijlage bij: Verslag van de G20 top in Johannesburg 22-23 november 2025 (2026D04637)

Preview document (🔗 origineel)

	Werkgroep	Terugkoppeling
Finance track	Framework	Zuid-Afrika was van plan om het werk van de Finance Track in de afgelopen jaren voort te zetten. Een van de belangrijkste thema’s werd echter de economische onzekerheid als gevolg van o.a. de Amerikaanse handelstarieven en de beleidsreacties daarop. Nederland benadrukte in deze discussie het belang van een open en stabiel handelssysteem. Tegelijkertijd werden veel van de voor Nederland belangrijke werkstromen wel doorgezet. Zo was er veel aandacht voor de mobilisatie van privaat kapitaal voor ontwikkelingsdoelen, waarbij Nederland een aantal innovatieve Nederlandse initiatieven heeft ingebracht. Verder heeft de G20 gewerkt aan verdere balansoptimalisatie van multilaterale ontwikkelingsbanken, zodat deze zonder additioneel donorgeld hun financiële slagkracht kunnen vergroten. Tot slot heeft de G20 afgelopen jaar belangrijke stappen gezet om de schuldhoudbaarheid van met name lage inkomenslanden te verbeteren. Zo zijn de verschillende fases van het Common Framework, het G20-raamwerk voor schuldherstructureringen, uiteengezet en verduidelijkt. Het doel hiervan is om schuldherstructureringen voor landen waarvan het IMF en de Wereldbank hebben vastgesteld dat de schuld onhoudbaar is te versnellen. Tot slot heeft de G20, met steun van Nederland, middels een ministeriële verklaring toegezegd zich te blijven inzetten om lage- en middeninkomenslanden te ondersteunen in het geval van een kwetsbare schuldenpositie, o.a. door verbeterde schuldentransparantie en efficiëntere schuldherstructureringsprocessen.
	International Financial Architecture
	Infrastructure
	Sustainable Finance
	International taxation
	Financial Inclusion
	Financial sector issues
Sherpa track	Agriculture	De prioriteiten van Zuid-Afrika zijn opgenomen in een voorzittersverklaring: (i) promoten van beleid en investeringen voor inclusieve marktdeelname, (ii) versterken van de positie van jongeren en vrouwen in landbouw en voedselsystemen, (iii) bevorderen van innovatie en technologie in landbouw en voedselverwerking, en (iv) versterken van klimaatweerbaarheid voor duurzame landbouwproductie. Nederland sloot zich aan bij de EU-inzet en onderstreepte verder het belang van een betrouwbaar handelssysteem voor voedselzekerheid wereldwijd, noemde SeedNL dat bijdraagt om de zadensector in ontwikkelingslanden te versterken, en gaf als voorbeeld om de rol van jeugd en vrouwen in het voedselsystemen te versterken de follow-up van het Staatsbezoek aan Zuid-Afrika in 2023 waar vertegenwoordigers van het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt met collega jonge boeren in Zuid-Afrika ervaringen hebben uitgewisseld hoe zich het beste te organiseren. Ook noemde Nederland het belang van innovatie en technologieoverdracht en de belangrijke rol die Wageningen University & Research daarin heeft.
	Anti-Corruption	Zuid-Afrika kwam tot een voorzittersverklaring met een verwijzing naar de criminalisering van buitenlandse omkoping en sterke nadruk op internationale samenwerking. Verder was er overeenstemming over high-level principles aangaande de Administration of Seized and Confiscated Assets linked to Corruption. Deze principes sluiten aan bij de Nederlandse praktijk en Nederland heeft o.a. aandacht kunnen vragen voor verantwoorde samenwerking met private sector partijen. Daarnaast zijn vier rapporten opgesteld over good practices aangaande multi-stakeholderinitiatieven bij het voorkomen en tegengaan van corruptie, technische assistentie bij capaciteitsopbouw en informatiedeling rond asset recovery, good practices aangaande de promotie van transparantie ethische en accountability in de publieke sector en, initiatieven voor de bescherming van klokkenluiders.
	Culture	In de gezamenlijke verklaring is de bescherming (tegen o.a. illegale handel) en teruggave van cultureel erfgoed als een van de hoofdprioriteiten opgenomen. Daarnaast is er aandacht voor het belang van de inbedding van cultuurbeleid in bredere sociaaleconomische strategieën ter bevordering van inclusieve ontwikkeling, de benutting van digitale technologieën voor de bescherming en promotie van cultuur, en de impact van klimaatverandering op cultuur en cultureel erfgoed. De invulling van deze thema’s sluit inhoudelijk goed aan op de Nederlandse beleidsprioriteiten op dit gebied.
	Development	De werkgroep richtte zich op 1) sociale zekerheid, 2) het tegengaan van illegale geldstromen, en 3) global public goods. Tijdens de ministeriële bijeenkomst in juli is er een gezamenlijke verklaring aangenomen die onder meer het belang van nationale zekerheidsvoorzieningen en versterking van lokale belastinginning benadrukt. Daarnaast zijn er consensusdocumenten aangenomen op de eerste twee thema’s en is er een voorzittersverklaring uitgebracht op de derde.
	Digital Economy	Zuid-Afrika presenteerde een voorzittersverklaring over inclusieve connectiviteit, databeheer, desinformatie en deepfakes, digitale publieke infrastructuur (DPI), innovatie in het mkb, en kunstmatige intelligentie. In de afsluitende ministeriële bijeenkomst benadrukte Nederland de complementariteit met de Nederlandse Digitaliseringsstrategie, en het belang van open standaarden, effectieve mededinging, en het vinden van de juiste balans tussen kansen benutten en risico’s mitigeren.
	Disaster Risk Reduction (DRR)	Zuid-Afrika is tot een gezamenlijke verklaring gekomen waarin de gedeelde mondiale verantwoordelijkheid voor DRR wordt erkend. In de tekst wordt verder gepleit voor een grotere focus op kennis en investeringen voor systemen die weerbaarheid, risico-paraatheid en leefbaarheid versterken, met speciale aandacht voor kwetsbare mensen in landen die onevenredig worden getroffen door de gevolgen van klimaatverandering.
	Education	Zuid-Afrika heeft een voorzittersverklaring opgesteld met aandacht voor de volgende thema’s: vroegschoolse educatie, het erkennen en waarderen van vaardigheden en kwalificaties en het opleiden en behouden van leraren. Deze thema’s sluiten aan op Nederlandse beleidsprioriteiten zoals de professionele ontwikkeling van leraren binnen de Nationale Aanpak Professionalisering Leraren (NAPL) en het masterplan basisvaardigheden. Verder heeft deze werkgroep een aantal kennisproducten uitgewerkt en seminars geïnitieerd op de drie eerder genoemde thema’s.
	Employment	Overeenkomst over het Nelson Mandela Bay Target om NEET-rates (jongeren niet in opleiding en niet werkzaam) onder jongeren van 15-29 jaar met 5% te verminderen in 2030, en het Brisbane-eThekwini Goal om de gender pay gap in arbeidsmarktparticipatie met 15% te verminderen in 2035, met een mogelijke herziening naar 35% na 5 jaar. In de gezamenlijke verklaring komen de thema’s inclusieve groei en bevordering werkgelegenheid, gendergelijkheid op de arbeidsmarkt, en het bevorderen gelijkheid en een eerlijk arbeidsinkomen, aan bod. Nederland heeft zich gericht op het bestrijden van jeugdwerkloosheid, inclusie op de arbeidsmarkt van personen met een beperking en het bevorderen van gendergelijkheid.
	Energy transitions	Zuid-Afrika heeft een voorzittersverklaring gepubliceerd welke steun committeert aan globale energietransities. Ook is er algehele consensus bereikt over het vrijwillige G20 infrastructuur investeringsactieplan om de inzet van oplossingen op het gebied van schoon koken te versnellen. Er zijn verder zes voorzittersuitkomsten geformuleerd: een vrijwillige toolkit voor energiezekerheid, een vrijwillige toolkit voor betaalbaarheid van energie, vrijwillige principes voor duurzame industrialisatiehub, inclusief waterstof en ammoniak met lage to net-zero emissie, een actieagenda voor rechtvaardige en inclusieve transitie, vrijwillige high-level principes voor het bevorderen van regionale energie-integratie en -handel en tenslotte een tienjarenplan voor infrastructuurinvesteringen voor grensoverschrijdende interconnectiviteit in Afrika.
	Health	In een voorzittersverklaring bevestigde de G20 de inzet voor mondiale gezondheid en multilateralisme. De besprekingen richtten zich op het versterken van Universele Gezondheidszorg via eerstelijnszorg, het tegengaan van niet-overdraagbare ziekten, het versterken van de gezondheidswerkforce, en het verbeteren van pandemiepreventie en -paraatheid, inclusief aandacht voor AMR, extreme weersomstandigheden en aanhoudende infectieziekten. De G20 nam kennis van ontwikkelingen binnen de WHO, waaronder het Pandemic Agreement en IHR-amendementen, evenals ontwikkelingen rond van de WHO-financiering. Zij spraken ook de behoefte uit voor een hervormde mondiale gezondheidsarchitectuur gebaseerd op transparantie en samenhang.
	Climate and Environmental Sustainability	Zuid-Afrika kwam tot twee voorzittersverklaringen: één over het aanpakken van grensoverschrijdende luchtvervuiling, waarbij de G20 afspreekt de implementatie van bestaande multilaterale afspraken op het gebied van schone lucht te intensiveren. De andere betreft de aanpak van milieucriminaliteit, waarvan de G20 de link met andere criminele activiteiten erkent en samenwerking tussen de G20-deelnemers intensiveert. Ondanks het uitblijven van een gezamenlijke uitkomsten is het kabinet blij met toegenomen momentum voor de circulaire economie als instrument om biodiversiteitsverlies, klimaatverandering en vervuiling aan te pakken.
	Research and Innovation	Recommendations on science engagement zijn aangenomen. In deze aanbevelingen zijn onderwerpen opgenomen die voor Nederland belangrijk zijn, zoals open science en wetenschapscommunicatie. Verder heeft deze werkgroep aandacht gegenereerd voor de wetenschappelijke infrastructuren van de Global Biodiversity Information Facility (GBIF) en de Square Kilometer Array Observatory (SKAO). Nederland is ook lid van deze infrastructuren en ziet graag dat meer landen deelnemen.
	Trade and Investment	Zuid-Afrika kwam tot een korte gezamenlijke verklaring waarin alle deelnemers het er over eens zijn dat dit een belangrijk moment is om over uitdagingen in de wereldhandel te spreken en zij het belang zien om aan weerbare productie en toeleveringsketens te werken. Ook gaat de tekst in op het streven naar handel waar alle mensen en delen van de samenleving de vruchten van kunnen plukken. Minder overeenstemming was er op gebieden als industrialisering en de aanpak van wereldwijde uitdagingen, waarmee Zuid-Afrika onder meer doelt op gezondheidscrisis, klimaat noodsituaties en voedselzekerheid.
	Tourism	Zuid-Afrika heeft naar analogie van de prioriteiten in deze werkgroep (weerbaarheid en duurzaamheid, digitale innovatie, financiering voor MKB, en connectiviteit van bestemmingen) 4 rapporten en actieplanen geleverd om wereldwijde duurzame toeristische ontwikkeling te stimuleren. Nederland heeft hier zijn expertise en goede voorbeelden actief gedeeld, deze zijn ook weergegeven in de rapporten.
	Women’s Empowerment	Zuid-Afrika heeft een voorzittersverklaring uitgebracht die ingaat op zorgeconomie, financiële inclusie en het bestrijden van geweld tegen vrouwen. Deze thema’s sluiten aan bij de prioriteiten van het kabinet zoals verwoord in het emancipatiebeleid: i) iedereen moet veilig kunnen zijn en ii) iedereen moet volwaardig kunnen meedoen. Daarnaast zijn er een high level dialogue over positieve mannelijkheid, een bijeenkomst over de Zuid-Afrikaanse aanpak van geweld tegen vrouwen en een ministeriële bijeenkomst over emancipatie van vrouwen georganiseerd. Nederland was hierbij op ambtelijk niveau aanwezig en heeft in lijn met eerder genoemde prioriteiten geïntervenieerd.
	Foreign Affairs	Nederland nam deel aan de twee G20 Foreign Ministers Meetings die Zuid-Afrika organiseerde. Daarbij is het belang van de G20 als aanvulling op de VN benoemd evenals de Nederlandse inzet op mondiaal multilateralisme waarbij is opgeroepen om samen te werken aan het beëindigen van conflicten zoals in Oekraïne, Gaza en Soedan.
Taskforces	Taskforce Inclusive Economic Growth, Industrialisation, Employment and Reduced Inequality	Zuid-Afrika zette in op inclusief, duurzaam industrieel beleid met focus op productiviteit, hoogwaardige banen, eerlijk loon, sociale bescherming en ondernemerschap. Via het overeengekomen G20 Critical Minerals Framework stuurde Zuid-Afrika, in lijn met NL inzet, op meer lokale waardetoevoeging en duurzame, transparante, stabiele en gediversifieerde waardeketens.
	Taskforce Food Security	Zuid-Afrika prioriteerde het terugdringen van de effecten van grote prijsschommelingen op de internationale markten op (kwetsbare) consumenten. Daarbij werd gekeken naar de oorzaken van de prijsschommelingen, het voorkomen van het doorsijpelen van de effecten daarvan naar landen en beleidsinterventies die nationale en internationale processen met elkaar verbinden. Nederland volgde de EU-inzet en bracht eigen accenten aan, zoals het belang van duurzame lokale productie en aandacht voor kleinschalige producenten en hun toegang tot markten, het diversifiëren van zowel productie- als consumptiepatronen en het belang van gezonde, duurzame diëten.
	Taskforce AI, Data Governance, Innovation for Sustainable Development	Gelet op het krachtenveld lukte het niet om gezamenlijk ambitieuze stappen voorwaarts te nemen in de ontluikende global governance van AI. Wel lanceerde Zuid-Afrika het AI for Africa Initiative in samenwerking met de Afrikaanse Unie.
	Taskforce Joint Finance Health	Zuid-Afrika kwam tot het Global Report on the Framework for Economic Vulnerabilities and Risks, een Operationeel Handboek voor Response Financing, en een rapport over financiering van pandemieparaatheid. Ook zei de G20 toe om samen te blijven werken met het Pandemic Fund en andere mondiale gezondheidsfondsen om investeringen in pandemieparaatheid te stimuleren en de bijdragen aan het Pandemic Fund te vergroten vanuit een verbrede donorbasis.