Preview document (🔗 origineel)

---

Tweede Kamer der Staten-Generaal	2
Vergaderjaar 2025-2026	Aanhangsel van de Handelingen
	Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden

1220

Vragen van het lid Struijs (50PLUS) aan de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over het gebruik van foutieve algoritmes bij de reclassering (ingezonden 13 februari 2026).

Antwoord van Staatssecretaris Van Bruggen (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 4 maart 2026).

Vraag 1

Heeft u kennisgenomen van het rapport «Risicovol algoritmegebruik» van de Inspectie Justitie en Veiligheid (IJenV) waaruit blijkt dat de reclassering jarenlang een gebrekkig algoritme gebruikte om recidiverisico’s te voorspellen?¹

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Hoelang worden deze foutieve algoritmes gebruikt?

Antwoord 2

De reclassering heeft de OxRec in 2018 in gebruik genomen.

Vraag 3

Hoelang was u al op de hoogte van deze problemen bij de reclassering?

Antwoord 3

De aard en omvang van de problemen rondom de algoritmes bij de reclassering zijn bij mij in beeld gekomen door het onderzoek van de Inspectie Justitie en Veiligheid (hierna: de Inspectie). De Inspectie heeft de reclassering en het ministerie medio 2025 bericht over de voorlopige bevindingen. Het definitieve rapport is in december 2025 opgeleverd door de Inspectie.

Vraag 4

Waarom zijn deze foutieve algoritmes niet eerder stopgezet?

Antwoord 4

Het pauzeren van de OxRec heeft impact op de wijze waarop adviezen tot stand komen en raakt daarmee het dagelijks werk van vele reclasseringswerkers. Zo’n wijziging lijkt op zichzelf klein, maar heeft flinke impact, zeker omdat deze veel medewerkers raakt. Een goede voorbereiding van de pauzering door nieuwe werkafspraken te maken, was essentieel om de kwaliteit van de adviezen te kunnen blijven garanderen. Dit kostte tijd. Het eerder op verantwoorde wijze pauzeren van de OxRec dan 12 februari jl. werd niet mogelijk geacht.

Vraag 5, 6, 7, 8 en 9

Hoeveel plegers van ernstige geweldsmisdrijven zijn door deze foutieve algoritmen eerder op straat gekomen?

Hoe beoordeelt u de conclusie van de IJenV dat in circa een kwart van de gevallen het recidiverisico te hoog of te laag is ingeschat door fouten in het algoritme?

In hoeverre kunt u vaststellen dat op basis van deze gebrekkige algoritmes er verkeerde beslissingen worden genomen?

Acht u het mogelijk dat fouten als gevolg van gebrekkige algoritmes invloed hebben op de veiligheid van de samenleving of de rechtspositie van betrokkenen?

Gaat u onderzoek doen naar de gevolgen van het gebruik van deze algoritmes door de reclassering?

Antwoord 5, 6, 7, 8 en 9

De inspectie concludeert dat de OxRec door de implementatiegebreken in circa 21 procent (bij algemene recidive) en 6 procent (bij gewelddadige recidive) van de gevallen tot een andere risicocategorie zou zijn gekomen. Dat betreur ik zeer. In het verbetertraject van de reclassering worden alle aanbevelingen van de Inspectie overgenomen. Het is helaas niet mogelijk om binnen dit traject met terugwerkende kracht vast te stellen of reclasseringswerkers door de implementatiegebreken in de OxRec tot andere adviezen zijn gekomen, laat staan of dit tot andere strafrechtelijke beslissingen zou hebben geleid. Reclasseringsadviezen zijn namelijk altijd gebaseerd op een menselijk oordeel, en dit menselijk oordeel kan niet achteraf opnieuw worden geconstrueerd.²

Vraag 10

Hoe oordeelt u over de conclusie van het College voor de Rechten van de Mens dat door het gebruik van kenmerken als postcode en inkomen in algoritmen, er indirect sprake kan zijn van discriminatie?

Antwoord 10

Volgens de Inspectie kunnen de parameters «buurtscore» en «hoogte van het inkomen» mogelijk leiden tot indirecte discriminatie. Onderscheid op basis van deze factoren kan onder strikte voorwaarden gerechtvaardigd zijn.³

Zoals mijn voorganger in de beleidsreactie op het rapport van de Inspectie Justitie en Veiligheid over het gebruik van algoritmes door de reclassering heeft aangegeven, wordt in een verbetertraject van de reclassering onderzoek gedaan naar eventueel discriminerende elementen in de OxRec.⁴

Vraag 11

Welke concrete maatregelen gaat u nemen om de fouten door het gebruik van gebrekkige algoritmen te herstellen en het systeem te verbeteren om herhaling te voorkomen?

Antwoord 11

Alle conclusies en aanbevelingen uit het rapport van de Inspectie worden in het verbetertraject door de reclassering opgepakt.

Vraag 12

Wanneer verwacht u de Kamer informeren over de voortgang van het herstel en de verbeteringen?

Antwoord 12

Ik verwacht de Kamer in het najaar van dit jaar te kunnen informeren over de opvolging van de aanbevelingen.

---

1. IJenV, 12 februari 2025, Risicovol algoritmegebruik door reclassering (www.inspectie-jenv.nl/actueel/nieuws/2026/02/12/risicovol-algoritmegebruik-door-reclassering).↩︎

2. Kamerstukken II 2025/26, 29 270, nr. 162.↩︎

3. Inspectie Justitie en Veiligheid, Onderzoek naar gebruik van algoritmes bij de reclassering, januari 2026, p. 28–29.↩︎

4. Kamerstukken II 2025/26, 29 270, nr. 162.↩︎