Antwoord op vragen van de leden Van Lanschot en Inge van Dijk over de Kamerbrief Toekomst exportkredietverzekering
Antwoord schriftelijke vragen
Nummer: 2026D13545, datum: 2026-03-24, bijgewerkt: 2026-03-24 16:33, versie: 2 (versie 1)
Directe link naar document (.docx), link naar pagina op de Tweede Kamer site.
Gerelateerde personen:- Eerste ondertekenaar: E. Eerenberg, staatssecretaris van Financiën
- Mede namens: S.W. Sjoerdsma, minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (Ooit D66 kamerlid)
Onderdeel van zaak 2026Z03097:
- Gericht aan: E. Heinen, minister van Financiën
- Voortouwcommissie: TK
Preview document (🔗 origineel)
AH 1412
Antwoord van staatssecretaris Eerenberg (Financiën), mede namens de minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (ontvangen 24 maart 2026)
Vraag 1
Loopt de aanbesteding van de exportkredietverzekeringen (EKV) nog conform planning, te weten een selectie van drie partijen in de periode januari/maart en een gunningsfase t/m september?
Antwoord
Ja, de verwachting is dat de aanbesteding conform planning nog dit
jaar afgerond wordt. In september 2025 is een markt- en
stakeholderconsultatie doorlopen, waarin belangrijke stakeholders bij de
ekv-uitvoering (zoals ekv-gebruikers, ngo’s en belangenorganisaties,
zoals VNO-NCW/MKB-Nederland) zijn geconsulteerd over de
concept-aanbestedingsstukken. In januari van dit jaar is vervolgens de
aanbesteding formeel begonnen.1
De selectiefase is recentelijk afgesloten. In deze fase hebben zich partijen gemeld om deel te nemen aan het gunningsproces. Na beoordeling van hun stukken, zijn de geselecteerde partijen uitgenodigd om deel te nemen aan de gunningsfase. De voorlopige gunning aan één partij wordt verwacht in de zomer van 2026.2 De aanbesteding bevindt zich daarmee in een vergevorderd stadium. Na afloop van de bezwaartermijn3 kan de definitieve gunning nog dit jaar plaatsvinden. Daarmee is de aanbesteding afgerond.
Vraag 2
Kunt u een indicatie geven van de looptijd van het contract (in jaartallen vanaf 2029) dat met deze aanbesteding wordt gegund?
Antwoord
Ik zal de uitvoering voor een initiële periode van 7 jaar
aanbesteden.4 Deze periode begint te lopen vanaf
de ondertekening van een overeenkomst met een winnende partij, waarbij
het streven is om dat eind van dit jaar te doen. Vanaf de start van deze
overeenkomst kan deze jaarlijks met 1 jaar worden verlengd, tot maximaal
25 jaar. Dit biedt flexibiliteit voor de Staat om in de toekomst
eventueel een andere uitvoeringsoptie te kiezen, terwijl de
contracthorizon lang genoeg is om het Nederlandse bedrijfsleven en de
ekv-uitvoerder zekerheid te bieden.
Het bovenstaande betekent concreet: de beoogde ingangsdatum van de overeenkomst is eind 2026. Dit betekent dat de initiële periode van 7 jaar eind 2033 afloopt, indien er geen tussentijdse verlenging plaatsvindt.
Vraag 3
Erkent u de kansen die door Invest-NL en Invest International worden geschetst in hun position paper om het instrument EKV onderdeel te laten zijn van de op te richten Nationale Investerings Instelling (NII)?
Antwoord
In enkele Europese landen is het ekv-instrument met
financieringsinstrumenten in een instelling gecombineerd. Dit kan
voordelen bieden voor een integrale financieringsaanpak, maar deze
voordelen kunnen ook bereikt worden door een goede samenwerking. Dit is
reeds het geval in Nederland (zie vraag 4). De ekv-uitvoering wordt
momenteel aanbesteed aangezien de huidige uitvoering onrechtmatig is. De
aanbesteding is in een vergevorderd stadium. De voorbereiding van een
eventuele toevoeging van de ekv aan de nog op te richten nationale
investeringsinstelling is een complex en een meerjarig traject en lost
de onrechtmatigheid van de ekv-uitvoering op korte termijn niet op. De
genoemde contracttermijn (zie vraag 2) biedt voldoende tijd om in de
toekomst eventueel een andere uitvoeringsoptie te bezien, terwijl de
contracthorizon lang genoeg is om het Nederlandse bedrijfsleven en een
ekv-uitvoerder zekerheid te bieden. Na afloop van het contract is
voorzien in een exit plan in geval van een nieuwe uitvoerder, zoals een
staatsdeelneming in de vorm van de NII. In het huidige contract met de
ekv-uitvoerder bestaat een dergelijk exit plan niet.
Vraag 4
Zo niet, hoe reflecteert u op het feit dat de EKV een integraal onderdeel is van vergelijkbare nationale publieke financieringsinstellingen, waaronder Bpifrance Frankrijk en EIFO in Denemarken?
Antwoord
Er zijn raakvlakken tussen de benodigde dienstverlening voor de ekv
en de taken die momenteel worden uitgevoerd door Invest International.
De twee partijen werken dan ook al nauw samen, bijvoorbeeld wanneer
financiering door Invest International gecombineerd wordt met een
ekv-dekking. Daarnaast worden klanten snel en adequaat doorverwezen naar
de juiste organisatie. Hierdoor ontstaat voor ekv-gebruikers een
Whole-of-Government / 1 loket ervaring, waarop de Nederlandse ekv reeds
hoog scoort, vergelijkbaar met Bpifrance in Frankrijk en EIFO in
Denemarken.5 De TeamNL-benadering, oftewel de
gezamenlijke inzet van de Nederlandse overheid en private partners om
export te stimuleren, is gericht op het versterken van de internationale
concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven. De aanpak is
gericht op het wegnemen van financiële en andere handelsbelemmeringen en
een optimale informatievoorziening over kansen voor Nederlandse
exporteurs. Deze samenwerking en de verdere intensivering hiervan,
vinden wij belangrijk en de rol van de ekv uitvoerder hierin als
pro-actieve partner is als eis opgenomen in de aanbestedingsstukken.
Vraag 5
Wat is het eerstvolgende moment waarop, wanneer de EKV gegund wordt conform lopende aanbesteding, de EKV onderdeel zou kunnen worden van de NII?
Antwoord
Het is op dit moment niet voorzien dat de ekv onderdeel wordt van de
NII. Contractueel gezien zou dit op zijn vroegst eind 2033, conform de
lopende aanbesteding, mogelijk zijn. Zie ook de termijn in antwoord op
vraag 2.
Vraag 6
Welke opties zijn er om binnen de lopende aanbesteding de EKV onder te brengen bij de op te richten NII (en dus in de praktijk bij Invest-NL / Invest International)?
Antwoord
Er zijn geen opties om binnen de lopende aanbesteding de ekv onder te
brengen bij de op te richten NII. En zonder aanbesteding blijft de
onrechtmatigheid bestaan.
Vraag 7
Kunt u in kaart brengen wat de voor- en nadelen zouden zijn van het stopzetten van de lopende aanbesteding en de EKV zo snel mogelijk bij de op te richten NII onder te brengen?
Antwoord
Het vorige kabinet heeft besloten om de ekv-uitvoering aan te besteden
aangezien de huidige uitvoering onrechtmatig is. Ik wil deze
onrechtmatigheid zo snel mogelijk oplossen.
De aanbesteding zorgt – na een periode van onzekerheid naar aanleiding van de constatering van de Algemene Rekenkamer van de comptabele onrechtmatigheid– voor rust en duidelijkheid in de ekv-uitvoering. Inmiddels bevindt het aanbestedingsproces zich in een vergevorderd stadium. Het tussentijds beëindigen van de aanbesteding zou de overheid richting het bedrijfsleven en geïnteresseerde partijen tot een onbetrouwbare partner maken en de onzekerheid rondom de uitvoering weer vergroten. Bovendien zou de onrechtmatigheid dan dus niet worden opgelost.
Het oprichten van de NII, en eventuele toevoeging van de ekv daaraan, is een complex en een meerjarig traject. Dit biedt op de korte termijn dus geen oplossing voor de onrechtmatige uitvoering van de ekv. Dat is bestuurlijk onwenselijk en juridisch kwetsbaar. Op langere termijn – wanneer de NII is opgericht en volledig operationeel is – zou de ekv ondergebracht kunnen worden bij de NII indien daartoe dan zou worden besloten.
Het bundelen van krachten van de financieringsinstellingen wordt ook bereikt door de TeamNL-benadering in de aanbestedingstukken te eisen, waar de ekv-uitvoerder actief moet samenwerken met andere financiële instellingen (zoals Invest-NL en Invest International en in de toekomst: de NII) die instrumenten aanbieden aan het Nederlandse bedrijfsleven.
Vraag 8
Hoe weegt u deze voor- en nadelen ten opzichte van de kansen van het bundelen van de financiële instrumenten binnen de NII?
Antwoord
Zie antwoord op vraag 7.
Vraag 9
Hoe zou, in het scenario dat de EKV onderdeel wordt van de NII, het menselijk kapitaal en de meer dan 90 jaar aan kennis en kunde van uitvoerder Atradius geborgd kunnen worden?
Antwoord
Integratie van het ekv-instrumentarium in de NII is op dit moment niet
voorzien.
Kamerstukken II 2025/26, 26485, nr. 460↩︎
TenderNed: Uitvoering exportkredietverzekeringen en investeringsgaranties↩︎
Termijn voor andere partijen aan wie de opdracht niet is gegund om in bezwaar te gaan.↩︎
Kamerstukken II 2024/25, 26485, nr. 452.↩︎
ActoRx 2024, ECA Governance: international benchmark analysis https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2024/04/09/ekv-governance-benchmark↩︎