Reactie op verzoek commissie over petitie met betrekking tot erfelijke aanleg voor kanker
Preventief gezondheidsbeleid
Brief regering
Nummer: 2026D17310, datum: 2026-04-13, bijgewerkt: 2026-04-13 15:49, versie: 1
Directe link naar document (.docx), link naar pagina op de Tweede Kamer site.
Gerelateerde personen:- Eerste ondertekenaar: S.T.M. Hermans, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ooit VVD kamerlid)
Onderdeel van kamerstukdossier 32793 -885 Preventief gezondheidsbeleid.
Onderdeel van zaak 2026Z07713:
- Voortouwcommissie: vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport
- 2026-04-15 00:00: Aansluitend: Regeling van werkzaamheden (Regeling van werkzaamheden), TK
- 2026-04-22 10:15: Procedurevergadering Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Procedurevergadering), vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Preview document (🔗 origineel)
> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag
De Voorzitter van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA DEN HAAG
Datum 13 april 2026
Betreft Commissiebrief inzake 3-den; petitie met betrekking tot erfelijke aanleg voor kanker
Geachte voorzitter,
Met deze brief reageert het kabinet op het verzoek van de Kamer van 26 februari 2026 om een reactie te geven op de petitie inzake erfelijke aanleg voor kanker.
De indieners vragen onder meer aandacht voor het beter informeren van familieleden, het laagdrempelig aanbieden van erfelijkheidsadvies, DNA-onderzoek en periodieke screening, en het uitzonderen van deze zorg (in bijzonder het DNA-onderzoek) van het verplicht eigen risico. Ook vragen zij om meer regie en coördinatie vanuit het ministerie van VWS bij het bereiken van risicogroepen.
Allereerst wil het kabinet de indieners danken voor hun betrokkenheid en inzet voor dit belangrijke onderwerp. Erfelijke aanleg voor kanker kan grote gevolgen hebben voor mensen en hun families. Het is van belang dat mensen tijdig geïnformeerd worden, zodat zij weloverwogen keuzes kunnen maken en passende zorg en ondersteuning krijgen.
De oproep in de petitie voor meer regie vanuit de overheid is
begrijpelijk, maar het is van belang hierbij te benadrukken dat de
organisatie en uitvoering van deze zorg in eerste plaats bij het
zorgveld zelf ligt. Zorgprofessionals, zorgaanbieders en andere
betrokken partijen zijn verantwoordelijk voor het toepassen van
richtlijnen en het organiseren van passende zorg en de
informatievoorziening.
In Nederland wordt de zorg voor mensen met (een vermoeden van) erfelijke
kanker vormgegeven binnen het stelsel van medisch-specialistische zorg
en volgens geldende professionele richtlijnen. Dit betreft onder meer
genetische diagnostiek, counseling en het informeren van familieleden.
Deze zorg wordt geleverd door gespecialiseerde centra en
zorgprofessionals, waarbij multidisciplinaire samenwerking centraal
staat. Daarnaast zijn er diverse initiatieven vanuit het zorgveld zelf,
gericht op het verbeteren van opsporing, informatievoorziening en
onderzoek. Zo werken verschillende partijen samen binnen de Nederlandse
Kankeragenda aan het doel dat mensen met een erfelijke belasting beter
geïnformeerde keuzes kunnen maken over erfelijkheidsonderzoek1. Ook lopen er verschillende
initiatieven gericht op het verbeteren van registratie, het eerder
inzetten van genetisch testen (‘mainstreaming’) en het beter bereiken
van familieleden. Het kabinet vindt het van belang dat deze initiatieven
uit het veld worden voortgezet en verder ontwikkeld. Juist de
samenwerking tussen zorgverleners, onderzoekers, patiëntenorganisaties
en andere betrokken partijen is hierbij essentieel.
In de petitie wordt in het bijzonder verzocht om zorg rondom het opsporen van erfelijke vormen van kanker, waaronder DNA-onderzoek, uit te zonderen van het verplicht eigen risico. De indieners geven aan dat het eigen risico voor sommige mensen een belemmering kan vormen om deze zorg te benutten.
Het Nederlandse zorgstelsel is zo ingericht dat op iedere verzekerde van 18 jaar of ouder het verplicht eigen risico van toepassing is. Uitzonderingen gelden alleen voor bepaalde zorgvormen, zoals de huisartsenzorg en verloskundige zorg. Zorg rondom klinisch genetisch onderzoek, waaronder DNA-diagnostiek naar erfelijke vormen van kanker, valt onder de medisch-specialistische zorg en telt daarom mee voor het eigen risico. Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt of de medische noodzaak voor zorg ontstaat door bijvoorbeeld een aandoening, een ongeval, of door ziekte.
Het kabinet wil de zorg toegankelijk en betaalbaar houden, ook voor toekomstige generaties. Uitzonderingen op het eigen risico zorgen ervoor dat de druk op de collectieve zorguitgaven stijgt. De kosten van de zorg moeten solidair gedragen worden. Tegelijkertijd vraagt een solidair zorgstelsel ook iets van zorggebruikers zelf. In lijn met het principe van passende zorg vindt het kabinet het gerechtvaardigd dat mensen die gebruik maken van zorg, via het eigen risico een beperkt deel van de kosten zelf dragen. Uitzonderingen op het eigen risico passen daar niet bij, omdat zij de druk op de collectieve zorguitgaven vergroten en daarmee de solidariteit onder druk zetten. Het kabinet is dan ook niet voornemens om de kosten voor DNA-onderzoek uit te zonderen van het eigen risico.
Het kabinet waardeert het dat de indieners aandacht vragen voor het belang van tijdige opsporing en preventie bij erfelijke kanker, en blijft de ontwikkelingen en initiatieven op dit terrein volgen.
Hoogachtend,
de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,
Sophie Hermans
Doel 7 van de Nederlandse Kankeragenda (NKA) gaat over erfelijke belasting, en is gericht op een goed geïnformeerde keuze: ‘In 2032 kunnen mensen die erfelijk belast zijn geïnformeerd kiezen voor erfelijkheidsonderzoek’↩︎