Antwoord op vragen van het lid Kathmann over de oproep van experts om AI-uitkleedsoftware wereldwijd te verbieden
Antwoord schriftelijke vragen
Nummer: 2026D17683, datum: 2026-04-14, bijgewerkt: 2026-04-15 09:58, versie: 2 (versie 1)
Directe link naar document (.docx), link naar pagina op de Tweede Kamer site.
Gerelateerde personen:- Eerste ondertekenaar: D.M. van Weel, minister van Justitie en Veiligheid
- Mede namens: W.J.M. Aerdts, staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat
Onderdeel van zaak 2026Z02954:
- Gericht aan: E. van Marum, staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
- Gericht aan: F. van Oosten, minister van Justitie en Veiligheid
- Volgcommissie: vaste commissie voor Justitie en Veiligheid
- Voortouwcommissie: TK
Preview document (🔗 origineel)
AH 1617
Antwoord van minister Van Weel (Justitie en Veiligheid), mede namens de staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat (ontvangen 15 april 2026)
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025-2026, nr. 1218
Vraag 1
Bent u bekend met het manifest, wereldwijd ondertekend, die oproept om AI-uitkleedsoftware te verbieden? 1)
Antwoord op vraag 1
Ja.
Vraag 2
Wat is uw reactie op het manifest? Kunt u inhoudelijk reageren op de specifieke oproepen aan beleidsmakers van EU-lidstaten?
Antwoord op vraag 2
Het is goed dat het maatschappelijk middenveld met dit manifest breed
aandacht vraagt voor de problematiek rondom nudifying-tools. De
slachtoffers zijn met name vrouwen en minderjarigen, maar deepnudes
kunnen in potentie van iedereen gemaakt worden. Het bericht dat zoveel
mensen slachtoffer zijn geworden is zeer zorgwekkend. Het is
onacceptabel om met behulp van AI zonder toestemming mensen uit te
kleden. De impact en de gevolgen van deepnudes voor slachtoffers en hun
omgeving zijn enorm, mede omdat het maken van deepnudes steeds
geavanceerder wordt en daarmee deepnudes steeds realistischer
worden.
Ten aanzien van de eerste drie specifieke oproepen: op grond van het bestaande straf- en civiele recht kan de nudify-problematiek in Nederland en de EU al grotendeels worden aangepakt. Het gebruik ervan zonder toestemming zal in de praktijk vrijwel altijd strafbaar en/of onrechtmatig zijn. Zo biedt de Nederlandse wetgeving via de artikelen 252 en 254ba Wetboek van Strafrecht voldoende mogelijkheden om strafrechtelijk op te treden tegen personen die met AI applicaties zonder toestemming deepnudes van personen, waaronder vrouwen en minderjarigen, genereren, voorhanden hebben en verspreiden.
Bij het verwerken van persoonsgegevens in deepfakes, zoals gezichts- of stemkenmerken, is verder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (hierna: AVG) van toepassing. De AVG verbiedt het maken en verspreiden van deepfakes die persoonsgegevens bevatten, buiten de huiselijke sfeer, zonder een geldige verwerkingsgrondslag. In de praktijk betekent dit dat een deepfake zonder toestemming, vooral wanneer het gevoelige (bijvoorbeeld seksuele) inhoud bevat, in strijd is met de AVG. Personen wiens gegevens onrechtmatig zijn verwerkt in (deepfake)content kunnen een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens (hierna: AP).
Het gebruik van deepfake-technologie kan onder bepaalde omstandigheden een onrechtmatige daad vormen. Dit is meestal het geval bij de publicatie van pornografische deepfakes die zonder toestemming zijn gemaakt, maar kan ook gelden voor stemimitaties. Bovendien blijkt uit de regeling van het portretrecht in de Auteurswet dat het publiceren van een portret, dat niet op verzoek is gemaakt (wat meestal het geval is bij deepfakes), niet is toegestaan als er een redelijk belang van de geportretteerde is dat zich verzet tegen openbaarmaking (artikel 21 Auteurswet).
De digitaledienstenverordening (Digital Services Act, hierna: DSA) regelt dat hostingsdiensten, waaronder online platforms, verplicht zijn om te voorzien in mechanismen via welke gebruikers meldingen kunnen doen van illegale inhoud die zich op de dienst/op het platform bevindt. De meldingen moeten vervolgens (tijdig) worden beoordeeld en verwerkt. In het geval van illegale deepnudes zal dit betekenen dat zij de betreffende inhoud, zodra zij daarvan kennis hebben, moeten verwijderen. Wanneer de hostingdiensten, waaronder online platforms, dat niet doen riskeren zij aansprakelijkheid.
Daar bovenop geldt voor de zogenaamde aangewezen “zeer grote online platforms” (zoals X, Facebook, Instagram, TikTok, YouTube, Snapchat) de verplichting om zogenaamde systeemrisico’s die voortvloeien uit het ontwerp of de werking van de dienst en daaraan verbonden systemen (waaronder algoritmes en aanbevelingssystemen), te beoordelen en te beperken. Dit omvat risico’s in verband met de verspreiding van illegale inhoud, zoals gemanipuleerde seksueel expliciete afbeeldingen, met inbegrip van inhoud die kan neerkomen op materiaal van seksueel misbruik van kinderen. In dat kader is de Europese Commissie, die primair toezicht houdt op aangewezen zeer grote online platforms- en zoekmachines, onlangs een onderzoek gestart tegen X, in verband met de risico’s voortvloeiende uit de uitrol van Grok in dat platform.1
Het kabinet staat voor een effectieve aanpak van de nudify-problematiek en daar kan een verbod deel van uitmaken. Op dit moment wordt de mogelijkheid van een verbod op het aanbieden van nudifying-tools verkend. Hiervoor is verdere studie nodig. Er is nog weinig bekend over de effectiviteit van een mogelijk verbod, waar dit eventueel opgenomen zou moeten worden, de wijze waarop dit het beste vorm kan krijgen, de handhavingsmogelijkheden en de uitvoeringsconsequenties. Mijn ministerie is momenteel in gesprek met verschillende partijen om te bezien of de aanpak kan worden versterkt.
In de aanpak van dergelijke grensoverschrijdende uitdagingen kan een Europese benadering effectiever zijn dan een nationale. Daarom is het positief dat hierover gesprekken op Europees niveau worden gevoerd. In dat kader is relevant dat de Raad op 13 maart jl. zijn mandaat voor de triloog heeft vastgesteld ten aanzien van de AI-omnibus en een amendement waarbij AI-systemen die non-consensuele expliciete deepfakes genereren (zoals nudify-tools) onder de verboden AI-praktijken in de AI-verordening worden gebracht, heeft gesteund. Op 26 maart jl. heeft het Europees parlement ingestemd met een dergelijk verbod. Dit betekent dat de onderhandelingen tussen het Europees parlement en de Raad over de definitieve vorm van een dergelijk verbod kunnen beginnen.2
Voor wat betreft de laatste specifieke oproep geldt dat in het kader van het herziene curriculum voor het primair en voortgezet onderwijs kerndoelen voor Digitale Geletterdheid zijn ontwikkeld. De kerndoelen richten zich onder meer op het herkennen van online risico’s, het omgaan met (ongepaste) content en het bevorderen van digitale weerbaarheid, waaronder het kritisch omgaan met AI-toepassingen. Ook in het middelbaar beroepsonderwijs is aandacht voor digitale geletterdheid, zowel in beroepsgerichte programmaonderdelen als via generieke onderdelen.
Via het Netwerk Mediawijsheid wordt aanvullend ingezet op brede bewustwording en ondersteuning van burgers van alle leeftijden. Het netwerk ontwikkelt informatie, campagnes en lesmateriaal voor leerlingen, docenten, ouders en andere doelgroepen, met aandacht voor online pesten, seksueel grensoverschrijdend gedrag en sextortion.
Vraag 3
Steunt u het manifest? Zo ja, op welke manieren geeft u uitvoering aan de aanbevelingen?
Antwoord op vraag 3
Het is goed dat het maatschappelijk middenveld met dit manifest een
duidelijke stem laat horen over de risico’s van zogenoemde nudifying
tools. Door gezamenlijk stelling te nemen, maken de betrokken
organisaties duidelijk dat dit een vraagstuk is voor iedereen:
overheden, technologiebedrijven en de samenleving in het algemeen. Het
manifest draagt eraan bij dat mensen zich bewuster worden van hun eigen
rol in het tegengaan van dit probleem en spreekt iedereen aan op zijn of
haar verantwoordelijkheid om bij te dragen aan een veilige (digitale)
omgeving, in het bijzonder voor kinderen en jongeren. Ten aanzien van de
uitvoering van de aanbevelingen verwijs ik naar de beantwoording van
vraag 2.
Vraag 4
Hoe gaat u de motie-Van der Werf c.s. [Kamerstuk 36800-VI-80] uitvoeren die vraagt om een onderzoek naar een verbod op dergelijke apps?
Antwoord op vraag 4
Op dit moment wordt de mogelijkheid van een dergelijk verbod
onderzocht. Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 2, is een verbod
op AI-uitkleedapplicaties inmiddels onderdeel van de lopende AI
Omnibus-onderhandelingen. Met de voortgangsbrief seksuele misdrijven,
die twee keer per jaar wordt verzonden, wordt u verder geïnformeerd over
de uitvoering van deze motie.
Vraag 5
Kunt u de wettelijke maatregelen tegen uitkleedsoftware versnellen, en zo spoedig mogelijk met wetgeving komen om AI-uitkleedsoftware te verbieden?
Antwoord op vraag 5
Er is hier sprake is van een maatschappelijk probleem dat zich in grote mate blijft voordoen en dat dit een snelle, voortvarende aanpak vereist. Het onderwerp heeft de aandacht van het kabinet, wat onder andere blijkt uit het coalitieakkoord.3 De mogelijkheden voor de aanpak van AI-uitkleedsoftware worden op dit moment verkend. Een verbod op AI-uitkleedapplicaties is verder onderdeel van de onderhandelingen over de AI-omnibus. Dit vraagstuk is complex en kent helaas geen snelle oplossing. Een zorgvuldige afweging, samen met alle betrokken partijen is noodzakelijk.
Vraag 6
Bent u bekend met de oproep van Spanje, gesteund door Ierland, Frankrijk en Slovenië, om AI-uitkleedsoftware te verbieden in artikel 5 van de Europese AI Act? 2) 3)
Antwoord op vraag 6
Ik ben bekend met de oproep van verschillende lidstaten om AI‑uitkleedsoftware in artikel 5 van de Europese AI Act te verbieden. Als vermeld in de beantwoording van de vragen 2, 4 en 7 is een verbod op AI-uitkleedsoftware inmiddels onderdeel van onderhandelingen over de AI-omnibus.
Vraag 7
Deelt u de analyse van deze landen dat AI-uitkleedsoftware al is verboden in de Europese Unie? Zo niet, bent u bereid te pleiten voor een Europees verbod?
Antwoord op vraag 7
Bestaande Europese wetgeving verbiedt het maken en verspreiden van bepaalde seksueel expliciete beelden. Het gaat hier bijvoorbeeld om beelden van personen zonder hun toestemming of materiaal van seksueel kindermisbruik. Deze wetgeving maakt het vooral mogelijk om achteraf in te grijpen. De Europese ontwikkelingen ten aanzien van dit onderwerp worden meegenomen in de eerdergenoemde verkenning naar een eventueel verbod.
Vraag 8
Bent u bereid om Nederland bij deze groep EU-lidstaten te voegen? Welke expertise en ondersteuning kan Nederland in deze groep bieden, bijvoorbeeld met organisaties als Offlimits aan tafel?
Antwoord op vraag 8
Onderdeel van eerdergenoemde verkenning is het actief aangaan van gesprekken en samenwerking met andere Europese lidstaten. Als aangegeven in de beantwoording van vraag 2 hebben in het kader van de verkenning naar de mogelijkheid van een verbod op het aanbieden van nudifying-tools ook gesprekken met verschillende stakeholders en experts plaatsgevonden. Ik informeer u hier verder over in de voortgangsbrief seksuele misdrijven.
Vraag 9
Kunt u deze vragen afzonderlijk van elkaar en zo snel mogelijk beantwoorden?
Antwoord op vraag 9
Ja.
1) Statement van 107 organisaties en experts (10 februari 2026): no-to-nudify-statement_final-with-endorsements-v5_eng.pdf
2) Artikel 5 van de AI Act: Article 5: Prohibited AI Practices
3) Vragen van Europarlementariërs: WQ-Ban-Nudify-and-Undressing-Apps-in-the-EU-vanSparrentak.pdf (15 januari 2026)
https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/de/mex_26_222↩︎
https://www.europarl.europa.eu/news/nl/press-room/20260323IPR38829/ai-wet-uitgestelde-toepassing-van-regels-verbod-op-apps-voor-ai-naaktbeelden↩︎
Coalitieakkoord 2026-2030, Aan de slag: Bouwen aan een beter Nederland, Den Haag: Rijksoverheid 2026, p. 60.↩︎