Preview document (🔗 origineel)

---

In antwoord op uw brief van 10 juli jl., nr. 2026Z16057, deel ik u mee dat de vragen van de leden Markuszower en Lammers (beiden groep Markuszower) over het bericht “Grote meerderheid Nederlanders vindt dat politie gezagsprobleem heeft” worden beantwoord zoals aangegeven in de bijlage van deze brief.

De Minister van Justitie en Veiligheid,

D. M. van Weel

Vragen van de leden Markuszower en Lammers (beiden Groep Markuszower) aan de minister van Justitie en Veiligheid over het bericht “Grote meerderheid Nederlanders vindt dat politie gezagsprobleem heeft”

(ingezonden 10 juli 2026, 2026Z16057)

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht “Grote meerderheid Nederlanders vindt dat politie gezagsprobleem heeft” waaruit blijkt dat 84% van de Nederlanders vindt dat de politie een gezagsprobleem heeft en 87% vindt dat harder moet worden opgetreden bij overtredingen en misdrijven? ¹

Antwoord op vraag 1

Ja.

Vraag 2

Hoe beoordeelt u deze cijfers, mede in het licht van de recente ongeregeldheden na voetbalwedstrijden van Marokko, waarbij de politie moest ingrijpen?

Vraag 3

Deelt u de conclusie dat het overgrote deel van de bevolking het gezag van de politie in het geding ziet? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke concrete maatregelen gaat u nemen om dit gezag te herstellen?

Antwoord op vraag 2 en 3

De politie zet zich elke dag in voor de veiligheid van ons allemaal, maar wordt te vaak geconfronteerd met geweld. Het kabinet staat voor onze politiemensen en werkt aan het herstel van het gezag, ook in kwetsbare wijken. Vanuit het coalitieakkoord is extra geld beschikbaar gesteld voor de versterking van de politie, onder andere in de vorm van meer agenten in de wijk.

De politie laat regelmatig onderzoek doen naar hoe burgers tegen de politie aankijken. Uit de jaarlijkse Vertrouwen- en reputatiemonitor blijkt dat het vertrouwen van burgers in de politie net als voorgaande jaren in 2025 gemiddeld goed is.² Specifiek op het punt van gezag geeft in recente metingen 23 procent van de ondervraagden aan dat politie geen gezag heeft. Een substantieel aandeel van de ondervraagden deelt dat beeld niet. Over het algemeen vinden Nederlanders het optreden van de politie effectief. Het gaat dan om het optreden bij ongeregeldheden, bijdragen aan een veiliger Nederland en bestrijden van criminaliteit.

De Veiligheidsmonitor 2025 (van het Centraal Bureau voor de Statistiek) waarin ook gevraagd wordt naar de tevredenheid over politieoptreden en vertrouwen in politie laat een zelfde beeld zien als de vertrouwen- en reputatiemonitor.³ Ook dit beeld is stabiel in de afgelopen jaren. Grootschalig optreden van de politie, zoals rondom voetbalwedstrijden, valt onder de verantwoordelijkheid van het lokaal gezag en wordt doorgaans geëvalueerd ten behoeve van toekomstig optreden.

Vraag 4

Kunt u aangeven in hoeverre eerdere incidenten van openbare-ordeverstoringen na voetbalinterlands zijn geëvalueerd, en welke lessen daaruit zijn getrokken voor de aanpak van vergelijkbare ongeregeldheden in de toekomst?

Antwoord op vraag 4

Het behoort tot de reguliere taken van de driehoek (burgemeester, officier van justitie en de eenheidschef van de politie) om rondom toekomstige situaties een risico-inschatting te maken van evenementen, waaronder voetbal(-interlands), en zo nodig voorbereidingen te treffen.

Het handhaven van de openbare orde is één van de kerntaken van de politie, onder verantwoordelijkheid van het lokaal gezag van de burgemeester. Grootschalig optreden van de politie, zoals rondom voetbalwedstrijden, wordt doorgaans geëvalueerd ten behoeve van toekomstig optreden. De politie trekt doorlopend lessen uit hetgeen ze in de praktijk tegenkomen. Dit gebeurt op diverse lagen binnen de eigen organisatie, zo ook bij openbare ordeverstoringen rond voetbalwedstrijden. De lokale driehoek maakt per casus de afweging over de politie-inzet en de wijze van optreden.

Vraag 5

Klopt het dat de politie in bepaalde wijken en steden terughoudend is met optreden of bepaalde gebieden mijdt? Zo ja, in welke steden en gebieden? Sinds wanneer is dit beleid of deze praktijk aan de orde, en op welke schaal komt dit in Nederland voor?

Vraag 6

Bent u van mening dat het mijden van wijken door de politie bijdraagt aan het door de bevolking ervaren gezagsprobleem?

Vraag 7

Welke stappen heeft u sinds uw aantreden ondernomen en welke stappen onderneemt u om te voorkomen dat er in de praktijk sprake is van gebieden waar de rechtsstaat minder hard geldt?

Vraag 8

Bent u bereid te onderzoeken welke rol de handhavingscapaciteit, het sanctiebeleid en de strafmaat spelen in het gevoel van straffeloosheid dat aan dit gezagsprobleem lijkt bij te dragen?

Vraag 9

Bent u bereid, gelet op de wens van 87% van de Nederlanders om harder op te treden tegen overtredingen en misdrijven, op korte termijn met concrete voorstellen te komen om de handhaving en het gezag van de politie te versterken?

Vraag 10

Bent u zich ervan bewust dat het nu primair aan u is om het gezag van de politie te herstellen?

Antwoord op vraag 5 tot en met 10

De politie zet zich elke dag in voor de veiligheid van ons allemaal, maar wordt te vaak geconfronteerd met geweld. Het kabinet staat voor onze politiemensen en werkt aan het herstel van het gezag. Het is belangrijk dat de hele samenleving hier haar schouders onder zet, ieder vanuit eigen verantwoordelijkheid. Het veiligheidsgevoel moet terugkeren in Nederland. Het gezag moet worden hersteld, ook in kwetsbare wijken.

Dat gezegd hebbende, is het niet aan de orde dat politie bepaalde wijken of gebieden mijdt. De rechtstaat wordt overal in Nederland gehandhaafd. De mate van aanwezigheid van politie volgt vanuit een veiligheidsinschatting en de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit. De lokale driehoek maakt per casus de afweging over de politie-inzet en de wijze van optreden. Als de veiligheid van politiemedewerkers of omstanders dat vergt, kan de politie tijdelijk hergroeperen en met extra capaciteit, middelen of expertise terugkeren. Dit hergroeperen is geen “mijden”, maar professioneel en effectief optreden door de politie. Deze professionele keuzes over timing en wijze van optreden, inclusief optreden op een later moment via opsporing, zijn er juist op gericht het gezag te waarborgen.

Beslissingen over politie-inzet en -optreden in het kader van de openbare orde handhaving zijn voorbehouden aan het lokaal gezag, de burgemeester, die belast is met de handhaving van de openbare orde in diens gemeente. Hierover legt de burgemeester desgevraagd verantwoording af aan de gemeenteraad. Als minister van Justitie en Veiligheid treed ik niet in afwegingen die de driehoek, in specifieke situaties, maakt voor handhaving van de openbare orde.

Daarbij merk ik op dat er verschillende manieren zijn om op te treden. De politie heeft een groot arsenaal van interventiemogelijkheden. Afhankelijk van wat de situatie vraagt, betekent dit de ene keer dat meteen stevig wordt opgetreden en een andere keer dat dat op een later moment gebeurt.

Aan het vergroten van de beschikbare politiecapaciteit wordt gewerkt. Als kabinet investeren we in het verbeteren van de slagkracht van de politie door bijvoorbeeld meer agenten in de wijk. Wat betreft het sanctiebeleid en de strafmaat, deze liggen vast in het strafrecht. De toepassing van het strafrecht behoort toe aan het OM, waarbij het aan de rechter is om binnen de kaders van de wet te oordelen over strafrechtelijke aansprakelijkheid en daaraan verbonden gevolgen.

---

1. Nieuws van de dag, 9 juli 2026, ‘Grote meerderheid Nederlanders vindt dat politie gezagsprobleem heeft’, www.nieuwsvandedag.nl/nieuws/maatschappij/artikelen/politie-gezagsprobleem-harder-optreden-nederlanders↩︎

2. Vertrouwen in de politie bij burgers in 2025 goed | politie.nl↩︎

3. Veiligheidsmonitor 2025 | Rijksoverheid.nl↩︎