De rechterlijke rolopvatting, publieke uitingen en het vertrouwen in de rechtspraak
Schriftelijke vragen
Nummer: 2026D06140, datum: 2026-02-09, bijgewerkt: 2026-02-09 16:32, versie: 2 (versie 1)
Directe link naar document (.pdf), link naar pagina op de Tweede Kamer site, officiële HTML versie (kv-tk-2026Z02715).
Gerelateerde personen:- Eerste ondertekenaar: J.M.M. Schilder, Tweede Kamerlid (Groep Markuszower)
Onderdeel van zaak 2026Z02715:
- Gericht aan: A.C.L. Rutte, staatssecretaris van Justitie en Veiligheid
- Indiener: J.M.M. Schilder, Tweede Kamerlid
- Voortouwcommissie: TK
Preview document (🔗 origineel)
| Tweede Kamer der Staten-Generaal | 2 |
| Vergaderjaar 2025-2026 | Vragen gesteld door de leden der Kamer |
2026Z02715
Vragen van het lid Schilder (Groep Markuszower) aan de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over de rechterlijke rolopvatting, publieke uitingen en het vertrouwen in de rechtspraak (ingezonden 9 februari 2026).
Vraag 1
Bent u bekend met de column van Marianne Zwagerman in De Telegraaf waarin stevige kritiek wordt geuit op de recente rechterlijke uitspraak over klimaatbeleid en de rolopvatting van rechters?1
Vraag 2
Hoe beoordeelt u de stelling dat rechters in klimaat- en stikstofzaken de grenzen van hun constitutionele rol overschrijden en daarmee feitelijk op de stoel van de wetgever gaan zitten?
Vraag 3
Deelt u de opvatting dat het toepassen en interpreteren van mensenrechtenverdragen door rechters grote beleidsmatige gevolgen kan hebben zonder directe democratische legitimatie? Zo ja, hoe wordt die spanning volgens u voldoende ondervangen?
Vraag 4
Acht u het wenselijk dat rechters zich in het openbaar, bijvoorbeeld via sociale media, uitspreken over politieke of activistische standpunten die direct raken aan zaken waarover zij (recent of mogelijk toekomstig) rechtspreken?
Vraag 5
Welke gedragsregels gelden momenteel voor rechters met betrekking tot publieke uitingen en maatschappelijke betrokkenheid en acht u deze regels toereikend om de schijn van partijdigheid te voorkomen?
Vraag 6
Hoe wordt binnen de rechterlijke organisatie beoordeeld of een rechter zich behoort te verschonen wanneer diens publieke uitingen raken aan de inhoud van een voorliggende zaak?
Vraag 7
In hoeverre vindt u dat de huidige benoemings- en toezichtstructuur van de rechterlijke macht voldoende waarborgen biedt tegen bevooroordeeldheid of activisme binnen de rechtspraak?
Vraag 8
Deelt u de analyse dat het maatschappelijk vertrouwen in de rechtspraak onder druk kan komen te staan wanneer rechterlijke uitspraken worden ervaren als politiek of moreel gemotiveerd in plaats van strikt juridisch?
Vraag 9
Bent u bereid te onderzoeken of meer transparantie rondom rechterlijke benoemingen en rolopvattingen kan bijdragen aan het versterken van dat vertrouwen, zonder de onafhankelijkheid van de rechtspraak aan te tasten?
Vraag 10
Kunt u uiteenzetten waar volgens u de grens ligt tussen legitieme rechtsvinding door de rechter en het feitelijk creëren van nieuw beleid via jurisprudentie?
De Telegraaf (https://www.telegraaf.nl/opinie/marianne-zwagerman-wereldvreemde-togadragers-met-een-messiascomplex/129307008.html).↩︎