Onderzoek marktwerking leermiddelenmarkt funderend onderwijs en het sectorbeeld informatiebeveiliging en privacy
Digitale leermiddelen
Brief regering
Nummer: 2026D15825, datum: 2026-04-02, bijgewerkt: 2026-04-03 09:14, versie: 1
Directe link naar document (.docx), link naar pagina op de Tweede Kamer site.
Gerelateerde personen:- Eerste ondertekenaar: J.Z.C.M. Tielen, staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (Ooit VVD kamerlid)
- IBP in beeld Een verkenning van het volwassenheidsniveau van het Normenkader Informatiebeveiliging en Privacy voor het onder
- Beslisnota bij Kamerbrief over onderzoek marktwerking leermiddelenmarkt funderend onderwijs en het sectorbeeld informatiebeveiliging en privacy
- Evaluatie Wet Gratis Schoolboeken. Met speciale aandacht voor de marktwerking op de leermiddelenmarkt
Onderdeel van kamerstukdossier 32034 -73 Digitale leermiddelen.
Onderdeel van zaak 2026Z07013:
- Voortouwcommissie: vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
- Stemmingen en besluiten:
- 2026-04-16 10:15 ⇒ (Concept voorstel)
- 2026-04-07 15:45: Regeling van werkzaamheden (Regeling van werkzaamheden), TK
- 2026-04-09 10:00: Digitalisering, leermiddelen en ondersteuningsstructuur in het funderend onderwijs (Commissiedebat), vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
- 2026-04-16 10:15: Procedurevergadering Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (Procedurevergadering), vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Preview document (🔗 origineel)
De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG |
|---|
| Datum | 2 april 2026 |
|---|---|
| Betreft | Onderzoek marktwerking leermiddelenmarkt funderend onderwijs en het sectorbeeld informatiebeveiliging en privacy |
Om goed onderwijs te kunnen geven zijn kwalitatief goede leermiddelen van grote waarde. De papieren schoolboeken van vroeger worden vandaag de dag aangevuld door digitaal lesmateriaal. Dat geeft leraren meer mogelijkheden om hun onderwijs interactiever en meer op maat aan te bieden. Tegelijkertijd vraagt dit om een digitaal veilige omgeving voor leerlingen.
Onderwijspersoneel en Primair Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Contactpersoon |
Onze referentie 62746630 |
| Bijlagen |
| 2 |
Met deze brief ontvangt uw Kamer voorafgaand aan het debat over digitalisering, leermiddelen en ondersteuningsstructuur op 9 april twee onderzoeken die recent beschikbaar zijn gekomen:
De evaluatie van de Wet Gratis Schoolboeken waarin de focus ligt op de marktwerking in de leermiddelenmarkt in het funderend onderwijs. Dit onderzoek is in opdracht van het ministerie van OCW in samenwerking met het ministerie van Economische Zaken (EZ) uitgevoerd door Dialogic met Oberon en eConomics.
Het sectorbeeld informatiebeveiliging en privacy voor het funderend onderwijs.
Hiermee informeer ik u over de voortgang op deze thema’s.
Evaluatie Wet Gratis Schoolboeken - Marktwerking leermiddelenmarkt funderend onderwijs
De belangrijkste doelstellingen van de Wet Gratis Schoolboeken (WGS) zijn het realiseren van een goed functionerende leermiddelenmarkt op het gebied van concurrentie, transparantie (prijs en kwaliteit), beschikbaarheid en toegankelijkheid en het verlagen van de schoolkosten voor ouders. De kostenontwikkeling volgen we via de Schoolkostenmonitor. In deze vierde evaluatie van de Wet Gratis Schoolboeken ligt de focus op de werking van de markt en aanknopingspunten voor verbetering hiervan. Deze evaluatie bouwt daarmee voort op eerdere evaluaties, waaruit bleek dat betaalbaarheid en keuzevrijheid onder druk staan en de huidige marktdynamiek niet optimaal functioneert.
Mijn ambtsvoorganger heeft uw Kamer in het debat van 3 april 2025 toegezegd haar te informeren over deze evaluatie van de Wet Gratis Schoolboeken, inclusief de nadere analyse van de leermiddelenmarkt in het funderend onderwijs. Hiermee geef ik uitvoering aan deze toezegging en aan de motie van de leden Beckerman (SP) en Pijpelink (GroenLinks-PvdA), waarin de regering wordt verzocht onderzoek te doen naar mogelijke problemen bij de verkoop van schoolboeken, zoals de beperkte houdbaarheid van methodes, mogelijke koppelverkoop en de afhankelijkheid van distributeurs en uitgeverijen.1
Het onderzoek analyseerde de leermiddelenmarkt voor het basisonderwijs (bo), het voortgezet onderwijs (vo) en het gespecialiseerd onderwijs (go). De markt in het bo blijkt inhoudelijk goed te functioneren als het gaat om kwaliteit en gebruiksgemak. Voor het vo concludeert het onderzoek dat de markt in de basis redelijk goed functioneert: er is voldoende aanbod en de kwaliteit wordt overwegend als goed ervaren. De marktwerking schiet echter op punten tekort. Voor het go signaleren de onderzoekers een structureel risico op marktfalen door kleinschaligheid en zeer uiteenlopende, leerling-specifieke behoeften.
De aanbevelingen die de onderzoekers doen ter verbetering van de marktcondities sluiten aan bij de stappen die al zijn gezet, zoals uiteengezet in de brief over digitalisering en leermiddelen van 3 februari jongstleden.2 De onderzoeksresultaten bevestigen daarmee het belang van de ingezette koers.
Ook de Autoriteit Consument & Markt (ACM) doet onderzoek naar de leermiddelenmarkt. De uitkomsten daarvan worden eind 2026 verwacht. Deze vormen een belangrijke aanvulling op basis waarvan ik met eventuele aanvullende maatregelen kom.
Digitale veiligheid
Op 5 november 2025 heeft mijn ambtsvoorganger uw Kamer laten weten dat het programma Digitaal Veilig Onderwijs (van de PO-Raad, VO-raad, Kennisnet, SIVON, OCW) is verlengd tot 2030.3 Het doel van dit programma is om de digitale veiligheid van scholen in het funderend onderwijs te verhogen. Onderdeel hiervan is een verkenning naar de maatregelen die scholen hebben genomen op basis van het Normenkader Informatiebeveiliging en Privacy (IBP).4 Voor deze verkenning met de titel IBP in beeld zijn de gegevens gebruikt uit zelfevaluaties van 485 schoolbesturen.
De resultaten laten zien dat de sector zich grotendeels bevindt in de beginfase van volwassenheid (niveau 1–2).
De PO-Raad, VO-raad, Kennisnet, SIVON en OCW hebben afgesproken dat schoolbesturen in 2030 voldoen aan de maatregelen uit het normenkader. Het schoolbestuur hanteert dan gedocumenteerde procedures en richtlijnen om verstoringen, ongeoorloofde toegang en privacyschendingen te voorkomen en kan dit ook aantonen.
Deze verkenning laat zien dat er nog flinke stappen te zetten zijn. Met de toenemende digitalisering van het onderwijs nemen immers ook de dreigingen en privacyrisico’s toe. Het is belangrijk dat schoolbesturen weten hoe het gesteld is met de digitale veiligheid, op basis daarvan een plan van aanpak maken en passende maatregelen nemen om te zorgen dat zij in 2030 voldoen aan volwassenheidsniveau 3 van het normenkader. Het programma Digitaal Veilig Onderwijs biedt een uitgebreid ondersteuningsaanbod aan, inclusief een groeipad hoe scholen stap voor stap toe kunnen werken naar dit volwassenheidsniveau 3.
Zo werken we samen met scholen en leraren aan de randvoorwaarden van kwalitatief goed en veilig onderwijs voor alle leerlingen.
Hoogachtend,
de staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie,
Judith Zs.C.M. Tielen
Kamerstukken II, 2023-2024, 36 560 VIII nr. 24↩︎
Kamerstukken II, 2025-2026, 32 034 nr. 72↩︎
Kamerstukken II, 2025-2026, 29 240 nr. 177↩︎
Het normenkader bestaat uit 69 normen voor informatiebeveiliging en 25 normen voor privacy. Per norm zijn er vijf volwassenheidsniveaus beschreven waarbij niveau 3 het streefniveau is. Op dat niveau zijn maatregelen gedocumenteerd en worden ze consistent toegepast. Daarmee wordt kans en impact van incidenten aanzienlijk verminderd.↩︎