Klopt het dat de budgettaire verhoging van € 181 miljoen voor het
Landelijk Verbeterprogramma Regionale Rijkskeringen uitsluitend is
bestemd voor keringen in Europees Nederland? Welke reserveringen staan
hier in de begroting tegenover om de natuurlijke en fysieke
kustverdediging (zoals koraal en mangrove) die op Bonaire onder enorme
druk staan, van een vergelijkbaar beschermingsniveau te
voorzien?
Ja. De budgettaire verhoging van € 181 miljoen voor het
Landelijk Verbeterprogramma Regionale Rijkskeringen voor de versterking
en toetsing van regionale Rijkskeringen, ook wel Rijkskanaaldijken
genoemd, inclusief de daarvoor benodigde voorbereidende werkzaamheden is
bestemd voor Europees Nederland.
Het beheersen van het risico van overstromingen op Bonaire vraagt
om een andere invulling dan in Europees Nederland, vanwege verschillen
in de dreiging en de gevolgen van overstromingen. Dit vraagt om een
samenhangende aanpak van ruimtelijke inrichting, tijdige waarschuwing en
crisisbeheersing en, waar passend, fysieke en natuurlijke
kustbescherming.
Het kabinet gaat daarbij uiteraard uit van een beschermingsniveau
dat, rekening houdend met de lokale omstandigheden, vergelijkbaar is met
dat van Europees Nederland.
|
Als het Grevelingenmeer momenteel niet wordt onderzocht als
mogelijk zoetwaterbekken (na eventuele transitie), hoe kan men in
Zeeland op termijn dan de ‘zoete regenton’ van het Volkerak-Zoommeer
benutten? Indien niet, welke aanvullende zoetwatervoorzieningen ziet de
regering dan voor Zeeland voor ogen anders dan
zelfvoorzienendheid?
Door de stijgende zeespiegel en afnemende rivierafvoeren neemt de
verziltingsdruk in het kustgebied steeds meer toe. Onder andere hierom
wordt op dit moment onderzocht hoe de robuustheid van het
Volkerak-Zoommeer (VZM) kan worden verbeterd en dit meer als
zoetwaterbuffer optimaal kan worden ingezet. Daarbij blijft ook de
huidige blauwalgproblematiek een aandachtspunt. De regionale
waterbeheerders die afwateren op het VZM hebben hiervoor de opgave om de
nutriëntenlast te verminderen. Rijk en regio hebben in het
Langetermijnperspectief VZM afgesproken hierbij samen op te
trekken.
Periodes van droogte zullen waarschijnlijk steeds vaker en langer
optreden, waardoor in het VZM en het aanvoerende hoofdwatersysteem in
toenemende mate onvoldoende water beschikbaar zal zijn om te
verdelen. Zeeland kan zich duurzamer voorbereiden op de klimaatopgave
door water beter vast te houden en hergebruik te stimuleren, door
sectoren te ondersteunen bij de overstap naar een minder
zoetwaterafhankelijke bedrijfsvoering, en door in de ruimtelijke
planvorming beter rekening te houden met lokale risico’s op
waterschaarste en verzilting voor de verschillende land- en
watergebruikers. Het Rijk wil de provincie hierbij ondersteunen en start
daarom met onderzoek naar concrete handelingsperspectieven voor
verziltende gebieden.
|
Hoe groot is de resterende financiële instandhoudingsopgave voor
het hoofdwatersysteem tot en met 2040, na verwerking van de aanvullende
middelen, uitgesplitst naar exploitatie, onderhoud en
vernieuwing?
De totale instandhoudingsopgave voor het hoofdwatersysteem is
groter dan hetgeen met het huidige budget en de aanvullende middelen
financieel kan worden gedekt uit het Deltafonds. Dit geldt ook voor de
netwerken in het Mobiliteitsfonds. Om die reden is door de minister en
staatssecretaris in afstemming met de Tweede Kamer een afweegkader
opgesteld over de volle breedte van het Deltafonds en
Mobiliteitsfonds.
De resultaten van deze afweging, waarbij de middelen binnen de
fondsen zijn geherprioriteerd, zijn op 16 oktober gedeeld met de Kamer.
Daarbij is inzichtelijk gemaakt wat de beoogde aanvullende middelen zijn
voor de instandhoudingsopgave, ook op het hoofdwatersysteem.
Op dit moment wordt de totale instandhoudingsbehoefte van de drie
netwerken van Rijkswaterstaat, waaronder het hoofdwatersysteem, extern
gevalideerd.
De resultaten van de validatie worden in het voorjaar van 2027
met de Kamer gedeeld. Onderdeel hiervan is ook het in beeld brengen van
de resterende financiële instandhoudingsopgave per netwerk.
|
Wat is de actuele stand van de herstelwerkzaamheden aan de
Hartelkering en de Maeslantkering, welke kosten zijn hiermee gemoeid en
wanneer kan voor beide keringen aantoonbaar worden vastgesteld dat zij
aan de wettelijke normen voldoen?
Zoals in de Staat van de Infrastructuur RWS 2025 is gemeld, gold
op het peilmoment in 2025 dat van de 6 stormvloedkeringen de
Hartelkering niet voldeed aan de faalkans en dat bij de Maeslantkering
niet aantoonbaar kon worden gemaakt of deze voldeed.
Bij de Hartelkering was sprake van een fout in het
besturingssysteem van de Hartelsluis. Er waren beheersmaatregelen
getroffen: de Hartelsluis stond permanent in stormvloedkerende stand. De
kosten hiervoor waren gering. Het probleem lijkt na onderhoud opgelost,
maar mocht het zich opnieuw voordoen dan wordt de beheersmaatregel
opnieuw ingezet. Met de beheersmaatregel voldoet de kering in een
dergelijke situatie weer aan de faalkansnorm.
Bij de Maeslantkering zijn de technische problemen die zich
voordeden in de zomer van 2026 verholpen met regulier onderhoud. De
kosten voor het regulier onderhoud waren voorzien in de programmering.
Door de proefsluiting van 12 september jl. is bevestigd dat de
Maeslantkering functioneert. Of de kering voldoet aan de wettelijke
faalkanseis moet op basis van het actueel prestatiebeeld worden
bepaald.
De resultaten van de meest recente peildatum 1 oktober moeten
worden omgezet naar een actueel prestatiebeeld van de
stormvloedkeringen, dit vraagt nog enige tijd. Op basis hiervan kan een
nieuw inzicht worden gegeven of deze voldoen aan de wettelijke
faalkanseisen.
|
Kan de risicoreservering van circa € 614 miljoen worden
uitgesplitst naar project en risico, met per reservering de financiële
onderbouwing en het moment waarop wordt beoordeeld of deze nog
noodzakelijk is?
De risicoreserveringen van circa € 614 miljoen worden aangehouden
binnen de investeringsruimte voor met name het opvangen van tegenvallers
in projecten. Anders dan bij de beleidsreserveringen, wordt geen verdere
uitsplitsing van de risicoreserveringen gemaakt omdat deze
marktgevoelige informatie bevatten. Als marktpartijen vooraf zouden
weten hoeveel risicobudget er per project is gereserveerd, kan dit de
onderhandelingspositie van het Rijk schaden.
|
Klopt het dat de 50/50-verdeling tussen Rijk en waterschappen een
reservering van € 1 miljard bij het Rijk betreft, terwijl de
waterschappen dit geld reeds begroot hebben? Is er sprake van een tekort
van € 250 miljoen aan de zijde van het Rijk? Zo ja, wanneer wordt dat
aangevuld? En komen er projecten tot stilstand, doordat gelden
gereserveerd en nog niet beschikbaar zijn? Zal er sprake zijn van
vertraging ten opzichte van dijkversterkingsplanningen? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, waarom gebeurt dit?
Het rijk heeft in de begroting Deltafonds inderdaad € 1 miljard
als reservering opgenomen (TK 2025–2026, 36 800 J, nr. 2). Het voornemen
is om het resterende deel van € 250 miljoen toe te voegen bij
Voorjaarsnota 2027; dit is de uitkomst van de herprioritering (TK
2026-2027, 37020-A, nr. 14). |
Wanneer komt het miljard dat als beleidsreservering is opgenomen
voor Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) beschikbaar? Is er risico op
vertraging en/of pauzering van (uitvoering van) plannen?
Dit wordt onderdeel van de Voorjaarsnota 2027.
|
Aan welke concrete voorwaarden moet de herijking van het HWBP
voldoen om de beleidsreservering van 1 miljard beschikbaar te stellen?
Wanneer wordt beoordeeld of aan deze voorwaarden is voldaan?
Zie het antwoord op vraag 7.
|
Is het volgend begrotingsmoment dat wordt benoemd in het antwoord
op feitelijke vraag 80 met betrekking tot de ontwerpbegroting van IenW
(hoofdstuk XII) dat ziet op het HWBP en dus ook de begroting voor het
Deltafonds, de Begroting 2028 die in het kalenderjaar 2027 wordt
voorbereid en vastgesteld of wordt gedoeld op de Voorjaarsnota 2027?
Indien het eerste, waarom niet eerder?
Hiermee wordt de Voorjaarsnota 2027 bedoeld.
|
Welke middelen zijn – met oog op de aflopende budgetten van
waterkwaliteit/KRW richting 2031 – beschikbaar voor de continuering van
de KRW-uitvoering en wanneer wordt hierover besloten?
De continuering van de KRW-uitvoering is onderdeel van de
Stroomgebiedbeheerplannen 2028-2033 die op dit moment in voorbereiding
zijn. De hiervoor benodigde middelen zijn betrokken bij de prioritering
binnen het Mobiliteitsfonds en Deltafonds. Over de uitkomsten hiervan is
de Tweede Kamer geïnformeerd per brief van vrijdag 16 oktober 2026 (TK
2026-2027, 37020-A, nr. 14). De brief bevat het beleidsvoornemen om
€ 250 miljoen uit te trekken voor Vervolg KRW/Stroomgebiedbeheerplannen
2028-2033. De definitieve verdeling van de budgetten binnen de
herprioritering wordt bekend bij voorjaarsnota 2027. Later dit najaar
volgt de bespreking in de Kamer en het BO MIRT.
|