Antwoord op vragen van de leden Markuszower en Wilders over het NGO-Monitor rapport ‘Puppet Regime: Hamas' Coercive Grip on Aid and NGO Operations in Gaza’
Antwoord schriftelijke vragen
Nummer: 2026D04675, datum: 2026-01-30, bijgewerkt: 2026-02-01 15:18, versie: 2 (versie 1)
Directe link naar document (.docx), link naar pagina op de Tweede Kamer site.
Gerelateerde personen:- Eerste ondertekenaar: A. de Vries, staatssecretaris van Buitenlandse Zaken (Ooit VVD kamerlid)
Onderdeel van zaak 2025Z21617:
- Gericht aan: A. de Vries, staatssecretaris van Buitenlandse Zaken
- Indiener: G. Markuszower, Tweede Kamerlid
- Medeindiener: G. Wilders, Tweede Kamerlid
- Voortouwcommissie: TK
Preview document (🔗 origineel)
AH 992
2025Z21617
Antwoord van staatssecretaris Aukje de Vries (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 30 januari 2026)
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025-2026, nr. 803
Vraag 1
Bent u op de hoogte van het NGO Monitor-rapport (hierna: rapport)1, waaruit blijkt dat de internationaal en nationaal geïndiceerde Palestijns-Islamitische terreurgroep Hamas vóór 7 oktober een uitgebreid systeem heeft opgebouwd om humanitaire organisaties te controleren, te infiltreren en te manipuleren, inhoudende dat vertrouwelingen bij met EU-geld gefinancierde ngo’s in Gaza op sleutelposities (bijvoorbeeld bestuursvoorzitter, directeur, onderdirecteur, etc.) werden gestationeerd?2
Antwoord
Ik ben bekend met het rapport.
Vraag 2
Hoeveel geld heeft Nederland vanaf 2015 via de BHO-begroting of via ODA-gelden op andere begrotingen overgemaakt naar de in het rapport bij naam genoemde organisaties? Graag een gedetailleerde specificatie, uitgesplitst naar jaar en organisatie.
Antwoord
Zowel de resultaten als de bedragen per gesteunde organisatie zijn te vinden in het webportaal nlontwikkelingshulp.nl. Het webportaal voor ontwikkelingshulp is zo transparant mogelijk over Nederlandse ontwikkelingsprojecten en bevat ook verantwoordingsinformatie van onze partners. Besluiten om organisaties te financieren worden altijd zorgvuldig genomen (bijvoorbeeld via zogeheten Organizational Risk and Integrity Assessments).
Van de organisaties die worden genoemd in het rapport zijn er vanuit de gehele BZ- en BHO-begrotingen alleen directe ODA-contracten geweest in de genoemde periode met International Medical Corps, Norwegian Refugee Council, Handicap International, Mercy Corps en Oxfam. De activiteiten met deze organisaties kwamen ten goede aan meerdere landen, waaronder Afghanistan, Irak, Jordanië, Kenia, Laos, Libanon, Nigeria, de Palestijnse Gebieden, Senegal en Syrië.
| Handicap International | International Medical Corps | Mercy Corps | Norwegian Refugee Council | Oxfam | |
|---|---|---|---|---|---|
| 2015 | 423.434 | ||||
| 2016 | 1.757.500 | 2.729.391 | 25.066.678 | ||
| 2017 | 489.877 | 504.000 | 4.106.468 | 16.447.989 | |
| 2018 | 88.434 | 900.000 | 488.400 | 2.856.647 | 15.568.000 |
| 2019 | 461.011 | 620.500 | 2.310.261 | 13.946.333 | |
| 2020 | 912.931 | 63.989 | 458.350 | 2.133.993 | 25.546.144 |
| 2021 | 6.191.607 | 733.562 | 445.312 | 6.117.483 | |
| 2022 | 2.970.395 | 202.819 | 274.546 | 164.666 | 34.692.391 |
| 2023 | 2.676.117 | 39.621 | 831.250 | 26.542.085 | |
| 2024 | 763.425 | 489.967 | 421.788 | 24.854.128 | |
| Totaal | 16.273.720 | 2.401.002 | 3.667.013 | 15.168.526 | 118.772.231 |
Vraag 3
Hoeveel geld heeft Nederland vanaf 2015 via de BHO-begroting of via ODA-gelden op andere begrotingen overgemaakt naar de Palestijns-Arabische bevolking, de Palestijnse Gebieden, de Palestijnse autoriteit, de Westoever en/of Gaza en NGO’s actief in de Palestijnse Gebieden? Graag een gedetailleerde specificatie, uitgesplitst naar jaar en organisatie.
Antwoord
Vanaf 2015 tot en met 2025 is er van de BZ- en BHO-begrotingen in totaal 348 miljoen euro in ODA-gelden direct ten goede gekomen aan activiteiten voor de Palestijnse Gebieden.
| 2015 | 20.299.408 |
|---|---|
| 2016 | 20.607.310 |
| 2017 | 23.185.882 |
| 2018 | 20.956.949 |
| 2019 | 24.935.692 |
| 2020 | 22.568.401 |
| 2021 | 29.348.275 |
| 2022 | 23.724.577 |
| 2023 | 21.634.549 |
| 2024 | 53.861.486 |
| 2025 | 63.381.514 |
| Totaal | 348.244.344 |
Vraag 4
Hoeveel geld heeft Nederland, na wijziging van de begrotingsstaat samenhangende met de najaarsnota, in totaal begroot aan uitgaven en verplichtingen, zowel voor wat betreft de BHO-begroting alsmede de ODA-gelden op andere begrotingen, voor de Palestijns-Arabische bevolking, de Palestijnse gebieden, de Palestijnse autoriteit, de Westoever en/of Gaza? Graag een totaal, gespecificeerd en gedetailleerd overzicht.
Antwoord
In de onderstaande tabel staan de begrote bedragen voor uitgaven via de Nederlandse vertegenwoordiging in Ramallah (gedelegeerde middelen). Afgezien van de voorgenomen bijdrage van 16 miljoen euro aan het humanitaire landenfonds van de VN voor de Palestijnse gebieden in 20263 programmeert het ministerie centrale middelen per thema, niet per land.
| 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | |
|---|---|---|---|---|
| Handel en economie | 4.000.000 | 4.000.000 | 0 | 0 |
| Water | 15.000.000 | 15.000.000 | 15.000.000 | 15.000.000 |
| Veiligheid en stabiliteit | 5.400.000 | 5.000.000 | 150.000 | 0 |
| Totaal | 24.400.000 | 24.000.000 | 15.150.000 | 15.000.000 |
Vraag 5
Wat is het Nederlandse aandeel, via de BHO-begroting of via ODA-gelden op andere begrotingen, in deze mede door de EU-gefinancierde en door Hamas geïnfiltreerde NGO’s?
Vraag 6
In hoeverre zijn er signalen bij u bekend dat de betrokken NGO’s op de hoogte waren van het feit dat zij werden gecontroleerd en/of geïnfiltreerd dan wel op andere wijze dienstig waren aan de terreuractiviteiten van Hamas?
Antwoord vraag 5 en 6
Het kabinet onderstreept nogmaals altijd zeer serieus om te gaan met signalen over misbruik van ontwikkelingshulpgelden of aantijgingen die wijzen op banden tussen hulporganisaties en terroristische organisaties, zo ook rapporten van NGO Monitor. Er is geen informatie voorhanden die de aantijgingen van NGO Monitor steunt. Direct na 7 oktober 2023 heeft er een doorlichting van de Nederlandse en EU-ontwikkelingshulp voor de Palestijnse Gebieden plaatsgevonden. Hieruit is gebleken dat de due diligence-processen die ervoor waken dat geld niet (in)direct ten goede komt van terroristische organisaties, op orde zijn. Ook zijn er geen signalen naar voren gekomen dat Nederlands of Europees geld terecht is gekomen bij onbedoelde bestemmingen. Verder wijst het kabinet ook op bestaande kritiek op de handelswijze van NGO Monitor, zoals benoemd in de beantwoording van eerdere Kamervragen over NGO Monitor.4 Ook wijs ik u op de kabinetsreactie op andere rapporten van NGO monitor5,6.
Vraag 7
Bent u bereid om een strafrechtelijke onderzoek naar de betrokken NGO’s te entameren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Zie het antwoord op vraag 6. Het is daarnaast aan het Openbaar Ministerie om te bepalen of een strafrechtelijk onderzoek wordt gestart en vervolgens of, op basis van dit onderzoek, overgegaan wordt tot strafrechtelijke vervolging. Het is niet aan het kabinet om daar in te treden.
Vraag 8
Bent u bereid om de betrokken NGO’s, nu zij in Gaza dusdanig onder controle blijken te staan van Hamas, als terroristische organisatie aan te merken en op grond van artikel 2:20 Burgerlijk Wetboek te verbieden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Zie antwoord op vraag 6. Het is aan het Openbaar Ministerie de (civielrechtelijke) bevoegdheid toe om op grond van artikel 2:20 Burgerlijk Wetboek (BW) aan de rechter een verzoek tot verbodenverklaring van een rechtspersoon, waarvan de werkzaamheid of het doel in strijd is met de openbare orde, te doen. Strijdig met de openbare orde is in ieder geval een doel dat, of werkzaamheid die leidt (of klaarblijkelijk dreigt te leiden) tot een bedreiging van de nationale veiligheid of de internationale rechtsorde of tot de ontwrichting van de democratische rechtsstaat of het openbaar gezag. Daarnaast kán als strijdig met de openbare orde worden gezien de aantasting van de menselijke waardigheid, het leiden tot geweld of het aanzetten tot haat of discriminatie. Of en wanneer een rechtspersoon voor een verbodenverklaring op grond van artikel 2:20 BW in aanmerking komt, is derhalve aan het Openbaar Ministerie en uiteindelijk aan de rechter om te bepalen.
Het Openbaar Ministerie heeft eveneens de bevoegdheid om strafrechtelijk op te treden tegen organisaties die strafbare feiten plegen of bevorderen. Voor een strafrechtelijk onderzoek is een verdenking vereist; er dient een redelijk vermoeden te bestaan dat de organisatie en/of haar leden zich schuldig maken aan een of meerdere strafbare feiten. Het is aan het Openbaar Ministerie om te bepalen of in een concreet geval sprake is van een verdenking van een strafbaar feit en of er in een bepaald geval strafrechtelijke vervolging dient te worden ingesteld. Het uiteindelijke oordeel, ook over de vraag of er in strafrechtelijke zin sprake is van een terroristische organisatie, is aan de (straf)rechter.
De minister van Buitenlandse Zaken kan bij voldoende aanwijzingen van betrokkenheid bij terroristische activiteiten, in overeenstemming met de minister van Financiën en de minister van Justitie en Veiligheid, een persoon of organisatie op de nationale sanctielijst terrorisme plaatsen. Voldoende aanwijzingen zijn onder meer de instelling van een onderzoek of vervolging door een bevoegde instantie wegens een terroristische activiteit of poging daartoe, een veroordeling door de rechter voor voornoemde feiten of een ambtsbericht van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst dat geloofwaardige indicaties bevat van betrokkenheid van een persoon of organisatie bij een terroristische activiteit of poging daartoe.
Het plaatsen van personen of organisaties op de nationale sanctielijst terrorisme is een vergaande en ingrijpende maatregel die een zorgvuldig proces vereist. Alleen wanneer wordt voldaan aan de juridische vereisten voor een dergelijke plaatsing, zal een persoon of organisatie op de nationale sanctielijst terrorisme worden geplaatst.
Vraag 9
Welke maatregelen heeft dit kabinet inmiddels genomen om te voorkomen dat met Nederlands belastinggeld een terreurorganisatie als Hamas via de EU wordt
gesteund? Welke maatregelen heeft dit kabinet genomen om er voor zorg te dragen dat de EU hiermee stopt?
Antwoord
Direct na 7 oktober 2023 heeft er een doorlichting van de Nederlandse en EU-ontwikkelingshulp voor de Palestijnse Gebieden plaatsgevonden. Hieruit is gebleken dat de due diligence-processen die ervoor waken dat geld niet (in)direct ten goede komt aan terroristische organisaties, op orde zijn. Ook zijn er geen signalen naar voren gekomen dat Nederlands of Europees geld terecht is gekomen bij onbedoelde bestemmingen. Zie ook het antwoord op vraag 5 en 6.
Vraag 10
Is dit kabinet voornemens om de aan de betrokken NGO’s overgemaakte gelden terug te vorderen en deze organisaties uit te sluiten voor toekomstige subsidies? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Zie het antwoord op vraag 5 en 6.
NGO Monitor, december 2025, "Puppet Regime: Hamas' Coercive Grip on Aid and NGO Operations in Gaza" (https://ngo-monitor.org/pdf/NGOM_Guarantors2025.pdf)↩︎
Reformatorisch Dagblad, 5 december 2025, "Hamas stuurt met EU-geld gefinancierde ngo’s in Gaza aan" (https://www.rd.nl/artikel/1130522-hamas-stuurt-met-eu-geld-gefinancierde-ngos-in-gaza-aan), Euractiv, 3 december 2025, "EXCLUSIVE: Documents reveal Hamas interference with EU-funded NGOs in Gaza" (https://www.euractiv.com/news/exclusive-documents-reveal-hamas-interference-with-eu-funded-ngos-in-gaza/), Pittsburg Jewish Chronicle, 4 december 2025, "Declassified files expose Hamas’ grip on NGOs in Gaza" (https://jewishchronicle.timesofisrael.com/declassified-files-expose-hamas-grip-on-ngos-in-gaza/), Brussels Signal, 5 december 2025, "MEPs demand urgent investigation into EU-funded NGOs ‘infiltrated by Hamas’" (https://brusselssignal.eu/2025/12/15-meps-demand-urgent-investigation-into-eu-funded-ngos-infiltrated-by-hamas/)↩︎
Kamerstuk 36 180 nr. 189↩︎
Beantwoording 2019Z26067↩︎
Kamerstuk 23 432, nr. 559↩︎
Kamerstuk 36 180, nr. 189↩︎