57e vergadering, dinsdag 31 maart 2026

De voorzitter:

Ik open de vergadering van dinsdag 31 maart 2026.

De voorzitter:

Aan de orde is het mondelinge vragenuur. Ik heet de minister van Buitenlandse Zaken van harte welkom in vak K. Ik geef het woord aan mevrouw Piri van de fractie van GroenLinks-Partij van de Arbeid. Het is weinigen ontgaan dat er een verzoek is binnengekomen voor het wijzigen van de naam. Dat vraagt een zorgvuldige behandeling vanuit het Presidium en in ieder geval tot die tijd zal ik de naam GroenLinks-Partij van de Arbeid hanteren. Het woord is aan mevrouw Piri.

Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):

Dank u wel, voorzitter. Vorige week dinsdag vuurde Rusland 948 drones en tientallen raketten af op Oekraïense dorpen en steden. In Lviv werd een zestiende-eeuws klooster geraakt, in de regio Ivano-Frankivsk een kraamkliniek, en in de regio Poltava woningen en een hotel. Het resultaat is opnieuw vele burgerdoden en -gewonden. Er zijn kinderen verminkt en getraumatiseerd voor de rest van hun leven. De Oekraïense krijgsmacht is innovatief, maar tegen zo'n barrage van terreur heeft die niet de middelen om al zijn burgers te beschermen. Dat maakt het des te pijnlijker dat het Pentagon zou overwegen om wapens die betaald zijn met Europees belastinggeld en die bestemd zijn voor Oekraïne naar het Midden-Oosten te sturen. Hoe kijkt de minister hiernaar?

Minister Berendsen:

Voorzitter. Dank, mevrouw Piri, voor het stellen van de vraag. De zorgen die u heeft over de aanvallen op Oekraïne deel ik volledig. Ik kom zojuist van de Lviv-conferentie, die georganiseerd is in Breda. Mijn collega, de vicepremier van Oekraïne, meneer Kachka, was daar ook. We hebben dit daar ook besproken en die zorgen deel ik volledig. De berichtgeving is dat de VS zouden overwegen om wapens die via het PURL-initiatief, waar Nederland onderdeel van is, voor Oekraïne bestemd zijn, naar het Midden-Oosten te sturen. De NAVO staat, als coördinator van militaire steun aan Oekraïne, in nauw contact met de Verenigde Staten. De NAVO geeft aan dat alles waarvoor NAVO-lidstaten en -partners betaald hebben via PURL ofwel al is geleverd ofwel naar Oekraïne blijft stromen. Dat is wat ons betreft ook de enige mogelijke route.

Minister Berendsen:

Dat geeft zorgen. In algemene zin geeft het natuurlijk zorgen dat de aandacht van de VS zich zou verplaatsen naar Iran, terwijl het grootste veiligheidsrisico dat dit kabinet ziet voor Nederland en voor Europa aan onze oostflank is. Dat is namelijk de Russische dreiging en de voortdurende invasie van Rusland in Oekraïne. Tegelijkertijd hebben wij gewoon een garantie voor de investeringen die we hebben gedaan via het PURL-initiatief, ook met partners, in wapens die bedoeld zijn voor Oekraïne. Wij hebben de garantie van de NAVO en van de VS dat die spullen gewoon naar Oekraïne blijven gaan. Natuurlijk hebben we wel zorgen over wat het betekent voor eventueel ander materieel dat niet onder dit initiatief valt. Uiteindelijk zie ik dit ook, nogmaals, als een nieuwe motivatie, voor zover we die niet al voldoende hadden, voor Nederland en Europa om ook fors meer te investeren in de eigen defensiecapaciteiten, zodat we zelf meer kunnen doen en onze afhankelijkheid op het gebied van veiligheid kunnen verminderen.

Minister Berendsen:

Die garantie geven de VS aan de NAVO, en de NAVO coördineert onze militaire steun aan Oekraïne. Die garantie hebben we dus van de VS. Tegelijkertijd deel ik de zorgen. Als de VS hun aandacht verplaatsen, betekent dat uiteindelijk ook iets voor Oekraïne in de toekomst. Die zorg hebben wij en die zorg heeft Oekraïne. Dat betekent dat we er alles aan doen om de aandacht van de VS ook aan de oostflank van Europa te houden. Dat doen we samen met onze bondgenoten. We blijven tegelijkertijd investeren in onze eigen defensiecapaciteit en defensie-industrie — dat zullen we versneld moeten doen — inderdaad zonder dat we deze snelheid überhaupt kunnen bijbenen. Het is dus wel een onderdeel van de oplossing. Dat betekent dat onze aandacht daar continu op gericht zal blijven.

Minister Berendsen:

Het grootste deel van in ieder geval het pakket waar Nederland aan heeft bijgedragen, dus de 750 miljoen die wij verdeeld over drie pakketten hebben gebruikt, is geleverd. Er is natuurlijk geen openbare informatie over het type materieel, hoe ver het is, waar het is en of het al geleverd is, maar daarvan hebben wij simpelweg de garantie dat dat gewoon naar Oekraïne blijft vloeien. Ik maak me wel zorgen over het volgende. Ik sta hier niet te verkondigen dat er geen zorgen zijn, want we zien bijvoorbeeld dat bepaalde leveringstijden langer worden omdat de heavy airlifting capacity van de Verenigde Staten, oftewel de vliegtuigen waarmee het materieel vervoerd zou moeten worden naar Oekraïne, nu volledig wordt ingezet in Iran. De leveringen voor Oekraïne gaan nu via zee en via land. Dat betekent dat die leveringen langer duren dan wanneer vliegtuigen zouden kunnen worden ingezet. Dus die zorgen zijn er wel degelijk. Wij doen er alles aan om onze verantwoordelijkheid te nemen om ook in de toekomst onze eigen veiligheid te kunnen waarborgen.

Minister Berendsen:

Ik ben niet bekend met dit verzoek. Ik weet dat wij dat verzoek in ieder geval niet hebben gekregen en als we dat verzoek van de VS zouden krijgen, dan is ons antwoord volstrekt helder. Het grootste veiligheidsrisico dat wij zien, speelt namelijk aan de oostflank. Dat betekent dat onze inzet daar gepleegd wordt. Ik doel dan op steun aan Oekraïne.

Minister Berendsen:

Daartoe heeft het kabinet allerlei ambities, maar worden we ook gestimuleerd door de Kamer met moties op dat gebied. Ik denk dat Nederland inderdaad een actieve rol moet spelen, samen met de Europese partners, als het gaat om de defensie-industrieën hier. Luchtafweerinstallaties van Europese makelij zijn ontzettend belangrijk. Tegelijkertijd moeten we investeren in onze defensie-industrie, ook in Europees verband. Zoals ik al meldde kwam ik zojuist van de Lviv-conferentie in Breda. Daar is gisteravond ook een grote top geweest van allerlei bedrijven die ook actief zijn in de defensie-industrie, om Oekraïense bedrijven te koppelen aan Nederlandse bedrijven, zodat we ook daar versnelling kunnen bereiken. Dus wat mij betreft moeten we inzetten op de Europese kopgroep, op Europese initiatieven op het gebied van veiligheid en defensie-industrie, ook bilateraal, en moeten we het bedrijfsleven stimuleren om hier stappen op te zetten.

Minister Berendsen:

Deze discussie is inderdaad de afgelopen week gevoerd met vele collega's, waaronder ook de minister-president, hier op deze plek. Dit kabinet blijft fors investeren in Oekraïne en blijft fors investeren in militaire steun. Dat blijft het doen. Nederland zit in de top vijf van landen die bijdragen aan de steun voor Oekraïne. Dat betekent dat we ook bilateraal inzet plegen op allerlei andere landen waarvan we ook echt vinden dat zij meer moeten doen. Maar dat ontslaat ons niet van de verantwoordelijkheid om te blijven doen wat we doen.

Minister Berendsen:

Er zijn door de VS meerdere pakketten samengesteld die geleverd worden aan Oekraïne en die ook te maken hebben met de behoeften van Oekraïne. De bekende pakketten bevatten inderdaad wat Oekraïne nodig heeft. Tegelijkertijd hebben we natuurlijk wel zorgen over toekomstige pakketten die eventueel samengesteld gaan worden. Wordt daarbij inderdaad tegemoetgekomen aan de precieze noden die Oekraïne heeft? Wat ons betreft is dat essentieel. Wat wij kunnen doen, zullen we blijven doen om dat ook voor elkaar te krijgen.

Minister Berendsen:

Deze discussie hebben we al meerdere keren in deze Kamer gevoerd. Het standpunt van het kabinet is dat wij begrip hebben voor het feit dat de VS en Israël zich genoodzaakt voelden om aanvallen uit te voeren op het moorddadige Iraanse regime met alle impact op de veiligheid in de directe regio en ver daarbuiten. We hebben ook meermaals gezegd dat wij op basis van het internationaal recht met de informatie die we voorhanden hebben, niet zien dat er een juridische basis is om die aanvallen uit te voeren. Dit kabinet heeft ook zorgen over waar dit gaat eindigen. Wat is het eindspel? Wat zijn de einddoelen? Hoe gaan we komen tot een situatie in Iran en in de regio die weer stabiel is en een situatie die in de eerste plaats de-escalerend zou werken? Daar zien we op dit moment nog te weinig tekenen van.

Minister Berendsen:

Wij handelen in het belang van Nederland. Wij bekijken waar onze belangen zitten. Als ik hier een knop zou hebben om ieder conflict ter wereld meteen te beëindigen, dan zou ik die hier samen met de heer Van Baarle indrukken. Dat is echter niet de situatie. Wij proberen verantwoordelijkheid te nemen in samenwerking met onze partners. Ons grootste veiligheidsrisico zit aan de oostflank. Daar zetten we vol in op steun voor Oekraïne. In samenwerking met internationale partners bekijken we ook op welke manier we kunnen bijdragen aan de bescherming van onze bondgenoten in de regio. Dat hebben we gedaan met ons fregat. Ook bekijken we in een internationale coalitie op welke stappen in het conflict het mogelijk is om bij te dragen aan een stabiele situatie, bijvoorbeeld bij vrije doortocht door de Straat van Hormuz.

Minister Berendsen:

Ik ben inderdaad met de heer Dassen van mening dat we de Europese defensie-industrie moeten versterken en moeten bekijken hoe we zo veel mogelijk daarin kunnen investeren. Als we kijken naar de directe noden van Oekraïne, is het kabinet tegelijkertijd van mening dat een aantal zaken te leveren zijn die Europa en andere partners op dit moment niet kunnen leveren. Voor de directe veiligheid van Oekraïne is het wel belangrijk dat de systemen die uit de VS komen en waar we op dit moment geen substituut, geen vervanging, voor hebben, wel vanuit de Verenigde Staten blijven komen.

Minister Berendsen:

Dat is er, zoals ik net al zei. De Kamer toont op dat vlak ook initiatief. De eerste initiatieven voor de Europese ontwikkeling van luchtafweerinstallaties zijn er. Nederland wil volop bijdragen aan de Europese defensie-industrie in het algemeen en samen met Europese partners en eventueel in kopgroepen ook aan specifieke systemen.

Minister Berendsen:

Dit kabinet is continu aan het bekijken hoe Nederland met gelijkgestemde landen voortgang kan krijgen op allerlei gebieden, dus ook op dit soort gebieden. Wij zijn continu in gesprek met een aantal grote landen binnen Europa, met de coalition of the willing, zeker op het gebied van defensie. We bekijken op welke manier we onze bijdrage aan de Joint Expeditionary Force kunnen leveren. Dat zullen we blijven doen.

Minister Berendsen:

Mijn verwachting is in ieder geval niet dat als Nederland positie had ingenomen, dat de VS en Israël dusdanig had beïnvloed dat die landen de aanvallen op Iran niet hadden uitgevoerd. Ik heb vanaf deze plek ook al meerdere keren gemeld dat we grote zorgen hebben over de moorddadigheid van het Iraanse regime, over de ontwikkeling van hun nucleaire installaties en raketinstallaties, over het bereik van hun ballistische raketten en over de steun aan proxy's, aan Rusland en aan de lange arm van Teheran helemaal tot Nederland toe. De inzet van dit kabinet is erop gericht om samen met Europese partners te kijken hoe we onze belangen het beste kunnen verdedigen. Richting Oekraïne is dat met steun aan Oekraïne. In een internationale coalitie bekijken we hoe we onze bondgenoten ook daar in de regio kunnen beschermen.

Minister Berendsen:

Dank voor deze vraag, want dat is precies wat we doen. Zeker als het gaat om Oekraïne willen we daar ruimhartig in zijn, om ervoor te zorgen dat zij de spullen die ze nodig hebben zo snel mogelijk krijgen. Maar als uw Kamercommissie daar geweest is en concrete suggesties heeft voor manieren waarop we dat kunnen verbeteren, gaan we daar absoluut naar kijken.

De voorzitter:

Daarmee zijn we aanbeland bij de tweede vraag. Dat is een vraag van het lid Synhaeve van de fractie van D66. We wachten nog even op de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport. Die zie ik namelijk nog niet in vak K. We verwachten inderdaad niet dat u er gaat staan, minister Berendsen!

Daar is de minister! Ik nodig mevrouw Synhaeve uit voor het stellen van haar vraag aan de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport.

Mevrouw Synhaeve (D66):

Dank u wel, voorzitter. Deze vragen gaan niet over een losstaand incident. Het gaat over iets veel groters, namelijk het volgende. Hoe zorgen we dat kinderen veilig zijn op de plek waar dat vanzelfsprekend zou moeten zijn: thuis? We weten dat er in elke klas een kind zit dat te maken heeft met geweld thuis. Dat zijn meer dan 120.000 kinderen per jaar. We weten al jaren dat dit het topje van de ijsberg is. Achter elke voordeur waar het niet veilig is, zit een kind dat stil is, dat niet vertelt wat er gebeurt en dat soms denkt dat het geweld normaal is.

Voorzitter. Er is werk aan de winkel. Want als het gaat om kindermishandeling bespreekbaar maken, hebben we allemaal een rol: in de klas, op de sportvereniging, op plekken waar kinderen zich veilig voelen en in deze Kamer. Het begint dus bij het bespreekbaar maken van kindermishandeling. Daarover heb ik de volgende vragen aan de minister. Hoe zorgt de minister ervoor dat kinderen doorkrijgen dat huiselijk geweld nooit normaal is? In het verlengde daarvan: hoe zorgt de minister ervoor dat het taboe op dit onderwerp doorbroken wordt, dat kinderen de ruimte voelen om hun thuissituatie te bespreken met de mensen die ze vertrouwen? Hoe zorgt de minister ervoor dat we als samenleving de signalen van een onveilige thuissituatie beter herkennen en durven te bespreken?

Minister Sterk:

Dank u wel, voorzitter. Hier staat niet alleen een minister van Jeugd, die trots is dat ook jeugd nu een specifieke minister heeft, maar ook een moeder. Moeders weten als geen ander hoe belangrijk het is dat kinderen veilig kunnen opgroeien, ongeacht de omgeving waarin ze wonen en leven. Daarom is het zo ontzettend belangrijk dat wij daar allemaal een rol in hebben, zoals Kamerlid Synhaeve stelde. Dat vond ik ook het mooie aan haar verhaal. Ik als minister moet mijn uiterste best doen om te zorgen dat kinderen een plek vinden om hun verhaal te doen, om hun twijfels over wat er thuis gebeurt, het nietpluisgevoel, uit te kunnen spreken. Maar dat geldt ook voor alle mensen eromheen. Denk aan de buurvrouw, de oom of tante, de sportleraar, de leraar in de klas, maar ook de professional zoals de huisarts die hoort dat er problemen zijn in een gezin. Iedereen moet alert zijn op signalen die kunnen wijzen op onveilige thuissituaties. Als we daar allemaal werk van maken, hebben we een enorm leger aan mensen die ingezet kunnen worden om kindermishandeling te stoppen, te voorkomen en uiteindelijk de benodigde zorg en ondersteuning te geven aan die gezinnen.

Ik ben dus heel blij dat Kamerlid Synhaeve dit nu aan de orde stelt, zodat ook de ouders die misschien zelf ook het gevoel hebben dat het niet lekker loopt, die in het verleden te maken hebben gehad met geweld in hun eigen gezin, die lijden onder spanning, weten dat er instanties zijn waar zij advies kunnen krijgen en het gesprek kunnen aangaan. Dat kan heel laagdrempelig bij de huisarts, maar ook bij instanties zoals Veilig Thuis. Er is onlangs door de Kamer een amendement aangenomen waarmee Veilig Thuis 24 uur per dag bereikbaar is via een chat. Dat zijn allemaal middelen die we kunnen inzetten om ervoor te zorgen dat geweld in gezinnen geen plek heeft. We moeten er als samenleving, en ik ook zeker als minister, alles aan doen om dat taboe te doorbreken en mensen een duidelijke plek te geven waar ze hulp kunnen krijgen.

Minister Sterk:

Het Kamerlid wijst op de middelen die er eerst waren voor onderzoek. We doen nog steeds onderzoek. In het verleden hebben we vooral onderzoek gedaan naar hoe vaak we te maken hebben met kindermishandeling. Het feit dat er kindermishandeling is, wat elke keer weer uit het onderzoek kwam, is niet genoeg. We moeten weten wat de oorzaken daarvan zijn en wat helpt. Daarom zijn we ander onderzoek gaan doen. Daarbij volgen we gezinnen waarvan we weten dat er sprake is van geweld en een onveilige situatie, die op dit moment ook hulp en ondersteuning krijgen, twee jaar lang. We gaan volgen wat die hulp en ondersteuning doet. De vraag daarbij is of we met die hulp en ondersteuning inderdaad bereiken dat de onveiligheid, de mishandelingen en het geweld in het gezin afnemen. Dat doen we zodat we dat ook op andere plekken kunnen inzetten. Dat is een van de zaken die we doen.

Daarnaast vraagt het CBS uit bij jongeren die ouder dan 16 zijn hoe zij terugkijken op hun jeugd. Een van de problemen van kindermishandeling is natuurlijk — dat bleek ook weer uit de Jeugdjournaaluitzending — dat heel veel kinderen helemaal niet weten dat het niet normaal is wat er bij hen thuis gebeurt. Als ze ouder worden, ontdekken ze vaak wel dat er dingen zijn gebeurd die niet oké zijn. Door die signalen in beeld te krijgen, krijgen we beter zicht op wat er zich afspeelt en vooral hoe we daar hulp bij kunnen bieden.

Ik gaf al aan dat we investeren in Veilig Thuis. Ik hoorde — ik wilde "de spokesperson" zeggen — de woordvoerder van Veilig Thuis ook zeggen dat zij behoefte heeft aan onderzoek. Ik wil eigenlijk ook graag met haar in gesprek over wat dat zou moeten zijn. Naar mijn idee zijn we juist al op zoek naar de hulp en de ondersteuning die werken. Dat doen we ook samen met Veilig Thuis. Ik ben wel benieuwd naar de verdieping die zij daar nog aan wil geven. Dat zou ik dus in ieder geval als toezegging willen doen.

Verder is het, zoals ik net al zei, voor onze samenleving ook van belang dat wij oog en oor houden. De Kindertelefoon is een belangrijke plek voor kinderen, die wij als ministerie ook subsidiëren. Ook is er een Week tegen Kindermishandeling. Maar een uitzending als het Jeugdjournaal helpt natuurlijk ook enorm. Het wordt door heel veel kinderen bekeken, met hun ouders. Soms wordt het op scholen nog teruggekeken. Het zijn allemaal manieren die we inzetten om kindermishandeling bespreekbaar te maken.

Minister Sterk:

Ja, dat kan ik. Ik heb natuurlijk niet zo heel veel tijd gehad om dit voor te bereiden, maar we zijn ermee bezig. We hebben in mei een commissiedebat over dit thema. Ik wil u toezeggen dat ik in dat debat wat dieper zal ingaan op wat er op dit moment mee gebeurt. Ik kan u in ieder geval wel geruststellen: we zijn ermee bezig.

Minister Sterk:

Ik zou bijna zeggen dat het Kamerlid op haar wenken wordt bediend, want wij zijn samen met mijn collega van JenV bezig om een toekomstscenario vorm te geven. Wij zien dat er op dit moment een soort estafette plaatsvindt. Gevallen worden doorgegeven, maar niemand is eigenlijk uiteindelijk de echte probleemeigenaar daarvan. Wij zijn dus de hele keten aan het bekijken. We willen vooral aan de voorkant de verantwoordelijkheid voor het oplossen van de problematiek in het hele gezin in beeld brengen, dus niet alleen bij het kind maar in het hele gezin. Die willen we daar neerleggen en daar goede expertise omheen organiseren. Er moet dus niet alleen naar het kind worden gekeken. Als er geweld in het gezin is, kan dat soms ook naar buiten komen doordat er geweld is tegen vrouwen of er verslavingsproblematieken zijn. Hiermee willen we voorkomen dat een kind uiteindelijk bij de Raad voor de Kinderbescherming terechtkomt, terwijl we dat met eerdere interventies misschien hadden kunnen voorkomen, en willen we bereiken dat er in de hele keten beter wordt samengewerkt.

Minister Sterk:

Ik deel de oprechte zorgen van mevrouw Van Meetelen. Het is ontzettend belangrijk dat wij goed in beeld hebben wat er speelt, maar vooral ook hoe we kunnen zorgen dat kinderen uiteindelijk toch in een veilige omgeving kunnen opgroeien. Daarom doen we nu dat onderzoek naar wat werkt. Daarom volgen we die gezinnen. Ieder kind dat opgroeit in een gezin waar geweld is, is er gewoon een te veel. Daar werken we heel hard aan. Dat doe ik niet alleen; dat doe ik met de gemeentes, de jeugdzorgorganisaties, maar ook met organisaties als Veilig Thuis. Daar wordt dus echt alle inzet op gepleegd.

Minister Sterk:

Het toeval wil dat ik vanmiddag met de inspecteur-generaal spreek. Het lijkt mij goed dat ik deze casus daarbij inbreng en met haar bespreek. Ik ken deze inhoud niet, maar het lijkt me goed dat ik me daarover goed laat informeren door haar.

Minister Sterk:

De effectiviteit van het beleid gaan we juist meten door het volgen van de gezinnen waarvan we weten dat er sprake is van geweld en waar hulp en ondersteuning wordt geboden. Daarbij gaan we dus heel goed volgen of het werkt wat we doen. Doen we de goede interventies? Werken we daar goed in samen? Het andere dat u stelt is natuurlijk precies het probleem: als het niet gemeld wordt en als kinderen niet vertellen wat er is, kun je het ook niet weten. Je moet dus de bereidheid vergroten om te melden, om plekken te organiseren en om er gesprekken over te kunnen voeren. Daar heb ik volgens mij net in antwoord op Kamerlid Synhaeve al het nodige over gezegd. Ik ben het daar dus zeer mee eens. Daar moeten we heel hard aan werken.

Minister Sterk:

Ik ben niet de minister van Onderwijs, dus ik zie daarin niet een directe rol voor mij weggelegd. Ik ben wel bereid om dit in ieder geval op te nemen in de gesprekken die we natuurlijk ook voeren met de andere departementen. Nogmaals, dit is niet een probleem dat alleen deze minister kan oplossen; dit vraagt iets van heel mensen. Kinderen bevinden zich namelijk in heel veel domeinen: school, werk, de sportschool en de sportvereniging. Ik zal dit meenemen in de gesprekken die ik met haar voer.

Minister Sterk:

Volgens mij hebben wij in mei een commissiedebat over deze thema's. Het lijkt mij goed dat ik in ieder geval zorg dat u daarvoor geïnformeerd bent, zodat we daar dan verder over kunnen spreken. Dat geeft mij ook de gelegenheid om me hier wat verder in te verdiepen. Ik vind namelijk dat ik daar inderdaad mijn rol in moet pakken. Ik informeer uw Kamer daarover.

De voorzitter:

Ik geef nu het woord aan mevrouw Moinat voor haar vragen namens de Groep Markuszower, eveneens aan de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport. Het woord is aan mevrouw Moinat.

Mevrouw Moinat (Groep Markuszower):

Dank, voorzitter. Vorige week stond ik hier om een debat met deze minister aan te vragen over een 13-jarig jongetje dat uit huis was geplaatst en als noodgreep zonder begeleiding op een vakantiepark werd gedumpt. Vanuit de Kamer vond men dat we geen debat hoefden te voeren over een individueel geval, dus er hoefde geen debat te komen. Dit snap ik.

Voorzitter. De inkt was nog niet droog of Zembla kwam met een onthullende uitzending. Het zou niet over één casus gaan, maar over honderden kinderen die gedumpt worden op vakantieparken. Jaren geleden is in politiek Den Haag besloten de gesloten jeugdzorginstellingen langzaamaan zorgvuldig te sluiten en af te bouwen. "Zorgvuldig" was het mantra van alles en iedereen hier. Kwetsbare jongeren moet je niet van de ene naar de andere situatie overgooien, maar moeten langdurig goed en stabiel geholpen worden. Wat blijkt? In onder andere het AD valt te lezen dat het Rijk zijn eigen gesloten voorzieningen sluit, maar nul komma nul regelt voor de gevolgen daarvan. In plaats daarvan schuift het Rijk het probleem doodleuk door naar gemeentes. Zolang Den Haag niet meer verantwoordelijk is, horen wij niets van de minister. Het is namelijk niet alleen van de laatste tijd en dus van deze minister. Wat blijkt: hulpeloze kinderen dumpen op vakantieparken omdat het systeem wederom faalt, gebeurt gewoon al jarenlang. De kosten bedragen tot wel 1,75 miljoen per kind per jaar. Ik herhaal het nog een keer: 1,75 miljoen voor één kind in één jaar. Wat levert het op? Een doodongelukkig kind op een vakantiepark, ver weg van de ouders, dat nog net zo onhandelbaar, suïcidaal en getraumatiseerd is als daarvoor, gewoonweg omdat het niet de zorg krijgt die het behoort te krijgen. Is de minister het met mij eens dat het pertinent niet kan dat we kinderen dumpen op vakantieparken omdat het systeem faalt en de overheid haar wettelijke plicht maar even aan haar laars lapt? Hoe vindt de minister zelf dat het gaat?

Minister Sterk:

Dank u wel, voorzitter. Laat ik beginnen met zeggen dat ik die zorg deel en dat ik ook erg verontwaardigd was toen ik vorige week de berichten las in de krant en hoorde over Zembla. Ik heb meteen gevraagd wat hier nou aan de hand is en hoe het kan dat juist deze jongeren, die al zo'n complexe problematiek hebben, vaak al heel veel in hun leven hebben meegemaakt waardoor zij uiteindelijk daar terecht zijn gekomen en ontzettend kwetsbaar zijn, terug te vinden zijn op zo'n vakantiepark. Dat zou toch niet moeten mogen?

Ik ga even terug naar waar u ook aan refereerde. We hebben hier in de Kamer in 2022 unaniem met elkaar afgesproken dat we de gesloten jeugdzorg afbouwen. Daar hebben we onszelf tot 2030 de tijd voor gegeven. We hebben er middelen voor vrijgemaakt om dat goed te doen. Het eerlijke antwoord is dat we al best wel een eind op weg zijn. In 2019 hadden we 1.700 plaatsingen. Sinds vorig jaar zitten we op 656 plaatsingen. Helaas is er dus nog steeds een kleine groep voor wie er op dit moment geen passende voorzieningen zijn en voor wie er geen passende zorg te vinden is. Die groep komt dus blijkbaar soms op zo'n vakantiepark terecht. Die zorg herken en voel ik ook. Ik zie ook hoe de jeugdbeschermers en de zorgprofessionals worstelen met de vraag hoe ze nou moeten omgaan met deze jongeren, die vaak niet alleen een gevaar zijn voor zichzelf, maar soms ook voor hun omgeving.

We moeten dus heel hard werken aan de passende zorg. Ook moeten we dus constateren dat dat op dit moment niet goed lukt. Ik denk dat daarover het voorbeeld gaat dat we in de krant zagen. We zien overigens ook dat er plekken zijn waar het wel goed lukt. Ik noem bijvoorbeeld Levvel, waar ik binnenkort zelf ook ga kijken. Volgens mij is het heel erg belangrijk dat we ook gaan kijken hoe we die goede voorbeelden kunnen uitvergroten en optillen, zodat andere partijen daar ook hun voordeel mee kunnen doen.

Omdat ik vorige week dezelfde verontwaardiging als mevrouw Moinat had, is er inmiddels wel wat gebeurd. Gisteren is er al overleg geweest met de inspectie en de VNG over wat we hieraan kunnen doen. Mijn collega van JenV was daar overigens ook bij. Ik ga kijken hoe we de aanpak kunnen versterken en versnellen om ervoor te zorgen dat deze jongeren, met een hele dure bekostiging, uiteindelijk niet ook nog heel eenzaam op zo'n vakantiepark terechtkomen.

Minister Sterk:

Soms moet je dat gesprek wel voeren om uiteindelijk met al die partijen de oplossing van het probleem verder te brengen. Ik ga daar dus alle inzet op plegen. Het eerlijke verhaal is ook dat dit gewoon een hele complexe groep is. We hebben best wel met dilemma's te maken. We hebben namelijk te maken met het dilemma van de autonomie van de jongeren, van de vrijheid die de jongeren graag daarbij willen hebben en van de veiligheid, die natuurlijk een rol speelt. Ook is de vraag hoe dat zich verhoudt tot vrijheidsbeperkende maatregelen. Dus het zoeken naar plekken waar deze jongeren passende zorg kunnen krijgen, is gewoon ingewikkeld. Ik kan u misschien teleurstellen, maar dat ga ik vandaag niet oplossen. Ik kan wel toezeggen dat ik dat gesprek ga intensiveren. Dat is gisteren al begonnen en dat gaat volgende week verder. Ik weet ook dat de VNG er alles aan doet om te zorgen dat wij die complexe jongeren — nou ja, ik moet niet zeggen "complexe jongeren" — dus jongeren met een complexe zorgvraag echt een plek kunnen geven waar ze in alle veiligheid zichzelf kunnen ontwikkelen. We zijn het er allemaal over eens dat dat moet gebeuren. Daar zijn we mee bezig. Ik zal zorgen dat u daar als Kamer binnenkort, als er meer over te melden is, zeker meer informatie over krijgt.

Minister Sterk:

Waarvan akte.

Minister Sterk:

Ik deel dezelfde verontwaardiging en frustratie als ik Kamerlid Ceder hoor uitspreken. Dat is ook mijn vraag. Ook ik vind het belangrijk dat wij zorgen dat deze kinderen die veilige omgeving krijgen. Ik zie dus ook dat wij op dit moment met elkaar niet in staat zijn om dat in voldoende mate te regelen. Je ziet dat gemeentes een soort noodhulpoplossing kiezen door een tijdelijke plaatsing op zo'n vakantiepark, maar dat mag nooit het antwoord zijn. We moeten er alles op inzetten met elkaar — vandaar ook dat ik zeg dat ik die gesprekken wil intensiveren — om op zoek te gaan naar een duurzame oplossing voor deze groep jongeren. Ik geef ook de winstwaarschuwing dat het een ingewikkeld vraagstuk is. Dat weet u volgens mij ook. Want als het makkelijk was, dan hadden we het hier in de Kamer al lang opgelost. We zetten alles op alles, samen met de VNG en de zorgaanbieders, om te zorgen dat dit niet zo blijft. Dit moet geen duurzame situatie worden voor deze jongeren.

Minister Sterk:

Dat zijn we op dit moment ook aan het doen. We zijn juist die beweging naar de voorkant aan het maken, waarbij we zorg en welzijn samen willen nemen. Als er dan sprake is van zorgen om een kind of problematiek thuis, willen we dat in het hele gezin bekijken en willen we kijken wat er in de omgeving van een gezin mogelijk is aan ondersteuning. Dat is juist de beweging die we aan het maken zijn, niet alleen in de jeugdzorg, maar ook in de langdurige zorg. Dat past volgens mij ook heel erg bij wat Kamerlid Ceder vraagt van het kabinet. Dus ja, volgens mij sturen wij daar allerlei brieven over naar u en volgens mij is dit een heel belangrijk onderwerp, waar we zeker mee verder moeten. Ik geloof oprecht dat dat ook een antwoord is op excessen die uiteindelijk verderop in de keten kunnen ontstaan als we niet vroegtijdig interveniëren.

Minister Sterk:

Met die Wet reikwijdte zorgen we er vooral voor dat die jongeren die het echt nodig hebben, zorg krijgen. Soms krijgen jongeren zorg terwijl er een ander probleem is in het gezin, bijvoorbeeld verslaving, schuldenproblematiek of misschien het ontbreken van een passende woning. Als je dat vroeg in beeld hebt, kun je daar tijdig iets aan doen en hulp opzetten. Zo zorg je ervoor dat de kinderen die echt zorg nodig hebben — dan heb je het dus over deze groep, maar bijvoorbeeld ook over meisjes met anorexia — een plek hebben en dat er medewerkers zijn die die passende zorg kunnen bieden aan deze groep. Dus ja, die Wet reikwijdte zal ervoor moeten zorgen dat we wat strenger selecteren en juist meer in de eerste lijn met elkaar opvangen. Zo kunnen we de jongeren die echt hulp en zorg nodig hebben ook echt helpen.

Minister Sterk:

Nogmaals, ik deel met de hele Kamer de verontwaardiging dat we er nog niet zijn. Dat is niet goed en het mag niet zo zijn dat kinderen met een-op-eenbegeleiding eenzaam op zo'n vakantiepark zitten. Volgens mij is dat nooit wat we gewild hebben toen we zeiden dat we de gesloten jeugdzorg willen gaan afbouwen. Daar zijn we mee bezig. We zien nu dat het gewoon nog steeds niet op orde is. We moeten dus ervoor zorgen dat dit soort excessen voorkomen worden. Ik denk dat het dan toch belangrijk is om — u noemde net Levvel als voorbeeld — er juist wel voor te zorgen dat er snel wordt opgeschaald. Zo zullen gemeentes zich niet meer geroepen voelen om een soort noodoplossing te creëren op zo'n vakantiepark, wat inderdaad ook nog eens een keer ongelofelijk duur is. In plaats daarvan moeten ze plekken krijgen waar deze jongeren kunnen worden opgevangen. Ik gaf net al een paar dilemma's weer waar we mee te maken hebben. Het zoeken naar een andere passende vorm van zorg voor deze jongeren is niet zo makkelijk. Zoals het in de gesloten jeugdzorg is gegaan, daarvan hebben we gezegd: dat nooit meer. Je ziet dat zorgbehandelaars daarmee worstelen. Dat is een vraag die we met elkaar hebben op te pakken: niet alleen het kabinet, niet alleen de VNG en niet alleen de zorgaanbieders, maar wij met elkaar. Daar wil ik heel hard aan werken. Dat doen we ook en daar gaan we wat mij betreft nog meer mee aan de slag.

Minister Sterk:

Daarom is het heel goed dat we de inspectie hebben, die daarop toeziet en die zal ingrijpen op het moment dat zij signalen krijgt en risicovolle situaties ziet. Ik val nu toch een beetje terug in het verhaal dat ik net ook al heb verteld. Ik zet alles op alles om dit proces te versnellen en te versterken, met alle partijen die daar een rol in hebben. Ik ben het met u eens dat kinderen niet op deze manier in vakantieparken terecht mogen komen.

Minister Sterk:

Ten eerste is dit niet mijn verantwoordelijkheid als minister, maar die van de gemeentes, die deze afspraken hebben gemaakt met deze zorgaanbieders en die deze kinderen op deze parken hebben geplaatst. Het is natuurlijk heel ernstig dat deze gemeentes dat doen omdat ze op dit moment soms geen alternatief hebben. Daarom zoek ik met de gemeentes naar hoe ze dit kunnen verbeteren, bijvoorbeeld door er meer op regionaal niveau voor te zorgen dat er expertise is om deze jongeren goed te kunnen plaatsen. Daar hebben we ook middelen voor vrijgemaakt. Wat ik kan doen, samen met de inspectie, de VNG en de jeugdzorgaanbieders, is er vanuit mijn stelselverantwoordelijkheid voor zorgen dat we dit soort problemen niet langer op deze manier hoeven op te lossen. Deze jongeren moeten passende zorg krijgen. Dat hebben we ook met elkaar afgesproken toen we in de Kamer hebben besloten om de gesloten jeugdzorg te stoppen. Ik geloof dat je "gesloten jeugdhulp" moet zeggen. We zitten in dat proces. Het gaat mij ook niet snel genoeg. We willen uiteindelijk dat er in 2030 nog maar voor enkele jongeren op zo'n manier een plek moet worden gevonden. Misschien is 400 een kleine groep, maar iedere jongere die daar zit, is er natuurlijk één te veel.

Minister Sterk:

In 2022 is het besluit gevallen om de gesloten jeugdzorg af te bouwen. Volgens mij hebben we toen ook afgesproken dat we nieuwe alternatieve vormen gingen opbouwen. Daar hebben we 176 miljoen voor vrijgemaakt. Dat geld is nog niet op. Dat proces loopt nog. Het is dus niet zo dat we iets hebben stopgezet en we hebben gezegd: zoek het maar uit. We zijn met elkaar met dat proces bezig. Ik heb net ook aangegeven dat het echt een ingewikkeld vraagstuk is, want je hebt zowel bij kinderen als bij jongeren te maken met autonomie, veiligheid en de ruimte die je hebt om vrijheidsbeperkende maatregelen te nemen. Het is voor heel veel partijen gewoon een worsteling om een passende vorm te vinden om deze jongeren op te vangen. We zitten nu in die worsteling. We zijn daarover in gesprek.

Je ziet daar ook al goede oplossingen voor, zoals Levvel — ik noemde het net al — of Elker. Zo zijn er vast nog andere voorbeelden te noemen die ik nu nog niet ken. Volgens mij is het van groot belang dat we die met elkaar gaan opschalen. Ik doe dat heel graag met de gemeenten, want zij zijn in eerste instantie verantwoordelijk voor de inkoop van deze zorg. U zegt dat er nog van alles bij komt vanuit de jeugdzorg. Volgens mij proberen we er juist in de hervorming van de jeugdzorg voor te zorgen dat we de jongeren die echt deze specialistische zorg nodig hebben, er veel meer aan de voorkant uit halen. We proberen het bij jongeren die problemen hebben die door andere factoren worden veroorzaakt, zoals door ouders of een woonplek, ook op die manier op te lossen, zodat de zorg voor de jongeren met een echte zorgvraag mogelijk gemaakt wordt.

Minister Sterk:

Dat is volgens mij wat we op dit moment ook doen. Dat geld is nog steeds niet op; volgens mij is het pas voor ongeveer de helft uitgegeven. Er zijn dus nog middelen om inderdaad juist in die kleinschalige opvangvoorzieningen te investeren.

Minister Sterk:

Ik deel echt de passie die mevrouw Westerveld hier laat zien en dat deze jongeren gewoon het allerbeste verdienen, want dit zijn jongeren die vaak uit een hele moeilijke omgeving komen en die een hele rugzak met zich meedragen vol ellende waar wij ons misschien wel nauwelijks iets bij kunnen voorstellen. Die jongeren verdienen het niet om dan in zo'n noodoplossing, op zo'n plek, terecht te komen. Wij moeten daar alles aan doen. Mevrouw Westerveld weet ook dat het moeilijk is om een vorm te vinden waarin deze jongeren weer veilig zijn voor zichzelf en hun omgeving, omdat ze zo veel hebben meegemaakt en zo'n complexe problematiek hebben. Er zijn echt ontwikkelingen waarin we zien dat het al beter past, maar dat geldt nog steeds niet voor elke jongere. Het is onze dure plicht om te zorgen dat we dat wel voor elkaar krijgen. Deze minister staat hier om daar samen met de andere partijen aan te werken, maar deze minister is ook realistisch: we hebben dat niet morgen al geregeld voor al deze jongeren. We hebben gelukkig middelen. Ik ga het gesprek aan en dat intensiveren, omdat ik vind dat dit eigenlijk niet zo zou mogen gebeuren.

Minister Sterk:

Wat nou precies de achterliggende oorzaak is en of dat 'm nou in het tijdpad zit … Ik stel in ieder geval vast dat we nog de tijd hebben genomen om dit af te gaan bouwen tot 2030. Dat zijn de afspraken die we hebben gemaakt. Of tijd nou het probleem is … Ik krijg zelf veel meer de indruk dat het ermee te maken heeft dat het nog steeds moeilijk is om met elkaar te formuleren wat nou precies die passende zorg voor deze groep is. De gesloten jeugdhulp zoals we die hadden, willen we niet meer. Voor een deel van de groep hebben we inderdaad andere oplossingen. Dat zie je ook. Een deel van de groep is al wel geplaatst, maar er is dus nog steeds een groep die zo'n complexe vraag heeft dat daar op dit moment nog geen passend aanbod voor is. Daar moeten we keihard voor werken. We hebben daar ook goede voorbeelden van. Ik zie het als mijn taak om daarover het gesprek aan te gaan en het zo snel mogelijk op te schalen, zodat ook andere jongeren daar gebruik van kunnen maken.

Minister Sterk:

Mevrouw Van Brenk stelt wel een hele grote vraag. De inspectie is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de zorg en is ook wel afhankelijk van het onderzoek dat ze zelf doet of van signalen die ze krijgt. Als ze signalen krijgt, moet ze daar ook op acteren. Als ze het gevoel heeft dat er voor jongeren zulke grote risico's zijn dat die jongeren zelf gevaar lopen, moet ze ook ingrijpen of verscherpt toezicht instellen. Dat is volgens mij ook de taak die ze uitvoert. Ik heb al eerder aangegeven dat ik vanmiddag een gesprek heb met de inspecteur-generaal en dat ik over een aantal casussen ook graag nog met haar van gedachten wil wisselen. Volgens mij vervult het IGJ in die zin gewoon wel de rol die ze heeft, maar ze is natuurlijk wel afhankelijk van de signalen die ze soms krijgt. Dat is volgens mij ook een rol die we met elkaar te spelen hebben.

Minister Sterk:

Volgens mij weet Kamerlid Keijzer als geen ander hoe complex de werkelijkheid soms is en hoe eenvoudig die soms op papier lijkt. Ik heb net aangegeven dat wij bezig zijn met een hele grote beweging, namelijk om te zorgen dat jongeren uit de gesloten jeugdhulp op een plek komen waar ze veilig zijn. Wij hebben daar gelukkig al een grote groep jongeren in kunnen onderbrengen. Omdat wij zulke situaties als samenleving niet meer willen, moeten we met elkaar ook constateren dat een passend antwoord op de problemen van deze specifieke groep moeilijk te formuleren is. Nogmaals, er zijn ook goeie voorbeelden van en die moeten we gaan uitvergroten, maar we hebben gewoon te maken met een dilemma tussen de autonomie van die jongeren en de vrijheidsbeperkende maatregelen die je daar soms tegenover moet stellen. We hebben als samenleving gezegd dat we de gesloten jeugdhulp niet meer willen, maar ik denk dat we nog steeds worstelen met een goed antwoord op die vragen. Daar werken we op dit moment met heel veel partijen aan en daar wil ik mij de komende tijd met nog meer intensiteit voor gaan inzetten.

De voorzitter:

Ik deel de Kamer mee dat aan mevrouw Q.M. Rajkowski met ingang van 31 maart tot en met 20 juli 2026 tijdelijk verlof is verleend.

De voorzitter:

Dat betekent dat we de benoeming van een nieuwe collega aan de orde hebben. Daarvoor geef ik als eerste het woord aan de heer Ellian tot het uitbrengen van verslag namens de commissie voor het onderzoek van de Geloofsbrieven.

De heer Ellian (voorzitter van de commissie):

Voorzitter. De commissie voor het onderzoek van de Geloofsbrieven heeft de stukken onderzocht die betrekking hebben op de heer R. Verkuijlen te Hilversum. De commissie is tot de conclusie gekomen dat de heer R. Verkuijlen te Hilversum terecht benoemd is verklaard tot lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. De commissie stelt u daarom voor om hem toe te laten als lid van de Kamer. Daartoe dient hij wel eerst de verklaringen en beloften zoals die zijn voorgeschreven bij de Wet beëdiging ministers en leden Staten-Generaal van 27 februari 1992, Staatsblad nr. 120, af te leggen.

De commissie verzoekt u tot slot om de Kamer voor te stellen het volledige rapport in de Handelingen op te nemen.

De voorzitter:

Ik dank de commissie voor haar verslag en stel voor dienovereenkomstig te besluiten.

De voorzitter:

Ik verzoek de leden en de overige aanwezigen in de zaal, voor zover dat mogelijk is, te gaan staan. De heer Verkuijlen is in het gebouw der Kamer aanwezig om de voorgeschreven verklaringen en beloften af te leggen.

Ik verzoek de griffier hem binnen te geleiden.

De voorzitter:

De door u af te leggen verklaringen en beloften luiden als volgt:

"Ik verklaar dat ik, om tot lid van de Staten-Generaal te worden benoemd, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.

Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

Ik beloof trouw aan de Koning, aan het Statuut voor het Koninkrijk en aan de Grondwet.

Ik beloof dat ik de plichten die mijn ambt mij oplegt getrouw zal vervullen."

De heer Verkuijlen (VVD):

Dat verklaar en beloof ik.

De voorzitter:

Ik wens u van harte geluk met het lidmaatschap van deze Kamer en ik schors voor een enkel ogenblik voor overhandiging van de bloemen door de fractievoorzitter, waarna felicitaties na de stemmingen aan de heer Verkuijlen mogen worden overhandigd.

De voorzitter:

Ik stel voor zo dadelijk ook te stemmen over een brief van het Presidium (35351, nr. 32) en over de aangehouden motie-Ceulemans (36800-XV, nr. 65).

Ik geef het woord aan mevrouw Lammers voor een verzoek.

Mevrouw Lammers (Groep Markuszower):

Voorzitter. Onder punt 4, de stemmingen over de Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000, wil ik verzoeken om vandaag alleen over de amendementen te stemmen en niet over het wetsvoorstel. De Kamer moet meer tijd gegund worden om over de amendementen te kunnen nadenken.

De voorzitter:

Dus uw voorstel is om alleen niet over het wetsvoorstel te stemmen vandaag?

Mevrouw Lammers (Groep Markuszower):

Ja, precies.

De voorzitter:

Ik kijk of daar bezwaar tegen is.

De heer Krul (CDA):

Dan zou ik wel graag donderdag over de wet willen stemmen.

De heer Boomsma (JA21):

Exact, ja.

De voorzitter:

Ik moet er dan wel een meerderheid voor hebben dat er donderdag gestemd wordt over het wetsvoorstel.

Mevrouw Vondeling (PVV):

Als we donderdag over het wetsvoorstel stemmen, is dat prima. Steun.

Mevrouw Keijzer (Lid Keijzer):

Laat ik de doorslaggevende stem zijn, voorzitter. Zeker donderdag stemmen. Graag.

De heer Russcher (FVD):

Donderdag stemmen.

De heer Ellian (VVD):

Ja, donderdag.

De heer Dassen (Volt):

Prima om donderdag te stemmen.

Mevrouw Podt (D66):

Ja, prima, voorzitter.

Mevrouw Teunissen (PvdD):

Dit wetsvoorstel wordt er al met stoom en kokend water doorheen gejaagd, dus dit vereist een zorgvuldige behandeling. Wat ons betreft stemmen we gewoon volgende week dinsdag. Dan hoeft ook niet de hele Kamer speciaal hiervoor donderdag terug te komen.

De heer Diederik van Dijk (SGP):

Donderdag kunnen we op een zorgvuldige manier stemmen wat mij betreft.

Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):

Ja, prima om later te stemmen.

De heer Ceder (ChristenUnie):

Voorzitter, prima. Ik heb een stemverklaring aangekondigd, maar die doe ik dan donderdag. Die trek ik dus bij dezen in.

De heer Van Baarle (DENK):

Ik sluit mij aan bij mevrouw Teunissen.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Donderdag is prima, voorzitter.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Er later over stemmen is prima.

De heer Struijs (50PLUS):

In draf. Donderdag stemmen.

De voorzitter:

Het gaat dan alleen over het donderdag stemmen over het wetsvoorstel. Daar is een meerderheid voor, dus dat gaan we zo doen.

Ik heb hier staan dat ook de heer Van Duijvenvoorde nog het woord wenst voor een verzoek. Ja, over de eerste hoofdelijke stemming. Meneer Van Duijvenvoorde.

De heer Van Duijvenvoorde (FVD):

Mijn verzoek is dat we over de motie op stuk nr. 1773, die nu op hoofdelijk staat, fractiegewijs gaan stemmen.

De voorzitter:

Dus een fractiegewijze stemming over de motie op stuk nr. 1773. Ik kijk of er bezwaar tegen is vanuit de Kamer dat we daar fractiegewijs over stemmen. Dat is niet het geval. Dan gaan we dat doen.

De fractie van de PVV verzoekt om een hoofdelijke stemming over het amendement-Vondeling/Wilders op stuk nr. 61, I. Mevrouw Westerveld verzoekt om een hoofdelijke stemming over haar amendement op stuk nr. 25, I.

We hebben een aantal stemverklaringen over voorstel 36871. Als eerste geef ik daarvoor het woord aan de heer Diederik van Dijk.

De heer Diederik van Dijk (SGP):

Dank u wel, voorzitter. Het huidige asielsysteem laat de meest kwetsbaren in de kou staan en confronteert Nederland met aantallen nieuwkomers die de spankracht van onze samenleving te boven gaan. De smeekbrieven van de minister accentueren hoezeer het asielbeleid faalt. Wie kijkt naar vooruitgestuurde kinderen, naar mensensmokkelaars die grof geld verdienen en naar de grote zorgen onder burgers, erkent dat. Het Europees Asiel- en Migratiepact is geen wondermiddel, maar wel een stap in de goede richting, mits restrictief geïnterpreteerd en consequent gehandhaafd. Tegelijk blijft er werk aan de winkel om het asielbeleid aan te scherpen, ook nationaal. De asielwetten die in de Eerste Kamer liggen, leveren daaraan een bijdrage. We vertrouwen erop dat de senaat dat onderkent en zijn verantwoordelijkheid neemt voor modernisering van het asielbeleid. Dat maakt dat wij nu tegen amendementen zullen stemmen die al in deze wetten zijn opgenomen.

Dank u, voorzitter.

De heer Ellian (VVD):

Voorzitter. In de Eerste Kamer ligt op dit moment de zwaarste en strengste aanscherping van de asielwetgeving ooit. In de Asielnoodmaatregelenwet is opgenomen dat illegaliteit strafbaar wordt gesteld. Uiteraard zijn wij hier tevreden over. We gaan ervan uit dat de Eerste Kamer de wetten dan ook zal aannemen. Aangezien de Eerste Kamer nu aan zet is, heeft de VVD-fractie in de Tweede Kamer besloten om tegen het amendement te stemmen dat de strafbaarstelling van illegaliteit in de uitvoeringswetten van het pact amendeert.

Dan een hoofdelijke stemming over het amendement-Westerveld c.s. op stuk nr. 25, I. Ik verzoek de griffier de namenlijst op te lezen. Ik vraag om stilte in de zaal, zodat we uw stem goed kunnen noteren.

We gaan nu hoofdelijk stemmen. Ik verzoek opnieuw om stilte in de zaal. Het woord is aan de griffier.

Dan resteert alleen nog de stemming over het wetsvoorstel, maar we hebben zojuist besloten om die donderdag te doen.

De voorzitter:

Dat noteren we.

Meneer Markuszower.

De voorzitter:

Wij noteren het.

De voorzitter:

Ik stel voor conform het voorstel van het Presidium te besluiten.

De voorzitter:

Ik stel voor conform het voorstel van het Presidium te besluiten.

De voorzitter:

Ik constateer dat de leden van de fracties van de SP, 50PLUS, GroenLinks-PvdA, Volt, de PvdD, DENK, de SGP, de ChristenUnie, BBB, Lid Keijzer, Groep Markuszower, de PVV en FVD voor deze motie hebben gestemd en de leden van de overige fracties ertegen, zodat de uitslag bij handopsteken niet kan worden vastgesteld.

We moeten er hoofdelijk over stemmen, meneer Grinwis. Meneer Grinwis zegt dat dat niet het geval is. Dank u wel.

De voorzitter:

Ik stel voor conform de voorstellen van het Presidium te besluiten.

Meneer Grinwis?

De voorzitter:

We noteren het. Dank u wel. Dat doet me goed.

Dat waren de stemmingen. Ik schors kort, waarna we verdergaan met de regeling van werkzaamheden.

De voorzitter:

Ik heropen de vergadering.

De voorzitter:

Aan de orde is de regeling van werkzaamheden.

Ik deel aan de Kamer mee dat de vaste commissie voor Defensie het lid Paternotte tot voorzitter heeft gekozen en het lid Ten Hove tot ondervoorzitter.

Ik deel aan de Kamer mee dat de vaste commissie voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking het lid Den Hollander tot voorzitter heeft gekozen en het lid Hamstra tot ondervoorzitter.

Op verzoek van de fractie van de VVD benoem ik:

• in de contactgroep Frankrijk de leden Maes en Van der Maas tot lid;
• in de contactgroep Duitsland de leden Maes en Meulenkamp tot lid;
• in de contactgroep Verenigd Koninkrijk het lid De Beer tot lid;
• in de contactgroep Verenigde Staten de leden De Beer, Maes en Ellian tot lid;
• in de vaste commissie voor Asiel en Migratie het lid Verkuijlen tot lid in de bestaande vacature;
• in de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken het lid Verkuijlen tot lid in de bestaande vacature;
• in de vaste commissie voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking het lid Verkuijlen tot lid in de bestaande vacature;
• in de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken het lid Verkuijlen tot lid in de bestaande vacature;
• in de vaste commissie voor Defensie het lid Verkuijlen tot lid in de bestaande vacature, het lid de Beer tot lid in plaats van het lid Den Hollander en het lid Den Hollander tot plaatsvervangend lid in plaats van het lid De Beer;
• in de vaste commissie voor Digitale Zaken het lid Verkuijlen tot plaatsvervangend lid in de bestaande vacature;
• in de vaste commissie voor Economische Zaken het lid Verkuijlen tot lid in de bestaande vacature, het lid Bikkers tot lid in plaats van het lid Den Hollander en het lid Den Hollander tot plaatsvervangend lid in plaats van het lid Bikkers;
• in de vaste commissie voor Europese Zaken het lid Verkuijlen tot lid in plaats van het lid Den Hollander en het lid Den Hollander als plaatsvervangend lid in de bestaande vacature;
• in de vaste commissie voor Financiën het lid Verkuijlen tot plaatsvervangend lid in de bestaande vacature;
• in de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid het lid Bikkers tot lid in de bestaande vacature en het lid Verkuijlen tot plaatsvervangend lid in plaats van het lid Bikkers;
• in de vaste commissie voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening het lid De Beer tot lid in plaats van het lid Den Hollander;
• in de commissie voor de Rijksuitgaven het lid Schutz tot lid in plaats van het lid Den Hollander en het lid Den Hollander tot plaatsvervangend lid in plaats van het lid Schutz.

Ik stel voor toe te voegen aan de agenda:

• het tweeminutendebat Armoede- en schuldenbeleid (CD d.d. 26/03), met als eerste spreker het lid Flach van de SGP;
• het tweeminutendebat Ggz/suïcidepreventie (CD d.d. 26/03), met als eerste spreker het lid Synhaeve van D66.

De voorzitter:

Dan geef ik het woord aan de heer El Abassi voor zijn verzoek. Gaat uw gang.

De heer El Abassi (DENK):

Dank, voorzitter. Zoals ik had aangegeven, wil ik twee debataanvragen samenvoegen.

Voorzitter. Ik heb hier vaker debatten aangevraagd over de veiligheid van religieuze instellingen. Afgelopen week was het weer raak: een moskee in Almere had weer last van intimidatie en bedreiging. Niet alleen een moskee, maar ook een synagoge is aangevallen. Wat ons betreft is er geen ruimte voor haat, bedreiging en intimidatie. Daarom zou ik het dertigledendebat dat wij hebben staan over de veiligheid van religieuze instellingen willen omzetten naar een meerderheidsdebat.

De voorzitter:

Dat betreft dus een samenvoeging van de eerste twee voorstellen die u heeft gedaan, toch?

De heer El Abassi (DENK):

Ja.

De voorzitter:

Ik ga kijken of daar steun voor is.

De heer Krul (CDA):

Steun.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Ik twijfel een beetje. Er wordt namelijk ook een antisemitismedebat ingepland en dit valt daar eigenlijk ook onder. Er is nog een debat over terrorisme en extremisme op 27 mei. Er is nog een commissiedebat op 21 mei over discriminatie, racisme en mensenrechten. Dat is dus allemaal veel sneller. Daarom twijfel ik dus een beetje.

De voorzitter:

Dus wat betekent dat?

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Dat betekent dat ik het verzoek niet steun.

Mevrouw Mutluer (GroenLinks-PvdA):

Steun, voorzitter.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Steun.

Mevrouw Martens-America (VVD):

Ik sluit me aan bij de woorden van mevrouw Van der Plas: geen steun.

De heer Markuszower (Groep Markuszower):

Ik sluit me ook bij die woorden aan.

Mevrouw El Boujdaini (D66):

Geen steun.

Mevrouw Faber (PVV):

Geen steun, want er is ook nog een debat naar voren getrokken betreffende antisemitisme. Daar kan het prima bij.

De voorzitter:

U heeft geen meerderheid, meneer El Abassi.

De heer El Abassi (DENK):

Het verzoek ging niet over antisemitisme, maar over religieuze instellingen die aangevallen worden. Het is jammer dat ik geen meerderheid heb, maar volgens mij heb ik wel genoeg voor een dertigledendebat. Ik had er al een staan, dus dat wil ook behouden.

Dank u wel.

De voorzitter:

Dat stond nog op de lijst, ja. Dank u wel.

Het woord is aan de heer Claassen voor zijn verzoek namens Groep Markuszower. Gaat uw gang.

De heer Claassen (Groep Markuszower):

Voorzitter. De minister van VRO is misschien nieuw hier, maar heeft ruim 30 jaar ervaring als bestuurder bij het ministerie van Defensie. Daar zou je toch meer van mogen verwachten. Tot nu toe geeft haar handelen niet veel vertrouwen in haar kunde om het parlement juist en tijdig, en overigens ook via de juiste kanalen, te voorzien van informatie. Die informatie is vervolgens ook nog eens onjuist, met als doel te onderbouwen dat we in Nederland met schaarste moeten leven in plaats van investeren om onze welvaart te behouden. In de beantwoording van de schriftelijke vragen wordt niet overtuigend duidelijk wat nu de aanleiding en de overwegingen zijn geweest om haar handelen te rechtvaardigen. We krijgen zelfs nog geen excuus. Daarom wil ik graag een debat met de minister van VRO, en misschien ook wel met de minister-president, om inzicht te krijgen in welke keuze de minister wil maken om de juiste parlementaire wegen te bewandelen. Als dat niet duidelijk wordt, moet de zogenaamde "D66-pleister" maar verwijderd worden.

De voorzitter:

Ik ga kijken of er steun is voor dit voorstel.

De heer De Hoop (GroenLinks-PvdA):

Voorzitter. Wij hebben dit vorige week, als Progressief Nederland …

De voorzitter:

Als wat?

De heer De Hoop (GroenLinks-PvdA):

… gekwalificeerd als een "beginnersfout", maar de minister heeft twee keer een brief geschreven en daarmee is wat ons betreft de kous nu af. Ik word ook een beetje moe van de gretigheid op rechts om deze minister het moeilijk te maken. Laten we gewoon debatten voeren over Wonen met deze minister, want daar is behoefte aan.

De voorzitter:

Ja, en u spreekt hier namens GroenLinks-Partij van de Arbeid. Mevrouw Beckerman.

Mevrouw Beckerman (SP):

Steun voor het debat.

De heer Nobel (VVD):

Vanuit de VVD geen steun.

De heer Mooiman (PVV):

Steun voor het debat.

De heer Schoonis (D66):

Geen steun.

De heer Russcher (FVD):

Steun.

Mevrouw Wiersma (BBB):

Ook steun voor het debat.

De voorzitter:

U heeft geen meerderheid, meneer Claassen.

Het woord is aan mevrouw Vondeling voor haar verzoek namens de PVV.

Mevrouw Vondeling (PVV):

Het COA dwingt gemeenten om opvanglocaties voor asielzoekers langer open te houden en neemt daarbij de gemaakte afspraken met lokale overheden volledig op de hak. Terwijl het hele land bezwijkt onder de asielchaos weigert de minister van Asiel en Migratie de massale instroom te stoppen. In plaats daarvan is hij alleen nog maar bezig met het creëren van nog meer opvangplekken. Vorige week nog smeekte de minister gemeenten om meer opvangplekken. De situatie loopt volledig uit de hand. Daarom wil ik heel snel een plenair debat met de minister van Asiel en Migratie.

De heer Ceulemans (JA21):

Voorzitter. Het staat in heel veel gemeenten echt op ontploffen. Het reguliere commissiedebat Asiel en Migratie is ook nog eens uitgesteld. Het is dus echt belangrijk om op korte termijn een plenair debat over Asiel en Migratie te hebben, dus steun voor het verzoek.

De heer Russcher (FVD):

Steun.

De heer Schoonis (D66):

Geen steun.

De heer Markuszower (Groep Markuszower):

Steun voor het debat.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Steun.

De voorzitter:

U heeft geen meerderheid.

Mevrouw Vondeling (PVV):

Wel voor een dertigledendebat? Dan mag het op de lijst.

De voorzitter:

Ja, we zetten het erbij.

Het woord is aan mevrouw Moinat voor haar verzoek namens de Groep Markuszower.

Mevrouw Moinat (Groep Markuszower):

Dank u, voorzitter. Ik wil graag in debat met de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport over het bericht Honderden onhandelbare jongeren voor miljoenen gedumpt op vakantieparken. We hebben vanmorgen in het mondelinge vragenuurtje de minister bevraagd, maar alle Kamerleden die haar bevraagd hebben, hebben nog niet het gewenste antwoord gekregen, vandaar een debataanvraag.

De voorzitter:

Ik ga kijken of daar steun voor is.

Mevrouw Coenradie (JA21):

Voorzitter. Er is zo ontzettend veel mis in de jeugdzorg en volgens mij is er toch echt brede ontevredenheid in de Kamer over de antwoorden. Het is steeds te kort om het bij een mondelinge vraag dan wel een commissiedebat te bespreken, dus ik zou heel graag voor de jeugd en de jeugdzorg, en alle misstanden die daarbij aanwezig zijn, zo snel mogelijk een plenair debat willen aanvragen.

De voorzitter:

Ja. Wat betekent dat? U steunt dat dus?

Mevrouw Coenradie (JA21):

Ja, inderdaad. Een plenair debat, zo breed als ik het net heb geschetst, is mijn verzoek.

Mevrouw Moinat (Groep Markuszower):

Prima idee!

Mevrouw Van Meetelen (PVV):

Voorzitter, ik heb het volgende. Mevrouw Coenradie had vanmorgen ook deze debataanvraag erop staan. Die is eraf gehaald, om een breder debat ervan te maken. Ik zou dat ook eventueel willen, maar dan wel met de zekerheid dat we nu dan ook met z'n allen besluiten om er een breed plenair debat van te maken. Als dat niet het geval is, blijft mijn debataanvraag van daarstraks staan.

De voorzitter:

We stemmen echt over het voorstel dat hier staat, want anders wordt het wel héél ingewikkeld.

Mevrouw Van Brenk (50PLUS):

Voorzitter, steun voor het debat. Ik zou daar ook graag een brief over willen hebben, met specifiek ook aandacht voor de rol van de inspectie.

Mevrouw Synhaeve (D66):

Steun voor het debat, maar ik bouw toch even voort op wat er net gezegd is, want volgens mij zijn er nog twee andere verzoeken die hier eigenlijk ook aan raken, namelijk die van mevrouw Van Meetelen en mevrouw Coenradie, in ieder geval als het gaat over jongeren in de jeugdzorg in Hoenderloo. Ik denk dus dat de opmerkingen die hiervoor zijn gemaakt, sloegen op de verbreding daarvan naar de jeugdhulp en de jeugdbescherming.

De voorzitter:

We doen het even stap voor stap.

Mevrouw Wendel (VVD):

Ik steun wat mevrouw Synhaeve net schetste. Tegelijkertijd hebben we in de strategische pv ook jeugd geprioriteerd, dus mocht het in een commissiedebat nog sneller kunnen, heel graag — dan kan dat ook — maar ik steun dit verzoek.

De heer Van Duijvenvoorde (FVD):

Steun voor dit verzoek.

De heer Krul (CDA):

Even stap voor stap: we kunnen die verschillende verzoeken straks ook nog samenvoegen, dus ik steun dit verzoek en ook het andere en laten we dan kijken wat we kunnen samenvoegen.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Steun.

Mevrouw Keijzer (Lid Keijzer):

Ik vroeg in het vragenuurtje gewoon om een brief over twee weken om duidelijk te maken wat ze nou concreet gaat doen. Dit komt namelijk niet uit de lucht vallen. Zoals ze zelf zei, is het beleid vier jaar geleden gewijzigd. Er wordt al vier jaar aan gewerkt. Blijkbaar is er geld over en toch zitten er jongeren — kinderen! — in vakantieparken. Ik wil binnen twee weken een brief over wat ze gaat doen. Steun voor dit verzoek.

De voorzitter:

"Ze" is in dit geval de minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport.

Mevrouw Keijzer (Lid Keijzer):

Excuus, voorzitter, de minister van Jeugd.

De voorzitter:

Zo is dat.

Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):

Steun, ook voor een brief. Als er dan toch een brief komt, zou ik ook graag een update willen van het excuses- en hersteltraject, dat de jongeren in de gesloten jeugdzorg is beloofd, ook omdat ik in de Voorjaarsnota helemaal niets las over dat excuses- en hersteltraject. Ik had eigenlijk wel verwacht daarover iets te lezen.

De voorzitter:

We geleiden dat door naar het kabinet.

De heer El Abassi (DENK):

Steun, ook voor een brief.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Steun, ook voor de brief en ook steun om al die debatten samen te gaan voegen; dat lijkt me wel zo makkelijk.

De voorzitter:

U heeft een meerderheid, mevrouw Moinat.

Mevrouw Moinat (Groep Markuszower):

Mooi. Laten we de debatten inderdaad samenvoegen.

De voorzitter:

Ik zie ook steun van mevrouw Wiersma, dus ook de BBB-fractie steunt het verzoek.

Ik geef meneer Dassen het woord voor zijn verzoek.

De heer Dassen (Volt):

Dank, voorzitter. Mijn eerste verzoek is hetzelfde verzoek als mijn verzoek van vorige week. Dat gaat erover dat de Amerikaanse wetgever bij tien bigtechbedrijven gevoelige data heeft opgevraagd over Europese ambtenaren en over gesprekken die zij gevoerd hebben. Het lijkt mij zeer verstandig als wij als Kamer een plenair debat voeren over hoe je daarmee omgaat en wat de Europese alternatieven zijn, juist om dit in de toekomst te kunnen voorkomen.

De voorzitter:

Ik kijk of daar steun voor is.

Mevrouw Van Brenk (50PLUS):

Steun.

Mevrouw Kathmann (GroenLinks-PvdA):

Steun.

Mevrouw Wendel (VVD):

Voorzitter. Volgens mij is het goed om een breder debat over onlinekinderrechten te voeren, bij voorkeur in een commissie, maar als dat niet sneller kan, dan steun ik dit debat.

De heer Van Baarle (DENK):

Steun.

De heer Jumelet (CDA):

Steun, voorzitter.

Mevrouw Beckerman (SP):

Steun, maar werd er net niet over het volgende verzoek een oordeel gegeven door de VVD?

De voorzitter:

Klopt. Mevrouw Wendel?

Mevrouw Beckerman (SP):

Mevrouw Wendel, u heeft een oordeel gegeven over het vólgende verzoek op de lijst in plaats van over dit verzoek. Maar goed, wij geven steunen.

De voorzitter:

En steunt u het onderhavige verzoek of steunt u het niet?

De heer Verkuijlen (VVD):

Namens de VVD zeg ik: wij steunen het niet, maar wij zouden wel graag van het kabinet een brief willen ontvangen.

De voorzitter:

We noteren het.

De heer Claassen (Groep Markuszower):

Steun.

Mevrouw El Boujdaini (D66):

Steun.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Steun.

De heer Grinwis (ChristenUnie):

Mede namens de SGP: steun.

De voorzitter:

U heeft een meerderheid, meneer Dassen.

De heer Dassen (Volt):

Dank, voorzitter.

De voorzitter:

Het volgende verzoek.

De heer Dassen (Volt):

Het volgende verzoek gaat over een rechterlijke uitspraak in de Verenigde Staten over de gevoeligheid voor kinderen voor verslaving en hun rechten op dat gebied; Facebook heeft die zaak verloren. Het lijkt mij gezien het belang van die uitspraak verstandig om daar spoedig een debat over te voeren, om ook hier over te gaan op erkenning van deze verslaving en van de gevolgen die die verslaving heeft voor onze samenleving.

De voorzitter:

Ik kijk of daar steun voor is.

Mevrouw Wendel (VVD):

Mijn vurige pleidooi van net was uiteraard voor dit verzoek bedoeld. Excuus.

De heer Heutink (Groep Markuszower):

Dat is ook opmerkelijk. Maar steun voor het verzoek.

De heer Van Baarle (DENK):

Steun.

Mevrouw Kathmann (GroenLinks-PvdA):

Grandioze overwinning voor iedereen die strijdt voor een veilige en gezonde onlineleefwereld, dus van harte steun.

De heer Van Duijvenvoorde (FVD):

Steun.

Mevrouw El Boujdaini (D66):

Het is hartstikke belangrijk, dus steun. Graag het debat breder trekken dan alleen deze casus, dus zodanig dat het over onlineveiligheid van kinderen op social media gaat.

De heer Grinwis (ChristenUnie):

Steun.

Mevrouw Beckerman (SP):

Steun.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Steun.

De voorzitter:

U heeft een meerderheid, meneer Dassen.

De heer Dassen (Volt):

Dank, voorzitter.

De voorzitter:

Ik zie meneer Ceulemans staan, maar die neemt … Mevrouw Coenradie.

Mevrouw Coenradie (JA21):

Mag ik een punt van orde maken?

De voorzitter:

Gaat uw gang.

Mevrouw Coenradie (JA21):

Ik heb een punt op de regeling van werkzaamheden gezet, maar ik zag dat er een meerderheid is voor een debatverzoek van het lid Moinat. Ik zou mijn punt op de regeling van werkzaamheden willen intrekken als we dat bij dit verhaal kunnen betrekken, zodat er één groot plenair debat komt.

De voorzitter:

Eén plenair debat; daar hebben wij ook een meerderheid voor genoteerd. Dat gaan we dus doen. U heeft uw verzoek dus ingetrokken.

Het woord is aan meneer Ceulemans namens JA21.

De heer Ceulemans (JA21):

Dank, voorzitter. Afgelopen donderdag zagen we een brief van minister Van den Brink aan alle Nederlandse gemeenten. Die brief werd ook wel als "smeekbrief" gekwalificeerd en bevatte de oproep om oplopend tot 7.900 nieuwe noodopvangplekken voor asielzoekers en statushouders op te leveren. Het asielbeleid loopt op alle mogelijke manieren vast, met dit soort lapwerk tot gevolg en met grote gevolgen voor maar geen draagvlak onder de samenleving. Ik verzoek om een debat hierover met de minister van Asiel en Migratie.

Mevrouw Vondeling (PVV):

Steun.

De heer Russcher (FVD):

Steun.

De heer Krul (CDA):

Geen steun.

De heer Markuszower (Groep Markuszower):

Steun.

De heer Van Baarle (DENK):

Geen steun.

De heer Ellian (VVD):

We hebben in de commissie over twee weken een debat hierover. Laten we dit daar doen. Dus geen steun.

Mevrouw Jagtenberg (D66):

Geen steun.

Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):

Er staat een commissiedebat. Dus geen steun voor dit verzoek.

De voorzitter:

U heeft geen meerderheid.

De heer Ceulemans (JA21):

Dat debat gaat over de Spreidingswet, niet hierover.

De voorzitter:

Toch heeft u geen meerderheid.

Meneer Van den Berg krijgt het woord voor zijn verzoek namens JA21.

De heer Van den Berg (JA21):

Dank u wel, voorzitter. Ik wil de Kamer vragen om de behandeling van de amendementen over de Cyberbeveiligingswet en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten met een week uit te stellen. We hebben een zeer goed inhoudelijk debat gehad, maar het blijven twee complexe wetten. Zij zijn echter wel belangrijk voor de weerbaarheid van Nederland. Om die amendementen zorgvuldig met de Kamer voor te bereiden, willen wij graag vragen om een week uitstel van de stemmingen.

De voorzitter:

Die stemmingen staan op dit moment dus gepland voor volgende week. Ik kijk of er een meerderheid is voor uitstel. Dat wil ik graag horen.

Mevrouw El Boujdaini (D66):

Op zich steun, mits het dus geen impact heeft op de implementatie van deze twee wetten, want die zijn al vertraagd.

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower):

Steun.

De heer Krul (CDA):

Prima, voorzitter.

De heer Stöteler (PVV):

Steun.

Mevrouw Van Brenk (50PLUS):

Mede namens Partij voor de Dieren: steun.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Steun.

Mevrouw Martens-America (VVD):

Prima.

Mevrouw Beckerman (SP):

Geen bezwaar, prima.

De heer Diederik van Dijk (SGP):

Mede namens ChristenUnie: steun.

De voorzitter:

We gaan het zo doen.

De heer Van den Berg (JA21):

Nou, dank aan de Kamer, voorzitter.

De voorzitter:

U heeft nog een tweede verzoek.

De heer Van den Berg (JA21):

Ja. Voorzitter. Uit een bericht vanuit Netbeheer Nederland blijkt dat de kosten voor energie-infrastructuur tot ongekende hoogten zullen stijgen als we op het huidige ondoordachte elektrificatiepad doorgaan. De 269 miljard euro die tot 2040 geïnvesteerd moet worden, moet ergens van betaald worden. In het bericht zien we dat een verdubbeling van de netwerktarieven voor huishoudens een optie is en in 2027 zouden die kosten al met 40% kunnen stijgen. Gezien de huidige energiekosten lijkt het me geen goed idee om huishoudens dit ook alvast in het vooruitzicht te stellen. Daarom wil ik hierover een debat met de staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei, en specifiek over netcongestie.

De voorzitter:

Ik ga kijken of u daar steun voor heeft.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Steun. Mocht er een meerderheid komen, dan kan het commissiedebat Betaalbare energierekening komen te vervallen.

De voorzitter:

Dat kunt u inderdaad via de vaste Kamercommissie regelen.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Dat laat ik aan de heer Van den Berg.

De voorzitter:

Ja, steun dus.

De heer Jumelet (CDA):

Voorzitter, geen steun. Ik zou het juist willen betrekken bij het commissiedebat Betaalbare energierekening.

Mevrouw Müller (VVD):

Ook geen steun. We hebben vier commissiedebatten staan, onder andere eentje op 22 april, over netcongestie.

Mevrouw Bromet (GroenLinks-PvdA):

Voorzitter. Met andere kwalificaties dan die nu naar voren gebracht worden, wil Progressief Nederland het wel steunen.

De heer Heutink (Groep Markuszower):

Voorzitter, even een punt van orde. Er gaat hier toch echt wat mis, volgens mij. Volgens mij moeten wij nog stemmen over het gebruik van die naam.

Maar, voorzitter, ik heb wel zin in een debat over het slopen van windmolens. Dus laten we dat maar doen.

De voorzitter:

U heeft uw punt gemaakt.

De heer Russcher (FVD):

Steun.

De heer Schoonis (D66):

Geen steun. Commissiedebat.

Mevrouw Keijzer (Lid Keijzer):

Het net kan het niet aan. Steun.

De heer Kops (PVV):

Steun.

De heer El Abassi (DENK):

Steun.

De voorzitter:

Ik maak echt eerst even dit punt af. Nee, mevrouw Bromet, we gaan eerst dit punt afmaken.

Mevrouw Beckerman (SP):

Steun voor het debat, uiteraard met andere kwalificaties dan hier gegeven worden.

De voorzitter:

Is er een meerderheid voor het verzoek van de heer Van den Berg? Dat is niet het geval.

Mevrouw Bromet (GroenLinks-PvdA):

Voorzitter, ik wil een punt van orde maken. Wij gaan zelf namelijk over hoe we onszelf noemen. Ik begrijp dat de Kamer daar nog een besluit over moet nemen — dat respecteren wij ook — maar wij mogen de woorden gebruiken die we zelf kiezen.

De voorzitter:

Het punt is dat de voorzitter niet kan gaan over de woorden die individuele Kamerleden kiezen, maar ik zeg er wel bij tegen de fractie van GroenLinks-Partij van de Arbeid dat vanuit de voorzitter, vanuit de Kamerleden van andere fracties en vanuit vak K echt nog wel de fractienaam GroenLinks-Partij van de Arbeid gebezigd zal blijven worden, in ieder geval tot nader order. We zullen zien hoe dat verdergaat.

Mevrouw Lammers krijgt het woord. Dat wordt de heer Markuszower? U bent elkaar ook zo goed aan het afwisselen, heel goed. Gaat uw gang, meneer Markuszower.

De heer Markuszower (Groep Markuszower):

Ik kom bij het eerste verzoek. Dat is inderdaad namens mevrouw Lammers, maar zij is wel van dezelfde fráctie, die u "groep" blijft noemen. Het lid Lammers wil een debat met de minister van Asiel en Migratie over het bericht dat de no-gozones in Europa zich uitbreiden. In dat artikel wordt migratie gezien als het sleutelprobleem en wij willen daar graag een debat over. Onze straten worden namelijk steeds onveiliger, onze dochters kunnen niet meer veilig over straat en onze zussen, moeders en vrouwen ook niet. Daar moet dus iets aan gedaan worden.

De voorzitter:

Ik ga kijken of daar steun voor is.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Voorzitter. Steun voor dit debat, maar net als bij de jeugdzorg constateer ik ook hierbij dat er allemaal verschillende, versnipperde verzoeken zijn. Misschien is het handig om die van tevoren te bundelen. Dat maakt de kans op steun voor een debat misschien ook wat groter. Maar ik steun dit debat.

De heer Ceulemans (JA21):

Voorzitter. Wij vinden het heel urgent dat er gewoon op korte termijn een plenair asieldebat komt. Er zijn net twee verzoeken van mevrouw Vondeling en van mij afgewezen en ik heb niet de illusie dat er voor dit verzoek wel een meerderheid komt, maar ik steun ze bij voorbaat alle drie.

Mevrouw Keijzer (Lid Keijzer):

Voorzitter. Ik noem mezelf vandaag maar "de vereniging voor Volendammers" en ik steun dit verzoek.

De heer Krul (CDA):

Voorzitter. Ik spreek niet namens de vereniging voor Volendammers. Er zijn meerdere asieldebatten aangevraagd en ik denk dat het goed is om binnenkort plenair door te praten over asiel, maar laten we dingen dan clusteren en dit soort debatten niet afzonderlijk inplannen. Voor dit verzoek dus geen steun, maar als er zaken samengevoegd kunnen worden, verandert dat mogelijk.

De voorzitter:

Meneer Markuszower, u wilt iets zeggen, maar ik wil eerst even alle collega's beluisteren. Anders wordt het zo'n janboel. Meneer Russcher.

De heer Russcher (FVD):

Steun.

Mevrouw Vondeling (PVV):

Steun.

De heer Schoonis (D66):

Geen steun.

De heer Van Baarle (DENK):

Geen steun.

De heer Ellian (VVD):

Ik sluit me aan bij de woorden van collega Krul: geen steun.

De voorzitter:

U heeft geen meerderheid, meneer Markuszower.

De heer Markuszower (Groep Markuszower):

Mag ik dan nog een ordevoorstelletje doen? Mag ik al die asieldebatten die op de lijst staan, bundelen?

De voorzitter:

Tot één debat?

De heer Markuszower (Groep Markuszower):

Tot één debat. Dat is dus eigenlijk de suggestie van mevrouw Van der Plas. En dan heb ik volgens mij ook de meerderheid met Krul en Ellian.

De voorzitter:

Maar dan zegt u … Dan gaan we even zakendoen. U heeft drie debataanvragen en u wilt die bundelen tot één debat.

De heer Markuszower (Groep Markuszower):

Ja, als dat mag, en wat mij betreft ook de verzoeken van mevrouw Vondeling …

De voorzitter:

Nou, u gaat over uw eigen debatten. Ik ga dat voorstel in stemming brengen. De heer Markuszower stelt voor om één debat te voeren en daarin alle drie de debatten te bundelen. Ik kijk of daar een meerderheid voor is.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Heel verstandig en heel goed. Steun.

De heer Ceulemans (JA21):

Exact wat ik zonet zei. Ik wil gewoon een plenair asieldebat, en hoeveel er daarvoor samengevoegd worden, kan me niet zo veel schelen. Ik wil gewoon op korte termijn een plenair asieldebat.

De heer Krul (CDA):

Voorzitter. Ik meen mij te herinneren dat iemand ooit zei dat we tijdens de regeling geen nieuwe voorstellen moeten doen, maar goed. Als dat nu wel gebeurt, geven wij steun voor een plenair debat over asiel, bestaande uit verschillende aanvragen geclusterd. Steun daarvoor.

De heer Van Baarle (DENK):

Voorzitter. Wat mij betreft staan er echt voldoende momenten op de agenda om het over asiel te hebben. Ook voor dit gebundelde voorstel dus geen steun.

Mevrouw Vondeling (PVV):

Steun voor een debat over asiel, maar dan vraag ik me af of we daarbij dan ook terrorisme gaan meenemen. Anders wil ik graag een debat aanvragen over terrorisme.

De voorzitter:

De heer Markuszower doet nu één voorstel. Dat ligt voor. Wat daaronder valt, kunt u zelf betrekken bij het debat. U gaat zelf over uw woorden; dat heb ik zojuist ook al bij een andere fractie aangegeven.

De heer Russcher (FVD):

Steun.

De heer Schoonis (D66):

Geen steun.

Mevrouw Van Brenk (50PLUS):

Steun.

De heer Diederik van Dijk (SGP):

Geen steun. In de procedurevergadering kunnen we overleggen om te komen tot een goed plenair debat, want daar zijn we altijd voor in.

Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):

Geen steun. We hebben ook ongelofelijk veel debatten over asiel en migratie. Daarom geen steun. Er staan vandaag ook nog ontzettend veel andere belangrijke onderwerpen op de lijst waar we nooit plenair over praten, dus vandaar.

Mevrouw Keijzer (Lid Keijzer):

Steun.

De heer Ellian (VVD):

Steun, voorzitter. Ik heb alle waardering voor hoe u voorzit, maar het is wel moeilijk te volgen. Maar ik ga akkoord met één plenair debat over asiel.

De voorzitter:

U heeft het dus wel gevolgd. Heel goed. U heeft een meerderheid, meneer Markuszower.

De heer Markuszower (Groep Markuszower):

Dank u wel.

De voorzitter:

Het woord is aan de heer Claassen voor zijn verzoek namens Groep Markuszower. Gaat uw gang, meneer Claassen.

De heer Claassen (Groep Markuszower):

Er wordt uitgegaan van 10 miljard aan zorgfraude. Het wordt steeds duidelijker dat dat maar het puntje van de ijsberg is en ook maar een lage inschatting. Steeds meer berichten duiken op waaruit blijkt dat ons zorgpremiegeld in de zakken van boeven, van tuig, terechtkomt. Zo wordt nu ook drugsgeld door criminelen witgewassen via pgb's, iets waar de Kamer al zo vaak over gesproken heeft en zich over uitgesproken heeft. We zien liever dat de regering dit soort praktijken met voorrang aanpakt in plaats van fors te bezuinigen op de zorg. Waar blijft de Wet integere bedrijfsvoering?

De voorzitter:

Uw voorstel.

De heer Claassen (Groep Markuszower):

Die wet ligt ondertussen al twee jaar op de plank, voorzitter. Daarom wil ik graag een debat met de ministers van VWS en JenV om te bespreken hoe zij deze ellende binnen hele korte tijd de kop in gaan drukken, criminelen op gaan pakken en het geld terugstorten op de rekening van VWS.

De voorzitter:

Ik kijk of daar steun voor is.

Mevrouw Wendel (VVD):

Voorzitter. De VVD wil zorgfraude keihard aanpakken. Daarom spreken we hier graag over drie weken in het commissiedebat Goed bestuur over. Dat kan veel sneller dan door middel van dit voorgestelde plenaire debat. Dus geen steun hiervoor.

De heer Edgar Mulder (PVV):

Steun.

Mevrouw Van Brenk (50PLUS):

Alles rondom zorgfraude zullen wij steunen, dus dit ook.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Voorzitter. Heel goed dat we het vaker gaan hebben over het aanpakken van zorgfraude in plaats van hier steeds krokodillentranen te huilen over dat de zorgkosten de pan uit rijzen. We moeten zorgfraude aanpakken, ervoor zorgen dat zorg voor iedereen weer betaalbaar is en inderdaad beginnen bij de boeven die hun zakken vullen ten koste van zieke mensen.

De heer Grinwis (ChristenUnie):

Voorzitter. Dit is ernstig. Graag ontvang ik een brief van het kabinet met een reactie hierop, waarin aangegeven wordt wat ze hieraan gaan doen. Maar geen steun nu voor een plenair debat. Het kan in de commissie. Dit zeg ik mede namens de SGP-fractie.

Mevrouw Tijmstra (CDA):

Dit kan behandeld worden bij het geplande commissiedebat, dus geen steun.

Mevrouw Synhaeve (D66):

Geen steun. Dat kan op 23 april.

Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):

Wel steun. Als we met elkaar het aanpakken van zorgfraude belangrijk vinden, dan moeten we het er ook met elkaar over hebben. Ik heb het dan over zorgfraude van organisaties en bedrijven, niet van mensen zelf. Het is goed om dat even te benoemen. We wachten inderdaad al twee jaar op een wet. De Kamer vraagt ook voortdurend: stuur die wet nou eens naar de Kamer. Laten we daar maar een plenair debat over hebben.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Ik sluit me aan bij de woorden van Kamerlid Westerveld, dus steun voor het debat.

Mevrouw Wiersma (BBB):

Geen steun voor het debat, want er zijn best veel debatten waar dit thuis zou kunnen horen. Ik vind het wel een belangrijk onderwerp. Ik wil me aansluiten bij het voorstel van het lid Grinwis om wel een brief van het kabinet hierover te vragen.

De voorzitter:

Dat verzoek geleid ik door naar het kabinet. U heeft geen meerderheid, meneer Claassen.

De heer Claassen (Groep Markuszower):

Ik heb geen meerderheid, maar het is echt ridicuul om te bedenken dat dit gaat over goed bestuur en toezicht. Dit gaat over criminelen.

De voorzitter:

Ja. U heeft het gezegd.

De heer Claassen (Groep Markuszower):

Dit past niet in dat commissiedebat. Eigenlijk is het een wanvertoning.

De voorzitter:

Waarvan akte.

Het woord is aan de heer Chris Jansen voor zijn debatverzoek namens de fractie van de PVV. Gaat uw gang.

De heer Chris Jansen (PVV):

Dank u wel, voorzitter. Vorige week stond ik hier omdat de halve kottervloot niet kon uitvaren vanwege de dure dieselprijzen. Nu bereikte ons het bericht dat de Vissersbond vreest dat de hele vissersvloot, de hele kottervloot, niet kan uitvaren vanwege de gestegen dieselprijzen. Daarom verzoek ik wederom om een debat met de staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselveiligheid en Natuur en dit dan graag op korte termijn.

De voorzitter:

Ik kijk of daar steun voor is. Er is wat onrust in de zaal. Ik zou graag iedereen goed willen kunnen verstaan.

De heer Grinwis (ChristenUnie):

Meneer de voorzitter, mede namens de SGP steun voor dit debatverzoek. Wij ontvangen graag voorafgaand aan dat debat een brief van de staatssecretaris over hoe hij de zojuist aangenomen motie-Flach in dezen uitvoert.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Steun. Ik sluit me aan bij de woorden van de heer Grinwis.

Mevrouw Ten Hove (Groep Markuszower):

Steun.

Mevrouw Jagtenberg (D66):

Geen steun.

De heer Van Duijvenvoorde (FVD):

Steun. Ik sluit me ook aan bij de woorden van de heer Grinwis. Dit belangrijke debat moet spoedig plaatsvinden.

Mevrouw Wendel (VVD):

Geen steun. Dit kan bij het commissiedebat Landbouw- en Visserijraad.

De heer Lohman (CDA):

Geen steun. Het is belangrijk, maar het is al onder de aandacht gebracht van de staatssecretaris.

De heer Van Baarle (DENK):

Voorzitter. Het is goed om te spreken over de gevolgen van de oorlog. Dat kan het snelst in de commissie, dus geen steun voor dit verzoek.

De heer Ceulemans (JA21):

Steun.

Mevrouw Keijzer (Lid Keijzer):

Het is een drama, wat er met onze vissers gebeurt. Steun voor dit verzoek.

De voorzitter:

U heeft geen meerderheid, meneer Jansen.

Het woord is aan mevrouw Beckerman voor haar verzoek namens de SP.

Mevrouw Beckerman (SP):

Goedemiddag! Ik ben vandaag jarig.

Mevrouw Beckerman (SP):

En in plaats van felicitaties zou ik graag de steun van collega's willen vragen voor een debat over het bericht "Bouw van minstens zeven megadatacenters gaat door, ondanks politiek verzet". Ik hoef dat volgens mij niet verder toe te lichten. Het leek mij goed om daarbij de minister van VRO uit te nodigen. Waarschijnlijk is het ook wel slim om de minister van KGG en de staatssecretaris van EZ uit te nodigen. Ik hoop nu natuurlijk op brede steun.

De voorzitter:

Dat doet u weer uiterst charmant. Ik ga kijken of daar steun voor is voordat ik u ga feliciteren.

Mevrouw Van Brenk (50PLUS):

Gefeliciteerd, natuurlijk. Graag een brief en we steunen dit van harte, zeker omdat het zo vriendelijk gevraagd is.

Mevrouw Kathmann (GroenLinks-PvdA):

Van harte gefeliciteerd en van harte steun.

De heer Grinwis (ChristenUnie):

Van harte, en dat geldt ook voor mijn steun.

Mevrouw Michon-Derkzen (VVD):

Ja, nu ben ik toch een beetje de party pooper. Ik feliciteer mevrouw Beckerman van harte, maar we steunen dit voorstel niet, helaas.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Proficiat. Van harte steun.

De heer Kops (PVV):

Idem, steun.

Mevrouw El Boujdaini (D66):

Van harte gefeliciteerd. Helaas steunen we het verzoek niet, want dit kan betrokken worden bij twee commissiedebatten, namelijk dat over ruimtelijke ordening en het debat van volgende week over digitale economie en infrastructuur.

De heer Van Duijvenvoorde (FVD):

Van harte gefeliciteerd. Normaal zouden wij fundamenteel tegen stemmen, maar omdat het je verjaardag is, krijg je onze steun.

De voorzitter:

Zie je, het werkt wel!

De heer El Abassi (DENK):

Gefeliciteerd en steun.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Van harte gefeliciteerd en steun.

De heer Claassen (Groep Markuszower):

Geen steun.

De heer Krul (CDA):

Én gefeliciteerd, én steun.

Mevrouw Beckerman (SP):

Kijk, een meerderheid, toch?

De voorzitter:

U heeft een meerderheid.

Mevrouw Beckerman (SP):

Nou, super! Ik hoop dat ik vaker zo jarig ben.

De voorzitter:

Met de hartelijke felicitaties. Maak er een mooie dag van, mevrouw Beckerman.

Het woord is aan mevrouw Van der Plas voor haar verzoek.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Dank u wel, voorzitter. U en ik hebben vandaag een feestje te vieren en een paar anderen in deze Kamer ook, zoals de heer Grinwis en mevrouw Bikker. Het is vandaag namelijk precies vijf jaar geleden dat wij hier — nou, niet hier, maar in het oude Tweede Kamergebouw — werden beëdigd, namelijk op 31 maart 2021. Er is een lustrum te vieren, dus ik hoop ook op steun voor mijn debatten.

De voorzitter:

Ik dacht dat u daarover een debat wilde gaan voeren.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Nee, iedereen die vandaag een lustrum viert: van harte gefeliciteerd! Het waren roerige jaren; nog steeds.

Voorzitter. Ik sta hier om een debat aan te vragen — dat moet zo snel mogelijk maar in ieder geval voor de zomer plaatsvinden — met de minister en de staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur naar aanleiding van de Kamerbrief die wij vrijdag hebben ontvangen over de Samenhangende aanpak Landbouw, Natuur en Stikstof. In het commissiedebat hadden wij het stikstof- en mestdebat al even uitgesteld, omdat we aan het wachten waren op een brief. Die brief is er nu. Ik las in de brief dat er ook nog wat brieven komen binnenkort. Omdat dit zo'n groot en veelomvattend onderwerp is, lijkt het me goed om daar een debat over te houden in de plenaire zaal en wel zo snel mogelijk, maar in ieder geval voor de zomer.

De voorzitter:

Ik ga kijken of daar steun voor is.

De heer Ceulemans (JA21):

Ja, steun voor het verzoek en ook alvast voor het volgende verzoek van mevrouw Van der Plas. Dat scheelt weer lopen.

De heer Chris Jansen (PVV):

Voorzitter, steun. Niet alles is altijd feestelijk, want de dag daarvoor werd mijn eerste termijn als Kamerlid beëindigd, mevrouw Van der Plas. Maar toch gefeliciteerd!

Mevrouw Ten Hove (Groep Markuszower):

Steun.

Mevrouw Bromet (GroenLinks-PvdA):

Voorzitter. Volgens mij hadden we het debat deze week uitgesteld, omdat we nog zaten te wachten op een andere brief. Dat was een brief over een plan om de stikstofcrisis op te lossen. Ik steun het verzoek voor een plenair debat, maar dan wil ik wel graag eerst die brief gezien hebben. Anders praten we in de lucht.

De voorzitter:

Dat geleiden we door naar het kabinet.

De heer Russcher (FVD):

Steun.

De heer Diederik van Dijk (SGP):

Mede namens de ChristenUnie: steun.

De heer Schoonis (D66):

Geen steun.

Mevrouw Beckerman (SP):

Gefeliciteerd! Steun, maar wel met dezelfde kanttekening als mevrouw Bromet al maakte, namelijk dat het goed is als het kabinet ook met díé brief komt. Daar moet ook wel wat tempo op zitten.

Mevrouw Wendel (VVD):

Geen steun. We zouden wel graag een schriftelijke reactie op de reacties uit het middenveld willen.

De heer Lohman (CDA):

Gefeliciteerd met de vijf jaar, maar geen steun.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Steun.

De heer Van Baarle (DENK):

Gefeliciteerd met de vijf jaar, inderdaad, voor iedereen die dat aangaat. Steun, met dien verstande dat ik ook de lijn van mevrouw Bromet steun.

De voorzitter:

Dan heeft u een meerderheid, mevrouw Van der Plas.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Dank u wel. Heel fijn. Heel erg bedankt. Ik denk dat we het verzoek van mevrouw Bromet ook kunnen beschouwen ...

De voorzitter:

Zeker.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

We verzoeken om dat door te geleiden aan de minister om daar zo snel mogelijk mee te komen.

De voorzitter:

Bij dezen!

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Ja? Oké.

De voorzitter:

Uw volgende verzoek.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Mijn volgende verzoek, ja! Een gerenommeerde ecoloog, Luigi Boitani, heeft zich uitgelaten over het wolvenbeleid in Nederland. Hij constateert ook dat de wolf zich razendsnel aan het aanpassen is en dat de wolf zelfs al zodanig aangepast is dat hij het stadspark in Groningen zou kunnen krijgen als leefgebied. Dat zijn niet mijn woorden, maar zijn woorden. Vervolgens lezen we over het gedrag van wolven die zich mengen onder de mensen. Dat is weliswaar in Duitsland. Daar is een vrouw in het gezicht gebeten in Hamburg. Ook is er vanochtend een wolf doodgereden op de A1. In 2025 waren er ongeveer duizend aanvallen op vee. Dat aantal loopt steeds meer op. Het zijn geen incidenten meer, maar dat is structureel.

De voorzitter:

Uw verzoek.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Van veeartsen horen wij dat zij inmiddels met PTSS-klachten kampen door wat zij in de weilanden aantreffen. Kortom, ik denk dat het hoog tijd is om een debat te houden over de aanwezigheid van de wolf in Nederland en over wat wij verder willen. Dat debat zou ik graag willen doen met de staatssecretaris van LVVN.

De voorzitter:

Ik kijk of u daar een meerderheid voor heeft.

Mevrouw Wendel (VVD):

Geen steun. Wij willen graag door op de ingeslagen weg van de staatssecretaris.

De heer Grinwis (ChristenUnie):

Voorzitter. Opnieuw van harte steun voor dit verzoek van mevrouw Van der Plas, mede namens de SGP. Ik zou het kabinet willen oproepen om de AMvB voorafgaand aan het plenaire debat naar de Kamer te sturen.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Voorzitter. BBB moet er wel bij vertellen dat de meeste dierhouders geen maatregelen nemen om hun dieren te beschermen. Wederom geen steun voor dit zinloze debat.

De heer Schoonis (D66):

Geen steun.

De heer Russcher (FVD):

Steun.

De heer Lohman (CDA):

Geen steun.

Mevrouw Ten Hove (Groep Markuszower):

Steun.

De voorzitter:

U heeft geen meerderheid, mevrouw Van der Plas.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Nee. Ook geen 30 leden, denk ik.

De voorzitter:

Ook niet, nee.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Dan gaat er binnenkort wat ergs gebeuren, en staat iedereen hier te steunen. Maar iedereen mag steunen of niet steunen. Dat mogen ze uiteraard zelf weten.

De voorzitter:

Dank u wel, mevrouw Van der Plas. Het woord is aan …

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Tot gauw!

De voorzitter:

Tot gauw.

Het woord is aan meneer Jimmy Dijk voor zijn verzoek namens de SP.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Dank u wel, voorzitter. Dan ga ik het ook gewoon zo proberen: mijn vrouw Mechteld is vandaag jarig.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Ja! Het is een supermooie dag. Het was afgelopen weekend in Brussel echt hartstikke leuk. We hebben een prima weekend gehad. Ik hoop daarmee ook op uw vrolijkheid en uw steun voor een zeer serieuze zaak. Het gaat over oudere mensen die werkloos raken. We weten al jaren dat zij door werkgevers als kostenpost worden gezien, in plaats van dat ze een reële, eerlijke kans maken om een baan te krijgen als ze solliciteren. Daarvoor wil ik graag een debat aanvragen met de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

De voorzitter:

Ik kijk of u steun heeft.

Mevrouw Van Brenk (50PLUS):

Voorzitter. Als je als oudere werkloos wordt, ben je nog lang niet jarig. Dus steun voor dit verzoek. Ik zou ook graag een brief hierover willen ontvangen.

De voorzitter:

Dat geleiden we door.

De heer Van Baarle (DENK):

Felicitaties en steun.

De heer Edgar Mulder (PVV):

Steun.

De heer Markuszower (Groep Markuszower):

Ik sluit me van harte aan bij de woorden van de heer Van Baarle, dus felicitaties en steun.

Mevrouw Patijn (GroenLinks-PvdA):

Felicitaties. Vandaag hebben de havens aangekondigd dat ze vijf dagen gaan staken, omdat ze niet pikken wat er nu gebeurt. Ik denk dat er maatschappelijk ook enorme behoefte is om dit goed te bespreken. Steun.

De heer Van Duijvenvoorde (FVD):

Steun.

De heer Neijenhuis (D66):

Voorzitter. Felicitaties. We hebben het hier vorige week over gehad en we hebben de komende weken ook nog een paar gelegenheden. Dus geen steun.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Steun.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Proficiat en steun.

Mevrouw Michon-Derkzen (VVD):

Voorzitter. We hebben het hier uitgebreid over gehad in het kader van de begroting twee weken terug. Dus geen steun voor dit verzoek.

Mevrouw Van Ark (CDA):

Van harte gefeliciteerd. Helaas geen steun voor het verzoek.

De voorzitter:

U heeft geen meerderheid.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Wel 30 leden, dus ik wil 'm graag daarbij zetten.

De voorzitter:

We zetten het erbij. En de felicitaties met uw vrouw

De heer Jimmy Dijk (SP):

Dank u. Ik kon het proberen, hè?

De voorzitter:

Ja, natuurlijk.

Uw volgende verzoek.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Ik zal haar zo meteen even bellen om te zeggen dat ik het gebruikt heb om een meerderheid te krijgen, maar dat het niet gelukt is. Maar dank voor de felicitaties.

Mijn tweede verzoek gaat over het debat dat we afgelopen week ook hebben gevoerd. We zien dat de energiecrisis en de betaalbaarheidscrisis in Nederland steeds verder toenemen. Die nemen niet af maar toe. Voordat we een nieuw debat ingepland hebben, ben ik bang dat we weken verder zijn. Ik zou hier dus graag een debat willen hebben over de oplopende inflatie en de stijgende kosten van basisbehoeften in Nederland. Dat zou ik graag willen doen met de minister van Economische Zaken.

De voorzitter:

Ik kijk of u daar steun voor heeft.

De heer Edgar Mulder (PVV):

Steun.

De heer Markuszower (Groep Markuszower):

Het lijkt wel of we een onbarmhartig kabinet hebben, dus veel steun voor het verzoek.

De heer Van Duijvenvoorde (FVD):

Steun voor het verzoek.

De heer Neijenhuis (D66):

Ik meen me toch te herinneren hier vorige week nog met de heer Dijk de degens over te hebben gekruist, dus geen steun.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Steun voor het verzoek. Misschien is het handig dat ook de minister van Financiën daarbij komt.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Steun.

Mevrouw Martens-America (VVD):

Ik sluit me aan bij de woorden van de heer Neijenhuis: geen steun.

De voorzitter:

U heeft geen meerderheid, meneer Dijk.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Voorzitter. Ik tel, denk ik, weer 30 leden. Ik zal het de komende weken ook blijven doen, dus dan weten jullie dat. Zoals mevrouw Van der Plas dit bij de wolf doet, vind ik dat dit bij de betaalbaarheidscrisis van Nederland moet, want dit probleem wordt niet kleiner, maar zal groter worden. En ja, richting D66 gezegd, daar moet je iedere week een debat over voeren.

De voorzitter:

Het woord is aan de heer Markuszower voor zijn verzoek namens de Groep Markuszower. Gaat uw gang.

De heer Markuszower (Groep Markuszower):

Ja, voorzitter, voor een debat met de minister-president, zelfs, over hoe zijn kabinet met de Kamer denkt om te gaan. Vorige week is met een slinkse truc een begroting erdoorheen gejast. De meerderheid van de Kamer heeft onder bepaalde voorwaarden voor de begroting van de heer Sjoerdsma gestemd. Die voorwaarden zijn een week later verbroken. Tevens meent de heer Sjoerdsma te kunnen denken dat UNRWA niet geïnfiltreerd is door de terroristen van Hamas, terwijl er heel veel bewijs is dat dit wel zo is. Dus graag een debat met de minister-president, want zo gaat dit natuurlijk niet. Als de Kamer zich buitenspel laat zetten, wat doen we hier dan de hele dag?

De voorzitter:

Ik ga kijken of u daar steun voor heeft.

De heer Edgar Mulder (PVV):

Er is morgenvroeg een commissiedebat helemaal over dit onderwerp, dus ik zou het gewoon morgenvroeg doen.

De voorzitter:

Dus geen steun.

Mevrouw Keijzer (Lid Keijzer):

Maar dit is te makkelijk. Deze regering heeft een minderheid van 66 zetels. Er is een debat geweest over de regeringsverklaring. Toen is er van een groot gedeelte van de Kamer welwillendheid geweest om ze een kans te geven. Als je vervolgens, omdat je met z'n 66'en iets afgesproken hebt, denkt dat je op zo'n manier over de Kamer heen kunt walsen, dan gaat er iets fundamenteel mis. Steun, dus.

Mevrouw Kröger (GroenLinks-PvdA):

Voorzitter. Ook wij hebben vragen over hoe de steun aan UNRWA, die er keihard moet komen, daadwerkelijk gematerialiseerd wordt. Daar hebben we informatieverzoeken over gesteund. Er komt een brief, waarover we morgenochtend gaan debatteren met de minister. Dus geen steun.

De heer Schoonis (D66):

Morgenochtend, inderdaad. Geen steun.

Mevrouw Van der Plas (BBB):

Voorzitter, steun. Wat betreft de motivatie wil ik me aansluiten bij de woorden van mevrouw Keijzer.

De heer Ceulemans (JA21):

Voorzitter. Ik kan me ook heel goed vinden in de woorden van mevrouw Keijzer. Maar collega Hoogeveen heeft gisteren een brief gevraagd, die betrokken wordt bij het debat van morgen. Morgenochtend is er dus een debat over. Mochten de brief en het debat daar aanleiding toe geven, dan is een plenair debat volgende week prima, maar voor nu wachten we nog op morgenochtend.

Mevrouw Van Ark (CDA):

Er is morgen inderdaad een debat hierover en daar kan dit bij betrokken worden, dus geen steun.

De heer Van Baarle (DENK):

Ik zie de heer Markuszower graag morgenochtend, dus geen steun voor zijn verzoek.

De heer Van Duijvenvoorde (FVD):

Ik verwacht dat morgen niet gaat doen wat men hoopt dat het gaat doen, dus we steunen dit verzoek. Het is namelijk stuitend hoe er met de Kamer is omgegaan.

De heer Grinwis (ChristenUnie):

Er is morgenochtend een commissiedebat, maar om deze brutaliteit niet ongestraft voorbij te laten gaan: steun voor dit debat, mede namens de SGP-fractie.

Mevrouw Maes (VVD):

Ik sluit me van harte aan bij de woorden van mevrouw Van Ark.

De voorzitter:

U heeft geen meerderheid, meneer Markuszower.

De heer Markuszower (Groep Markuszower):

Komen we aan 30 leden?

De voorzitter:

Nee, ook niet.

De heer Markuszower (Groep Markuszower):

Nog even voor de volledigheid. Een collega van mij zou morgen bij dat debat zijn, maar dat is met minister Sjoerdsma. Ik had dus gevraagd om een debat met de minister-president over procedures et cetera.

De voorzitter:

U heeft het gezegd.

Mevrouw Piri krijgt het woord voor haar verzoek. Gaat uw gang.

Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):

Dank u wel, voorzitter. Volgens mij waren we gisteren van links tot rechts geschokt over het besluit van de Israëlische regering en de Knesset om de doodstraf uit te breiden, opnieuw leven in te blazen en dan ook alleen maar toe te passen op Palestijnen. Wij hebben vorige week, toen dit eraan zat te komen, in de commissie Buitenlandse Zaken de minister al urgent om druk gevraagd. Nu is het gebeurd en nu is het ook belangrijk dat wij ons hier als Kamer urgent over kunnen uitspreken. Het hoeft geen lang debat te zijn. Daarom is mijn verzoek om een kort plenair debat met de minister van Buitenlandse Zaken hierover deze week of uiterlijk volgende week in te plannen. Ik zeg daar meteen het volgende bij, want ik spreek mensen ook in de tussentijd. Mocht daar geen meerderheid voor zijn, dan zou ik graag het verzoek willen doen om het als onderwerp toe te voegen aan het plenaire debat van morgen over christenvervolging.

De voorzitter:

Ik kijk of u steun heeft voor uw voorstel.

De heer Markuszower (Groep Markuszower):

Toen de naam PRO naar buiten kwam, dacht ik dat mevrouw Piri daar "PLO" van wilde maken in plaats van "PRO" …

De voorzitter:

Nee, nee, meneer Markuszower. Steun of geen steun?

De heer Markuszower (Groep Markuszower):

Geen steun dus.

Mevrouw Maes (VVD):

Geen steun, omdat ik denk dat het beter tot zijn recht komt als we het behandelen bij het plenaire debat, dat volgens mij nog voor het meireces moet plaatsvinden, waar vorige week steun voor was.

De heer Van Baarle (DENK):

Het is echt schokkend dat de Israëlische regering, na alle misdaden die al gepleegd zijn, nu ook Palestijnen wil gaan opknopen. Steun voor het verzoek. Hier moet zo snel mogelijk over gedebatteerd worden. Dit moeten we stoppen.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Als er zoiets ongekends als dit gebeurt, als de doodstraf in een land wordt heringevoerd en dan alleen voor een zeker deel van de bevolking, lijkt het me heel goed om daar het debat over te voeren. Volgens mij zegt mevrouw Piri terecht dat dat geen ellenlang debat hoeft te zijn, maar het is wel goed om hier met het kabinet de degens over te kruisen.

De heer Vermeer (BBB):

Geen steun. Ik zou heel graag willen dat we het debat over christenvervolging van morgen hier niet mee gaan belasten.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Voorzitter. Het is echt heel heftig wat hier gebeurt. Het is openlijk genocidaal en racistisch beleid. Hier moeten we het debat over voeren. Het kabinet had eigenlijk al in actie moeten komen, dus van harte steun.

Mevrouw El Boujdaini (D66):

Steun.

De heer Edgar Mulder (PVV):

Geen steun.

De heer Ceulemans (JA21):

Voorzitter, geen steun. Er zijn hier doorlopend debatten over Gaza, dus ik zou het niet op prijs stellen als dit morgen betrokken wordt bij het debat over christenvervolging.

De heer Van Lanschot (CDA):

Voorzitter. Shocking ontwikkeling. We willen dit graag bespreken tijdens het debat Midden-Oosten op 16 april, dus voor nu geen steun.

De voorzitter:

U heeft geen steun, mevrouw Piri.

Mevrouw Piri (GroenLinks-PvdA):

Dat begrijp ik, voorzitter. Ik wil nog heel kort reageren. Voor de mensen die denken dat het debat morgen niks te maken heeft met Palestijnen: het gaat ook om christenen die worden opgehangen. Voor de mensen die denken dat we hier elke week een debat hebben over Gaza: ik zou het even nagaan, want over het algemeen is daar nooit een meerderheid voor in deze Kamer.

De voorzitter:

Ja, u heeft het gezegd.

Het woord is aan mevrouw Bikker voor haar verzoek namens de ChristenUnie. Gaat uw gang.

Mevrouw Bikker (ChristenUnie):

Voorzitter, dank u wel. Enige weken geleden spraken we in de Kamer over de sluiting van de zorgvilla's voor zeer ernstig meervoudig gehandicapte kinderen. We weten allemaal dat als deze villa's sluiten, ouders in de problemen komen. 185 kinderen staan al op een wachtlijst en de wachttijd is inmiddels tien jaar. Moet u zich voorstellen wat dat betekent voor deze ouders. De minister heeft gezegd: ik ga alles op alles zetten om tot een goede oplossing te komen. Maar vandaag is de dag dat deze villa's zullen sluiten en we zien dat vast personeel langzaam maar zeker toch de deur achter zich dichttrekt. Daarmee staat deze zorg onder druk. Er zijn heel veel lessen te leren over wat er gebeurt als een bedrijf dit overneemt, maar allereerst wil ik het hebben over de gevolgen voor deze kinderen. Ik zou hierover dus, mede namens de SGP, een debat willen aanvragen, ten spoedigste te houden.

De voorzitter:

Ik kijk of daar steun voor is.

De heer Edgar Mulder (PVV):

Steun.

Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):

Absoluut steun, voorzitter. Het gaat letterlijk over de levens van deze kinderen. We hebben met de hele Kamer gezegd dat er een oplossing moet komen en de minister heeft ons als Kamer beloofd dat die oplossing er zou komen, maar wij horen hele andere verhalen van de mensen over wie het gaat. Ik vind dat we hier als Kamer een verantwoordelijkheid in hebben. Als een minister ons belooft dat er een oplossing komt, moeten wij er, vanuit onze controlerende taak, voor zorgen dat we de minister daaraan houden. Ik kijk dus ook uitdrukkelijk naar andere partijen om dit verzoek te steunen.

De voorzitter:

U steunt het verzoek.

De heer Russcher (FVD):

Steun.

Mevrouw Ten Hove (Groep Markuszower):

Steun.

Mevrouw Van Brenk (50PLUS):

Steun.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Van harte steun.

De heer Ceulemans (JA21):

Steun.

De heer El Abassi (DENK):

Steun.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Voorzitter. Ik ga het ook benadrukken: als de belofte is gedaan dat dit geregeld wordt, moeten wij als Kamer ervoor zorgen dat het kabinet zich daaraan houdt en moeten wij het daarop aanspreken, dus volop steun.

Mevrouw Keijzer (Lid Keijzer):

Bij het vragenuurtje hebben we het over honderden kinderen gehad die een plek hadden in de gesloten jeugdzorg, maar nu in vakantieparken zitten. Dit doet daar ook weer aan denken. Er komt ander beleid, er wordt beloofd dat het wordt opgelost, maar het gebeurt niet. Steun voor het verzoek.

Mevrouw Synhaeve (D66):

Steun. Het zou fijn zijn om dan op voorhand ook een brief te krijgen, specifiek over het onderdeel "voortgang sluiting", die vandaag in zou gaan.

De voorzitter:

Dat verzoek geleiden wij door.

Mevrouw Wendel (VVD):

Steun voor het verzoek, voorzitter.

Mevrouw Tijmstra (CDA):

Ook steun voor het debat, en ook voor het verzoek om een brief van het kabinet te vragen.

De voorzitter:

U heeft een meerderheid, mevrouw Bikker.

Mevrouw Bikker (ChristenUnie):

Dank u wel. Ik hoop dat u het debat spoedig kunt inplannen.

De voorzitter:

Daar gaan we naar kijken. Het woord is aan het lid Kostić voor haar verzoek namens de Partij voor de Dieren.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Dank, voorzitter. In verband met de snelheid van de besluitvorming in Europa en de mogelijk grote impact, doen we het verzoek om een debat over de Food and Feed Safety Simplification Omnibus in te plannen met de staatssecretaris van LVVN, het liefst net na het reces, in de week van 11 mei, maar als het moet, kan het ook in de week daarop. Dit verzoek wordt mede ingediend door het CDA, 50PLUS, de SP, GroenLinks-PvdA, oftewel PRO, D66, DENK en Volt. Daarmee wordt het verzoek door een meerderheid van de Kamer ingediend.

De voorzitter:

Maar dat is dus niet namens PRO, maar namens GroenLinks-PvdA.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Ja, sorry.

De voorzitter:

Dat is namelijk de formele lijn die we hier met elkaar hanteren. Ik hoop niet dat ik dit nog maanden hoef te zeggen.

De heer Schoonis (D66):

Van harte steun.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Ik heb het verzoek namens D66 ingediend, dus …

De heer Chris Jansen (PVV):

Geen steun.

De voorzitter:

U heeft wel een meerderheid.

Mevrouw Becker van de VVD wordt vervangen door mevrouw Martens-America, die ik het woord geef voor haar verzoek.

Mevrouw Martens-America (VVD):

Dank u wel, voorzitter. Het aantal eergerelateerde geweldsgevallen neemt rap toe. 757 gevallen, met helaas ook dodelijke afloop. Een eerwraak zoals die in het geval van Ryan staat ons nog helder op het netvlies, maar er zijn natuurlijk nog heel veel meer gevallen, ook richting mannen, wegens hun geaardheid, of omdat ze zelf geen geweld willen toepassen. Het lijkt ons van essentieel belang om dit hier op de agenda te zetten, helemaal omdat het debat inmiddels drie keer is aangevraagd, maar steeds is vervallen. We willen dan ook vragen om dit debat voor de zomer in te plannen.

Mevrouw Van Brenk (50PLUS):

Graag een brief en steun voor dit verzoek.

De heer Grinwis (ChristenUnie):

Dat geldt ook voor de ChristenUniefractie: steun.

De heer Ceulemans (JA21):

Steun, ook om het op korte termijn in te plannen.

Mevrouw Tijmstra (CDA):

Steun.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Steun.

De heer Van Duijvenvoorde (FVD):

Steun.

De heer Vermeer (BBB):

Steun.

Mevrouw Jagtenberg (D66):

Steun.

Mevrouw Faber (PVV):

Ik ben blij dat de VVD eens wakker wordt en islamgerelateerd geweld een keertje op de agenda zet, dus steun.

Mevrouw Westerveld (GroenLinks-PvdA):

Steun.

Mevrouw Schilder (Groep Markuszower):

Steun.

Kamerlid Kostić (PvdD):

Steun.

De voorzitter:

U heeft een meerderheid, mevrouw Martens-America.

Tot slot is het woord aan de heer Kops voor zijn verzoek namens de PVV.

De heer Kops (PVV):

Voorzitter. De Europese Commissie heeft een brief gestuurd aan alle Energieministers van de Europese Unie. De boodschap is, kort gezegd: het brandstofverbruik moet omlaag, maar de accijnzen moeten dat niet. Het tegenovergestelde moet natuurlijk gebeuren, want die accijnzen moeten wel degelijk omlaag, net als de bemoeizucht van de Europese Commissie. Graag doe ik dus hierbij het verzoek om die betreffende brief van de Europese Commissie aan de Kamer te zenden, met daarbij dan een reactie van het kabinet. Ook verzoek ik een debat met de minister van Klimaat en Groene Groei.

De voorzitter:

Uw informatieverzoek geleiden we door naar het kabinet.

De heer Kops (PVV):

Dank.

De voorzitter:

Ik ga kijken of u steun heeft voor het debat.

Mevrouw Müller (VVD):

We hebben een plenair debat staan over de energieleveringszekerheid. Daar zou ik dit graag bij willen betrekken. Vandaag was de minister ook bij een extra ingelaste Raad van Ministers in Europa. Ik zou eigenlijk aan het ministerie willen vragen om ons daar snel over terug te koppelen.

De heer Jumelet (CDA):

Ik sluit mij bij mevrouw Müller aan. Geen steun, voorzitter.

De heer Schoonis (D66):

Ik sluit daar ook bij aan. Geen steun.

De heer Claassen (Groep Markuszower):

Steun.

De heer Ceulemans (JA21):

Als ik het verzoek goed begrijp, dan wil de heer Kops wachten op de brief en als die brief gekomen is, daar dan een debat over voeren, toch?

De voorzitter:

Ik denk dat hij aanstuurt op een hele snelle brief, inclusief het onderhavige stuk, en dat hij dan heel snel een debat wil.

De heer Kops (PVV):

Per ommegaande, exact.

De heer Ceulemans (JA21):

In die volgorde steun.

De voorzitter:

Heel goed.

De heer Russcher (FVD):

Steun.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Voorzitter. Mensen moeten niet onnodig veel onnodige kilometers maken, maar dat doen de meeste mensen ook niet. Maar politici moeten niet mensen gaan zitten aanspreken op minder kilometers maken terwijl ze afhankelijk zijn van hun autootje om op hun werk te komen, tegelijkertijd zien dat de kosten omhooggaan en daar niets aan doen, dus steun voor dit verzoek.

De heer Vermeer (BBB):

Deze ongewenste inmenging in de levenssfeer van mensen moet stoppen, zeker als die van de EU komt.

De heer El Abassi (DENK):

Steun.

De voorzitter:

U heeft geen meerderheid, meneer Kops.

De heer Kops (PVV):

En 30 leden?

De voorzitter:

Die heeft u wel.

De heer Kops (PVV):

Graag op de lijst. Dank u wel.

De voorzitter:

We zetten 'm erbij.

Dat was de regeling van werkzaamheden. Ik schors kort, waarna we verdergaan met een aantal tweeminutendebatten. De vergadering is kort geschorst.

De voorzitter:

Dames en heren, we gaan beginnen met het tweeminutendebat Pensioenonderwerpen. We zijn een uur uitgelopen ten opzichte van het laatste schema. Als eerste wil ik het woord geven aan de heer Edgar Mulder van de PVV.

De heer Edgar Mulder (PVV):

Voorzitter. De PVV wilde dit tweeminutendebat voeren naar aanleiding van het commissiedebat van eind januari. We wilden dat eigenlijk om twee moties in te dienen. Eén motie zou gaan over het beperken van de AIO, want het is gekkenwerk dat iedereen die hier maar binnen komt dobberen, ook al is iemand hier maar 2 of 3 jaar, hetzelfde krijgt als een Nederlander die hier 50 jaar is. Ten tweede waren er destijds wat tekenen dat de AOW-leeftijd zou worden verhoogd. Daar wilden we ook iets tegen doen. Maar ja, toen kwamen het debat van de regeringsverklaring en het eindverslag van de informateur. We hebben ook nog een begrotingsbehandeling gehad. Toen waren die moties dus al twee of drie keer ingediend. Ik zal medelijden hebben met de Kamer en het niet voor de zoveelste keer doen.

Voorzitter, ik heb wel een vraag aan de minister, als u mij dat toestaat. Pensioendeelnemers in Nederland hebben geen vrije keuze. Zoals iedereen weet, bepaalt waar je werkt namelijk waar je geld wordt belegd. Daarom moeten pensioenfondsen zich houden aan de prudent-personregel. Dat betekent geen links geneuzel, maar beleggen in het belang van deelnemers en pensioengerechtigden. Nu blijkt dat het rendement van de laatste vijf jaren gemiddeld erg slecht is, afgezet tegen een benchmark zelfs heel erg slecht. Van de 120 onderzochte pensioenfondsen in Nederland bleek dat er 30 een negatief beleggingsrendement haalden. 30 van de 120! ABN AMRO Pensioenfonds: negatief. Philips: negatief. ING, IBM, PMT, de kappers, verloskundigen: al die pensioenfondsen draaien in de min, en dat met de resultaten die de afgelopen vier jaar op de beurs zijn geboekt. Het is an sich best knap. Onze vraag is even eenvoudig als noodzakelijk. De PVV wil van deze minister voor het volgende debat over pensioenen graag een reactie op de vraag hoe het kan dat Nederlandse pensioenfondsen zo extreem slecht presteren.

Dank u wel, voorzitter.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Dank u wel, voorzitter.

De heer Vermeer (BBB):

Voorzitter.

De heer Vermeer (BBB):

We gaan zo overhoren of de minister dat allemaal gehoord heeft.

Mevrouw Van Ark (CDA):

Voorzitter. In de pensioentransitie gaat er veel aandacht uit naar de regels, de procedures en de complexe systematiek, maar voor veel mensen is het vooral belangrijk om te begrijpen waar ze aan toe zijn en dat ze erop kunnen vertrouwen dat de transitie goed verloopt. De minister heeft toegezegd in het voorjaar een brief te sturen over de knelpunten en verschillende situaties rond de compensatieregeling, en dat mantelzorg en ouderschapsverlof daarin worden meegenomen. Dat is nodig, want het is belangrijk om nu het nog kan te kijken naar of en hoe dit op te lossen is. In sommige gevallen biedt het pensioenfonds zelf een mogelijkheid om vrijwillig de regeling voort te zetten, maar helaas bieden niet alle fondsen die mogelijkheid. Bovendien zijn heel veel mensen zich er helemaal niet van bewust dat ze mogelijk actie moeten ondernemen als ze in deze periode van baan wisselen of verlof opnemen. Het is voor het CDA belangrijk dat mensen niet tussen wal en schip vallen door onbedoelde nadelen in de compensatieregelingen en dat we regelingen maken die uitlegbaar en logisch zijn. Juist daar laten we het nu liggen, terwijl dit te voorzien was.

Voorzitter. Wij wachten de brief af en komen daar graag op terug. In dat kader steunen we de ook de motie-Patijn hierover.

Mevrouw Patijn (GroenLinks-PvdA):

Dank, voorzitter. Wij maken ons grote zorgen over het compensatiegat dat ontstaat als je van baan wisselt, mantelzorgverlof opneemt of werkloos wordt. Dat is waarom we deze motie indienen.

Mevrouw Patijn (GroenLinks-PvdA):

Voorzitter. Wij maken ons echt heel veel zorgen. We zien namelijk dat mensen die compensatie missen en dat gaat soms over honderden euro's aan pensioenrechten. Dit is nooit voorzien en nooit de bedoeling geweest toen het pensioenakkoord gesloten werd. Ik hoop dat er een goede oplossing komt. Ik ga ervan uit dat de minister de druk op de uitvoerders en de sociale partners flink op zal voeren om een oplossing te vinden.

Hartelijk dank.

Mevrouw Van Brenk (50PLUS):

Voorzitter. Bij het begrotingsdebat heb ik het uitgebreid over pensioenen gehad en heb ik een toezegging gekregen dat er een grondige analyse komt van de minister over de rampzalige rendementen van de pensioenfondsen en dat hij ervoor zorgt dat er een benchmark komt om de pensioenkosten, die de pan uitrijzen bij de pensioenfondsen, onderling te vergelijken. Tijdens dit debat, over pensioenonderwerpen, heb ik een probleem gevonden: de Amerikaanse bedrijven die de Belgiëroute hebben genomen. Heel specifiek ging dit over Johnson & Johnson. Daarom heb ik een motie gemaakt die daarop van toepassing is, maar eigenlijk gaat over al die Amerikaanse bedrijven die naar België zijn gevlucht.

De heer Ceulemans (JA21):

Voorzitter, dank. Een tweetal moties.

De heer Ceulemans (JA21):

De tweede.

Mevrouw Michon-Derkzen (VVD):

Voorzitter, dank u wel. Ook ik had de minister in dit tweeminutendebat willen bevragen over het nieuws rondom het bedrag ineens. Ik had hem willen vragen om daar een brief over te sturen. De ene keer lezen we dat we het niet doen omdat de Eerste Kamer dat heeft besloten; dan lezen we weer dat we het niet doen omdat het Nibud het geen goed idee vindt. Mijn fractie vindt het juist een heel goed idee dat mensen zelf kunnen kiezen hoe ze met hun pensioen omgaan. Ik vind de motie van de heer Ceulemans dan ook heel redelijk. Ik zou de minister willen vragen om een brief te sturen over wat hier nou achter zit en waarom die vertraging nodig is, want ik ben het daar op voorhand niet mee eens.

Voorzitter. Ik heb ook één motie en die ziet op een openstaand punt in wetgeving. We hebben natuurlijk lang met elkaar over de Wet toekomst pensioenen gesproken. Er komt nog een wet aan over de toezeggingen die uit deze wet voortkomen. Maar we hebben hier ook nog een andere wet met elkaar te bespreken, en dat is de Wet pensioenverdeling bij scheiding. Die ligt al een tijd op de plank. Vandaar de volgende motie.

Mevrouw Michon-Derkzen (VVD):

Dank u wel.

De voorzitter:

We gaan weer verder met de beantwoording, de oordelen, van de minister. Het woord is aan de minister.

Minister Vijlbrief:

Voorzitter. Als ik enigszins slurry, zoals dat zo mooi heet in het Engels, klink, komt dat doordat ik vanmorgen ben geopereerd aan mijn kaak. Dat is dus niet omdat ik al gedronken heb op dit tijdstip; dat er geen verkeerde verhalen in de wereld komen.

De heer Mulder had een vraag over de rendementen bij pensioenfondsen. Ik heb een uitgebreide brief toegezegd aan mevrouw Van Brenk. Als de heer Mulder het goed vindt, wil ik die daarbij betrekken. Het is hetzelfde onderwerp.

Dan kom ik bij de motie op stuk nr. 697 van de heer Dijk. Die moet ik ontraden, omdat de pensioenfondsen zelf over het indexatiebeleid gaan. Ik kan daar dus weinig aan doen. Dat is geen politiek besluit. Ik kan mij niet mengen in hun besluit.

De heer Dijk zal niet verbaasd zijn dat ik de motie op stuk nr. 698 moet ontraden …

Minister Vijlbrief:

Ja, de motie op stuk nr. 697: ontraden. De motie op stuk nr. 698 ook: ontraden. Dat is omdat het kabinet nu niet definitief de verhoging van de AOW-leeftijd wil schrappen, maar wel heeft beloofd daar een pas op de plaats te maken en met de sociale partners in gesprek wil daarover.

Minister Vijlbrief:

Dat brengt mij bij de motie op stuk nr. 699 van de heer Vermeer. Die gaat over het pensioenadvies vrijstellen van de loonbelasting. Daar moet ik van zeggen dat die helaas "ontijdig" is. De heer Vermeer is er nu even niet. De staatssecretaris van Financiën komt met een antwoord. Hij gaat hier namelijk over, omdat die vraag al gesteld is in een commissiedebat. Die motie is dus ontijdig. Ik zie de heer Vermeer nu niet.

Minister Vijlbrief:

Dan wordt die in feite ontraden, omdat de heer Vermeer 'm niet kan aanhouden. Maar dat laat ik aan u, voorzitter.

De motie op stuk nr. 700 over de governance van pensioenfondsen kan ik oordeel Kamer geven. Dat is een hele oude motie van het lid Palland. De resultaten van het onderzoek worden in de eerste helft van 2027 verwacht. Die motie van de heer Vermeer loopt daar wat op vooruit, maar als ik 'm zo mag interpreteren dat de reactie op de motie-Palland ook een reactie op zijn motie is, geef ik 'm oordeel Kamer.

Minister Vijlbrief:

De motie op stuk nr. 701 van de heer Vermeer over keuzerecht moet ik ontraden, want dat past niet in de nieuwe vormgeving van het pensioenstelsel en ook niet bij de afspraken in het pensioenakkoord.

Minister Vijlbrief:

De motie op stuk nr. 702 over compensatie bij het invaren door pensioenfondsen: oordeel Kamer. Ik herken de zorgen van mevrouw Patijn. Ik begrijp dus wat zij vraagt. Ik snap dat zij de boel beter in beeld wil hebben. Ik zeg hier nadrukkelijk bij dat achteruitgang bij een overstap een mogelijkheid is. Er spelen ook andere argumenten bij een overstap; dat weet mevrouw Patijn natuurlijk ook. Het is natuurlijk aan de sociale partners en niet aan de fondsen om hier afspraken over te maken. Dat gezegd hebbende, begrijp ik haar zorgen. Mijn voorstel zou zijn dat ik in gesprek ga met de sociale partners over deze situatie en dat ik inderdaad de Kamer voor het meireces daarover informeer.

Minister Vijlbrief:

Dan ga ik naar de motie van mevrouw Van Brenk over Johnson & Johnson. Ik snap de zorg van mevrouw Van Brenk. Ik moet daarbij wel opmerken dat de Nederlandsche Bank natuurlijk als toezichthouder in Nederland betrokken is, maar dat het prudentiële toezicht is belegd bij de Belgische toezichthouder. Desalniettemin ben ik bereid om met DNB in overleg te treden over wat er mogelijk is. Daarbij geef ik dus wel de winstwaarschuwing dat er afspraken over de indexatie worden gemaakt door werkgever en werknemer en dat daar dus een Belgische toezichthouder voor is. Maar ik zal mijn best doen.

Minister Vijlbrief:

Oordeel Kamer. Sorry als ik dat niet had gezegd.

Minister Vijlbrief:

We lopen toch al uit de tijd, heb ik begrepen, dus het korte antwoord is: ja.

De heer Ceulemans heeft een motie, op stuk nr. 704, over activistisch beleggen. Dat onderwerp hangt eigenlijk al een paar keer boven de markt. Ook die geef ik oordeel Kamer.

Minister Vijlbrief:

Net als de heer Ceulemans nu, vroeg de heer Aartsen, welbekend in deze Kamer, ooit in een motie om het toezicht aan te scherpen om het uitgangspunt van het realiseren van een koopkrachtig pensioen centraal te laten zijn. Samen met DNB hebben we toen gekeken naar de wetgeving en het toezicht. Als ik de motie zo mag interpreteren dat ik de resultaten van dat onderzoek nog een keer met de Kamer zal delen, dan kan ik 'm oordeel Kamer geven. En ik kom überhaupt nog een keer, zo zeg ik in het kader van een vraag van mevrouw Van Brenk, terug op de rendementen. Dan heb je het eigenlijk over hetzelfde. Ik zie de heer Ceulemans twijfelen, maar ik wacht even.

Minister Vijlbrief:

Die vertaling is wel heel kort door de bocht, maar ik geloof dat ik dat wel zei. Dus in die zin klopt het, maar eigenlijk probeerde ik tegen de heer Ceulemans te zeggen: maakt u zich geen zorgen, want dit onderwerp komt terug als we daar in het kader van het verzoek van de heer Mulder en mevrouw Van Brenk naar gaan kijken. Want dit gaat in wezen over dezelfde vraag.

Minister Vijlbrief:

Dan de motie op stuk nr. 705 over het bedrag ineens: oordeel Kamer. Ik zeg daar wel bij: er is uitgebreid overleg geweest — ik had toen een andere rol — over de inwerkingtreding hiervan. Mevrouw Michon vroeg in dat verband om een brief. Ik zal nog een keer met de sector in overleg gaan. Dat is één. Maar ik ga geen valse hoop wekken. De reden daarvoor is als volgt. Ik heb het zelf nog een keer goed nagevraagd. Als je dat gaat doen terwijl men nog bezig is met invaren, dan zal dat tot uitvoeringsproblemen leiden. Ik zal het nog een keer opschrijven. Ik ga in gesprek met de sector en ik zal de Kamer laten weten waar dat toe leidt. Maar ik wil de verwachtingen wel managen, want ik begrijp van de sector hoe moeilijk het is. Ik zal een brief sturen naar de Kamer hierover. Ik deel overigens met de Kamer het belang hiervan. Ik heb daar zelf ook altijd voor gepleit. Ik schrok zelf ook een beetje toen ik dit bericht zag. Dit was overigens mede naar aanleiding van de behandeling in de Eerste Kamer.

Minister Vijlbrief:

Ik zal het idee meenemen. Ik weet niet of het kan. Ik durf er nu geen ja op te zeggen, maar ik neem het idee mee. Het is een logische vraag.

Minister Vijlbrief:

Oordeel Kamer.

De laatste motie, op stuk nr. 706, krijgt ook oordeel Kamer. Die gaat over de Wet pensioenverdeling bij scheiding en ziet op het vaststellen van een ambitieus tijdpad. Die kan ik oordeel Kamer geven. Ik zal de Kamer binnen drie maanden informeren over het tijdpad.

Voorzitter, daarmee hebben we de tien moties en de vragen gehad.

Minister Vijlbrief:

Ik geloof dat dit vijf vragen waren in één vraag.

Minister Vijlbrief:

Ik geef kort antwoord. De reden dat dit niet in de Voorjaarsnota terugkomt, is dat het pas zichtbaar is in de budgettaire ramingen vanaf 2033 en daar gaat de Voorjaarsnota niet over. Dat weet de heer Dijk ook wel. Dat is de reden daarvoor.

Wat betreft uw politieke vraag: er is in deze Kamer een motie ingediend om de effecten van de een-op-eenkoppeling te verzachten. In het debat over de regeringsverklaring was dat voldoende voor een meerderheid in de Kamer om geen motie aan te nemen om dit van tafel te halen. De heer Dijk weet dat ik zelf heb gezegd dat ik het voor dit moment van tafel haal als het een belemmering is voor de gesprekken met de bonden. Dat is waar we nu staan.

De voorzitter:

We gaan verder met het tweeminutendebat over de WIA-problematiek. De eerste spreker is de heer Ceder van de ChristenUnie.

De heer Ceder (ChristenUnie):

Dank, voorzitter. Ik heb een vraag en twee moties. Verzekeringsartsen hebben een brief gestuurd naar aanleiding van mijn motie ten aanzien van de taakherschikking bij het UWV. De vraag is of de minister kan toezeggen met hen in gesprek te gaan en hun aandachtspunten mee te nemen bij de planvorming rondom de taakherschikking van verzekeringsartsen.

Voorzitter, dan kom ik bij de moties. In het commissiedebat sprak de minister voor het eerst vrij duidelijk uit dat het UWV het ministerie niet of niet tijdig heeft geïnformeerd over de problemen rond de kwaliteit van de WIA-beoordeling. Het is zeer zorgelijk dat het UWV dit niet goed heeft gedaan. Ik heb daarom de volgende motie.

De heer Ceder (ChristenUnie):

Voorzitter. Dit laat zien, zo blijkt ook uit het rapport en het debat, dat het contact tussen allereerst ambtenaren en het ministerie én ambtenaren en de Kamer nog verbeterd kan worden. Ik weet dat we stappen gezet hebben als het gaat om de oekaze-Kok, maar het gaat niet alleen om regels: het gaat om cultuur en dat je het met elkaar moet blijven bewerken. Ik denk dat het een belangrijke les is om dit nog verder te ontwikkelen. Daarom heb ik de volgende motie.

De heer Ceder (ChristenUnie):

Dank u wel, voorzitter.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Voorzitter. Er zijn zo veel mensen in ons land die heel graag willen werken, maar nu aan de kant staan en in de bijstand zitten. Er zijn zo veel mensen in ons land die op dit moment een arbeidsongeschiktheidsuitkering hebben, maar ook heel graag passend werk zouden willen hebben. Ik heb afgelopen maand bij het begrotingsdebat van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een voorstel gedaan voor 50.000 banen voor mensen die een steuntje in de rug nodig hebben om hen aan het werk te krijgen en hen daarbij te helpen. Dat werd weggestemd. Ik denk dat dat komt door de dekking die wij daarbij leverden, dus ik probeer het nu op deze manier.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Voorzitter. Het straffen van mensen met een arbeidsbeperking of een arbeidsongeschiktheidsuitkering, is het straffen van mensen die pech hebben. De problemen die dit kabinet, en verschillende kabinetten hiervoor, zelf heeft veroorzaakt bij het UWV zijn uitvoeringsproblemen. Het is een politieke keuze om mensen hard te pakken en honderden euro's uit hun portemonnee te halen terwijl zij daar geen schuld aan hebben, omdat ze de pech hebben gehad om arbeidsongeschikt te raken. Daarom heb ik de volgende motie.

De heer Jimmy Dijk (SP):

Voorzitter. Tot slot moet het mij iets van het hart. Mensen die hun leven lang hard hebben gewerkt en de pech hebben gehad om arbeidsongeschikt te raken, fysiek of mentaal, worden door dit kabinet keihard gestraft. Ik heb eerder in het begrotingsdebat aangegeven dat dat een politieke keuze is. Er is geen enkele reden toe. Er worden hier ook mensen bang gemaakt met het idee dat de kosten voor sociale zekerheid aan het stijgen zijn. Die zijn al tientallen jaren exact hetzelfde percentage van onze gemeenschappelijke koek, van dat wat we ieder jaar met elkaar produceren. Die bangmakerij moet dus stoppen en het straffen van mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering moet zeker stoppen.

Mevrouw Van Ark (CDA):

Voorzitter. Geen motie van mijn kant, maar ik heb nog wel een paar vragen. We weten dat de problemen rond de uitvoering van de WIA groot zijn en dat veel mensen wachten op duidelijkheid over hun inkomen en toekomst. Tegelijkertijd zien we dat het systeem steeds verder verstopt raakt, onder andere door het tekort aan verzekeringsartsen en de grote aantallen beoordelingen en herbeoordelingen. In dat licht wil ik ook de financiële prikkels in het systeem benoemen, met name de dwangsommen bij niet tijdig beslissen. Deze dwangsommen zijn bedoeld als rechtsbescherming voor burgers. Dat is ook goed, maar in een systeem met oplopende achterstanden is het de vraag of dwangsommen daadwerkelijk tot rechtsbescherming leiden of vooral hoge kosten opleveren. Er worden al maatregelen genomen om de druk op het UWV en het oplopen van de dwangsommen te beperken, zoals tijdelijke verlenging naar zestien weken van de beslistermijn voor WIA-beoordelingen. Desondanks krijgen we signalen dat het UWV nog steeds wordt overladen met dwangsommen. Het aanvragen van herbeoordelingen blijft een inherente financiële prikkel voor werkgevers. Het kan toch niet de bedoeling zijn dat grote sommen geld die voor arbeidsongeschikten bedoeld zijn, verdwijnen in dwangsommen, zonder resultaat? Is de minister bereid om nader in kaart te brengen wat er op korte termijn nog mogelijk is om de doorstroming te bevorderen en dwangsommen te beperken, en hierover een brief naar de Kamer te sturen?

Dank u wel.

De heer Neijenhuis (D66):

Dank u, voorzitter. Het commissiedebat was misschien geen fijn debat, maar wel een heel belangrijk debat. Dit is een onderwerp waar ik en volgens mij ook veel collega's veel indringende mails over hebben gekregen en veel gesprekken over hebben gevoerd. Er zijn bij het UWV op dit punt ook grote problemen in de uitvoering. Dank voor de toezegging van de voorganger van de minister om te kijken naar een oplossing voor mensen die zo lang op een beoordeling of een herbeoordeling moeten wachten dat hun situatie gedurende die tijd al verslechtert. De brief hebben we inmiddels al ontvangen. Mooi dat er een oplossing voor het probleem bestaat, al is het een suboptimale, met een soort van dubbele beoordeling. Ik zou wel de oproep aan de minister willen doen om daar ook echt vol mee aan de slag te gaan, omdat de uitvoering nog niet uniform plaatsvindt. Graag actie daarop.

Ik heb één motie.

De heer Neijenhuis (D66):

Met dat voorstel wordt volgens mij alles op alles gezet om die wachtlijsten zo snel mogelijk naar beneden te krijgen. Zo zijn er volgens mij nog meer voorstellen.

Dank u, voorzitter.

Mevrouw Patijn (GroenLinks-PvdA):

Ik moet heel snel gaan lezen. Of ik hevel het over naar het tweeminutendebat dat we hierna hebben.

De heer Ceulemans (JA21):

Dank u wel. Opnieuw twee moties.

De heer Ceulemans (JA21):

En dan de tweede.

De heer De Beer (VVD):

Dank u wel, voorzitter. Geen motie, maar wel een vraag aan de minister. De VVD maakt zich grote zorgen over de toenemende instroom in de WIA. Dat levert niet alleen een drama op voor de mensen zelf, zoals de minister ook in de media heeft gezegd, maar ook een groot probleem voor de belastingbetaler en voor onze welvaart. Met meer mensen aan de zijlijn loopt de werkdruk voor het werkzame deel van Nederland verder op. Onze voorzieningen komen ook onder druk te staan en de oplopende rekening belandt uiteindelijk bij werkend Nederland: in totaal 19 miljard euro, dit jaar bijna 300 miljoen extra en richting 2031 zelfs een miljard euro extra.

Wat de VVD betreft moet er dus worden ingegrepen, want anders zien we verder alleen maar verliezers. De oplopende instroom in de WIA moeten we proberen om te buigen, te beginnen bij meer inzicht in de doelgroep en bij meer preventie aan de voorkant. Wij vragen het kabinet een nadere analyse van de instroomcijfers. Welke maatregelen kunnen worden genomen om de verschillende doelgroepen zo veel mogelijk aan het werk te houden? We willen een stelsel dat houdbaar, betaalbaar en uitvoerbaar is. Graag een reactie of, beter gezegd, een toezegging van de minister.

De voorzitter:

We gaan weer verder met het tweeminutendebat. Het woord is aan de minister.